Entries' title containing ա : 10000 results

Դիպուածոյ

cf. Դիպուածական.

· Calfa


Դիտակ, աց

s.

watch-tower;
scuttle of a mast;
mark at which one aims in shooting;
summit or top of plants, flowers;
observer, guard;
aspect, sight, face;
writing;
telescope;
binocle, double opera-glass;
— տեղիք, box (at a theatre).

· Calfa

NBHL (8)

σκοπός scopus եւ այլն. Երեւելի նպատակ աչաց ի բարձր վայրին՝ դիտեալ կամ դիտելի. որպէս ծառ՝ մանաւանդ պտուղ նորա. եւ լեառն, աշտարակ, դիտանոց. եւ Դէմք. եւ Աչք, կամ կերպարանք. պ. տիյտար, տիյտէ։

Իբրեւ զդիտակ ի թզենւոջ վաղահասուկ։ Իբրեւ զդիտակ թզոյ. (Ովս. ՟Թ. 10։ Նաւ. ՟Գ. 12։)

Ի դիտակ ոստոցն։ Ծառք ամբարձուղէշք, երկնընթաց դիտակք ընտրութեան։ Արփիական լուսոյն դիտակք։ Ծագմանն դիտակ։ Տեսարան գլխոյն դիտակի։ Ի տիպ դիտակի։ Դիմաց դիտակի սրբութեան սեղանոյ. (Նար.։)

Լեառն դիտակ եւ բնակարան վկայիցն. (Շար.։)

Տեսակ դիտակին։ Դիտակ երեսաց. (Յհ. կթ.։)

Դիտակս թողոյր ի վերայ բլրոց բարձրաւանդակաց. (Արծր. ՟Բ. 5։)

Իսկ Վրք. հց. ՟Ը. Դիտակ գրի, որպէս Պիտակ, նամակ.

Գրեալ զայն ի դիտակս յայս։


Դիտակագործ

s.

optician.

· Calfa


Դիտակավաճառ, աց

cf. Դիտակագործ.

· Calfa


Դիտակավայելուչ

adj.

that has a fine face, elegant, charming.

· Calfa

NBHL (2)

Վայելուչ դիտակաւ. գեղեցկադիտակ. տեսքով, շնորքով.

Զդիտակավայելուչսն տրոհեալ ի բաց. (Յհ. կթ.։)


Դիտանոց, աց

s.

observatory;
watch-tower;
height, elevated place.

· Calfa

NBHL (6)

պ. տիտէկէահ. σκοπιά, -ιή specula Տեղի դիտելոյ ի բարձանց. աշտարակ դիտաց. եւ Բարձր վայրք. ... տե՛ս (Թուոց. ՟Ի՟Գ. 14։ ՟Լ՟Գ. 52։ Դտ. ՟Թ. 37։ ՟Ա. Մնաց. ՟Ի. 24։ Ես. ՟Ի՟Ա. 8։ Ովս. ՟Ե. 1։)

Ի վերուստ յարփւոյն իբր ի բարձր դիտանոցէ։ Իբրեւ ի դիտանոցէ տեսեալ ի հեռաստանէ. (Փիլ.։)

Կանգնեաց յաղեքսանդրիայ դիտանոցին բարձր աշտարակ. (Եւս. քր. ՟Բ։)

Նմանութեամբ Դիտանոց ասի Խաչն քրիստոսի։ (Նար. խչ.։ եւ Ամպիոնն։ Շ. բարձր.։)

ԴԻՏԱՆՈՑ ա. Դիտելի. բարձր.

Դիտանոց տեղի. (Վրդն. դան.։)


Դիտապաստ անկանիմ

sv.

to be killed on the spot;
— արկանել or առնել, to kill one on the spot.

· Calfa

NBHL (2)

ԴԻՏԱՊԱՍՏ կամ ԴԻ ՏԱՊԱՍՏ. Դիակնացեալ, եւ գէշ անկեալ.

Վիրաւորք նոցա դիտապաստ անկցին. յն. վիրաւորք նոցա ընկեսցին մեռեալք. (Ես. ՟Լ՟Դ. 3։)


Դիտապետ, աց

s.

the chief shepherd, or overseer;
archbishop.

