Definitions containing the research ժ : 10000 Results

Ծաղկեմ, եցի

vn. fig. med.

to blossom, to bloom, to flower, to put forth flowers, to be in flower;
to flourish, to prospere, to thrive;
to be pitted with small-pox;
— ալեաց, to become grizzled, to grow grey;
ծաղկեն տակաւ հերք նորա, my hair begins to grow grey.


Ծաղկեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to flower or flourish;
to adorn with flowers.


Ծաղրալից

adj.

laughable, funny, ridiculous, ludicrous, burlesque.

NBHL (1)

καταγέλαστος ridiculus. Լի ծաղու. յոյժ ծաղրական. ծիծաղելի.


Ծաղրախառն

adv.

laughingly, jestingly.

NBHL (1)

Շրթունք վաղվաղկոտք ծաղրախառն շարժեալ. (Եւագր. ՟Ժ՟Ա։)


Ծաղրածու, աց

adj. s.

droll, facetious, burlesque, comic;
buffoon, clown, joker, jester.

NBHL (1)

Ըզծաղրածու խեղկատակին, եւ ախտաշարժ բանըս նոցին. (Յիսուս որդի.։)


Ծաղրածութիւն, ութեան

s.

facetiousness, buffoonery, waggishness;
mockery, jeering, bantering.

NBHL (1)

Վասն դատարկաբանութեան եւ ծաղրածութեան պատիժ պատուհասի է՛ ստուգատէս։ Շատխօսութեամբ եւ ծաղրածութեամբ բարկացուցանեն զաստուած. (Խոսր.։)


Ծաղրական, ի, աց

s.

cf. Ծաղրալից;
risibility.

NBHL (1)

γελοῖος, καταγέλαστος ridiculus, irridendus. Ծաղու արժանի. ծիծաղելի. այպանելի. եւ Կատակերգական. եւ Հեգնական. այպանողական.


Ծամածուռ

adj.

tortuous, winding, anfractuous;
շաւիզ —, zigzag.

NBHL (1)

Շաւիղք ծամածուռք, դժուարաշուրջք եւ նեղք. (Պտմ. աղեքս.։)


Ծամեմ, եցի

va. fig.

to chew;
to reflect, to ruminate.


Ծայրակարմիր

adj.

red at the extremities;
— արեգակն, rising sun.

NBHL (1)

Յորժամ զծայրակարմիր նշոյլս ճառագայթից արեգականն տեսանեմք, զուարճանամք. (Խոսր.։)


Ծայրակոտոր

adj.

blunted, pointless;
cut off, mutilated, maimed, mangled;
— առնել, to blunt, to render pointless;
to cut off the extremities, to mutilate, to maim, to mangle;
to lop off;
to retrench, to curtail, to abridge.

NBHL (1)

Զապառաժս զայս եւ զկարծացեալ յիմարութիւնս փոքր մի ծայրակոտոր փշրեցի. (Կլիմաք.։)


Ծայրակտուր

cf. Ծայրակոտոր.

NBHL (1)

Զապառաժս զայս եւ զկարծացեալ յիմարութիւնս փոքր մի ծայրակոտոր փշրեցի. (Կլիմաք.։)


Ծայրայեղ

adj.

extreme, utmost, in the highest degree;
— խոտորմունք, extremes, excess;
— իշխանութիւն, abuse of authority;
— զառածանել իւիք, to carry to excess, to abuse;
ի— խոտորմունս զառածանել, to proceed to extremities, to commit excesses;
— լինել ի սէր՝ յատելութիւն, to love, to hate to excess.

NBHL (2)

Երկաքանչիւրոցն զանգիտեալ հրաժարիցէ ծայրայեղ խոտորմանց. (Յհ. իմ. ատ.։)

Ծայրայեղն յատակս հայի դժոխոց. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Ծայրաքաղ առնեմ

sv.

"cf. Ծայրակոտոր առնեմ;
to abridge, to shorten;
to cull, to gather, to extract, to compile, to make a collection or selection;
to recapitulate;
to refer briefly, to touch in passing, to say in few words."

