to fail, to infringe, to contravene.
ἑπιβουλεύω insidior, βλάπτω noceo (արմատն դրուժ. ոմանք գրեն Դժրել (զոր տեսցես), որպէս թէ արմատն իցէ դժ. դժուար) Դաւել ի մահ. դաւաճան, եւ ուխտազանց լինել. խարդախել. նենգել. ժխտել. դարանիլ. անիրաւիլ. վնասել.
Թերեւս մարթասցի դրժել զարքայն տրդատ. (Յհ. կթ.։)
Ոչ գազանաբար զտկարն դրժել։ Զոր ոչ կարէ հակառակամարտին դրժել թշնամութիւն։ Ոչ յարեգակնէ, եւ ո՛չ ի հողմոց սաղարթ վարուց քոց դրժեսցի։ Յամենայն իրաց դրժիմք. (Լմբ. սղ.։)
stamping with the feet;
tinkling.
Շաչիւն կառաց, եւ դրընդիւն երիվարաց. (Միք. ՟Ա. 13։)
marked.
Ունօղ զդրոշմ, զկնիք, զնշան, զխարան.
to print, to mark, to stamp, to decipher, to register;
to seal;
to confirm;
— խարանաւ, to mark with a hot iron.
χαράσσω, κολάπτω, ἁναγράφω noto, designo, sculpo, incido, inscribo Նշանագրել. արձանագրել. փորագրել. վերագրել. խարան դնել. կնքել. տպաւորել. նախանկարել.
Քաղդէական գրով զքաջութիւնն իւր դրոշմել (յարձանի)։ Զնորին կործանումն դրոշմէ (ի գիրս պատմութեան). (Եւս. քր. ՟Ա։)
Գրով կամ ի յարձանի դրոշմել։ Զանուանսն ի ներքոյ դրոշմեմք. (Խոր. ՟Ա. 2. 8. 21։)
Ի քրիստոսագունդն դրոշմել զամենայն ազգս։ Դրոշմել մի ժողովուրդ։ Շինեաց զյառաջագոյն դրոշմեալն իւր (զնշանակեալն ի գիրս). (Ագաթ.։)
Վիմով կնքեցար, եւ դրոշմեցար. (Գանձ.։)
Լուացմունք օրինաւորացն դրոշմէ զխորհուրդ լուացման սուրբ մկրտութեանն. (Տօնակ.։)
ԴՐՈՇՄԵԼ. Կնքել խորհրդով եկեղեցւոյ, եւ խաչիւ.
Սուրբ մեռոնաւն դրոշմեցէ՛ք զճակատսն. (Շ. թղթ.)
Դրոշմեցէ՛ք ճշմարիտ դաւանութեամբ ի հայր եւ յիս եւ ի հոգին սուրբ. (Սկեւռ. յար.։)
Աներկբայ եւ անպղտոր ոգւով դրոշմեսցո՛ւք զմեզ (խաչիւն). (Խոսր.։)
ԴՐՈՇՄԵԼ. ὐποσημαίνω subscribo Ձեռն դնել գրոյ. ստորագրել. կնքել.
incrustation;
sculp-ture;
ceiling, wainscoting;
thin plate of metal;
emblem;
well finished work.
ԴՐՈՒԱԳ կամ ԴՐՈՒԱԿ. ψαλίς, ἁγκύλη, λεπίς fornix, laquear, cochlea, lamina Դիր, կամ դրութիւն առ ի զարդ. եդեալ ագոյցք. ոլորք. յօրինուած պէսպէս՝ ի գլուխ սեանց, եւ ի պէտս.
