Your research : 127 Results for ր

Entries' title containing ր : 10000 Results

Իւրուրոյն

adj.

his, his own.


Լաբիւրինթոս

cf. Բաւիղ.

• , սեռ. -ի (գրուած նաև լաբիրինթոս, ղաբիւրինթոս, լամբիւրինթոս. ղաբիւրինթ, ղամբիւրինթոս, լամբրինթ. իսկ նոր գրականի մէջ ընդունուած ձևն է միայն լաբիւրինթոս) «բաւիղ» Առ որս. Նոնն. 22։

• = Յն, λαϊύοινϑος «բաւիղ», որից փոխա-ռեաւ են նաև լտ. labyrinthus, գերմ. Laby-rinth, ֆրանս. labyrinthe ևն.-յոյն բառը փոխառեալ էին կարծում եգիպտ. lope-rohu-nit ձևից. (այսպէս էր կոչւում Եգիպտոսի մէջ Մերիսեան լճի մօտ շինուած հռչակաւոր լա-բիւրինթոսը). բայց այժմ համարւում է փո-խառեալ կարիական կամ լիւդիական լեզուից և նշանակում է «պալատ λάβρυς-ի, որ է կա-ցինի» (լիւդիական կամ կարիական բառ ըստ Պլուտարքոսի. տե՛ս Boisacq 548)։-Հիւբշ. t︎ 351։


Լազուարթ

s.

lapis lazuli.

• (որ և լաժուարդ, լաժուրդ, լա-ջուարղ, լաջվարղ, լանվարղ, լազվարղ) «գո-ճազմ քարը և նրանով պատրաստուած ըն-տիր կապոյտ ներկ» Ոսկիփ. Բժշ. Վրդն. աշխ. Վրթ. քերթ. Լմբ. յայտ. կէ. (ընդարձակ նկա-րագրութիւնը տե՛ս Seidel, հրտր. Մխ. հեր. § 384.-հյ. կոչւում է պարտիզաքար՝ ըստ Բժշ. և Ամիրտ. որոնց վկայութիւնը տե՛ս Նո-րայր, Բառ. ֆր. 733բ)։

• = Պրս. [arabic word] lāžvard «գոճազմ քարը». այս քարը յատուկ է Պարսկաստանի, ուր գըլ-խաւոր հանքերը գտնւում են Բադախշանում. այստեղից տարածուել է արևելք և արև-մուտք, նախ մտնելով Հնդկաստան, եղել է lā-ǰavarta, rāǰāvarta, յետոյ անցել է արաբնե-րին և նրանց միջոցով մտել է բազմաթիւ լե-զուների մէջ. այսպէս՝ արաբ. [arabic word] lāǰvard կամ [arabic word] lāǰvard «գոճազմ», lāǰyardī «երկնագոյն կապուտակ», թրք. laǰiverd «լուրթ գոյն, մանիշակագոյն», քրդ. laǰverd «կապտագոյն», ստ. լատ. lazulum, lazurīus. lazur "գոճազմ», azurrum, azura, azolum «լաջուարթ գոյնը», ստ. յն. λαζοῦριον, նյն. λαζούριος, λαζουβερδι, իտալ. lapislazzolo «գոճազմ», azurro «երկնագոյն», ֆրանս. la-bis-lazuli «գոճազմ», azur «կապտագոյն», սպան. պորտ. azul «կապտագոյն», գերմ. Lasur, ռուս. лазурь «գոճազմ և բաց կա-պոյտ ներկ» ևն։-Հիւբշ. 267։


Լաժուարդ

cf. Լազուարթ.


Լաժուրդ

s.

ultramarine


Լախուր, ի

s.

apium;
նեմէական — (ի յաղթանակս ողիմպեանս), a crown of apium (in the Nemean games).

• «ևարոս բոյսր. լտ. apium nodī-florum (ըստ Տիրացուեան, Contributo § 282) Նոնն. էջ 81 (Լախուրն խոտ է պարտի-կական անուշահոտ և անուշահամ, որ յունա-րէն սեղինա (=յն. σέλινον «ազատքեղ, per-sil, պետրուշկա, մաղդանոս») անուանի). Գաղիան. Ածաբ. կիպր. գրուած է նաև նե-խուր, նիախուր, նիախօր Բժշ. նէախօր Բառ երեմ. յաւել. 570. որից ձիալախուր կամ ձիա-խուրրգմ. յն. ἰπποσέλινον բառի, լտ. hiphoselinum) Գաղիան. սիւրալախուր կամ նիրալախուր «ասորական լախուր» Գաղիան. Բժշ.-ձայնական տարբերութեան համար հմմտ. նապաստակ> գւռ. լապստակ։

• ԳՒՌ.-Երև. նէխուէս

• ՓՈԽ.-Վրաց. ნიახური նիախուրի, թուշ. ნიახურ նիախուր «լախուր»։


Լամբիւրինթոս

s.

labyrinth;
— կրետացի, the — of Crete;
cf. Բաւիղ.


Լամբրինթ

cf. Լամբիւրինթոս.


