to become hollow, empty, void.
· Calfa
ԽՈՌՈՉԱՆԱՄ կամ ԽՈՌՈՋԱՆԱՄ. ԽՈՌՈՉԻՄ կամ ԽՈՌՈՋԻՄ. Խոռո լինել. լինել որպէս զփապար. փոս բանալ. եւ Ձայն հանել ջուրց խոխոջելոց ընդ խոռոչս.
cf. Խոռոչանամ.
· Calfa
ԽՈՌՈՉԱՆԱՄ կամ ԽՈՌՈՋԱՆԱՄ. ԽՈՌՈՉԻՄ կամ ԽՈՌՈՋԻՄ. Խոռո լինել. լինել որպէս զփապար. փոս բանալ. եւ Ձայն հանել ջուրց խոխոջելոց ընդ խոռոչս.
cavity, hollow, cave, cavern, excavation;
—ս հատանել, to excavate, to hollow.
· Calfa
τάφρος, ταφρεία fossa βόθυνος fovea, scrobs. Խորքերկրի. փոս բացեալ. խորխորատ. վիհ. վիրապ. անդունդք. խոռոչ.
ԽՈՐԱՓԻՏՍ ՀԱՏԱՆԵԼ. ἁποσκάπτω defodio. Խոր փոսս հատանել բրելով եկ պեղելով.
to hollow, to excavate;
to fathom;
to withhold, to retain;
to purloin, to steal, to rob, to embezzle;
to peculate.
· Calfa
βοθύνω profundum facio, in profundum mergo κατορύττω defodio. Խոր առնել. խորացուցանել. ի խորս իջուցանել. խորունկցընիլ, փոսել.
ragged, rough, uneven;
—ք, rough, craggy places, asperity, roughness, unevenness, ruggedness.
· Calfa
ԽՈՐՏԱԲՈՐՏ ԽՈՐՏԱԲՈՐՏՔ. գ. Անհարթ վայրք. առպարք. խորտուբորտ. դարուփոս.
rampart, intrenchment, barricade, stockade, barrier, bastion, bulwark;
— պաշարման, circumvallation, contravallation, siege, blockade;
պատել — պաշարմամբ, to besiege;
դնել — շուրջ զքաղաքաւ, to invest a city;
— ածել, արկանել, կանգնել, պատել, to intrench, to throw up intrenchments, to intrench or fortify oneself, to surround with ramparts or trenches, to barricade, to palisade;
to fortify with bastions.
· Calfa
green, verdant;
verdure;
— բացագոյն, sea-green.
· Calfa
Կանաչ իմն գոյն է լուսիկն (փոսուռայի). (Շիր.)
cord, line, string, packthread, twine;
needlework;
sewing;
seam;
—ս հարկանել, to sew, to seam.
· Calfa
Պահապանք հօտից փոսս փորեն, եւ կարս ձգեն, եւ զամբարս դնեն. (Մանդ. Ը։)
force, vigour;
power;
means, faculty, capacity, ability;
— է, it is possible;
ոչ է —, it is impossible;
ըստ կարի, as much as possible;
ըստ կարի փութով, with all possible speed;
ըստ կարի նուազ, as little as can be;
իւրաքանչիւր ըստ իւրում կարի, every one according to his ability;
որչափ իկարի քում իցէ, as much as you can or as lies in your power;
ըստ իւրում կարի— զօրութեան իմոյ, to the utmost of my power, the best I can, all I can;
ոչ գոյ ի ձեռս մեր —, it is not in our power, we cannot;
իվեր քան զկար իւրեանց, beyond their strength.
· Calfa
Պահապանք հօտից փոսս փորեն, եւ կարս ձգեն, եւ զամբարս դնեն. (Մանդ. Ը։)
to give oneself up to lechery or lasciviousness, to lead a dissolute life, to live in debauchery.