Զարդք սեանցն, եւ դրուագք նոցա արծաթիք։ Դրուագք սեանցն, եւ խոյօղք նոցա։ Դրուագս կռածոյս՝ նուարտանս սեղանոյն. (Ել. ՟Լ՟Ը. 11. 12. 17։ Թուոց. ՟Ժ՟Զ. 38։)
Դարձեալք անդրէն յառաջին դրուակն. (Փարպ.։)
Խաղաղութեամբ քո քրիստոս փրկիչ մեր ... այս դրուակ է, զոր ասէ երանելի յոհան, թէ վասն այսահարացն կարգեալ է. (Խոսր. պտրգ.։)
Դրուակօք խանդաղատականօք։ Դրուագս դրութեան այսմ սոփերի։ Դրուագս բղխման բանիս. (Նար.։)
to incrust;
to sculpture;
to ceil;
to wainscot;
to ornament, to embellish, to plaster.
Դրուագել զտունն ոսկւով, կամ մայրիւք. (եւ այլն. ՟Գ. Թագ. ՟Զ. 9. 13. 21. 30։ ՟Բ. Մնաց. ՟Գ. 5։)
Սպիտակ կտաւովք ի ներքոյ դրուագեալք զհանգստարան սրբոցն. (Ճ. ՟Ա.։)
Պարծեսցուք ի դրուագել աղքատութիւնս. այսինքն շուրջ պատել. (Լմբ. սղ.։)
to praise, to give praises, to celebrate.
Դրուատեսցուք աստուածային նշանիս։ Դրուատել աստուածածնին բարեբանեալ ծննդեանն. (Ճ. ՟Գ.։)
cf. Դրուատ.
Մահ ընկալեալ փոխանակ ընդ դրուատեացն։ Բան դրուատեաց։ Դրուատիս գովութեան։ Բազում դրուատիս։ Մեծի դրուատեաց արժանաւոր։ Մեծաւ դրուատօք (կամ դրուատեօք). (Ագաթ.։ Կանոն.։ Փարպ.։ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Զ։)
Ազգի ազգի դրուատիս տայցեն։ Յաստուծոյ գտանես դրուատիս։ Դրուատօքն պարարէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15։ Ոսկ. ՟ա. թես. ՟Գ։)
Ըստ արժանի հօրն դրուատից։ Ուրախութիւնք եւ դրուատք։ Համառօտագիծ դրուատից։ Զնկար անկուածի ճառիս դրուատի (կամ դրուագի). (Խոր. ՟Գ. 67։ Արիստակ. նաւակատ.։ Նար. խչ. եւ Նար. առաք.։)
Ասէ պարսաւանօք զդրուատումնն, սեաւ եմ ես, եւ գեղեցիկ. (Բրս. ապաշխ.։)
act of putting or laying down;
place, position, posture, situation;
system;
theme, thesis.
θέσις positio, positura, impositio, situs Դիր. դիրք. դնելն եւ դնիլն. որպէս զետեղումն. անուանադրութիւն. կարգադրութիւն. բաղադրութիւն. եւ այլն.
Լուսաւորքդ որ յերկինս են դրութեամբ. (Սարգ. յուդ.։)
Բարեկարգութեան յօրինուածս, եւ հաճելի դրութիւնս. (Սարկ. քհ.։)
Ի դրութենէ խառնութեան քառից տարերաց. (Նար.։)
Տե՛ս դարձեալ զառաջին ձեռաց դրութիւնն ի վերայ ժողովրդոցն ի ձեռն ահարոնի. (Մեկն. ղեւտ. այսինքն զձեռնադրութիւնն։)
ԴՐՈՒԹԻՒՆ. Դրուագ. յօրինուած բանի. շարագրութիւն. եւ Խօսք.