· Calfa

NBHL (3)

Պետ դիտաց. նախկին տեսուչ որպէս աստուած, եւ Փոխանորդ աստուծոյ՝ քահանայապետ, արքեպիսկոպոս, վերատեսուչ. առաջնորդ. նազըր.

Ընդ ամենիմաստ տեսչութիւն ահարկութեան դիտապետիդ երկնից. (Բենիկ.։)

Յարկ դիտապետին բանական հօտին (այսինքն քրիստոսի)։ Դիտապետք երկնաբնակք, վերատեսուչք անմոլարք. այցելուք ուղղադատք (առաքեալք)։ Տէր ստեփաննոս լերինդ մոկաց հզօր դիտապետ։ Իբր զեփրեմեան լերին հոգիընկալ հզօր դիտապետն (սամուէլ մարգարէ). (Նար.։)


Դիտարան

cf. Դիտանոց.

· Calfa


Դիտաւոր, աց

s.

sentinel, sentry.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ուղղիչ նաւին ի թիկանց, եւ ոչ յառաջապահ դիտաւորք. (Ոսկ. ես.։)


Դիտաւորեմ, եցի

va.

cf. Դիտեմ.

· Calfa

NBHL (6)

Քաջ դիտել. նկատել. խորհել. կանխաւ տեսանել.

Դիտաւորելով զնորա մարմնատիպ եկաւորութիւնն. (Մամբր.։)

Զհանդերձեալ դիտաւորեցին խորհուրդ. (Սհկ. կթ. արմաւ.։)

Զայս ամենայն դիտաւորեալ. (Կանոն.։)

Դիտաւորեալ զգուշացուցանէ. (Մագ. ՟Ձ՟Ա։)

Դիտաւորեալ բոլորիցն նորահրաշ. այսինքն ստուգիւ երեւեալ. (Պիտ.։)


Դիտաւորութիւն, ութեան

s.

intention, design, counsel;
destination, end, regard, look.

· Calfa

NBHL (16)

σκόπησις, σκοπή speculatio, contemplatio, σκοπιά specula եւ σκοπός scopus, propositum, intentio, intentum Դիտողութիւն. տեսողութիւն. նկատողութիւն մտաց. հայեցուած. ակնարկութիւն. միտք. նպատակ. դիտումն ի վախճան. խորհուրդ.

Եւ զի՞նչ դիտաւորութիւն մտաց նոցա. (Լմբ. եւ այլն։)

Դիտեա՛ զդիտաւորութիւն քո (որպէս դէտ). (Ես. ՟Ի՟Ա. 4։)

Անգեղց ի հեռաստանէ զգիշոյ ականելոյ դիտաւորութեան. (Եզնիկ.։)

Աչք զբարձրգոյն դիտաւորութիւնն ըմբռնեցին. (Բրս. հայեաց.։)

Ի զգալի դիտաւորութեան գրաւորական քում նամակի՝ ընդ ծնեալս բանի տեսի եւ զհայրդ բանիս. (Շ. թղթ.։)

Զգուշական կենցաղ՝ մի դիտաւորութիւն ունի՝ զոգւոցն փրկութիւն. (Բրս. ճգն.։)

Երկոցունց մարգարէութեանց մի եւ նոյն դիտաւորութիւն է. (Եզնիկ.։)

Իմաստասիրութիւն դիտաւորութիւն ունի զհոգիս մարդկան զարդարել. (Սահմ. ՟Ժ՟Ե։)

Աստուծոյ դիտաւորութիւնն, զի զամենեսան կեցուցանէ. (Սեբեր. ՟Գ։)

Կամացն աստուծոյ մի է դիտաւորութիւն՝ փրկութիւն մարդկան։ Ըստ դիտաւորութեան բարձրութեան որմոցն՝ այնպէս ի հիմն զմեծամեծ քարինսն թաւալեցուցանեն. (Սարգ.։)

Մերթ որպէս Դիտողութիւն առաջնորդական. դիտապետութիւն. տեսչութիւն. անտեսութիւն.

