Definitions containing the research հանդերձ : 1401 results

Սինլքոր, աց

adj.

refuse;
low, despicable, vile;
— or — ժողովըրդեան, — խուժան, riffraff, dregs and refuse of the people, mob, rabble, scum of the people, the unwashed, the many-headed, beggarhood.

· Calfa


Սկեսուր, սրաց

s.

mother-in-law;
cf. Կեսուր.

· Calfa

NBHL (1)

Պատուեա զսկեսուրն քո եւ զսկեսրեյրն, քանզի արդ նոքա են քո հայր եւ մայր. (Տոբ. ՟Ժ. 12։ տես եւ Հռութ. ՟Ա. ՟Բ։ Մտթ. ՟Ժ. 35. եւ այլն։ Մտին ի տապանն՝ որդիք հանդերձ հարբն, եւ նուք հանդերձ սկեսրաւ. Փիլ. լին.։)


Սնափառեմ, եցի

vn.

cf. Սնափառիմ.

· Calfa

NBHL (2)

Սկսաւ փոփոխումն առնել հանդերձիցն, եւ հպարտանալ եւ սնափառել. (ՃՃ.։)

Եւ ոչ հանդերձիւք սնափառել. (Եփր. պհ. կամ Մանդ. ՟Գ։)


Սոդոմական, ի, աց

adj. s. sodomite, pederast.

· Calfa

NBHL (1)

Շնայ՝ սոդոմակաւն հանդերձ։ ապաշխարեսցէ զշնութիւն եւ զսոդոմականն։ Ապաշխարեսցեն ըստ շնութեան եւ ըստ սոդոմայական կարգի. (Կանոն.։)


Սպայ, ից

s.

army, troops, warriors, cavalry;
officer;
—ք զօրուն, the officers of an army.

· Calfa

NBHL (1)

Հասանել հարկահանի կայսեր, եւ սպայ ծանր ի սահմանս հայոց։ Մեծն թէոդոս՝ հանդերձ սպայիւն. (Խոր. ՟Բ. 45։ ՟Գ. 39։)


Սպաս, ուց

s.

service, office, function, employment;
want, requisite;
furniture, ornaments, trimmings, apparel, moveables, luggage, clothes, goods, service of plate, vessels, utensils;
dinner-service;
meats, victuals, repast, dinner, treat, feast;
pomp, train, equipage;
care, earnestness, solicitude;
—ք եկեղեցւոյ, church ornaments, decorations, plate, chalice;
ի — հայրենեաց, in the public service;
— ունել, տանել, հարկանել, ի —ու կալ, to serve, to take service, to minister;
— ունել կրակի, to worship fire;
— տանել կռոց, to worship idols;
լինել ի —ու պաշտաման ուրուք, to serve, to be in service;
հարկանել, տալ ումեք զյետին —, to pay the last honours;
— տանել ախտից, to obey the passions;
աստուածական մատուցանել անձին —, to be one's own idol;
— առնել, to attend well, to care, to keep, to guard, to watch, to spy, to lie in wait for;
to eat, to dine;
— ուտել or կերակրիլ, to regale, to entertain, to give an entertainment;
— ա րկանել, դնել, to prepare the requisites for the Mass;
զբաղեալ էր ի բազում —ու, he was oppressed by a multitude of things, he was very busy.

· Calfa

NBHL (2)

ՍՊԱՍ. Սեղան, կերակուր. հանդերձանք կերակրոյ.

σκεῦος, σκεύασμα, διασκευή vas, instrumentum, apparatus, suppellex եւ κειμήλιον cimelium, supellex pretiosa vel sacra, deliciae κυλικεῦον repositorium calicum κύλιξ calix σπονδεῖον libatorium. (Արմատ Սպասելոյ, եւ Սպասաւորելոյ. լծ. եւ պաշտօն. պաս. պահ, եւ այլն) Կահ եւ կազմած ի պէտս սպասաւորութեան, սեղանոյ եւ տան. կարասի. անօթ. նուիրանոց. բաժակ. հանդերձանք. հանդերձ. հանդէս, զարդ. հանգամանք.


Սպասալար

s.

general of the army;
— գունդ, picked cavalry.

· Calfa


Սպիտակ, աց

adj. s.

white;
white, white lead, ceruse;
silver coin;
— մարգարտեայ, pearl-powder;
— զինկի, zinc-white, oxide of zinc;
ի —ս, dressed in white;
— առնել, to whiten.