Դրութիւնք յօգնաթախանձ բանից։ Յիշատակարան մատենիս դրութեան։ Դուն ինչ դրութիւնս համառօտագիր դրուատից. (Նար.։)
Այս ո՛չ դրութեանն է, այլ ի բաց բառնալոյ ասի. (որպէս յորժամ ասէ ոք, թէ երկու հինգն ութ ո՛չ է. Վահր. երրդ.։)
Դրութիւն է այցելութիւն տեսութեան իրիք իրի։ Եւ ի դրութեանցս ոմանք են քաղաքականք, եթէ ամուսնանալի՞ իցէ, եթէ պարսպելի՛. եւ ոմանք տեսականք, եթէ գնդաձե՞ւ իցէ երկին, եւ այլն. (Պիտ.։)
ԴՐՈՒԹԵԱՄԲ, ԸՍՏ ԴՐՈՒԹԵԱՆ. θέσει, κατὰ θέσιν որ եւ ԴՐԻՒ. իբր Ո՛չ ի բնէ, կամ բնութեամբ, այլ յետոյ եդեալ. ստացական, շնորհօք, որդեգրութեամբ (որ ըստ յն. որդեդրութիւն).
Իրաւունք ... բնութեամբ, իսկ օրէնքն՝ դրութեամբ. երիցագոյն են քան զդրութեամբն՝ բնութեամբն. (Փիլ. լին. ՟Դ. 184։)
Որոց մանկունք ոչ իցեն դրութեամբ, այլ ճշմարտութեամբ. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)
Իշխանական՝ բնութեամբ, եւ ոչ դրութեամբ։ Բնութեամբ, եւ ո՛չ դրութեամբ որդի է յիսուսս քրիստոս։ Երեւիմք որդիք աստուծոյ, յա՛յտ է զի ըստ դրութեան. եւ այլն. (Կիւրղ. գանձ.։)
cf. Դսրով.
ԴՍՐՈՎ կամ ԴՐՍՈՎ. Արմատ Դսրովելոյ կամ դրսովելոյ. Այպանք, եպերանք. նախատինք. պարսաւ. (ի հյ. դուրս. իբր մերժումն ի դուրս. եւ յն. տիասի՛րօ, ձգձգել. քաշքշել)
Թուք յերեսս ընկալաւ, եւ բամբասեցաւ, եւ դսրով եղեւ. (Ոսկ. եբր. ՟Դ։)
ensign, standard-bearer;
gonfalon-bearer;
banneret.
Գունդ զօրացն յառաջանան դրօշակիրքն եւ նշանաւորքն. (Ոսկ. ի խաչել.։)
Վիրօք պարծիցի, որպէս դրօշակիրքն դրօշօքն. (Ոսկ. գաղ.։)
Դրօշակիրքն ունէին զդրօշքն։ Առաւել աղաղակէին զդրօշակրացն. (Ճ. ՟Ժ.։)
sculpture, image, idol, statue;
— գիրք նուիրականք, hieroglyphics.
to sculpture, to make images.
γλύφω, κολάττω, ἑγκολάττω sculpo, scalpo, celo, rado, dolo (որպէս դրով յօշել. մանաւանդ նոյն ընդ պ. թէրալիյտէն. թ. թըրալ էթմէք ) Տաշելով եւ քերելով քանդակել, փորագրել, առաւել՝ զարձանս կռոց.
Զփայտն խեղաթիւր եւ ոստովք վարակեալ՝ առեալ դրօշեաց մտադրութեամբ գործոյն իւրոյ. (Իմ. ՟Ժ՟Գ. 13։)
Դուռն երկրորդ շրջանակաւ, դրօշեալ ի նմա քերոբս եւ արմաւենիս. (՟Գ. Թագ. ՟Զ. 35։)
Իւրաքանչիւր ոք իւրով արուեստիւ զնոյն դրօշէր. (Եզնիկ.։)
Նոցա ձեռագործքն յախտէ իմեքէ սկիզբն ընկալեալ դրօշեցան. (Յհ. իմ. պաւլ.։)
Իսկ (Պտմ. աղեքս.)
