Definitions containing the research օդ : 1295 results

Լուծանեմ, լուծի

va.

to untie, to unyoke, to unchain, to unbind, to undo, to loose;
to dissolve, to decompose, to break;
to resolve, to decide;
to temper;
to dilute, to soften;
to unfold, to develope;
to dissipate, to disperse;
to melt, to dissolve;
to explain;
to analyse;
to change;
to violate, to infringe;
լուծանել զերկունս, to free from the pains of labour, to cause to bring forth;
լուծանել զերկունս նորա, to be born of her;
լուծանել զքաղց, զքերան, to breakfast, to take refreshment;
լուծանել զպահս, to break one's fast;
լուծանել զոք ի կենցաղոյս, to take away a perso's life, to kill, to slay, to murder;
լուծանել զկեանս աշխարհիս, զկեանս իւր, զկենցաղ մարդկան, to end one's days, to depart this life, to cease to live, to die;
լուծանել զմեղս, to absolve, or remit sin;
լուծանել զդատակնիք, to annul a sentence;
լուծանել զօրէնս, to violate the laws, to transgress;
լուծանել զշաբաթս, to break the sabbath;
լուծանել զխաւար, to shed a light in the darkness, to make darkness light;
վրէժս լուծանել, to be punished;
լուծանել զլեզու, to untie, to cause to speak;
լուծանել զամուսնութիւն, to dissolve a marriage;
լուծանել զարգանդ կուսին ի պղծութիւն, to deflower, to violate;
լուծանել զսէրն հայրենի, to act in disregard of paternal love;
լուծանել զքուրձ, to open a sack;
լուծանել զորովայն, to loosen, or move the bowels;
to purge;
զարժանին պատուհաս ելոյծ զյանցանացն, he met with the punishment his crimes deserved.

· Calfa

NBHL (2)

Լուծանելով զպտղումն դառնաշունչ դժնդակ օդոյն. (Շար.։)

Ի նոյն չորեսին հիւթսն լուծանի։ Մարմնոյս ի հող լուծելոյ։ Ցնդեցաւ, եւ յօդդ լուծաւ. (Եզնիկ.։ Նար. ՟Կ՟Ղ։ Սարգ. յկ. ՟Է։)


Լուծումն, ման

s.

solution;
decomposition, resolution, dissolution, dispersion;
explication, discovery, explanation;
dilution;
liquefaction;
fluidity;
abolition;
infraction, infringement, violation;
fainting;
— ամուսնութեան՝ ժողովոյ, dissolution of matrimony;
dissolving of an assembly;
— որովայնի, diarrhoea, looseness, flux;
— կենաց, death;
— սառնամանեաց, thaw.

· Calfa

NBHL (1)

Լուծումն անդամոց։ Յօդիցն լուծմամբ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37։ Նար. ՟Ծ՟Ը։)


Լուղամ, ացայ

vn.

cf. Լողամ.

· Calfa

NBHL (1)

Թռչունք երթեւեկս առնելով (յօդս) լուղին անխափան. (Վեցօր. ՟Ը։)


Լուղեմ

vn.

cf. Լողամ.

· Calfa

NBHL (1)

Թռչունք երթեւեկս առնելով (յօդս) լուղին անխափան. (Վեցօր. ՟Ը։)


Լուսաթեւեմ, եցի

vn.

to fly with bright wings.

· Calfa

NBHL (1)

լուսաթեւեալս օդաթռիչ արագութեամբն՝ վերանալ ընդ առաջ քրիստոսի. (Անան. եկեղ։)


Լուսատարր

adj.

lucid, very clear.

· Calfa

NBHL (1)

Ի լուսատարր օդոց. (Ուռպել.։)


Լուսերակք

s. pl. optic nerves.

· Calfa

NBHL (1)

Լինի օդ գործարան ական առ ի տեսեցելոյն գիտութիւն. այնպիսի՝ որպէս ենխելացն լուսերակք. այսինքն ուղղոյն ջիլքն. որպէս դնի ի յն. (Նիւս. բն. ՟Է։)


Լրթագոյն

adj.

bluish grey.

· Calfa


Լրթանամ, ացայ

vn.

to become bluish grey.

· Calfa


Խոնաւական, ի, աց

adj.

humid, wet, moist.