· Calfa


Սպիտակազգեաց, եցից

cf. Սպիտակազգեստ.

· Calfa

NBHL (1)

Սպիտակազգեստ հանդերձիւք. (Ագաթ.։)


Սպիտակազգեստ, ից

adj.

dressed in white;
— քորք, Nuns consecrated to the Holy Virgin.

· Calfa

NBHL (1)

Սպիտակազգեստ հանդերձիւք. (Ագաթ.։)


Սպիտակափառ

adj.

snowy-white, very candid, of dazzling whiteness.

· Calfa

NBHL (1)

Սպիտակափառն ունելով գագաթն։ Բարձրագագաթն ձիւնալիր սպիտակափառ։ Սպիտակափառ դիցն բարշամինայ։ Ի պտուտելն (ալեաց) սպիտակափառ երեւակացեալ։ Պիսիդոն հանդերձ սպիտակափառն զօրօք (ալեօք). (Խոր. ՟Ա. 11։ Արծր.։ Ագաթ.։ Մագ. խ. ՟Ծ։)


Սռնապան, աց

s.

leg-armour, greaves.

· Calfa

NBHL (1)

Կտրեաց զսռնապանս բարձից նորա։ Ածեալ զսուրն՝ ի բաց ձգեաց զոտն նորա սռնապանովն հանդերձ. (Մամիկ.։)


Ստակարծ

cf. Ստակարծող.

· Calfa

NBHL (1)

Կամի զայնոսիկ՝ որ երջանիկ համարին զայս միայն զհանդերձ մարմնովս կեանք, յանդիմանել ստակարծս. (Փիլ. լին. ՟Ա. 76։)


Ստակարծող

adj.

thinking falsely or erroneously.

· Calfa

NBHL (1)

Կամի զայնոսիկ՝ որ երջանիկ համարին զայս միայն զհանդերձ մարմնովս կեանք, յանդիմանել ստակարծս. (Փիլ. լին. ՟Ա. 76։)


Ստեւ, ոյ

s.

hair, camel's hair.

· Calfa

NBHL (1)

Յովհաննես ունէր հանդերձ ի ստեւոյ ուղտու։ Եւ էր յովհաննէս զգեցեալ ստեւ ուղտու. (Մտթ. ՟Գ. 4։ Մրկ. ՟Ա. 6։)


Ստեւեղէն, ղինի, նաց

adj.

of camel's hair.

· Calfa

NBHL (1)

Ուստի՞ գտանէր նմա հանդերձ ստեւեղէն։ Յովհաննէս չունէր ինչ, բայց ստեւեղէն հանդերձիկս. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 10։ եւ Ոսկ. փիլիպ. ՟Ժ՟Բ։)


Ստնդեայ

adj.

cf. Ստնդիաց.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս առնուցու դայեակ զստնդիաց։ Զստնդիացն (կամ զստնդիայն) հանդերձ հաստատելով ծերով։ Ի տղայոյ մինչեւ ցստնդիացն։ Ի բերանոյ մանկանց տղայոց ստնդիեցաց։ Զմանուկնս ստնդիայս (կամ ստինդիացս)։ Ի սատակել տղայոց ստնդիեցաց (կամ ըստնդիացոց)։ Զտղայս ստնդիայս, կամ ստնդիացս.եւ այլն։


Ստնդեաց

adj.

cf. Ստնդիաց.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս առնուցու դայեակ զստնդիաց։ Զստնդիացն (կամ զստնդիայն) հանդերձ հաստատելով ծերով։ Ի տղայոյ մինչեւ ցստնդիացն։ Ի բերանոյ մանկանց տղայոց ստնդիեցաց։ Զմանուկնս ստնդիայս (կամ ստինդիացս)։ Ի սատակել տղայոց ստնդիեցաց (կամ ըստնդիացոց)։ Զտղայս ստնդիայս, կամ ստնդիացս.եւ այլն։


Ստնդի, ոյ

adj.

cf. Ստնդիաց.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս առնուցու դայեակ զստնդիաց։ Զստնդիացն (կամ զստնդիայն) հանդերձ հաստատելով ծերով։ Ի տղայոյ մինչեւ ցստնդիացն։ Ի բերանոյ մանկանց տղայոց ստնդիեցաց։ Զմանուկնս ստնդիայս (կամ ստինդիացս)։ Ի սատակել տղայոց ստնդիեցաց (կամ ըստնդիացոց)։ Զտղայս ստնդիայս, կամ ստնդիացս.եւ այլն։


