governor of a province, prefect;
agent, manager;
— միմանձանց, provincial.
dignity of a provincial;
prefecture;
— վանորէից, provincialship.
that dwells in a pit.
ԳԲԱՑԻ կամ ԳԲԵՑԻ. Բնակեալն ի գուբ (ճգնաւորն յովհաննէս)։ (Վրք. հց. եւ ժմ.) ըստ ձ։ (տպ. գբնեցի։)
cf. Գբացի.
ԳԲԱՑԻ կամ ԳԲԵՑԻ. Բնակեալն ի գուբ (ճգնաւորն յովհաննէս)։ (Վրք. հց. եւ ժմ.) ըստ ձ։ (տպ. գբնեցի։)
to caress, to cajole, to coax, to fondle, to flatter, to cocker, to dandle.
Զխորհուրդն որդւոյ գգուել մովսիսի արժան էր։ Ասաց, զի գգուեսցէ զանձն իւր առաջի ժողովրդեանն. (Եփր. ել. եւ Եփր. թագ.։)
slit, rent, stain, mark
Իբրեւ զմարգարիտս պատուականս, որ ոչ ունի գեզութիւն բաժանման իւրոյ ճաճանչաւոր լուսոյն. (Ագաթ.։)
cf. Գեզ.
Իբրեւ զմարգարիտս պատուականս, որ ոչ ունի գեզութիւն բաժանման իւրոյ ճաճանչաւոր լուսոյն. (Ագաթ.։)
to tighten. fo press, to close;
to wring, to distress.
Ի ձեռն ուժգնագոյն գելլով (այսինքն գելլոյ) զջուրն ի հանդերձէն ի բաց ճնշեալ հանեն. (Նիւս. կազմ.։)
furnace.
Հրով զյարկ տանն այ լուցանէին, եւ գեհեան հրոյն ունէր զբաբելոնական բոցոյն նմանութիւն. (Ճ. ՟Ա.։) Իսկ իբրեւ Դժողք՝ ըստ ձեռագրաց հասարակօրէն գրի ԳԵՀԵՆ։
infernal, hellish
Դժոխական.
cf. Գեհենական.
Ունօղ զհոտ կամ զնմանութիւն դժոխոց.
countryman.
Այր գեղաբնակ էր, այլ մեծատուն էր յոյժ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)
handsome, charming, polite, pretty, genteel, graceful.
Եբրայեցւոց ամիսք ցուցանեն.. զախտարաց եւ ժամուց տուրեւառիկ գեղացանակս. (Սարկ. տոմար.։)
to ornament, to embellish.
Իննամսեայ ժամանակաւ գեղազարդեալ ի քում հոգենկար արգանդիդ. (Թէոդոր. ի կոյսն.։)
embellishment.
Մատռուակացն գեղազարդութիւն։ Փառք եւ գեղազարդութիւն։ Որ ի նմա խնդութիւն՝ հարսանեաց նմանեցաւ, եւ գեղազարդութիւն ժառանգողացն՝ արեգական. (Լմբ. ժղ. եւ Լմբ. իմ.։)
small village;
villa.
Այժմ գեղակ է տեղին. (Վրդն. լս.։ Պատահի ի գեղակն աղբիւր քաղցրահամ. Վստկ ՟Ե։)
pretty, genteel, charming.
ԳԵՂԱՂԷՇ որ գրի եւ ԳԵՂԵՂԷՇ. Գեղեցիկ յոյժ. գեղափայլ. պայծառ. կայտառ. վայելչագեղ. չքնաղ. աղուոր, աղուորիկ, սիրուն, պինտ աղեկ. տիլպէր, կիւզէլ, լադիֆ.
Գեղաղէշ ծաղիկ, կամ աշխարհիս տեսիլ։ Ծառայք եւ աղախնայք գեղեցկակերպք, եւ յոյժ գեղաղէշք. (Փիլ.։)
Յոյժ քան զթրակացոց կուսանսն գեր ազանցեալ գեղաղէշ պայծառութեամբ. (Ոսկիփոր.։)
glorious, graceful, charming, superb, excellent.
dance or agreeable movement of the feet.