· Calfa

NBHL (1)

Մերժելով զխոնաւաականն մեր՝ մատուցանէ (ի թանձրութիւն)։ Խոնաւական անօթք օդոյ. (Պղատ. տիմ.։)


Խոնաւայոյզք, յուզից

s.

damp weather;
wet, rainy weather.

· Calfa

NBHL (1)

Խանգարումն օդոյն լեալ վասն անբաւ խոնաւայուզիցն. (Շիր.։)


Խոնաւեմ, եցի

va.

to damp, to moisten;
to wet, to steep, to bathe.

· Calfa


Խոնաւեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Խոնաւեմ.

· Calfa


Խոնաւութիւն, ութեան

s.

humidity, damp, moisture, wet;
humour, radical moisture.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ ծագել արեգական՝ օդոյն զխոնաւութիւնջուրց առեալ. (Եզնիկ.։)


Խորանաձեւ

adj.

tent-shaped or bell-shaped.

· Calfa

NBHL (1)

Խորանաձեւ կամարացեալ օդ վերնական. (Երզն. ոտ. երկն.։)


Խորիմաց

adj.

profouud, impenetrable, inscrutable;
penetrating, profound.

· Calfa

NBHL (1)

ԽՈՐԻ կամ ԽՈՒՐԻ, կամ ԽՈՐ. որ յօդիւ գրի ի մեզ Խորին. ըստ արաբ. քուրլա, քարրա, գառի, գըրայեթճի . այսինքն Քաջ վերծանօղ. ընթերցօղ եւ մեկնիչ գրոց. (ըստ տճկ. ընթերցօղ կուրանի իւրեանց. զի եւ գուրան, կամ գըրայեթ, է ընթեռնուլ։)


Խորշակ, աց

s.

excessive heat;
hot dry or parching wind, simoon;
drought, dryness, aridity;
— ժանտ, pestilential blast.

· Calfa

NBHL (1)

(խորշելի, կամ խորշօղ օդ) καύσων aestus, ardor ἁνεμοφθορία venti vel aeris correptio. վր. եւս խորշակի. Սաստիկ տապ, տօթ. եւ Տապագին հողմ հարաւոյ, եւ վնասակարութիւն նորին, կամ խորշակահարութիւն.


Խոցուած, ոց

s.

wound;
act of wounding.

· Calfa

NBHL (1)

Զօդ վիրաւորելով՝ ընկերին կարծիցէ ազդել զխոցուածսն. (Լմբ. ատ.։)


Խռչափող, ոյ

s.

wind-pipe;
larynx.

· Calfa

NBHL (1)

Զխռչափողն արար պատուածով եւ գօտիւք՝ ի սակաւամտութիւն օդոյն, եւ յելսն. (Ոսկիփոր.։)


Թեւ, ոց

s. fig.

wing;
arm;
pinion;
flight, rush, dash;
թեւ աղօրեաց, sails of a wind-mill;
sweep, fan;
թեւ զօրաց, wings of an army;
թեւ ձկանց, fins of fish;
թեւ հանդերձից, sleeve of a coat;
թեւ նաւու, rudder, car, or sail of a ship;
թեւք հողմոց, the wings of the wind;
թեւ դրանց, leaf, fold of door;
թեւ տաճարի, towers of the temple;
pyramids;
թեւ գառագղի, portcullis, greatest door of menagery;
թեւք երկրի, the ends of the earth;
թեւս առնուլ, to have wings, feathers;
թեւս ածել, to flutter, to take wing;
to fly away;
թեւ արկանել, cf. Թեւարկեմ;
— ի —, — ի — խառնեալ / յեռեալ, arm in arm;
թեւ տալ ումէք, to give one's arm to;
բանալ, պարզել, հատանել զթեւս, to spread the wings;
հատանել զթեւս, to clip or crop (a birds wings);
to fetter or paralize a person. wing, protection.

· Calfa

NBHL (1)

πτέρυξ, πτερύγιον, πτερόν ala, penna Բազուկ թռչնոց խոշոր փետրովք՝ գործի թռչելոյ թեթեւութեամբ, կամ թիավարելոյ ընդ օդս, որպէս եւ ձկանց ի ջուրս. եւ Որ ինչ նման է նմին. եբր. գանաֆ, կաֆ.


Թեւազգեցիկ

adj.

winged, furnished with wings, plumed, fledged.