Դիտաւորութիւն այցելութեան. (Բուզ. ՟Գ. 14։)

Զդիտաւորութեան գործ՝ նոցա հաւատացեալ է եպիսկոպոսին. (Կանոն.։)

Զքահանայապետական դիտաւորութիւն ի գործ արկանել. (Շ. ընդհանր.։)

Ընկալցի զդա մաքուր ձեր դիտաւորութիւնդ. (Ճ. ՟Ա.։)


Դիցաբան, ից

s.

mythologist.

· Calfa


Դիցաբանական, ի, աց

adj.

mythological.

· Calfa


Դիցաբանութիւն, ութեան

s.

mythology.

· Calfa


Դիցախումբ

adj.

composed by the gods.

· Calfa


Դիցակարգութիւն, ութեան

s.

deification, apotheosis.

· Calfa


Դիցամոլ

adj. s. idolatrous.

· Calfa


Դիցամոլութիւն, ութեան

s.

idolatry.

· Calfa


Դիցանոյշ, նուշի, նուշից

s.

goddess.

· Calfa


Դիցանուէր

adj.

consecrated (to idols), holy.

· Calfa


Դիցապաշտ, ից

adj. s. idolatrous, idolator

· Calfa

NBHL (3)

Կռապաշտ, եւ կռապաշտական. դիցակրօն.

Ի ձէնջ դիցապաշտից ապստամբել կամի. (Ճ. ՟Բ.։)

Դիցապաշտ կախարդութիւն, կամ մոլորութիւնք. (Ագաթ.։ Շար.։)


Դիցակրօն

cf. Դիցապաշտ.

· Calfa

NBHL (2)

Ունօղ զկրօնս դից. կռապարիշտ. կռապաշտական.

Զամենայն պատկերս դիցակրօն մոլորութեանցն. (Անան. եկեղ։)


Դիցապաշտութիւն, ութեան

s.

idolatry.

· Calfa

NBHL (4)

Կռապաշտութիւն.

Զարիւն զոհից անասնոց դիւցապաշտութեան. (Ագաթ.։)

Փրկեցեր զմեզ ի դիցապաշտութեանց. (Ճ. ՟Բ.։)

Այնպէս սաստիկ էր դիցապաշտութիւնն (կամ դիւցապաշտութիւնն) ի քաղաքին. (Ոսկ. եփես.։)


Դիցասէր

cf. Կռամոլ.

· Calfa

NBHL (2)

Հարեալ ի սէր դից. կռամոլ.

Դիցասէր կամաց ձերոց. (Եւս. պտմ. ՟Թ. 7։)


Դիցաւան

s.

small town where idols are worshipped.

· Calfa


Դիւաբախ

cf. Դիւահար.

· Calfa

NBHL (7)

Բախեալ ի դիւէ. այսահարեալ. այսահարական. մոլեգին.

Ամենայն մարդիկ դիւաբախ (կամ դիւաբախք) մոլեգնէին. (Ագաթ.։)

Իբր զխելագար դիւաբախ իմն ողորմելի. (Նար. ՟Կ՟Թ։)

Զհարուածեալսն ի դիւաբախ սաստիցն. (Շար.։)

Զդիւաբախ խորոցն կոհակս խափանեաց. (Նար. առաք. (ա՛յլ ձ. դիւախաբ)։)

Այսուհարութիւն.

Դիւրանայր նա սակաւիկ՝ ի մոլեգնեալ դիւաբախին. (Մագ. ոտ. մանուչ.։)


Դիւաբար

adv.

diabolically.

· Calfa

NBHL (3)

Իբրեւ զդեւ. որպէս զսատանայ.

Դիւաբար արեգական կաքաւիցէք. (Եղիշ. ՟Գ։)

Դիւաբար ի մեղսն հաստատեալ կայ. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ե։)


Դիւաբնակ

adj.

where demons dwell.

· Calfa

NBHL (4)

Ուր դեւն է բնակեալ. բնակարան դիւաց եղեալ.

Դիւաբնակ բանտն դժոխոց. (Ոսկ. գծ.։)

Դիմեցին ի դիւաբնակ անապատն։ Դիւաբնակն բագնաց, կամ կաղաղանաց։ Զմեհեանս դիւաբնակ. (Կաղանկտ.։ Անան. եկեղ.։ Լաստ. ՟Ժ՟Է։ Վրդն. օրին.։)

Դիւաբնակ սպասաւորք, կամ նենգաւոր. (Յհ. իմ.։ Շ. եդես.։)


Դիւագին

adj.

devilish, furious, desperate.