Դրօշեալ գիրք նուիրականք աստուածայինք. յն. իմա՛ զդրոշմեալ նշանագիրս եւ զխորհրդաւոր պատկերս եգիպտական բրգանց. որպէս տառք սրբազնաքանդակք։
(Զնիւթ մետաքսի) ընդ կօշիկսն կարես, եւ զմորթսն այնու դրօշես. ի լս. դրոշմես. յն. գեղերեսել։
ԴՐՕՇԵԱԼ ելոյ. դրօշեալք, ելոց. ա.գ. γλυπτός, τὸ γλυπτόν sculptilis, sculptile, γλύμμα, ξοάνος sculptura Քանդակեալ պատկեր. արձան կռոց. Տե՛ս (Դատ. ՟ժե. 3. եւ 4։ Ես. ՟խե. 20։ Ել. ՟Լ՟Դ. 13։ Օր. ՟Է. 5։ Ղեւտ. ՟իզ. 1։ Դատ. ՟գ. 19. եւ 26։ ՟դ. թգ. ՟ժէ. 41։)
Բագինս կազմելով պատկերօք եւ դրօշելովք. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
sculpture, image.
Շինեալ եւ տուն հովանոց մահարձանօք սքանչելի դրօշուածովք. (Խոր. ՟Բ. 87։)
toad;
stellion (lizard).
Գորտ ընդ դօդօշի։ Դօդօշաց, որք կերակրին ի հողոյ. (Առ Ստեփ. լեհ.։)
ebon.
Գիր անուանեալ Եչ, ունակ զօրութեան կրկին ձայնաւորացս ի մի յարելոց սղելով, իէ՛. որպէս ձայնաւոր կիսաձայն, կամ երկբարբառ անկատար, յար եւ նման յ տառի անկելոյ ի մէջ բառի. եւ Օ ե տառի դաղմ. ըստ ձեւոյն եւ ըստ հնչման. նման է եւ արաբ. եէ՛. եւ լտ. j, որ ասի ի՛ երկայն, եւ ընդ բաղաձայնս գրի։ Սորին վասն առ նախնիս մեր անխտիր գրեալ տեսանեմք՝ լեալ, կամ լիեալ. եւ եթէ՝ ըստ յն. գրի էիթէ, եւ վերծանի ի՛թէ։
Փոխեցին զկենն առ եչ». իմա՛ ըստ յարմարութեան փափուկ տառիս յն. γ . զոր օրինակ ἄγιος որ է սուրբ, բացատրի յայլ լեզուս հնչմամբս՝ ա՛յիօս, ա՛ղիօս, ա՛կիօս, հա՛ճիօս. յորմէ եւ ἄγια σοφία , այա սօֆիա։ Որպէս եւ յայլազգականն գրեալ բառքդ էկէր, էկրի, կիւվէկիւ, առաւել հնչին էյէր, էյրի, կիւվէյի։
ե. Լծորդ է եւ ընդ է. որպէս երէ, էրէ. գեթ, գէթ. եթէ, եթե (որ նոյնպէս հնչի. ապա թէ ոչ՝ չի՛ք բառ յանգեալ ի ե) տէր, տեառն, տեարք։ Եւս եւ ընդ ա, ը, ի. զոր օրինակ ապարասան, ապերասան. դիեցիկ, դիացիկ. ենթ, ընդ. եթ, ըեթ, ըթ. իւղ, եւղ. աղբեւր, աղբիւր. մեւս, միւս. հարեւր, հարիւր. (որք միօրինակ հնչեն). շաւիղ, շաւեղ. պիղծ, պեղծ. նստիլ, նստել. եւ այլն։
Խորհրդաբար ասի ի քերթուածս.
Եչն, Երրեակ անձամբ թիւ կատարեալ, զերրորդութիւնըն ծանուցեալ։ Երկնաւորացըն տայ ցանկալ, ի յերկրայնոցս ի բաց դառնալ։ Եչն՝ Երդէ զայս միշտ յականջըս քո, տալ ըզհամար պարտուցըն քո. (Շ. այբուբ.։)
Եբենեայ (կամ եբեննեայ) գաւազան ունելով ի ձեռինն. (Պտմ. աղեքս.։)
heblew;
— բարբառ, hebrew, the hebrew language;
— ոճ, hebraism, hebrew idiom.
