he who lays snares or spreads nets.
Ի բազմօրինակ եւ յոքնակի հաղբից՝ ի թակարդադիր (կամ թակարթակիր) բելիարայ չարին. (Գանձ.։)
trapped;
ensnared;
cf. Թակարդադիր.
Ի դիւացն թակարդապատ պատրանքն. (Լծ. կոչ.։)
Թակարդապատ եղեալ ի մենքենայից բանսարկութիւնն. (Ճ. ՟Բ.։)
cf. Թակարդապատ.
Ի դիւացն թակարդապատ պատրանքն. (Լծ. կոչ.։)
Թակարդապատ եղեալ ի մենքենայից բանսարկութիւնն. (Ճ. ՟Բ.։)
to entrap, to ensnare, to decoy;
to take in a net, to catch, to lace;
to entangle, to allure, to dupe.
Իբրեւ վարմաւ որսորդաց թակարդեալ զլեառն (եւ զբնակիչս). (Լաստ. ՟Ժ՟Ա։)
Ի զբաղմանց աշխարհիս թակարդեալ. (Լմբ. պտրգ.։)
Զազատ ջոկս անասնոց թակարդեալ տոռամբք, ընդ ո՛ր կամիմք՝ ածեմք. (Լմբ. սղ.։)
cf. Թաղանթագէղ.
Առագաստաձեւ թաղանթազարդ զմոմն անօսրէ. (Վեցօր. ՟Ը։)
bat-winged, having membranous wings.
Ի միաթեւաց մինչեւ ի բազմաթեւս եւ զատաթեւս եւ կցաթեւս եւ թաղանթաթեւս առ մեզ կենդանեացս են, եւ ոչ ի վեր անդ. (Պիտառ.։)
enveloped with, or in a membrane.
Մասն ինչ յառաջին լուսոյն գոյացելոյ թաղանթապատեալ, իբրեւ յաման ինչ արկեալ. (Ճշ.։)
worked in felt.
Թաղեայ պատկերացն խօսել տային. (Վրդն. պտմ.։)
Թաթարք պաշտօն ինչ ոչ ունէին, բայց միայն պատկերս թաղեայ, զոր տակաւին կրեն ընդ ինքեանս ի պէտս կախարդութեան. (Մաղաք. աբեղ.։)
Արարեալ էին իբր մարդիկս թաղեայս, եւ զգեցուցեալ իրս փայլփլունս։ Հարցեն զթաղեայ մարդիկն. (Մարթին.։)
cf. Թաղումն.
Զչարչարանացն ինչ գուշակեաց, ի թաղելութիւն զիւղն նշանակելոյ. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 27։)
to inter, to bury, to entomb, to inhume;
to bury in the ground, to pay the last honours;
to hide.
θάπτω sepelio, humo κατορύσσω defodio Դնել ընդ հողով զմեռեալն. ծածկել ի շիրմի. կամ Հետախաղաղ առնել զիմն ի խորս. ամփոփել. թաքուցանել.
Թաղեցից զմեռեալս իմ։ Թաղեաց ի կրկնումն այրի։ Թաղեցաւ ի ներքոյ բեթելայ ընդ կաղնեաւ։ Թաղեսցեն զիս ի գերեզմանի նոցա.եւ այլն։
Մի՛ լինիր որպէս զմեռելոյ թաղօղս, որք երբեմն զանձինս իւրեանց լան, եւ երբեմն արբուցանեն. (Կլիմաք.։)
Թաղեսցեն զնոսա քարամբք պարսաքարաց. (Զաք. ՟Թ. 15։)
Փորեցի, եւ առի զսփածանելին ի տեղւոջէ անտի, ուր թաղեցի զնա. ա՛յլ ձ. թաքուցի զնա անդ. (Երեմ. ՟Ժ՟Գ. 7։)
Ըստ առաւելութեան մահն, որ է հոգւոյ թաղեցելոյ յախտս եւ ի չարիս. (Փիլ. այլաբ.։)
Շնչեցին ընդ երեսս նորա չորք հողմք երկնից, եւ թաղեցին զնա ցօղով։ Արարիչն գիտէ՝ զինչ թաղեալ կայ յաշխարհի։ Ի լռութիւն նորա թաղեալ է զօրութիւն նորա. (Եփր. թագ. եւ Եփր. ծն.։)
to be buried;
— կենդանւոյն, to bury alive;
ի ցաւս թաղեալ, sunk in grief.
felt cloak;
cf. Թաղ;
cf. Կաճ;
wild artichoke.
Թաղիք, կամ կառն. որպէս փուշ ինչ կամ փշալից. (գուցէ որպէս բրդոտ կանկառ։)
to harden, to become hardened.
Հաստացեալ թաղիացեալ լինի ուրեք միսն. (Վրդն. ղեւտ.։)
rumpled, disordered, discomposed.