· Calfa

NBHL (2)

Մոլեգին. կատաղի որպէս զդեւ.

Վառէր զդիւագին գազանսն. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 25։)


Դիւագնիմ, եցայ

vn.

to be furious, enraged, to play the devil.

· Calfa

NBHL (2)

Մոլեգնիլ ի դիւէ, այսահարիլ.

Դիւագնեալ եղեւ ամենայն երկիրն։ Որ դիւագնեալք էին. (Զենոբ.։ Ճ. ՟Զ.։)


Դիւագունդ

adj.

assembly of demons.

· Calfa

NBHL (2)

Խմբեալ ի դիւաց, կամ հանգոյն դիւաց.

Դիւագունդ բանակօք։ Ընդդէմ դիւագունդ դասուն. (Զքր. կթ.։ Նար. մծբ.։)


Դիւազգեաց

adj.

demoniac.

· Calfa

NBHL (3)

Որոյ զգեցեալ է յանձն իւր զսատանայ. այսակիր.

Եգիտ զայրն զդիւազգեաց զվարաղվաղան. (Փարպ.։)

Դիւազգեաց ոմն ի պարսս. (Միսայէլ.։)


Դիւազգեցիկ

adj.

cf. Դիւազգեաց.

· Calfa

NBHL (1)

Արք դիւազգեցիկք. (Փարպ.։)


Դիւազգի

adj.

whose origin is of the devil.

· Calfa

NBHL (2)

Յազգէ դիւաց. դիւանման.

Զմոկացիս կոչես դիւազգիս. (Խոր. ՟Գ. 55։)


Դիւալլուկ

adj.

possessed, demoniac.

· Calfa

NBHL (2)

Լլկեալ ի դիւէ. դիւաբախ.

Ընդ այսակիր անզգայելոցն դիւալլուկ եւ քարակոշկոճ. (Նար. ՟Ժ՟Ը։)


Դիւախառն

adj.

diabolic, where the devil is concerned.

· Calfa


Դիւածին

adj.

produced by the devil.

· Calfa


Դիւակամ

adj.

that has a devilish will;
that is desired by the devil, diabolic.

· Calfa

NBHL (2)

Որ առնէ կամ ունի զկամս դիւին. չարասէր.

Անօրէն դիւակամ մարդիկ. (Ագաթ.։)


Դիւական, ի, աց

adj.

diabolic;
enraged.

· Calfa

NBHL (6)

Սեպհական դիւաց. սատանայական.

Դիւականս առ իւր ունել զօրութիւնս. (Խոր. ՟Բ. 37։)

Խորհուրդ դիւական ի միտս արկեալ. (Փարպ.։)

Որ զդիւական գունդսն (զլէգէոն դիւաց) ընկղմեցեր ի տարտարոսն. (Հ=Յ. օգոստ. ՟Ժ՟Թ.։)

Սաստեա՛ տագնապօղ եւ դիւական տենդիս ջերմութեան. (Նար. ՟Ի՟Ը։)

Դիւականն հայցուածս ի խոզսն մտանել. (Մագ. ՟Ժ՟Է։)


Դիւահաղորդ

adj.

that has a communication with the devil.

· Calfa

NBHL (2)

Հաղորդ դիւաց.

Արծաթսիրութիւնն մորոս եւ անմիտ գործէ, նա՛ եւ չար քան զշունս, եւ դիւահաղորդս. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 11։)


Դիւահար, աց

adj.

demoniac;
tormented, possessed.

· Calfa

NBHL (2)

δαιμονιζόμενος, δαιμονισθείς daemoniacus;
a daemonio obsessus, vexatus Հարեալ ի դիւէ. այսակիր. դիւալլուկ. ... Տե՛ս (Մտթ. ՟Դ. 24։ ՟Ը. 28. 33։ Մարկ. ՟Ե. 18։ Ղկ. ՟Ը. 36։)

Դիւահար այլակերպութիւն, (Ճ. ՟Ա.) իմա՛, կերպարանափոխութիւն արարեալ ի դիւէ։


Դիւահարեմ, եցի

vn.

to be possessed;
to play the devil, to be enraged.