· Calfa
Զմէ՞ լքեալ զփիլիսոփոսն՝ ի թարգմանս պակշոտիցիս։ Մարմին՝ ոչ յաղագս այսորիկ պատրաստեցի, զի պակշոտիցիս եւ պոռնկիցիս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 9։ եւ Ոսկ. եբր.։)
to brighten, to become clear;
to shine, to glitter, to sparkle, to be resplendent;
to shine, to render oneself illustrious, to flourish, to signalize or distinguish oneself, to be remarked, to become a person of note.
· Calfa
Կղեմէս Աղեքսանդրայ երէց եւ պանտենոս փիլիսոփոս ստոյիկեան ի մերմէ ոճոյս՝ պայծառանային։ Աղեքսանդրոս ի դաւանութեան պայծառացաւ. (Եւս. քր. ՟Բ։)
well;
cistern;
— արգեղեան, Artesian-well;
— ծծիչ, absorbing or draining well, bog, cesspool.
· Calfa
φρέαρ puteus λάκκος fovea. Հոր ջրոյ. գուբ. խորք կամ փոս. ընդունարան ջրոյ. հոր.
fixing the boundary, setting up landmarks;
constitution;
statute;
ordinance, regulation;
decision;
definition.
· Calfa
Բաժանէ զաշխարհս սահմանադրութեամբ՝ փոսս գործելով։ Զգալի աշխարհիս վայր սահմանադրութիւն բաժանէ ի միմեանց զքաղաքաց եւ զգիւղից։ Սահմանադրութիւն անդաստանաց. (Խոր. ՟Բ. 74։ Շ. մտթ.։ Մխ. դտ.։)
garden;
— բանջարոյ, kitchen garden;
— պտղոց, fruit —, orchard;
տնկաբանական —, botanical -;
գծել զձեւ պարտիզի, to lay out a -;
մշակել զ —, to garden;
cf. Թի.
· Calfa
լծ. եբր. ֆարտտէս, պ. ֆիրտէուս, յն. փարա՛դիսօս. լտ. բարա՛դ՝տիզուս. այլ առաւել κῆπος hortus. իսկ παράδεισος paradisus, hortus amoenus. տես ԴՐԱԽՏ, եւ ԲՈՒՐԱՍՏԱՆ. Պարտէզ ասի ընդհանրապէս՝ ո՛ր եւ է զուարճալի վայր ծառոց, պտղոց, արմտեաց եւ ծաղկանց, շրջապատեալ որմով կամ փոսիւ եւ կամ ցանգով.
to hollow, to excavate, to dig, to delve;
to sap, to mine, to sink;
— գուբս, հորս, to open a trench, to sink a well;
զարտասուաց աղբիւրս —, to shed tears.
· Calfa
ՊԵՂԵԼ. Բրել եւ բանալ. ջրհոր՝ փոս բանալ.
(լծ. թ. պէլէմէք, պէլլէմէք ) ἁνασκάπτω effodio, fodio, pastino ἁντλέω , ἑπαντλέω haurio, exhaurio. . Բրել զխորս. եւ Ի դուրս հանել ի խորուստ կամ ի փոսոյ կամ ի փլածոյ զհող եւ զայլ իրս. փորել հանել.
cf. Պերիպատիկեան.
· Calfa
Արիստաբուղոս հրէայ՝ պերիպատետիկեան փիղիսոփոս ճանաչէր. (Եւս. քր. ՟Բ։)
adj. s. peripatetic.
· Calfa
Արիստաբուղոս հրէայ՝ պերիպատետիկեան փիղիսոփոս ճանաչէր. (Եւս. քր. ՟Բ։)
spotted, speckled, motley, dapple;
cf. Բորոտ;
speckle, spot, mark;
ephelis;
small-pox.
· Calfa
Ուղէ պիսակ։ Ալփոս, կամ ալփիս. պիսակ. (Գաղիան.։)
dish-shaped.
· Calfa
Քարինս կոփել չորեքկուսի, եւ պնակաձեւ փոսել զմէջսն, ծածկելով յերկրի. (Խոր. ՟Բ. 53։)
navel, umbilicus;
belly;
middle, centre;
— երկրի, mount, mountain;
— կամարաց, key-stone of an arch;
— ի վեր, —յորսայս, supinely, with one's face upward;
—ոյ ծառայ, slave to one's belly, gourmand, *greedy-gut.