NBHL (2)

Ծայրաքաղ արար ի նոցանէ ՟Բժռ. (ի ճանապարհին. այսինքն ջարդեաց. Վրդն. պտմ.։)

Ծայրաքաղ արարաք վասն ձերոյ հրաւիրանաւ հաւատոցն։ Զոր այժմ առ ժամանակ մի ծայրաքաղ արարաք. (Կոչ. ՟Դ։)


Ծայրաքաղաք

s.

acropolis, citadel.

NBHL (1)

Ցանկութեանցն յաղթիցէ սեռի, յորժամ ի ծայրաքաղաքն բանականին հրամանին կամաւորապէսն անսալ ոչ կամիցին. (Պղատ. տիմ.։)


Ծանակեմ, եցի

va.

to dishonour, to ridieule, to sport with, to turn into ridicule.


Ծանուցանեմ, ուցի

va.

to warm, to notify, to make known, to signify, to relate, to communicate, to reveal;
to declare, to denounce;
to divulge, to publish;
to manifest, to intimate, to mark, to denote;
կանխաւ —, to forewarn;
ելէք առ մեզ եւ ծանուսցուք ձեզ բանս, come & you shall prove the temper of our steel.

NBHL (1)

Ծանուսցուք ձեզ բանս։ Ծանուցէ՛ք ժողովրդոց զգործս նորա։ Ծանուցից նոցա զզօրութիւն իմ։ Ծանուցայ զաւակի տանդ յակոբու։ Որովք ծանուցայց քեզ անդ։ Այժմիկ ծաներուք զաստուած, մանաւանդ թէ ծանուցայք իսկ յաստուծոյ.եւ այլն։


Ծանրաբան

adj.

rigid, severe, biting, sharp, bitter, pungent.

NBHL (1)

ծանր բանիւ, խիստ, դժուարալուր.


Ծանրաբարոյութիւն, ութեան

s.

gravity, seriousness.

NBHL (1)

Մի՛ ծանրաբար եւ տարժանապէս բերիլ առ որս ընդ իշխանութեամբն. (Նիւս. բն. ՟Ա։)


Ծանրաբեռն, ռինք, ռանց

adj.

heavy, onerous;
oppressive;
difficult.


Ծանրաբեռնեմ, եցի

va.

to oppress, to overload.

NBHL (1)

Զծանրաբեռնեալքս եւ զտաժանեալքս մեղօք. (Ժմ.։)


Ծանրաբեռնութիւն, ութեան

s.

additional burden, surcharge.

NBHL (1)

Բեռն ծանր. ծանրութիւն. դժուարութիւն.


Ծանրախաղաց

cf. Ծանրագնաց.

NBHL (2)

Ծանրագնաց. դժուարաշարժ. դանդաղ.

Եթէ պարանոց երկայն ունէր փիղն, ծանրագնաց եւ ծանրախաղաց առ ի պէտս իւրոյ դարմանոյն լինէր. (Վեցօր. ՟Թ.) յն. δυσμεταχείριστος , դժուարաձեռնարկելի։


Ծանրալեզու

adj.

of a slow tongue or hard language;
lisping, stammering, stuttering;
— լինել, to have an impediment in speech.

NBHL (1)

Առ ժողովուրդ խորխօս ծանրալեզու. (Եզեկ. ՟Գ. 5։)


Ծանրախօս

adj.

cf. Ծանրալեզու.

NBHL (2)

μογιλάλος aegre loquens, balbus. Ծանրալեզու. դժուարախօս. թլուատ.

Այժմ պարզեսցին լեցուք ծանրախօսք. (Ճ. ՟Ը.։)


Ծանրալուր

adj.

rather deaf, hard of hearing;
grating, insupportable.

NBHL (3)

Ի ծանրալուր է աստուած ժողովրդեանս. (Լմբ. պտրգ.։)

Մերթ իբր Դժուարաւ լսելի, կամ տանելի. տաղտուկ.

Մի՛ զամենայն ծանրալուր եւ դժուարակիր բեռինս ի վերայ ամեհելոցն հոսեսցեն. (Մանդ. ՟Ը։) (կամ գուցէ՝ Ծանրանուր։)


Ծանրակիր

adj.

heavy, onerous;
insupportable, intolerable.

NBHL (1)

Դժուարաբանալի. Ծանրաբեռն. Ծանրակշիռ. եւ Անբերելի.


Ծանրաձայն

adj.

of unknown speech, of a foreign tongue.