Եբրայական գիրք, ընթերցուած, լեզու, եւ այլն. (Եւս. քր.։ Նար. խչ.։) եբրայականք. իբր Եբրայեցիք. (Ագաթ.։)
egyptian, of Egypt.
Եգիպտական նշանագործութեամբք. (Փարպ.։)
that has destroyed or ruined Egypt.
Կործանօղ զեգիպտոս. մըսըրը քանդօղ.
egyptian alphabet, or life of the holy fathers of Egypt.
Եգիպտացւոց այբուբենն, դպրութիւն. գիրք ըստ կարգի այբեւբենից, որպէս վարք հարանց.
egyptian.
Այր եգիպտացի։ Աղջիկ մի եգիպտացի։ Ասեն եգիպտացիքն։ Արքայ կամ երկիր եգիպտացւոց.եւ այլն։
Մերթ որպէս Եգիպտական. յեգիպտոս գործեալ, այսինքն բանած.
Եգիպտացի պաստառակալօք. (կամ) պաստառալիր եգիպտացւովք». յն. պաստառակալօք որ յեգիպտոսէ. (Առակ. ՟Է. 16։)
egyptian woman.
Յաղթեաց եգիպտուհւոյն. (Նիւս. գր. սքանչ.։)
Եւ փրկեցեր յեգիպտուհւոյն՝ զհոգի մաքուր ողջախոհին. (Յիսուս որդի.։)
Վարք մարիամայ եգիպտուհւոյն։ Մեծ եգիպտուհին՝ կոչեալ մարիամ. (Վրք. հց. ձ։ Հ=Յ. ապր. ՟Ա.։ Հ. կիլիկ.։)
that has its origin in Eden, horn or produced in Eden.
Յեդեմաբուղխ աղբիւրէն. (Զքր. կթ.։ եւ Երզն. լս.։)
Գետքն եդեմաբուխք. (Տօնակ.։)
of Eden.
Ուր ենովք եւ հեղիաս կան ծերացեալք աղաւնակերպ ի դրախտին եդեմական». իմա՛, տեղի նման վայելչութեան դրախտի՝ անծանօթ ի մարդկանէ, որպէս պատկեր արքայութեան, որ առաւել կոչի վերին երուսաղէմ, եւ բնակարան հրեշտակաց։
composed of the flowers of Eden;
of choice flowers.
Հիւսեալ յեդեմ, այսինքն ի ծաղկանց դրախտին.
Եդեմեհիւս բրաբիոնաւ զարդարեսցուք. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)
unanimous;
that speaks alone.
Միաբան. խօսքերնին մէկ.
Դասք երջանիկ դիտողացդ եզաբանից». այսինքն միաձայն եպիսկոպոսացդ. (Շար.։)
solely, only.
Հոգին սուրբ յերկաքանչիւրոց եզաբար ընդ պատճառաւ». այսինքն յերկուց ելեալ իբրեւ ի միոյ սկզբնէ. (Քեր. քերթ. ։)
sole, only, even
Երեքպայծառեան լուսոյն եզաբուն ճառագայթ. (Խոր. վրդվռ.։)
one, sole, only;
unity.
Ինքնաթիւք եւ ինքնաչափք՝ ըստ եզակացն որ ի նմա. քանզի տասն՝ ինքն զինքն թուէ ըստ եզակացն որ ի նմա. (Սահմ. ՟Գ։)
singular.
ἐνικός, μοναδικός unicus, singularis, eximius Միաւորական. միակ. անհատ, անհատական եւ Մի միայն՝ անհամեմատ. մէկ հատիկ, մէկ հատը ցըցնօղ. եկեանէ, միւֆրէտ (այսինքն ո՛չ շատ).
Թիւք երեք. եզական, երկական, յօգնական։ Եւ է եզականն, ո՛րզան, գանեմ ... ես, դու, նա, ... իմ, քո, նորա. (Թրակ. քեր.։)
singularly.