· Calfa
ὅμφαλος umbelicum. Միջին վայր որովայնի մարդոյ եւ բազմաց յանասնոց՝ փոսաձեւ, որով կցի մանուկն ընդ մօր իւրում յարգանդի անգ, եւ ընդ այն ձգեալ զհիւթս՝ սնանի.
reservoir, basin.
· Calfa
Բառ. ռմկ. որպէս արաբ. պիւրքէ. այն է Աւազան կամ փոս՝ ուր ժողովեն զջուր.
adj. s. scholastic.
· Calfa
(գրի եւ Սքոփոստիկոս, Քողոստիկոս). Բառ յն. սխլասդիգօս. σχολαστικός. scholasticus. Դպրոցական. կրթեալ ի դպրոցս եւ ի դպրութիւնս. հռետոր. իմաստասէր.
element, point, note;
line, verse.
· Calfa
Բիւր ստիքս ծախեաց փիլիսոփոսն երկայնբանութեամբ։ Ստիւքսն ի միջի դնեն։ Եւ մեք ոչ զկատարեալ ստիւքսն առ ոչնչի անդ դիցուք ըստ խորամանկ հերետիկոսացն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 1։ ՟Բ. 1։ եւ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 4։)
Բիւր ստիքս ծախեաց փիլիսոփոսն երկայնբանութեամբ։ Ստիւքսն ի միջի դնեն։ Եւ մեք ոչ զկատարեալ ստիւքսն առ ոչնչի անդ դիցուք ըստ խորամանկ հերետիկոսացն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 1։ ՟Բ. 1։ եւ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 4։)
fatiguing, labouring, giving oneself trouble, laborious;
meritorious, well deserving;
tired, weary;
husbandman;
— այր, a man of merit, a deserving man.
· Calfa
Տրիփոնեայ եւ տրիփոսեայ վաստակաւոր ի տէր։ Փրկութիւն եղիցի մեզ, եւ վաստակաւորաց պարսկաց (առ պարսիկս)։ Տնանկ եւ վաստակաւոր եմ ես ի մանկութենէ իմմէ. (Հռ. ՟Ժ՟Զ. 12։ Եսթ. ՟Ժ՟Զ. 23։ Սղ. ՟Ձ՟Է. 16։)
rough, stiff, rude;
scabrous place.
· Calfa
ԴԵՐԲՈՒԿ գրի եւ ԴԱՐԲՈՒԿ. Խորտաբորտ վայր քարուտ. դար եւ փոս ապառաժուտ վայրաց եւ աւերակաց. ապառաժ.
the thirty fifth letter of the alphabet, and the twenty ninth of the consonants;
eight thousand, eight thousandth.
· Calfa
Փ. Թաւոսութիւն տառիս այնչափ հեռանայ ի բենէ, մինչեւ մերձենալ ի փհ, վհ, ւհ. այսինքն ի ֆ. ուստի առ եբրայեցիս անխտիր հնչի ֆէ, եւ փե. որ առ քաղդէացիս է միշտ փէ, եւ առ ասորիս եւ առ պարսիկս միշտ ֆէ. բայց պարսիկք ստէպ խառնեն զայլ տառս նմանաձեւս ընդ ֆէի. այսինքն են փէ կամ բէ, պէ, եւ վաւ։ Լատինք զսեպհական եւ զսեպհականեալ բառս իւրեանց գրեն ֆ տառիւ. իսկ զբնիկ կամ զյայտնի յունականս եւ զայլազգականս՝ գրեն բհ կամ փհ, բայց ֆ հնչմամբ։ Իսկ մեք չունիմք զձայնդ ֆ, վասն որոյ զայնու գրեալս յայլոց՝ փոխեմք ի փ. զոր օրինակ փաղեկ, փարաւոն, փող, փիղ, փիլիսոփոս եւ այլն. որ ըստ այլոց՝ է ֆալթգ կամ ֆէլէկ. ֆսրաօն կամ ֆառաօ. ֆուլ, ֆիլ, ֆիլօսօֆօս եւ այլն.
comet;
epilepsy.