Ստնդիացեալ

adj.

cf. Ստնդիաց.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս առնուցու դայեակ զստնդիաց։ Զստնդիացն (կամ զստնդիայն) հանդերձ հաստատելով ծերով։ Ի տղայոյ մինչեւ ցստնդիացն։ Ի բերանոյ մանկանց տղայոց ստնդիեցաց։ Զմանուկնս ստնդիայս (կամ ստինդիացս)։ Ի սատակել տղայոց ստնդիեցաց (կամ ըստնդիացոց)։ Զտղայս ստնդիայս, կամ ստնդիացս.եւ այլն։


Ստնդիացի

adj.

cf. Ստնդիաց.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս առնուցու դայեակ զստնդիաց։ Զստնդիացն (կամ զստնդիայն) հանդերձ հաստատելով ծերով։ Ի տղայոյ մինչեւ ցստնդիացն։ Ի բերանոյ մանկանց տղայոց ստնդիեցաց։ Զմանուկնս ստնդիայս (կամ ստինդիացս)։ Ի սատակել տղայոց ստնդիեցաց (կամ ըստնդիացոց)։ Զտղայս ստնդիայս, կամ ստնդիացս.եւ այլն։


Ստնդիացիկ

adj.

cf. Ստնդիաց.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս առնուցու դայեակ զստնդիաց։ Զստնդիացն (կամ զստնդիայն) հանդերձ հաստատելով ծերով։ Ի տղայոյ մինչեւ ցստնդիացն։ Ի բերանոյ մանկանց տղայոց ստնդիեցաց։ Զմանուկնս ստնդիայս (կամ ստինդիացս)։ Ի սատակել տղայոց ստնդիեցաց (կամ ըստնդիացոց)։ Զտղայս ստնդիայս, կամ ստնդիացս.եւ այլն։


Ստորնակ, աց

s.

under garment.

· Calfa

NBHL (1)

ὐποδύτης subucula, tunica. Վտաւակ. ստորին պատմուճան. ներքին հանդերձ. շապիկ. բաճկոն.


Վայելեմ, եցի

va. vn.

to enjoy, to taste of, to possess, to have the enjoyment of;
to relish, to taste with pleasure;
to become, to fit, to sit well on;
to be proper, suitable, meet, to beseem;
— յարգասիս քրտանց, to enjoy the fruit of one's labours;
հանդերձս այս վայելէ քեզ, this coat fits you well.

· Calfa


Վայելչադիտակ

adj.

of fine aspect, well-shaped, good looking.

· Calfa

NBHL (1)

Թագաւորն Գագիկ հանդերձ վայելչադիտակ եւ բարեպաշտօն եղբարբն Գուրգենաւ. (Յհ. կթ.։)


Վայելչանամ, ացայ

vn.

to be distinguished, to render oneself illustrious, to be remarked;
to enjoy.

· Calfa

NBHL (1)

Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի, ընդ որում եւ որով հօր փառք վայելչանայ հանդերձ հոգւով սրբով. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 25։)


Վայրաբար

cf. Վայրապար.

· Calfa

NBHL (1)

Կերակրոց եւ հանդերձից պէտս ունիմք, այլ եւ բնակութեան ոչ վայրաբար՝ վասն ի գազանաց խոյս տալոյ. (Նիւս. բն. ՟Ա։)


Վաներ, ոյ

cf. Վաներայք.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԱՆԵՐ կամ ՎԱՆԵԱՐ. Վանք, վանորայք. մենաստանք հանդերձ վանականօք.


Վաներ

cf. Վաներայք.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԱՆԵՐ կամ ՎԱՆԵԱՐ. Վանք, վանորայք. մենաստանք հանդերձ վանականօք.


Վանք, նաց, նից, նուց

s.

convent, monastery, cloister, friary;
lodging, dwelling, home, habitation, abode;
house, mansion;
hotel;
inn, hostelry;
cabin, hut;
— կուսանաց, nunnery, convent;
վանս ունել, to stay, to lodge, to take up one's lodgings, to dwell, to stop;
փակել ի վանս, to cloister, to shut up in a convent.