· Calfa

NBHL (1)

Թեւազգեցիկք եղեալ՝ ի վերին օդս վերացան. (Տօնակ.։)


Թեւազգեցեալ

adj.

cf. Թեւազգեցիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Թեւազգեցիկք եղեալ՝ ի վերին օդս վերացան. (Տօնակ.։)


Թեւական, ի, աց

adj.

winged, flying.

· Calfa

NBHL (1)

Զայնս որ ի յօդս են թեւական, եւ որ ի ջուրըս լեղական. (Շ. այբուբ.։)


Թեւեմ, եցի

vn.

to fly.

· Calfa

NBHL (1)

Թռչունք լողան խաղան յօդս, եւ այսր անդր թեւեն պատառեն զլոյծ եւ զտարած բնութիւնն. (Վեցօր. ՟Ը։)


Թզենի, նւոյ, նեաց

s.

fig-tree;
—ք, orchard of fig-trees.

· Calfa

NBHL (1)

Տերեւ թզենւոյն կարմրագոյն է (շառագունեալ յօդոց). (Զքր. կթ.։)


Թիակ, աց

cf. Թի.

· Calfa

NBHL (1)

Զաճիւնն թիակօք ցանել յօդս. (Ճ. ՟Ա.։)


Թխանամ, ացայ

vn.

to become brown;
to grow gloomy, to darken;
to be brown.

· Calfa


Թխացուցանեմ, ուցի

va.

to make brown, to tan.

· Calfa

NBHL (1)

Զպայծառութիւն օդոյն թխացուցանելով. (Շ. բարձր.։ եւս եւ Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Թոյլ, թուլից, թուլոց

adj.

languid, faint, feeble, weak, soft, delicate, tender;
— առնել՝ տալ, to permit, to accord, to give leave, cf. Թողացուցանեմ;
— առնել պարտուցն, to remit or cancel debts;
— լինել, to be permitted, accorded, conceded;
— տալ ումեք աւուրս ինչ, to concede a few days, to give time;
— տուք ինձ, let me, permit me, allow me;
— տուք ինձ զհամբերութիւն, don't make me lose patience;
leave me at peace, let me alone;
— տուր մինչեւ զայդ վայր, enough of that, enough;
տալովն Աստուծոյ, ըստ թոյլ տալոյ բարերարին, God willing, by divine permission.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ոգին սփռի իբրեւ զօդ թոյլ. (Իմ. ՟Բ. 3։)


Թոք, ոց

s.

lungs;
—ք ծովական, sea-nettles, medusa, rhizostoma, acale-phans.

· Calfa

NBHL (2)

Ամենայն որ թոք ունի, եւ տուրեւառ օդոց, նա կոչի շնչաւոր. (Շ. բարձր.։)

Ոչ մի ինչ ի կարծրիցն ունելով գործակցութիւն՝ անշարժ էր ամենայն իրօք, եւ յօդական ըստ ծովական թոքոցն. (Նիւս. կազմ.։)


Թռալիր

adj.

whose cheeks are full, puffy, bloated.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ փողն (ասել՝) միթէ եղջի՞ւր ինչ գոչիցէ փքոցուռոյց լնդօք, թռալիր օդով, փողիցն այտմամբ. (Ագաթ.։)


Թռչիմ, եայ

vn.

to fly, to take flight, to soar;
— ի մտաց, to escape one's memory, to go out of one's mind, to be forgotten;
— բանին , to divulge immediately, to make public.

· Calfa

NBHL (1)

πέτομαι, πέταμαι , διαπέτομαι եւ այլն. volo, avolo, evolo, volito. Ասի եւ ԹՌԱՆԻԼ, ԹՌՆՈՒԼ. Թռիչս առնուլ. սլանալ թեւաւորաց. վերաթեւել. թեւապարել. սաւառնիլ. սրանալ. խոյանալ. նմանութեամբ՝ Երագ ընթանալ՝ սահելով յօդս, ի ջուրս, եւ այլն. արաբ. թայլըռ. թ. թէյռան էթմէք. սալմաք.


Թռչուն, չնոց

s. adj.

bird, fowl;
— բնութիւն, the winged tribe;
flying, volatile;
—ք, the feathered songsters, the singing birds;
— օձ, winged serpent or dragon;
— բան, word or expression slipped by chance;
— արագութեամբ հասանել, to arrive like lightning;
to fly as swift as a bird.