Թաղկավարս խռուցեալ հերով. (Մագ. ՟Ձ՟Գ։)
to grow tighter, thick, to condense, to be condensed.
ԹԱՂԿԻՄ որ եւ ԹԱՂԿԱՆԱՄ, ացայ. չ. συμπίλουμαι, πίλουμαι, συστρέφομαι constipor, concolvor, conglomeror Թաղկ եւ հոծ եւ խիտ լինել. խտանալ. թաղիանալ. կծկիլ. իբրու թաղիք կամ կծիկ լինել.
Եւ ի սոցանէ տակաւին (այսինքն եւ եւ՛ս) թաղկեալն՝ զջուր հոսէ։ Մինչեւ ջուր արդեօք եւ բռնութեամբ զերկրի (զհողոյ) դատարկսն ի միասին թաղկացեալ ունիցի։ Կարծրագոյն իսկ, եւ հոծագոյն թաղկեալ։ Թաղկեալ կօշկացն (յն. թաղկելոց, եւ կօշկաց) լինելութիւն. (Պղատ. տիմ. եւ Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Բ։)
Հելլենացիք հուր թաղկեալ ասացին (զերկինս)։ Զթաղկեալ նշոյլս հրոյն հեղլով ի վայր. (Շիր.։)
Խռուցեալք եւ թաղկեալք (կամ թաղկացեալք) վարսք. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)
Հերք թաղկեալ (կամ մազն թաղքեալ) եւ խռուացեալ. (Մանդ. ՟Ժ՟Ա։ եւ Ճ. ՟Բ.։)
thickness, condensation.
πίλημα, σύστρεμμα constipatio, lanarum coactio, conglomeratio Թաղկիլն. հոծութիւն. խռկումն մասանց յիրեարս.
Հրոյ այս է թաղկումն յարփւոյն բաղկացելոյ հարկաւոր բնութիւնք. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
Զախտս գլխոյ, եւ զցաւս ոտից, եւ զթաղկումն յանկարծակի, եւ զծանրութիւն ապականութեան ստամոքաց. (Ոսկ. նին.։)
funeral, funereal;
— հանդէս, funeral, burial, funeral rites, procession or train.
Անսովոր ածանցք ի բառէս Թաղումն-իբրու Սեպհական թաղման. գերեզմանական.
sepulture, burial, interment;
funeral;
զ— իշոյ թաղիլ, to be buried like an ass.
Զթաղումն իշոյ թաղեսցի. (Երեմ. ՟Ի՟Բ. 19.) իմա՛ թաղմամբ իշոյ, կամ անթաղ մնասցէ. այլք իմանան՝ ի գերեզման իշոյ. զի անխտիր ասի, ոչ լինել թաղման կամ գերեզմանի արժանի։
thick, close, compact, dense;
client, stable.
Երկինք՝ թաղուն սերտութեամբն։ Վերին հաստատութիւնն՝ թեթեւ բնութիւն է, որ ունի զսերտութիւն եւ զթաղուն կազմութիւն. (Վեցօր. ՟Բ։ եւ Ոսկ. մտթ.։)
rag, tatter, old clothes;
old, ragged, shabby, threadbare, all in rags;
cf. Գրգլեակ.
Գնայր բոկ, եւ զգեցեալ էր թամբատեակ մի. (Եփր. թագ.։)
Զկեղծ զաղտեղութեան թամբատոց զայսց ի բա՛ց պատառեսցուք. յն. վատթար ձորձ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 2։ ( Ստեփ. լեհ. ընթեռնու, թամբատաց։))
to saddle, to harness.
Ստրատորքն, որք զձին թամբեն, եւ հեծուցանեն զարքայն. (Մխ. դտ.։)
Ամրացուցէ՛ք զպարիսպդ, եւ թամբեցէ՛ք զձեր ձիդ. (Ուռհ.։)
the relations, the kindred.
Եկի քակել զայր ի հօրէ եւ այլն. ո՛չ եթէ դոյզն ինչ թայրաթոտք ընդ միմեանս անկանիցին, այլ կարի հարազատք եւ սիրելիք միմեանց. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 10։)
Բարեկամք եւ բարեասացք, եւ բազում ազգատոհմք եւ թաթարոտք. (Վեցօր. ՟Ե։)
abstaining from soups.
Հատեալ, այսինքն հրաժարեալ ի թանէ՝ վասն պահեցողութեան. ապուր կամ թան չուտօղ.