Ասելով՝ մարդ, քաղաք ... եզականապէս զմի ինչ ցուցանէ. (Տօնակ.։)
Եզակի ասէ, կե՛ր ... յոգնակի ասէ, մի՛ ուտիցէք. (Փիլ. լին.։)
Պղատովն եզակի մակագրեաց՝ քաղաքականութիւն. իսկ արիստոտելէս յոքնակի՝ քաղաքականութիւնք. (Սահմ. ՟Ի։)
Եկա՛յք, եւ արարից զձեզ որսորդս մարդկան. եւ եզակի առ մի, յայսմ հետէ զմարդիկ որսասցես ի կեանս. (Սարկ. քհ.։)
singularity.
Աստուած ինքնաբուն, վսեմական գոյութիւն. նոյն եզականութիւն՝ երկրպագեալ ի բոլոր եղականաց՝ իմանալեաց եւ զգալեաց, ոչ ի բաց բարձրեալք զհայր եւ զորդի եւ զհոգին սուրբ. (Պիտառ.։)
singular;
singular number;
singularly.
Ասելով՝ մարդ, քաղաք ... եզականապէս զմի ինչ ցուցանէ. (Տօնակ.։)
Եզակի ասէ, կե՛ր ... յոգնակի ասէ, մի՛ ուտիցէք. (Փիլ. լին.։)
Պղատովն եզակի մակագրեաց՝ քաղաքականութիւն. իսկ արիստոտելէս յոքնակի՝ քաղաքականութիւնք. (Սահմ. ՟Ի։)
Եկա՛յք, եւ արարից զձեզ որսորդս մարդկան. եւ եզակի առ մի, յայսմ հետէ զմարդիկ որսասցես ի կեանս. (Սարկ. քհ.։)
of one voice only;
unanimous.
Բառ անստոյգ. որ կարէ նշանակել, Միաձայն, այսինքն ո՛չ երկբարբառ. եւս եւ Միաբան։
Իսկ գրեալն ի (Թր. քեր.)
Երկու ձայնորդքն, որոց երկրորդն նա՛յ է, իսկ առաջնորդն ըստ եզաձայն», պարտի գրիլ ըստ յն.
a cavalier, rider, horseman;
with a single horse;
small boat.
Մեկնակաձի. այր մի ձիաւոր. ըստ յն. ոճոյ՝ եւ Միակ ձի արձակ. եւ նմանութեամբ՝ Փոքրիկ նաւակ. χελής ռմկ. քէլէք. տե՛ս եւ ՅԱԾԵԶԱՁԻ, որ է նաւակ հինից.
Յածեզաձի ասելով՝ նշանակեմք տեսակ իմն փոքու նաւի. եւ թէ զատուսցուք զմասնկունսն, եւ ասասցուք՝ եզաձի, նշանակեմք զոմն մեկնակաձի, որ ոչ երբէք կցորդութիւն ունի առ նաւ։
to assemble, to be united.
Եւս ի յեզանալ հանդիսին՝ հերքեցին զչար հերձուածսն. (Շար.։)
to terminate, to finish;
to confine.
Սահմանօք ոլորտացեալ եւ եզերացեալ է. (Փիլ. այլաբ.։)
Ապա յաջող նաւարկութեամբ՝ ի տրապօլիս եզերեցին». այսինքն հասին ի ծովեզրն. (Ներս. մոկ.։)
Ամենայն իմաստասիրական ձայնք յայսոսիկ բարբառս եզերին. (Անյաղթ պորփ.։)
Ընդ երկինս վերանայ՝ որ մեծ է քան զերկիր, եւ առ աստուած եզերի. (Վրդն. ծն.։)
Բազում խոնարհութեան կարօտի ... եւ եզերեցեալ լինի ծայրագոյն հեզութիւն. (Կլիմաք.։)
cf. Եզերանամ.