Լայնադիր

adj.

of a wide and roomy situation.


Լայնալիր

cf. Լայնատարած.


Լայնախորհուրդ

adj.

that has great longanimity, or great forbearance, very patient.


Լայնակամար

adj.

that has a large girdle, or zone.


Լայնահանճար

adj.

of a great wit.


Լայնապատկեր

cf. Լայնադէմ.


Լայնասաղարթ

adj.

large-leafed, or branched.


Լայնատարած

cf. Լայնասփիւռ.


Լայնատարր

cf. Լայնասփիւռ.


Լայնափորտ

s. adj.

s. adj. wide dalmatic.


Լայներես

cf. Լայնադէմ.


Լայնտերեւի, ւոյ

s. bot.

s. bot. catalpa.


Լայնտերեւուկ

s. bot.

s. bot. holy-thistle.


Լանջաբերձ

adj.

high breasted;
up to the breast.


Լանջագեղ կամար

sn.

scarf, shawl;
stomacher, stays.


Լաշկար, ի, աւ

s.

army, troop, power;
battalion, regiment.


Լապտեր, աց

s.

lantern.

• , ի-ա հլ. «ճրագ, կանթեղ, ջահ» ՍԳր. որից լապտերակալ Ոսկ. ղզր. լապտե-րավառ (նոր բառ). գրուած է նաև ղապտեր Յհ. իմ։

• = Յն, λαμπτήρ «ջահ, կանթեղ, ճրագ» բառն է, որ ծագում է λάμπω «փայլիլ, ցո-լալ» բայից. յոյնից է փոխառեալ լտ. lamp-ter. նոյն բառը կայ նաև մանիքէական պահլաւերէնում, որի միջոցով էլ բառը անցել է հայերէնի. հմմտ. յամբար։

• ՆՀԲ դրաւ ուղղակի յունարէնից. Böt-tich. Horae aram. 39, 86 ասոր. naptīr ձևից։ Նոյն, Rudimenta 47, 160 ասորի բառի հետ dip արմատից։ Lag. Arm. Stud. § 910 և Հիւբշ. 351 դնում են ուղ-ղակի յունարէնից։ Պահլաւերէնի միջ-նորդութեամբ Meillet MSL 17, 248։

• ԳՒՌ.-Սչ. լաբդեր։


Լապտերագործ

s.

lantern-maker.


Լապտերակալ

s.

lantern-bearing.


Լապտերավաճառ

s.

lantern-seller.


Լաստակոտոր առնեմ

sv.

to break, or take to pieces, or destroy a raft or ship;
to sink.


Լատիներէն

adv. s.

in latin;
latin, the latin language.


Լատրատեմ, եցի

vn.

to bark;
to speak ill of.


Լար, ից

s. mus. geom.

string, packthread, twine;
line, rope;
galloon, ribbon;
snare, gin, noose;
bird-cage;
opisthotones, contraction of the tendons of the neck;
cf. Լորցք;
back-bone, or spinal marrow: 30 anciently 60 stadia or furlongs among the Egyptians;
chord, string;
լար անյարդար, a false chord;
chord.


Լարաբաժին

adj.

measured with a surveyor's chain;
measurement;
— առնել, to measure with the chain, to lay out by the line, to survey, to parcel out;
— առնել զերկիր, to divide, to portion, or to measure out the land;
— բաժանիլ, to be divided, or measured by line.


Լարագիր առնեմ

sv.

to take the measurement and plan.


Լարախաղ

s.

cf. Լարախաղացութիւն.


Լարախաղաց, ի

s.

rope-dancer, fun-ambule;
mountebank.


Լարախաղացութիւն, ութեան

s.

rope-dancing.


Լարախեղդ լինիմ

sv.

to be strangled.


Լարախիլ

s. adj.

s. adj. puppet-show man.


Լարակալ, ի

s. mus.

s. mus. bridge;
cf. Էշ.


Լարաձիգ չուանք

s. mar.

s. mar. braces, brails;
tackle, cordage.


Լարանոց

s.

bird-cage.


Լարաչափ

adj. s.

surveying;
land-surveyor.


Լարաչափեմ

vn.

to measure with a line or chain.


Լարեմ, եցի

va.

to stretch, to draw, to spread;
to set, to fix;
— որոգայթս, to lay snares, to stretch out nets;
— զոք ի պատրանս, to spread a snare, to deceive;
— զքիլ, to stretch forth the hand;
խոզի — զբաշն, to bristle up.


Լաւաբարոյ, ից

cf. Բարեբարոյ.


Լաւաբարութիւն, ութեան

s.

cf. Բարեբարութիւն.


Լաւորեար, երոյ

s. pl.

s. pl. good people.


Լեարդ, լերդի

s.

liver;
— որթու, calf's -;
ցաւ լերդի, — complaint;
տապ, բորբոքումն լերդի, hepatite, inflammation of the liver.


Լեզուագար, աց, ից

adj.

talkative, loquacious, garrulous, prating.


Definitions containing the research ր : 3776 Results