· Calfa
Երբ քշտես, եւ հանես զվարսամն։ Երկու թիզ փոս արա վարսամով. (Վստկ.։)
very deep.
· Calfa
Որ ի փոթորուն փոս անկանի, հազիւ ելանէ անտի. (Եփր. առ Լեհ.։)
street-shaped.
· Calfa
Պատառէր զխորս անդնդոց կարմիր ծովուն, եւ փոսահերձ փողոցաձեւ ճանապարհ յօրինեալ առնէր բանակին հեբրայեցւոց. (ՃՃ.։)
to dig, to hollow, to ditch, to excavate, to hollow out;
to sap, to undermine;
to engrave, to notch, to jag;
— զաչս, to tear out the eyes.
· Calfa
hollow, cavity, excavation;
notch, score, hole;
— խելաց, the ventricles or cavity of the brain.
· Calfa
κοίλωμα cavitas σκάμμα fossa. Փորեալ կամ փորած եւ փորաւոր ինչ. փոս. ծերպ, ծակ. խորշ. փոր. փորոք. փորուածք, փոս.
ditch, cavity, hollow;
groove.
· Calfa
ՓՈՐՈՔ կամ ՓՈՐՈԳ. κοίλωμα cavum. Փորուած. փոր. փոս.
Venus, Lucifer;
devil.
· Calfa
erus «արև» բառին։ Հիւնք. արաբ. ա-բուսէք «փոսուռայ»։
palm of the hand, handful;
— յ—ոյ, in haste, on a sudden;
—ս զ—ի հարկանեմ, to clap the hands, to applaud.
· Calfa
ՆՀԲ լծ. ծափ. շօշափ, յն. ἀφή «շօշա-փելիք», երր. զաֆ «ձեոք», թրք. ա-վուճ «ափ»։ Տէրվ. Նախալ. 61 սանս. āp, զնդ. af «յափշտակել» և հայ. հա-փափել, ապրել, յափշտակել բառերի հետ հնխ. ap արմատից։ Հիւնք. յն. ἀφή «շօշափելիք» բառից ափ է հանում իսկ ափյափոյ դնում է հափափել բա-ռից։ Bugge KZ 32, 73 համարում է բնիկ հայ բառ, ցեղակից յն. παλάμη, լտ. palma, հիռլ. lām, կիմր. blav, անգլսք. folm հոմանիշներին. հայր անցել է *palama > *palv > *աղւ նա-խաձևերից։ Կուրտիկեան, Արևելք թ. 4185 զնդ. աֆ «յափշտակել» բառից։ Pedersen, Հայ. դր. լեզ. 149 յն. άώος «յօդուածք» բառին ցեղակից։ Սագը-զեան ՀԱ 1909, 335 սումեր. gab «ձեռք»։ Karst, Յուշարձան 400 ասուր. kappu «ձեռք», 402 սումեր. ab', ap «բոյն. ծակ, խոռոչ», agub «երկնակամար», 11 սաւմեռ. gab «ձեռք», թաթար. kab. kob, kov, kev «ուռած, կլոր, պարապ, փոս»։ Մարտիրոսեան, ՀԱ, 1924, 459 հաթ. up «ափ, բուռ»։ Պատահաևան նմանութիւն ունին ասուր. upná, արամ. [syriac word] ︎ xūfna, եբր. [hebrew word] hōfen, արաբ. [arabic word] hafnā «բուռ», ինչպէս նաև չէր-քէզ. ափը «մատ»։ Վերի մեկնութիւնը, որ տուել էր Pedersen KZ 39, 428, հաստատում է այժմ Meillet MSL 23,
trench, channel;
brook, small stream of water;
հեղուլ՝ հոսել —ս արտասուաց, to shed tears profusely.