· Calfa

NBHL (1)

Եմուտ (աննա) ի վանս իւր, եւ կերաւ ընդ առն իւրում։ Տարաւ զնոսա (Սամուէլ) ի վանս իւր։ Վանք հովուաց։ Ի վանուց հօտից։ Զզէն նորա եդ ի վանս իւրում։ Ու՞ր են վանքն իմ, յորում զպասեքն ուտիցեմ աշակերտօքս հանդերձ։ Ելին՝ ուր վանքն իսկ էին։ Ի վանացն կայիափայ։ Առ որում վանս ունելոց էաք։ Եկին ի վանսն առ նա։ Պատրաստեսջի՛ր ինձ վանս.եւ այլն։


Վաշտիկ, տկաց

cf. Վաշտկան.

· Calfa

NBHL (1)

Բայց սմբատայ եկեալ սակաւ վաշտականաւ զդուռն քաղաքին պահէ։ Արձակեաց զկանայս թագաւորին պարսից շապհոյ հանդերձ ժանուարօք եւ վաշտկանօք. (Խոր. ՟Բ. 43։ Բուզ. ՟Գ. 4։)


Վաշտկան

s.

soldier in camp.

· Calfa

NBHL (1)

Բայց սմբատայ եկեալ սակաւ վաշտականաւ զդուռն քաղաքին պահէ։ Արձակեաց զկանայս թագաւորին պարսից շապհոյ հանդերձ ժանուարօք եւ վաշտկանօք. (Խոր. ՟Բ. 43։ Բուզ. ՟Գ. 4։)


Վառ, ի

adj. s.

ardent, burning, inflamed, on fire;
shining, brilliant;
fire, ardour, brilliancy, splendour;
— ի —, glittering, sparkling, resplendent, cf. Փայլուն, cf. Շողշողենի, cf. Պայծառ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոսկեհուռ հանդերձիւք, եւ ոսկէզօծ վառիւք զդագաղսն զարդարեալ։ Ոսկեհուռ մետաքսիւք, եւ շղաշատեռ վառիւք զնա զարդարեալ. (Յհ. կթ.։)


Վառ

s.

standard, banner;
purple, royal mantle, veil, tulle, gold brocade, royal robes. adj. mus. grave;
bass;
— ձայն, the sixth metre in the Armenian hymnal;
cf. Խաչվառ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոսկեհուռ հանդերձիւք, եւ ոսկէզօծ վառիւք զդագաղսն զարդարեալ։ Ոսկեհուռ մետաքսիւք, եւ շղաշատեռ վառիւք զնա զարդարեալ. (Յհ. կթ.։)


Վառեմ, եցի

va. fig.

to light up, to set fire to, to fire;
to fire, to inflame, to enliven, to inspirit, to vivify, to cheer, to raise the spirits of, to urge on, to excite, to rouse;
to arm, to equip, to fit out;
to put on, to attire, to dress, to bedeck;
վառեալ բորբոքել, to inflame, to heat, to electrify, to fill with enthusiasm, to enrapture, to fire;
— զդրօշս, to hoist the colours.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԱՌԵԼ ՎԱՌԻԼ. ὀπλίζω, ἑνοπλίζω, καθοπλίζω, -ομαι armo, -or;
armis instruo, -or περιζώννυμι praecingo, -or. Սպառազինել, իլ. հանդերձել զինու զարդու, կազմել պատրաստել. եւ Քաջալերել կամ արծարծանել զոգի ի պատերազմ. եւ Գօտեւորիլ.


Սան, ուց

cf. Սանական.

· Calfa


Սան, ից

s. chem.

kettle, boiler, caldron, saucepan, stewpanchem. still, cucurbite;
— պապենի, Papin's digestor, athanor, digesting-furnace.

· Calfa


Սանդալաւոր

adj.

shod with or wearing sandals.

· Calfa

NBHL (1)

Դանիէլ միահանդերձ մաշկանափորտ սանդալաւոր. (Բուզ. ՟Գ. 14։)


Սառնում, եայ

vn.

cf. Պաղիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Պատեալ ես հանդերձիւ, եւ ոչ սառնուս. (Վանակ. յոբ.։)


Սատարութիւն, ութեան

s.

help, succour, assistance, cooperation;
fellowship, admission;
woollen-trade.