Գեղապարութեամբ երաժշտական ձայնիւ երգեն։ Երգեն զհոգեւորական գեղապարութիւն. (Զքր. կթ.։)
handsome, graceful, pretty, charming;
dancer.
Տգեղագոյնքն իբրեւ զգեղաւորս երեւէին սքանչելիք, եւ գեղաւորք՝ ըստ ժամանակին առ հասարակ դիւցազնացեալք։ Գեղաւոր կուսից համեմատ. (Խոր. ՟Ա. 23։ ՟Բ. 39։)
Կա՛մ թագուհի յոյժ դեղաւոր. (Շ. եդես.։)
cf. Գեղգեղանք.
Ո՞ւր քաղցրաձայն երաժշտի, կամ գեղգեղումն եղանակի. (Շ. եդես.։)
handsome, pretty, genteel, gallant, agreeable, smiling, graceful, cheerful;
polite, becoming, proper, decent, light, elegant, happy, good;
—, —ս, — իմն, well, very well, prettily, politely, decently;
bravely, excellently, gallantly;
— դպրութիւնք, fine letters.
καλός, -λή, -λόν pulcher, -chra, -chrum;
formosus, καλλίον, κάλλιστος pulchrior, pulcherrimus, ὠραῖος tempestivus, speciosus, decorus, venustus Գեղաւոր. գեղանի. գեղաղէշ. չքնաղ. բարետեսիլ. համեմատ մասամբք՝ հանդերձ լաւութեամբ գունոյ. եւ լայնաբար՝ Վայելուչ, վայելչական, հաճոյական, լաւ, ընտիր. ազնիւ, անոյշ, ախորժելի, գովելի, զարմանալի, քաջ, եւ այլն. աղուոր, սիրուն, աղէկ, ըռինտ, աղէկուկ, տեսքով.
Կոյս գեղեցիկ։ Երինջք գեղեցիկ։ Քաղաքս կամ տունս գեղեցիկս։ Գեղեցիկ ամղան, յօշուած, վէմ, դաշտ, արտօք։ Ծառ գեղեցիկ ի տեսանելի։ Գեղեցիկ էր երեսօք։ Գեղեցիկ տեսլեամբ յոյժ, կամ տեսանելով, եւ այլն։
Գեղեցիկ իմն անդ կարգելով զերկիրն։ Գեղեցիկ բարբառեցար։ Յոյժ գեղեցիկ երգէր ձեռամբ. (Խոր. ՟Բ. 6. 12. 60։)
writing-master, caligrapner;
caligraphic;
— լինել, to have a fine caligraphy.
cf. Գեղազարդ.
of fine colour.
Յաղագս գունոցն զանազանութեան, եւ յոյժ հրաշափառ գեղեցկաթոյրն երեւելոյ. (Պիտ.։)
that has a good voice, sweet, euphonical.
euphony, good voice, sweet sound.
εὑφωνία, καλλιφωνία vox bona, canora, pulchra;
sonus elegans Գեղեցիկ ձայնարկութիւն. քաղցրաձայնութիւն, ախորժ եղանակ կամ երգաբանութիւն.
of a fine form or shape, handsome, well shaped.
Յազատատոհմիկ գաւառաց (իմա՛ գաւառականաց) եւ ի գեղեցկամարմնոց. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
very handsome, graceful, glorious.
Ելք ի հեշտասուն գրգրանէ (դրախտին), ի հրաժեշտ գեղեցկանազ բարօրութեանց. (Պիտ.։)
that sings, that is sung agreeably, sweet, harmonious.
Քաղցր եղանակաւ. ախորժալուր. եղանակը սիրուն.
cf. Գեղեցկապէս.
Որք բնակեալ գեղեցկօրէն ուժով։։ (Պիտ.)
strong or intense desire, eagerness, wish, longing.