· Calfa
(ո և ի-ա հլ.) «գետակ», վտակ. 2. ջրի ճամբայ, անցք, փոս, երակ». առ հասա-րակ յետին. հներից ունինք հետևեալ վկա-յութիւնները. Առուս աղբանոցաց (Ոսկ. մ. գ. 4). Զառոա տղմոյն ձգել (Ոսկ. յհ. բ. 30), Մեծութիւն թէ առուով գայցէ (Սաղմ. կա. 11). առաջին երկուսի մէջ առու «անցք» նը-շանակութեամբ է, երրորդի մէջ՝ թէև յն. հա-մապատասխան հատուածը ունի «հոսեսցի» (իέη), բայց հայերէնը դարձեալ «անցք» նշանակութիւնն ունի։ Նոյն իմաստով են նաև առուահանք «ջրանցք, քանքան» Եւս. պտմ. բ. 6, էջ 89, առուամէջք «ակօս, նեղ անցք» Թուոց իբ. 24. Ագաթ. ըստ այսմ առու «գե-տակ» նշանակութիւնը հնից աւանդուած չէ, որչափ թոյլ են տալիս ենթադրել ՆՀԲ-ի մէջ բերած օրինակները. ուստի և յայտնի չէ թէ առու բառի նախնական նշանակութիւնը կա-պուած է հոսելո՞ւ գաղափարի հետ, թէ փորե-լու, անցնելու։
ՓՈԽ (borrowing) Հայերէնից փոխառեալ է անշուշտ վրաց. რუ րու, რუვი րուվի «ջրանցք, ա-ռու», որ ներկայացնում է հայերէնի հնագոյն ձևը՝ առանց նախաձայն ձայնաւորի։-Հա-յերէնին նման են հնչում նաև մինգը. րեկա գառու». ուտ. ուրէլն «առու, ակունք», չա-ղաթ. arik, aruk «ջրանցք, փոս», կըզըլ բար-բառով airə «վտակ, գետակ», կարա կըրգըզ airək, ալթայ. airəčak, լեբեդի բարբառով alrəlak, արևել. թրք. arγa, arγav «առա-ակ», arən «ջուր», arna «գետի ճիւղ»։ Այս բոլորը կցւում են պրս. ❇ [arabic word] arzā [arabic word] arγā̄b, [arabic word] ︎ arγāv «գետակ» բառերի հետ. հայերէնի հետ նմանութիւնը աա-տահական է, ինչպէս ընդունում է նաև Պատկանեան, Փորձ 1880, մարտ, էջ 94։ Առան հակառակ Pedersen 40, 195 և Հայ. գր. լեզ. էջ 193 թուրք բառերը փոխառեալ է դնում նախահայ *arogu ձևից և թրք. aryγ ձևից էլ փոխառեալ հոսնգ. árok «ջրանցք»։
arm, forearm;
power;
branch, bough;
beet, strawberry-spinach;
— առ — մարտնչել, կարկառել, to come to blows, to fight;
— առ — գնալ, to hold by the hand, to give each other the hand, to go arm in arm, together.
· Calfa
ՓՈԽ (borrowing) Ուտ. բազուկ «անութ, անութի տա-կի փոսր»։
cup, glass, mug, goblet;
chalice;
bumper.
· Calfa
, ի-ա հլ. (կայնաև ռ հլ. որ յետ-նաբար աւելի է տարածուած. հմմտ. բաժա-կոյ Եփր. համաբ. 210) «գաւաթ, ըմպա-նակ», փոխաբերաբար «2. գինի կամ ըմպե-լիք, որ բաժակի մէջ է լցուած. Յ. չարչարան-քի, վշտի, ուրախութեան, սիրոյ և փրկու-թեան նշան. 4. ծաղկի պարունակը» ՍԳր. Վեցօր. 94։ Որից բաժակիկ Մանդ. բաժա-կեան «մէկ բաժակ պարունակութեամբ» Պտմ. աղեքս. բաժակել «բոյսի շուրջը փոս բանալ՝ ջրելու համար» Փիլ. լին. էջ 12 և յովն. 610. Պիտ. Սարկ. քհ. բաժակակալ (որից հա-մառօտուած բաժակալ) Եղիշ. հրաբաժակ Ագաթ. բաժակագող ԱԲ. բաժակաման ԱԲ. գրուած է նաև բարժակ Վրք. հց. Նանայ 377. (հմմտ. բաժանել և բարժանել) և սխալ ստուգաբանութեամբ՝ բաժանակ Մխ. երեմ. (իբր թէ բաժանել բառից հանելով)։ Նոր գրականում ունինք բաժակաճառ, բաժակա-ձև, բաժակահարութիւն ևն։
cf. Անութ.