Ոմանք թանահատք, այլ եւ ոմանք հացահատք լինին. (Մանդ. ՟Գ։ կամ Եփր. պհ.։)
Թանահատի վանից, որք էին մշտապաշտօնք, հեռացեալք յամենայն փափուկ կերակրոց. վասն որոյ եւ թանահատք կոչեցան։ Ոչ առին յանձն ի կիրակէքն (անգամ) ի թան կամ ի պանիր կամ յիւղ խթիլ, այլ բանջարովք եւ հնդով շատանային. վասն որոյ թանահատք կոչեցան. (Ուռպ.։)
merchant;
shopkeeper;
retailer;
inn-keeper
Եւ Պանդոկապետ. տէր կապելայից. κάπηλος caupo
Ոչ արդարասցի թանգար ի մեղաց. (Սիր. ՟Ի՟Զ. 28։)
mercantile, com-merciale;
esteemed, precious, dear.
Թանկագին. ազնիւ. կամ արժանի մեծաշահ վաճառաց. թանկ, սուղ.
Բացցուք զթանգարական վաճառս հանթից, վաճառեսցուք լսելեաց զգիւտս աշխատութեան մերոյ. (Ագաթ.։)
treasure, treasury;
museum;
cabinet, collection.
Մթերանոց թանգարական իրաց. գանձարան. գանձ.
Ընծայիւք եւ պատարագօք բազմօք յարքունի թանգարանաց, այլ եւ ի տանէ սրբարանաց մերոց։ Առնուլ թանգարանսն գանձուց եւ կարասեաց նոցա. (Յհ. կթ.։)
to shun, to elude, to set one's self free, to steal, or to get away, to escape, to fly from, to avoid;
to be ashamed, to shuffle, to use chicanery;
-զելով խօսել, to speak with respect or reverence.
Կամ թէ թանգուզիցէք, զի դուք ամենեքին դատաւորք եղերուք. (Յոբ. ՟Ժ՟Գ. 8։)
fine blade, thin plate;
fine membrane, pellicule;
— ապակւոյ, window-glass.
Իբր Թաղանթ. (լծ. եւ պ. թ. թէնթէ) Ոստայն սարդի. պարզուած, ձգուած. վարագոյր. առագաստ. մաշկ թափանցիկ.
a little broth, pottage.
Ոմանք սակաւ ինչ հացիւ եւ զանպաճոյճ թանիկն եւս յաւելուն. (Մանդ. ՟Գ. կամ Եփր. պհ.։)
Զթանիկն ոսպնեայ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
cf. Թանկ;
— առնել, to make dear;
— վաճառել, գնոյ տալ, to sell dear;
— գնոյ առնուլ, գնոց ստանալ, to buy at a high price.
cf. Թանգար.
Վասն վաճառելոյ կարասւոյ, եւ թանկարաց. (Սիր. ՟Խ՟Բ. 5։)
thick, big, great;
fat;
dense;
deep;
coarse, gross;
rude, clumsy, rough;
deep, flat, low (sound);
barytone;
bustard;
in great quantity, thickly;
— միտք, dull-witted, stupid;
— տգիտութիւն, gross ignorance;
— մարմին, weighty, heavy;
corpulent;
— անտառ, մօրուք, dense wood;
thick or bushy heard;
— քուն, deep sleep.
Ծածկեալ թանձր կտաւով։ Թխագոյն թանձր կտաւոց ծածկումն. (Փարպ.։)
Կէսքն թանձրոյք, եւ կէսքն անօսրունք. (Վեցօր. ՟Ե։)
Զի՞ զարմանաս, թէ զհարկաւոր զօրութեանցն այսպիսի բանս թանձունս խօսի. (Ոսկ. ես.։)
heavy and slow, lubber.
Ե՞րբ իցէ, զի ելից ի թանձրադանդաղ ձանձրալի մարմնոյս. (Եղիշ. ՟Ը։)
very fat.
Բոյլս վայրենի էրէոցն յագեցուցեալ թանձրաթաղանթս ... սոնքացեալս գիրութեամբ. (Փարպ.։)
of thick cords or ropes.
Որ ունի լարս կամ չուանս հաստագոյնս. որպիսի են ցանցք խիտ վանդակօք ուռեաց.
Տեսակաւ ուռեկաց թանձրալարի, զոր կազմեն յորոգայթ արջոց եւ եղանց. (Նոննոս.։)
of an hard language;
who speaks thick, indistinctly;
of a strange speech.
Եւ ո՛չ առ թանձրալեզուս, զորոց ոչ լսիցես զբանս նոցա. (Եզեկ. ՟Գ. 6։)
thick;
dense;
leafy, wooded, full of branches;
heaped up, heaped together.
Թանձրախիտ ոստոց. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 12։)
Մայրիք իմն թանձրախիթք, եւ ափափայք անանցք. (Ոսկ. ես.։)
Թանձրախիտ բարձրութեամբն (հասկաց) ամպաձեւ երեւի. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)
cf. Թանձրախիտ.