Սահմանօք ոլորտացեալ եւ եզերացեալ է. (Փիլ. այլաբ.։)
Ապա յաջող նաւարկութեամբ՝ ի տրապօլիս եզերեցին». այսինքն հասին ի ծովեզրն. (Ներս. մոկ.։)
Ամենայն իմաստասիրական ձայնք յայսոսիկ բարբառս եզերին. (Անյաղթ պորփ.։)
Ընդ երկինս վերանայ՝ որ մեծ է քան զերկիր, եւ առ աստուած եզերի. (Վրդն. ծն.։)
Բազում խոնարհութեան կարօտի ... եւ եզերեցեալ լինի ծայրագոյն հեզութիւն. (Կլիմաք.։)
cf. Եզերանամ.
Սահմանօք ոլորտացեալ եւ եզերացեալ է. (Փիլ. այլաբ.։)
Ապա յաջող նաւարկութեամբ՝ ի տրապօլիս եզերեցին». այսինքն հասին ի ծովեզրն. (Ներս. մոկ.։)
Ամենայն իմաստասիրական ձայնք յայսոսիկ բարբառս եզերին. (Անյաղթ պորփ.։)
Ընդ երկինս վերանայ՝ որ մեծ է քան զերկիր, եւ առ աստուած եզերի. (Վրդն. ծն.։)
Բազում խոնարհութեան կարօտի ... եւ եզերեցեալ լինի ծայրագոյն հեզութիւն. (Կլիմաք.։)
chasselas.
ԵԶՆԱԿ ի. գ. Եզն մի փոքրիկ կամ աղքատի.
Իբր Եզին աչք, ազգ խաղողոյ։ (Ստեփ. լեհ.։)
a couple of oxen;
couple.
ԵԶՆԱՄՈԼ ԵԶՆԱՄՈԼԻ. Որպէս Ամոլք եզանց, ամոլակիցք, այսինքն վաստակակիցք. զորօրինակ պետրոս եւ պօղոս. յկ. մծբ, եւ մարուգէ.
Որ էր եզնամոլոյն ամոլք. (Տօնակ.։)
Երկու եզնամոլիցն լծեալ ի լուծ խաչին քրիստոսի։ Զոր աղաչեալ եզնամոլին սուրբն մարուգէ։ Երկու եզնամոլիցն, զսուրբ առաքեալսն ասեմ։ Երկու եզնամոլեացն. (Ճ. ՟Ա.։)
cf. Եզնամոլ.
ԵԶՆԱՄՈԼ ԵԶՆԱՄՈԼԻ. Որպէս Ամոլք եզանց, ամոլակիցք, այսինքն վաստակակիցք. զորօրինակ պետրոս եւ պօղոս. յկ. մծբ, եւ մարուգէ.
Որ էր եզնամոլոյն ամոլք. (Տօնակ.։)
Երկու եզնամոլիցն լծեալ ի լուծ խաչին քրիստոսի։ Զոր աղաչեալ եզնամոլին սուրբն մարուգէ։ Երկու եզնամոլիցն, զսուրբ առաքեալսն ասեմ։ Երկու եզնամոլեացն. (Ճ. ՟Ա.։)
Bootes.
Վարօղ զլուծս եզանց. հօփաղ, քշօղ։
Եւ ո՛չ երկուորեակք լծոցն ի ճահ ճեմեսցին առանց եզողի. (Նար. ՟Ծ՟Դ։)
Կովուց եզողքն՝ առանց սայլի վարողին ... թարց եզողի՝ լծեալ երնջին. (Գանձ.։)
border, extremity, end;
limit;
term;
shore;
edge;
— ունել, յ— ելանել, to end, to terminate.