NBHL (1)

βαρύφωνος cui vox est gravis. Որոյ ձայնն է ծանր, իբր ծանրախօս. եւ իբր Դժուարաւ լսելի կամ տանելի. ըստ յն. եւ խորաձայն. βαθύφωνος profundum habens vocem.


Ծանրամարմին

adj.

corpulent, fleshy, plump.

NBHL (1)

Ծանրամարմինքն ի ձեռն փարթամութեան ստացեալ երիվարս երագեն. (Լմբ. ժղ.։)


Ծանրամիտ

adj.

stupid;
peevish, obstinate.

NBHL (1)

Ուսուցիչ, որ զծանրամիտս վարժել կարասցէ. (Կլիմաք.։)


Ծանրամտիմ, եցայ

vn.

to be angry;
to be obstinate.

NBHL (1)

ըստ յն. ոճոյ. βαρυθυμέω graviter animo commoveor. Ծանրացասումն լինել. դժկամակիլ. սրտմտիլ.


Ծանրամտութիւն, ութեան

s.

stupidity;
peevishness, obstinacy;
cowardice.

NBHL (3)

Որպէս Դժկամութիւն. կամ ցասումն. հեստութիւն. խստասրտութիւն. անլսողութիւն.

Յոյժ ամաչեցուցանելով եւ ծանրամտութեամբ է բանս. (Ոսկ. գծ.։)

Ի վերայ այնքան ծանրամտութեան եւ տրտնջման ապերախտիցն։ Մերժումս ոչ ըստ աստուծոյ անտես առնելոյն, այլ ըստ մեր ծանրամտութեանն. (Լմբ. սղ.։)


Ծանրանամ, ացայ

vn.

to weigh, to be heavy, to grow dull;
to increase, to grow heavier;
to grow worse, to become more grievous;
to be angry, enraged;
— աչաց, to be oppressed by sleep;
to become purblind, to lose one's sight;
— ականջաց, to become hard of hearing;
— կնոջ, to be with child;
— ումեք, to be a burden or a charge to, to molest;
ծանրացեալ ի հոգոց, loaded with anxieties;
careworn;
ծանրացեալ ալեօք, bowed down by the weight of years;
ծանրացեալ էր հասավաւ, he was very old;
ծանրասցի գործ նոցա, let more work be laid on them;
ծանրացաւ պատերազմն ի վերայ նորա, the battle went sore against him.

NBHL (5)

ԾԱՆՐԱՆԱԼ ԱՉԱՑ կամ ԱՆՁԻՆ Ի ՔՆՈՅ. քունը կոխել։ (Մտթ. ՟իզ. 4խ։ Մրկ. ՟ժդ. 4ծ։ Ղկ. ՟թ. 32։)

Հիւանդացաւ, եւ ծանրացաւ յոյժ. (Ճ. ՟Ա.։)

ԾԱՆՐԱՆԱԼ. որպէս Դժկամիլ. նեղիլ. զայրանալ. չժուարիլ. ծանր համարել, կամ ծանր թուիլ.

զոր անուանել յայսմ հետէ խուժիկ ծանրանամ. (Փարպ.։)

Բժիշկն հոգւոց եւ մարմնոց առանց ծանրանալոյ չոքաւ զկնի. (Երզն. մտթ.։)


Ծանրաշնչութիւն, ութեան

s.

asthma, shortness of breath.

NBHL (1)

Դժուարութիւն տուրեւառութեան շնչոյ.


Ծանրասիրտ

adj.

hard-hearted, flinty-hearted, obdurate, callous, unfeeling, insensible.

NBHL (1)

Դժուարաւ լսէ ծանրասիրտն. (Լծ. ածաբ.։)


Ծանրաստամոք

adj.

overloaded with food

NBHL (1)

Ոմանք ծանրաստամոքք (այլ ձ. (ծանրաստամոկիք) ի մարդկանէ յորժամ կամիցին ըմպել զդառնադեղսն. Ոսկ. ապաշխ.։)


Ծանրասրտութիւն, ութեան

s.

cf. Խստասրտութիւն.


Ծանրատաղտուկ

adj.

burdensome, tiresome, wearisome, tedious, importunate, vexatious, insupportable.

NBHL (1)

φορτικός onerosus եւ այլն. Ծանր եւ տաղտկալի. դժուարաբառնալի. խորշելի. անտանելի.