· Calfa

NBHL (6)

Եւ այլ ոչ եւս դիւահարեսցէ. (Տոբ. ՟Զ. 8։)

Դիւահարէին եւ փրփրէին. (Ագաթ.։)

Նախ ինքեանք դիւահարին. (Եզնիկ.։)

Դիւահարեալ իցէ, եւ մոլի. (Վրք. հց. ՟Գ։)

Լաւագոյն է մեզ դիւահարիլ, եւ այլն. (Ածաբ. ծն.։)

ԴԻՒԱՀԱՐԵՄ ԴԻՒԱՀԱՐԻՄ. δαιμονίζομαι, ὁχλοῦμαι a daemone vexor, turbor Հարկանիլ ի դիւէ. լլկիլ. այսահարիլ. մոլեգնիլ.


Դիւահարիմ, եցայ

vn.

cf. Դիւահարեմ.

· Calfa

NBHL (6)

Եւ այլ ոչ եւս դիւահարեսցէ. (Տոբ. ՟Զ. 8։)

Դիւահարէին եւ փրփրէին. (Ագաթ.։)

Նախ ինքեանք դիւահարին. (Եզնիկ.։)

Դիւահարեալ իցէ, եւ մոլի. (Վրք. հց. ՟Գ։)

Լաւագոյն է մեզ դիւահարիլ, եւ այլն. (Ածաբ. ծն.։)

ԴԻՒԱՀԱՐԵՄ ԴԻՒԱՀԱՐԻՄ. δαιμονίζομαι, ὁχλοῦμαι a daemone vexor, turbor Հարկանիլ ի դիւէ. լլկիլ. այսահարիլ. մոլեգնիլ.


Դիւահարութիւն, ութեան

s.

being possessed by the devil, possession.

· Calfa

NBHL (5)

Այսահարութիւն. լլկումն ի դիւէ.

Դիւահարութիւնք վասն հպարտութեան մարդկան լինին. (Եզնիկ.։)

Զդիւահարութիւն եւ զպոռնկութիւն պահքն եւ աղօթքն բժշկեն. (Բրսղ. մրկ.։)

Տանջանս եւ դիւահարութիւնս, եւ կամ այլ ինչ ցաւս. (Վրք. հց. ՟Դ։)

Արբեցութիւն՝ չար է առաջի աստուծոյ քան զդիւահարութիւն. (Ոսկիփոր.։)


Դիւահմայ

s.

sorcerer, magician.

· Calfa


Դիւահմայութիւն, ութեան

s.

sorcery, magic.

· Calfa

NBHL (2)

Դիւական. հմայք. կախարդութիւն.

Ասեն եւ դիւահմայութիւնս առնել. (Ճ. ՟Ա.։)


Դիւաձայլ

adj.

molted or made to honour the devil.

· Calfa


Դիւաճենճեր

adj.

sacrificed to the devil.

· Calfa

NBHL (2)

Ճենճերեալ ի պատիւ դիւաց կամ դից.

Դիւաճենճեր զոհք, կամ զոհարան. (Ճ. ՟Ա.։ Նար. ՟Ծ՟Ա։)


Դիւամոլ

adj.

devoted to the worship of the devil.

· Calfa

NBHL (7)

Մոլեալ կամ մոլեգնեալ ի դիւաց. եւ Դիցամոլ. կռամոլ.

Դիւամոլ ազգացն այնոցիկ. (Ագաթ.։)

Հրաժարեցեր ի զոհիցն ճենճերաց դիւամոլ հեթանոսաց. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)

Ընդ սատանայական դիւամոլ կարծողացն. (Մանդ. ՟Է։)

Դիւամոլի անօրինին սմբատայ։ Ըստ դիւամոլին արտեմոնի. (Մագ.։ Տօնակ.։)

Դիւամոլ ագահութիւն, կամ տանջանք. (Յհ. կթ.։)

Դիւամոլ կռապաշտութիւն. (ՃՃ.։)