· Calfa

NBHL (1)

Աղօթք նոցա մեզ ի սատարութիւն հասցեն։ Ձեռնարկեալ զգաւառաւն հանդերձ միամիտ սատարութեամբ թագաւորին։ (Որ) առաւել եւս պայծառացուցանէր զվարդապետութեան սատարութիւն։ Խնդրեալ ի նմանէ օգնականութիւն սատարութեան. (Ճ. ՟Բ.։ Ագաթ. Եղիշ. ՟Գ։)


Վարդայատակ

adj.

rose-strewn (pavement).

· Calfa

NBHL (1)

Գոյնագոյն նկարօք եւ պատուական հանդերձիւք՝ ի վերայ վարդայատակ գաւթին. (Եսթ. ՟Ա. 6։)


Վարդավառ, ի

s.

Transfiguration of our Lord.

· Calfa

NBHL (1)

Տօն այլակերպութեան քրիստոսի ի թաբոր. որ եւ ՊԱՅԾԱՌԱԿԵՐՊՈՒԹԻՒՆ. ի դէպ եկեալ արեգականակերպ փայլման դիմացն իբր վարդ կարմիր, եւ ձիւնատեսիլ երեւման հանդերձից իբր վարդ սպիտակ։ Թո՛ղ զի սովին կոչմամբ խափանել կամեցան նախնիք մեր զհեթանոսական տօն հերայի, կամ արտեմեայ անահտայ, եւ կամ ափրոդիտեայ ոսկեծղի եւ վարդամատն կոչեցելոյ։ (Հ. օգոստ. ՟Զ.։ Տօմար.։ Տօնաց.։)


Վարժիմ, եցայ

vn.

to exercise oneself in, to practise, to get used, accustomed or inured, to grow familiar with;
to be formed, instructed;
— աշխատութեան, to get inured to work;
ի գիրս վարժեալ, brought up in letters, educated or well versed in literature.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ էի ի մէջ յունաց՝ զիմաստութիւն վարժելով։ Զառաքելութեանն վիճակ մերոյ աշխարհիս, եւ զքահանայապետութեան հանդերձ մարտիրոսութեամբ վարժելով. (Խոր. ՟Ա. 5։ ՟Բ. 77։)


Վարձահատոյց

s. adj.

remunerator;
remunerating;
— լինել, cf. Վարձատրեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Վարձահատոյցն քրիստոս։ Դատաւոր ամենեցուն եւ վարձահատոյց։ Փառս ետ արդարակշիռ վարձահատուցին (կամ վարձահատուցչին) քրիստոսի։ Վարձահատոյց լինել քեզ ի հանդերձեալ յաւիտենին. (Փարպ.։ Տօնակ.։ Վրք. հց. ձ։ Ճ. ՟Ա.։)


Շմորեցուցանեմ, ուցի

va.

to trouble, to perturb, to upset.

· Calfa

NBHL (1)

Զհանդերձեալսն կշռեալ՝ շմորեցուցանել զնոսա եւ վրիպեցուցանել, վազեաց ել արտաքս. (Պտմ. աղեքս.։)


Շնավանք

s.

house of Thondracian sectarians, (Paulicians).

· Calfa

NBHL (1)

Բնակեալք են ի շնավանսն այն արք հանդերձիւք կրօնաւորաց, եւ կանանց բազմութիւն բոզից. (Մագ. ՟Ա։)


Տաշտախիլ լինիմ

sv.

to have branches torn away;
to be rooted up or out;
— առնել, to root out, to pull up, to pluck up.

· Calfa

NBHL (1)

ՏԱՇՏԱԽԻԼ ԼԻՆԵԼ. Խլիլ որթոյ տաշտիւք հանդերձ.


Դատախազ, ից

s.

accuser, informer, plaintiff;
— լինել cf. Դատախազեմ.

· Calfa


Դատախազեմ, եցի

vn.

to accuse, to denounce;
to oppose.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ոչ հանդերձ արտասուօք դատախազի ոք. ընթերցի՛ր կամ իմա՛, դատախազէ։


Դատաստան, աց

s.

judgement, discernment, criticism;
sentence, condemnation;
act, arbitration, judgement;
justice;
cause, lawsuit, proceedings;
-աւ, judicially;
կոչել ի —, to summon, to cite before a judge;
— տալ, to be condemned;
— առնել, cf. Դատապարտեմ, cf. Մեղադրեմ.

· Calfa