Եզր գետոյ, կամ ծովու, ձորոյ, քաղաքի, երկրի։ Առ եզեր, յեզեր, առ եզերբ գետոյն։ Զեզերբ ձորոյն։ Ընդ եզր ծովուն։ Առ եզեր հեղեղատին. (ի սուրբ գիրս։)
Ի ծովուն եզեր՝ վարդապետեցեր. (Գանձ.։) Զեզերս բնակեալս ի ներքոյ երկնից. (Առակ. ՟Ը. 26։)
Յեզեր քաղաքի. (Փարպ.։)
Զամենայն երկիր եզերօք պատեալ ջուրբք. (Վրդն. ծն.։)
Ճարմանդս կապուտակեայս առ եզերբ միոյ փեղկին ... Եւ առ եզերբ արտաքնոյ փեղկին. (Ել. ՟Ի՟Զ. 4։)
Յորժամ սկիզբն (շղթային) ձգիցի ... միւսոյ եւս եզեր օղքն յառաջ խաղան. (Նիւս. կուս.։)
Չի՛ք իսկ եզր հանճարոյ նորա. (Ոսկ. ես.։)
Զգալին ամենայն իրօք ըմբռնեալ լինի եզերօք ոմամբք։ Ոչ իւիք եզերօք մեծութիւն աստուածային բնութեանն սահմանի. (Նիւս. երգ.։)
Աստուածայինքն ... եզերովք ոմամբք ոչ սահմանին։ Նմանութիւնն ասծուծոյ եզր է ամենայն առաքինութեանց։ Ամբարտաւանութիւնն եզր է ամենայն մեղաց. (Սարգ.։)
Եզր է այն, յոր լուծանի առաջարկութիւնն. որպէս ենթակայն եւ ստորոգեալն. եւ եզերքն լուծանին ի վանկս եւ ի գիրս. (Մխ. ապար.։)
Ապա եզր կալաւ ընդդէմ զգաստին նենգութիւն պագշոտութեան. (Նիւս. սքանչ.։)
Մասնականք անթիւք եւ անբաւք են, եւ ոչ կարեն յեզր ելանել. (Անյաղթ պորփ.։)
praetexta (a long white robe fringed with purple).
περιπόρφυρον praetexta purpurea Զգեստ ծիրանազարդ եզերօք կամ վերջաւորօք.
conclusion;
result;
epilogue.
Ըստ ձայնին՝ է Կալն յեզր ուրեք, յափն կոյս. եւ մանաւանդ Հասանելն յեզր իրաց. աւարտումն.
ԵԶՐԱԿԱՑՈՒԹԻՒՆ. συμπέρασμα, σύγκλεισις conclusio ըստ տրամաբանից՝ է Գլխաւորումն ձեռնարկութեան. կնիք հաւաքաբանութեան.
Կարծիք հանդերձ պատճառաւ եզրակացութիւն է առաջարկութեանց. (Սահմ. ՟Ժ՟Գ։)
Ոչ երբէք յերկուց բացասութեանց եզրակացութիւն լինի. (Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)
cf. Եթերախաղաց.
Տեսակք, որոց առ ինչ նուաստագունիցն յարացոյցք գոյացեալ, որպէս նիւթեղէնս հուր առ եթերային. (Մաքս. ի դիոն.։)
cf. Եթերախաղաց.
Սրաթեւ արագընթաց աւազանի, շքեղացեալ սիրամարգ, եթերընթաց գնազիւք սաւառնացար ի յերկինս. (Տաղ վերափոխ. ի կոստանդեայ։)
Ethiopian.
ԵԹԷՈՎՊԱՑԻ. αἱθίοψ, ἠ αἱθιόπισσα aethyops գրի եւ ԵԹՒՈՎՊԱՑԻ, այսինքն եթիովպացի, կամ եթովպացի. Բնակիչ երկրին՝ որ կոչի եթէովպիա. խափշիկ. հապէշ
Աբդամելէք եթէովպացի. (Երեմ. ՟Լ՟Ը. 7։)
place through which one goes and enters.
διεκβολή trajectus, exitus Տեղի՝ ընդ որ լինի ել եւ մուտք. ելք ի դուրս.
Ելամուտ (կամ ելամուտք) քաղաքին՝ ընդ կողմ հիւսիսոյ. (Եզեկ. ՟Խ՟Ը. 30։)