· Calfa
, ի, ռ հլ. «թևի տակի փոսը, խօլթուխ» Բ. մկ. ժբ. 40. Երեմ. լը. 12. Բուզ. գ. 18. այս հին օրինակների վրայ կարելի է աւելացնել այժմ՝ «Խեցիս ջեռու-ցեալ յանթոն դնէին» Եփր. Վկ. արև. 30 «Գունդս կապարիս հրամայեալ է ջեռուցանել և դնել յանթս ձեր, մինչև ծակեսցի փոր ձեր» (Գոր. և Շմոն, էջ 70)։ Ածանցեալ ձևերն են՝ անթել «թևի տակն առնել» Կանոն. անթմէջ «անութի մէջտեղը» ԱԲ. ընդանթական «թևի տակի» Բժշ. անութքա, անութքայ «թևի կամ վզի տակ ուռեցք» Գաղիան. անթանոց «ու-սընդանութ կապուած ոսկու շարք կամ յան-ջագեղ կամար» Հին բռ. ընթանոց «ղենջակ» Ոսկ. ես. անթանոցիկ «թևի տակ դրած փոք-րիկ խուրձ ցորեն» Յոբ. իդ. 19. անթատակ «թևի տակը» Ոսկիփ. Աբր. կրետ. 84. նոյն բառը գրւում է անթ և անդ ձևերով (վերջին ձևով է Զքր. սարկ. բ. 52). Վարդանեան ՀԱ 1922, 280 սխալ գրչութիւն է համարում անթ, որ սակայն արդարանում է գւռ. ձևե-րով. նոր գրականում ընդունուած է միայն անութ, որից անթացուպ «խեղանդամի թևի տակ գաւազան», ուսընդանութ (իբր մէ՛կ բառ) «կրծքի վրայ խաչմերուկ»։
arm-pit.
· Calfa
, ի, ռ հլ. «թևի տակի փոսը, խօլթուխ» Բ. մկ. ժբ. 40. Երեմ. լը. 12. Բուզ. գ. 18. այս հին օրինակների վրայ կարելի է աւելացնել այժմ՝ «Խեցիս ջեռու-ցեալ յանթոն դնէին» Եփր. Վկ. արև. 30 «Գունդս կապարիս հրամայեալ է ջեռուցանել և դնել յանթս ձեր, մինչև ծակեսցի փոր ձեր» (Գոր. և Շմոն, էջ 70)։ Ածանցեալ ձևերն են՝ անթել «թևի տակն առնել» Կանոն. անթմէջ «անութի մէջտեղը» ԱԲ. ընդանթական «թևի տակի» Բժշ. անութքա, անութքայ «թևի կամ վզի տակ ուռեցք» Գաղիան. անթանոց «ու-սընդանութ կապուած ոսկու շարք կամ յան-ջագեղ կամար» Հին բռ. ընթանոց «ղենջակ» Ոսկ. ես. անթանոցիկ «թևի տակ դրած փոք-րիկ խուրձ ցորեն» Յոբ. իդ. 19. անթատակ «թևի տակը» Ոսկիփ. Աբր. կրետ. 84. նոյն բառը գրւում է անթ և անդ ձևերով (վերջին ձևով է Զքր. սարկ. բ. 52). Վարդանեան ՀԱ 1922, 280 սխալ գրչութիւն է համարում անթ, որ սակայն արդարանում է գւռ. ձևե-րով. նոր գրականում ընդունուած է միայն անութ, որից անթացուպ «խեղանդամի թևի տակ գաւազան», ուսընդանութ (իբր մէ՛կ բառ) «կրծքի վրայ խաչմերուկ»։
circle, assembly, company;
banquet, feast;
mattress, canopy-bed, sofa;
— առնուլ՝ բոլորել, to assemble, to sit in a circle;
to feast together.