· Calfa

NBHL (2)

πετεινός, πτήνον volucris, avis, ales Հաւ թռչօղ. կենդանի թեւաւոր որ սլանայ յօդս.

Թռչո՛ւն արագութեամբ կինն ելեալ առ այրն հասանէր արագ եւ օդագնաց. (Փիլ. սամփս.։)


Թօնընկէցք

s.

shower, storm, tempest;
— են օդք, it threatens a storm;
there is a storm gathering.

· Calfa


Կարթ, ից

s.

fish-hook, fishing-line;
line, rod;
spur;
hook, crook;
nosering;
shin-bone, tibia;
— ընկենուլ, to throw a hook, to cast a line.

· Calfa

NBHL (1)

ԿԱՐԹ σκέλος crus, crura κνήμη tibia. կարթաձեւ կամ ճանկաձեւ մասն կրնկանց ոտից թռչնոց եւ այլոց կենդանեաց. եւ ընդհանրապէս կրուկն. սրունք, գարշապարք, ջիլք ոտից. ոտք. յօդք.


Կարծական, ի, աց

adj.

conjectural, speculative, of mere conjecture, hypothetical;
suspicious, distrustful.

· Calfa

NBHL (1)

Կարծական եզեւ մեզ բարին։ Նաեւ օդոյ ձեռնտուութիւն եղեւ կարծական աւուրն։ Կարծական եղեւ մեզ այս կեանքս, եթէ մեղք հարցն մերոց ընդ մեզ ելին. (Լաստ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Բ. ՟Ժ՟Է)


Կարկատեմ, եցի

va. fig.

to mend, to darn, to patch, to piece;
to unite, to join;
to invent, to imagine, to contrive, to fabricate.

· Calfa

NBHL (3)

ῤάπτω, συρράπτω suo, consuo συγκολλάω conglutino կարել եւ զօդել. կցել. կցկցել. միաւորել զխրամատեալս, զհանդերձ, զշինուած, զջուր եւ այլն. կարկըտել, փակցընել, շտկտել.

Ժամանակ պատառելոյ, եւ ժամանակ կարկատելոյ։ Կարեն կարկատեն զբարձկնեարդ։ Հողաթափք իւրեանց հնացեալք եւ կարկատեալք։ Կտրեալ օդն՝ վաղվաղակի յինքն կարկատեցաւ։ Կարկատեսցի անդրեն ջուրդ. ((յն. վերադարձիլ). Ժող. ՟Գ. 7։ Եզեկ. ՟Ժ՟Գ. 18։ Յես. ՟Թ. 5։ իմ. ՟Ե. 12։ Ել. ՟Ժ՟Դ. 26։)

ԿԱՐԿԱՏԵԼ. Կցկցել զբանս. յօդել. կեղծել. հայթհայթել.


Կարկատուն

adj. fig.

mended, repaired, pieced, patched;
botched;
ragged, tattered;
invented, fictitious, false.

· Calfa

NBHL (1)

ῤαπτός consutus եւ fictus եւ այլն. Կարկատեալ՝ իրօք կամ նմանութեամբ. կցկցեալ. հնոտի. անպիտան. եւ Յօդեալ. մտացածին. կարկտած, շինծու.


Կարկուրայ, ի

s.

ship, vessel;
boat;
caracore.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս ծով ոչ ունի զհետս կարկուրայից, եւ ոչ օդք զարծուոյ. (Իսիւք.։)


Կարկտչեմ

vn.

to be stiff or rigid with cold.

· Calfa

NBHL (1)

Հա՛րկ է իմաստնոյ, օդ հիւսիսոյ թէ շնչիցէ ցրտագոյն, սարսռուլ, կարկտչել, կրկտել, եւ ցրտալ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Կարճառօտ

adj. adv.

short, brief, succinct, concise, laconic;
in few words, shortly, succinctly, briefly, concisely, summarily, laconically;
— հատանել, —ս կտրել, to epitomize, to condense, to state briefly.

· Calfa

NBHL (1)

(որպէս թէ Կարճ առեալ եւ յօդեալ) ἑπίτομος, σύντομος brevis, praecisus. Համառօտ. կարճ.


Կաւանամ, ացայ

vn.

to change into lute or mud.