ԳԵՂՁՈՒՄՆ ὅρεξις desiderium, appetentia որ եւ ԳԵՂՁ. Ուժգին ըղձումն, ձկտումն. տենչ. փափաք. եւ Գորովումն, գելումն սրտի, փղձկումն. գութ աղեաց.
Շարժեսցէ զկենդանին առ գեղձումն ցանկութեան (կերակրոյ). (Նիւս. կազմ. ՟Լ՟Բ։)
Արտօսրահոս գեղձումն։ Ըստ բնութեան շարժեցեալք դիւրաւ ի գեղձումն. (Պիտ.։)
Հրեշտակականին կենաց գեղձմամբ զամենայնի զանց արարեալ զստորնայնովք եւ զժամանակէիւք. (Տօնակ.։)
to speak vulgarly or like a peasant.
Բնակէ յամրոցին, որ այժմ զռղայլ (իբր զօռ ղալէ) վասն անհեթեթ ամրութեան գեղջկաբանեն. (Արծր. ՟Ա. 15։)
to make flow like a river;
to flow like a river.
Զոր եւ ոռոգանել ասէ երկրաբուխ աղբերն՝ չորիւք բաժանմամբք գետահետեալ. այսինքն իբր գետ ձեւացեալ. (Տօնակ.։)
ospray, sea-eagle.
edge of a river, hank, shore;
beach;
quay.
thrown into a river;
գետընկէց առնեմ, to throw into a river.
ԳԵՏԸՆԿԷՑ եւ ԳԵՏԸՆԿԵՑԻԿ. Ի գետ ընկեցեալ. գետավէժ.
ground, earth, soil, land, place;
զգետնի, ընդ —, ի գետնի, ի —, on the ground, in the earth;
կորացեալ մտանել or պշնուլ ընդ —, covered with confusion to look on the ground;
անկեալ ի — երկիր պագանել, prostrated to worship;
հարկանել զգլուխն ի —, to knock one's head on the ground;
զարկանիլ, հարկանիլ զգետնի, to throw one's self violently on the ground;
զարկուցանել, հարկանել զգետնի, cf. Զգետնեմ;
գետնի աղիք or պտուղ, earth-worm.
ԳԵՏՆԻ ՊՏՈՒՂ, կամ ԳԵՏՆԻ ԱՂԻՔ. որ եւ ԵՐԿՐԱՄԱՅՐ. ըստ Բժշկարանի է ՍՈՂՈՒՆՆ հողային։
potato, truffle;
camomile.
χαμαίμηλον chamaemalum, poma terrae իտ. patata Բերք երկրի ընդ հողով՝ խորտաբորտ. գետնի խնձոր. (Գաղիան.։ Բժշկարան.։)
Է եւ անուն խոտոյ, որ եւ Երիցուկ. պապունիճ. (լտ. ըստ յն)։ (Բժշկարան.։)
that stretches it self, that lies on the ground.
cf. Գետնախշտեայ. to stretch one's self, to lie on the ground.
the lying down on the ground.
Ժուժկալութիւն պահոց, եւ գետնախշտութիւն, եւ զծնրադրութիւն, եւ զայլ ճգնութիւնս. (Վրք. հց. ՟Բ։)
that treads on the zarth, that walks on the earth, mortal.
enchanter with earth, geomancer.
attachment to earth, love of the vanities of the world.
Տաժանէ (որթն զերկրագործն) ի գետնանախանձութենէ ի վեր ամբառնալ (զինքն). (Պիտ.։)
chameleon
hollowed;
subterraneous.
supernatural;
sublime, excellent, divine.
Որպէս զմիութիւն եւ միակ վասն պարզութեան եւ միութեան գերաբուն անբաժանութեան։ Գերաբնից պարգեւաց։ Գերաբնիցն տեսութիւն։ Գերաբնիւ զօրութեամբն. (Դիոն.։)
cf. Գերագոյ.
Գերագոյակ պատուոյ արժանացաւ կոյսն քան զամենեսեան իւրով մաքրութեամբ. (Ճ. ՟Ժ.։)
supreme, sublime, excellent, superior, eminent.