· Calfa
, ի հլ. «սեղան, բազմական» Բուզ. դ. 4. «հանդիսականների խումբ կամ բազմու-թիւն» Եղիշ. Շնորհ. Նար. որից ակումբ առ-նուլ «խումբ կազմել» Լմբ. ակումբ մաշկեայ «մենդար, վրան նստելուփոսթ, մորթի» Յու-դիթ ժբ. 15. ակմբահոյլ Թէոդ. խչ. ակմբիլ «հաւաքուիլ» Եղիշ. խր. եռակմբանոց «երեք բազմոցով ճաշասեղան կամ սեղանատուն (ըստ հռովմէական սովորութեան), triclini-um» Փիլ. տեսակ. բազմակմբանոց «շատ բազմոցներով կամ նստարաններով սեղանա-տուն» ԱԲ։ Բառի հիմնական նշանակութիւնն է «նստիլ», որ սակայն գործածւած չէ. ա-կումբ մաշկեայ այն մաշկի կամ մորթի կտորն է, որի վրայ նստում էին (ինչպէս հիմայ մահ-մետականները՝ աղօթելու ժամանակ). ա-կումբ «ժողով. բազմութիւն» բառի համար հմմտ. ֆրանս. séance (seoir «նստիլ» բա-յից), ռուս. заcыданie (cидыть «նստիլ» բայից), հյ. նիստ (ժողովի), նիստ գումա-րուիլ, նստից բացակայիլ ևն։ Նոր գրակա-նում ակումբ նշանակում է «կլուբ» (օր. գրա-կան ակումբ, Հայոց ակումբ ևն), որի փոխա-րէն գործածւում է նաև ակմբանոց։
furrow;
— ձգել, to make a furrow, to plough.
· Calfa
, ի հլ. «արօրի քաշած գիծը, փոսը» ՍԳր. Ոսկ. որից ակօսաբեկ Ես. է. 24. ակօսա-ձև Վեցօր. ակօսաձիգ Ագաթ. ակօսել Խոսր. ակօսախոտ Գաղիան. ակօսաւոր (նոր գրա-կանի մէջ)։
fortune, luck;
destiny, fate;
wager, bet, stake;
—ս արկանել, to lay a wager, to bet.
· Calfa
= Պրս. [arabic word] bast նոյն նշ.-Արդի Պարսկաստանում շատ սովորական է ռաս-տո. երբ մէկը կառավարութեան կողմից հա-լածուած է կամ երբ ժողովուրդը պետութեան դէմ ցոյց է ուզում սարքել, տունը տեղը թող-նում է և ապաստանում է մի մզկիթ, մի սըր-բատեղի, փոստատունը կամ այլ անբռնա-բարելի մի վայր և ոչ ոք իրաւունք չունի նը-րանց այնտեղից դուրս հանելու։-Աճ.
furnace, forge, ooppel;
mine;
chimney, stove;
grief, affliction;
heat, ardour.
· Calfa
tus «ջեռուցում» բառերի հետ։ (Այս համեմատութիւնը սխալ է, որովհետև լտ. foveo ևն պատկանում են հնխ. dhog2h-արմատին. տե՛ս Walde 311)։ Petersson KZ, 47, էջ 279 լտ. fove4 «փոս, քարայր», յն. գολεός «որջ», գոթ. bauan «բնակիլ», հբգ. būan, ռեռմ bauen «կառուցանել», հհիւս. būϑ «բնա-կարան, վրան» բառերի հետ՝ հնխ. bhou-«փոս, խոռոչ» արմատից. հյ. ռով բառի նախնական իմաստը համա-րում է «փոս, որի մէջ դնում էին կրա-կը վառելու համար»։
mould, mouldiness, mustiness;
ունել զհոտ —ի, to smell musty.
· Calfa
ՓՈԽ (borrowing) ՓՈՍ.-Քրդ. [arabic word] perros «բորբոս», [arabic word] ︎ perposi buin «բորբոսիլ»։