Ծանրարթուն

adj.

sleepy, drowsy, somnolent;
ի — քուն տալ զանձն, to sleep profoundly.


Ծանրացասումն, ման

adj.

full of anger, wrathful, out of all patience, furious, foaming with passion;
— լինել, to be enraged, to fume with passion, to become excited, provoked, quite exasperated, to fret fume, to give oneself up to bursts or fits of rage, to storm with passion;
— եմ, I am out of all patience.

NBHL (2)

ԾԱՆՐԱՑԱՍՈՒՄՆ ԼԻՆԵԼ. βαρυθυμέω gravi animo fero, irascor. Ծանրապէս ցասնուլ. սրտմտիլ. զայրանալ. դժուարիլ. հինհինալ, սրդողիլ, խիստ դժարը գալ.

Ծանրացասումն եղեւ յոյժ. կամ իսրայէլի, կամ նմա. (Թուոց. ՟Ժ՟Զ. 15։ ՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Ա. 25։ Խոսրովիկ.։ Երզն. մտթ.։)


Ծանրացուցանեմ, ուցի

va.

to increase in weight, to enhance, to weigh down, to load, to render heavy, onerous or grievous, to overload, to oppress, to aggrieve, to aggravate;
— զունկն, զականջս, to blunt the hearing, to stop the ears;
— զանձն կերակրովք, to stuff, to cram, to gorge oneself.

NBHL (1)

Ծանրացուցանել լհարկ, զվիշտ, զփորձութիւն, զմիտս, զինքն ծերակրովք. (Եղիշ.։ Երզն. մտթ.։ Լմբ. ժղ.։ Մանդ. ՟Ժ՟Ը։ Վրք. ոսկ.։ եւ Ոսկ. յհ.։)


Ծանրեմ, եցի

vn.

to grow heavy or dull.


Ծանօթ, ից

adj. s.

knowing, known, manifest;
recognizable;
connoisseur, good judge of;
acquaintance;
friend;
indication, token, sign;
disciple, scholar;
—ս տալ, to make known, manifest, to disclose, to reveal;
to make acquaintance with;
—ս տալ զանձնէ, to make oneself known, to manifest or reveal oneself;
ի —ս գալ, to be known, manifest or revealed;
— լինել, to know, to be acquainted with;
—ք մեր, our acquaintances, friends, the people of our acquaintance.

NBHL (1)

Վարպետն, եւ ծանօթն։ Որդիք առ ծնողս, եւ ծանօթք առ վարդապետս։ Վարդապետաց սովորութիւն է, յորժամ ինչ ծանօթիցն պատմիցեն տեսիլ (կամ տեսութիւն), հրամայեն յիշել եւ ասել։ Վարդապետաց ծանրացեալ ընդ ծանօթից դժուարուսմնութիւն. (եւ այլն. Փիլ.։)


Ծանօթական, ի, աց

cf. Ծանօթ.


Ծանօթանամ, ացայ

va.

to take or acquire knowledge of, to inform oneself, to know;
to be acquainted, to become or get acquainted with, to make the acquaintance of.

NBHL (1)

Ի լերինն արժանաւորացն տեառն ծանօթացաւ։ Ծանօթանայ ախորժալի (այսինքն ճանաչի). ծանօթանայր բանակ (գոլ). (Պիտ.։ ստէպ։)


Ծանօթոյք

s.

knowledge;
—յս լինել, to be known, manifest, evident.

NBHL (1)

Մերոցս (լաւութեանց՝) յոգւոցն արժան է ծանօթոյս լինել. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)


Ծանօթութիւն, ութեան

s.

knowledge;
notion;
information;
acquaintance, familiarity, friendship;
note, annotation, notice, explanation;
—ս առնել յաւելուլ, to annotate, to comment on.


Ծառայական, ի, աց

adj.

servile, slavish;
զգենուլ զկերպ —, ի — խոնարհիլ պատկեր, to become man, to take the human form.


Ծառայակից, կցի, կցաց

s.

fellow-servant, helpmate;
colleague, fellow-member, fellow-professor.


Ծառայեմ, եցի

vn.

to serve, to wait upon;
— բանից, մտաց գրոց, to translate literally;
— freely.

NBHL (1)

Ծառայեցին դժնդակ ցանկութեանց. (Յճխ. ՟Ժ՟Բ։)