· Calfa

NBHL (1)

Ջուր թանձրացեալ եւ կաւացեալ՝ լինի երկիր. Իսկ ջեռեալ եւ շոգացեալ՝ լինի օդ. (Նիւս. բն.։)


Համազօր

adj.

equal in power;
equivalent, equipollent, adequate;
— լինել, to be equivalent.

· Calfa

NBHL (1)

Առանց յօդի առաջարկութիւնք համազօրք են մասնականաց առաջարկութեանց. իսկ հանդերձ յօդիւն համազօրք գոն հանրականաց. (Սահմ. ՟Է։)


Համակ, ի, աց

adj.

cf. Գորշախայտ.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն արօտական զհամակ յօդեաց։ Զամենայն համակս յօդեաց. (Ծն. Լ. 32. 35։)


Համառօտ, ից

adj. adv. s.

brief, short, abridged, concise, succinct, summary;
peremptory;
—, —ս, —աբար, succinctly, briefly, summarily, precisely;
peremptorily;
compendium, abridgement;
final or irrevocable sentence;
— հատանել, to cut short;
— ասել, ասացից, եւ — իսկ ասացեալ, in short, in a word.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՄԱՌՕՏ σύντομος, συντετμημένος, ἑπίτομος brevis, concisus, praecisus, compendiosus, compendiarius. որ եւ ԿԱՐՃԱՌՕՏ. (իբր ի կարճոյ համօրէն առեալ, կամ առյօդեալ) Կարճ. սուղ. ամփոփ. բովանդակեալ. ի կարճոյ եւ փութով եղեալ կամ լինելի. եւ Վճռական. հատու. եւ կտրուկ


Կրկնուած

s.

fold, plait;
joint, articulation, juncture;
— ցաւ, relapse return of unfavourable symptoms.

· Calfa

NBHL (1)

καμπή, κάμψις flexura, flexio ἅρθρον articulus. Ծալք. րօդք. ծալուած, խաղ.


Կցեմ, եցի

va. mus.

to join, to unite, to tie, to bind, to fasten;
to reunite, to tie again, to rejoin;
to insert, to annex, to add;
to proceed, to repeat;
եւ ես կցէի զամէնն, amen I replied;
— զվէրս, to close, to cicatrize;
to accompany.

· Calfa

NBHL (2)

ἄπτω, συνάπτω apto, necto, adnecto κολλάω, ἑγκολλάω agglutino. կր. adhaereo եւ այլն. Կից առնել զզատուցեալս. զուգել. զօդել. յարել. մերձեցուցանել. հասուցանել. մածուցանել. միաւորել. խառնել. կպցընել, փակցընել. իրարու դպցընել

Կցեսցես զփեղկսն, եւ եղիցին մի։ Կցեսցես զնոսա ընդ միմեանս կապեալ՝ լինել ի գաւազան մի։ Յօդք նորա մի զկնի միոյ կցեալ։ Լեզու իմ ի քիմս իմ կցեցաւ։ Կցեցաւ ոսկր իմ ի մարմին իմ։ Կցեսցին սահմանքն։ Կցեցան յարս անօրէնս։ Ձկունք կցեսցին ի թեւս քո։ Ճանապարհք վատաց կցեալ են (յն. սփռեալ են) փչովք, եւ այլն։


Կցկցեմ, եցի

va. fig.

to conjoin, to bind together, to tie up;
to affect, to invent, to forge, to shuffle, to quibble, to quirk, to trump up, to borrow.

· Calfa

NBHL (2)

συνάπτω coapto συμπλάσσω, -ττω fingo, confingo. որ եւ ԿՑՈՏԵԼ. Կցելով կցել զկոտորակ ընդ կոտորակ. կարկատել. կապկապել. յօդել ըստ կամի ըստեղծուլ.

Արդ իմն յօդէք, արդ իմն կցկցէք, յորժամ իրքս եկին հասին ի վերայ. (Ոսկ. ես.)


Կցուած, ի, ոյ

s.

joining, union, joint;
insertion, annex.

· Calfa

NBHL (1)

Կցումն. յարումն. զօդումն. յօդ.


Կցումն, ման

s.

cf. Կցուած.

· Calfa

NBHL (1)

Յօդ, որ է կցումն դրոյ յանգի անուանն եւ բայի. (Երզն. քեր.։)