Ի վերայ թանձրախուռն ոսկերաց հնացելոց (ի տեսիլն Եզեկիէլի). (Ագաթ.։)
very deep mud;
pond, marsh.
Դիպեցան թանձրախոր սաստիկ մօրից. (Փարպ.։)
thick with earth, fertile.
βαθύγειος cujus solum profundum est, fertilis, pinguis Ուր կայ թանձր հող մինչեւ ցխորս. արգաւանդահող. հողը շատ ու պարարտ.
Զխտացեալ թանձրահողն դիւրեսցէ. (Պիտ.։)
Գոն եւ ծառք սակաւագոյն, եւ թանձրահող բազում ի նմա. (Եղիշ. երէց.։)
thickened, condensed;
heavy, hard;
viscous, curdled, clotted, congealed;
bushy.
Թանձրագոյն կամ թանձրութեամբ մածեալ. թանձր եւ մածուցիկ. խիտ. խուռն. խռկեալ. խորին եւ ստուար. ծանր. թանծր ու կպչուն.
Ճառագայթք արեգական յորժամ ծագեսցեն, պատառեն զօդն թանձրամած. (Ոսկ. ես.։)
Բնակեալ ի կեանս իւրեանց իբրեւ թէ ի թանձրամած խաւարի. (Եղիշ. ՟Ա։ եւ Արծր. ՟Բ։)
Զլերինս թանձրամած ձիւնն ծածկեաց. (Լաստ. ՟Ի՟Ա։)
Թողցես զթանձրամած մարմին քո. (Ճ. ՟Բ.։)
Երկիր թանձրամած ախիւքն իւրովք դողացեալ երերէր. (Զքր. կթ.։)
Զթանձրամած քունն ի բա՛ց թօթափեսցուք. (Ոսկ. ՟ա. թես. ՟Թ։)
thickness;
viscidity, tenacity.
Խաւար ամբարշտութեան թանձրամածութեամբ ունելոց է զսուրբ եկեղեցիս մեր. (Փարպ.։)
bushy, thick, woody, wooded, sylvan, woodland.
δασύς densus Ուր են խիտ մայրք. անտառացեալ թաւ ծառովք.
heavy;
plump, fat, corpulent, obese, fleshy, bulky.
Ի մարմնաւորացն են որ թանձրամարմինք են, եւ են որ անօսրամարմինք. (Եզնիկ.։)
fleshy, muscular, plump, fat, greasy.
Մաշեցաւ թանձրամիս պարարտ եւ փափուկ մարմինն նորա. (Վրք. ոսկ. ի մի ձեռ։)
thiek-seulled, stupid, dull, block-headed, dull-witted, awkward.
Քան զամենեսեան վատթարագոյն եւ թանձրամիտ էր Աքազ։ Երեւելի իրաց իմն կարօտանան թանձրամիտք. (Ոսկ. ես.։ եւ Ոսկ. մ. ՟Բ. 6։)
Ընդ այսպիսի թանձրամիտս խօսելով՝ ասէ, մի՛ անմտութեամբ զաթոռոցն առաջինն ընտրեր. (Իգն.։)
obesity, stoutness, corpulency.
Քամեալ մզեցաւ թանձրամսութիւն նորա. (Եղիշ. ՟Է։)
Զի մի՛ թանձրամսութեամբ արտաքս անկցիս ի պիտանացուաց. (Մաշկ.։)
stupidity, dulness, heaviness of mind, slowness of apprehension.
Մի՛տ դիր թանձրամտութեան առնն ... երեւելի իրաց իմն կարօտանան թանձրամիտք։ Թանձրամտութիւն եւ տկարութիւն լսողացն։ Ի թանձրամտութենէն ի բաց տանի զնոսա. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 6։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 26։ եւ Ոսկ. գծ.։)
Հարկաւորի բանս, թանձրամտութեանս՝ մամնական իշխանութեանս յարացուցիւ՝ զսոյն երեւելի առնել։ Թերեւս կարասցեն այսոքիւք մարդկան թանձրամտութիւն հպել յիմաստ վերին պայծառութեանն. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)
thick-witted, rustic, stupid, half-witted, hard, obstinate.
Ուսանիցին թանձրասիրտքն անհանճարքն։ Թանձրասրտացն, որ միշտ յերկիր եւեթ հայէին. (Ոսկ. ես.։)
Տեսիլս ահագին երկիւղի, զոր ետ Աստուած թանձրասրտացն. (ա՛յլ ձ. թանձրաստեղծացն). (Եփր. աւետար.։)
thorny, having many hard thorns.
Թանձրութեամբ փշոց պատեալ. յն. ցանկատեսիլ. αἰμαισιώδης ad modum maceriae factus
Ցանկ արկանեն թանձրափուշ, եւ պարսպաց բարձրութիւնս առնեն ի սակս գազանաց. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)