Definitions containing the research ժողով : 1588 Results

Ամբարտաւանեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Ամբարտաւանեցուցանել ջանաս յինէն զժողովուրդսդ. (Ճ. ՟Բ. որ ի Ճ. ՟Ա.) գրի ԱՊՍՏԱՄԲԵԼ։


Ամենախումբ

See full entry →
NBHL (2)

πάνδημος publicus Ամենաժողով. մեծահանդէս.

Ոչ երթայ ի ժողովս ամենախումբս. (Նեղոս.։)


Քաջալեր

See full entry →

adj.

encouraging, inspiriting;
— լինել, —ս մատուցանել, տալ, to rouse the courage, to give heart to, to inspirit;
cf. Քաջալերեմ;
—ս առնուլ, to pluck up courage, to take heart, to cheer up.

NBHL (1)

Առաքէ զլրտեսս ի քաջալերս ժողովրդեանն։ Զքաղէբ եւ զյեսու, որք քաջալերս խօսեցան. (Նախ. յես.։ Լմբ. ժղ.։)


Քաջալերիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to take courage, to be inspirited;
—լերեա՛ց, courage ! be courageous, take heart, don't be disheartened, cheer up !.

NBHL (1)

Քաջալերեա՛ց, զի՛ եւ այդ եւս քո ուստր է։ Քաջալերեացարուքն, պինդ կացէ՛ք։ Քաջալերեցաւ ժողովուրդն բանիւքն եղեկիայ։ Զորս տեսեալ պօղոսի՝ գոհացաւ զԱստուածոյ, եւ քաջալերեցաւ։ Քաջալերեա՛ց, զօրասցի՛ սրիտ քո։ Քաջալերեցարո՛ւք, եւ զօրասցի՛ն սիրտք քո։ Քաջալերեցարո՛ւք, եւ զօրասցի՛ն սիրտք ձեր։ Քաջալերեա՛ց դուստր, քաջալերեա՛ց եւ այլն։


Քաջուշ

See full entry →

cf. Քաջուշեղ.


Քաջուշեղ, աց

See full entry →

adj.

very intelligent, full of wit, ingenious;
— է մանուկդ, there's good stuff in that boy.


Քաջուսումն, ման

See full entry →

s.

well instructed, learned;
fond of science.


Քարադէզ

See full entry →

s.

mass of stones.

NBHL (1)

Սա անթիւըս ժողովեալ։ ըստ քարադէզըն կարկառեալ. այսինքն որք կարկառ արարին՝ մի մի քար ձգելով. (Շ. վիպ.։)


Քարահատ, աց

See full entry →

s.

stone-cutter;
paviour's beetle or rammer.

NBHL (1)

Հայեցարո՛ւք ասէ ի վէմն՝ յորմէ հատարուք. որպէս եւ անդ քարահատք զծնունդ ժողովրդեանն յայտ առնեն. (Սեբեր. ՟Ը։)


Քարաձիգ

See full entry →

s.

stone's throw.

NBHL (3)

Որ խնդրեցեր զթողութիւն ի վերայ քո քարաձիգ ժողովոյն. (Շար.։)

Աղօթէիր՝ որ քարաձիգն լինէին ի քեզ։ Ստիպեցին զժողովեալս՝ քարաձիգ լինել ի նոսա։ Քարաձի՛գ լեր ի նոսա քարամբք զօրաց. (Շար.։ Ճ. ՟Ա.։ Եզեկ. ՟Ի՟Գ. 47։)

Ի վերնատուն մի ժողովեալ էին. եւ էր բարձրութիւն նորա կարի մեծ յոյժ՝ իբրեւ ձեռամբ ի վերայ քարաձիգք մի. (նոր ձ. բարձր իբրեւ քարընկէց) (Ոսկիփոր.։)


Քարկոծեմ, եցի

See full entry →

va.

to stone, to lapidate, to kill by stoning.

NBHL (1)

Քարկոծ առնեն զմեզ։ Քարկոծ արասցեն զնա քարամբք։ Ամենայն ժողովուրդն քարկոծ զմեզ։ Քարկոծ առնէին զստեփաննոս։ Վասն որո՞յ գործոյ ի նոցանէ քարկոծ առնէք զիս։ Վասն բարւոյ գործոյ ո՛չ առնեմք զքեզ քարկոծ։ Յուլն քարկոծ լիցի։ Միանգամ քարկոծ եղէ.եւ այլն։


Քարկոծութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Քարկոծումն.

NBHL (1)

Փորձութիւնք եւ քարկոծութիւնք։ Լռեցից զմիջոց, որ լի է քարկոծութեանբ։ Զնախատանս քարկոծութեանն ժողովել վասն ճշմարտութեանն. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։ Մագ. ՟Ծ՟Ե։ Լմբ. ժղ.։)


Քարկոծումն, ման

See full entry →

s.

stoning, lapidation.

NBHL (1)

Փորձութիւնք եւ քարկոծութիւնք։ Լռեցից զմիջոց, որ լի է քարկոծութեանբ։ Զնախատանս քարկոծութեանն ժողովել վասն ճշմարտութեանն. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։ Մագ. ՟Ծ՟Ե։ Լմբ. ժղ.։)


Քացախեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Քացախեցուցանեմ.

NBHL (1)

Զկաթն խախաց ժողովէ եւ պնդէ, եւ մակարդ կարէ, ցրուէ, եւ քացախէ. (Բրսղ. մրկ.։)


Քացախեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to sour, to render sour or acid.

NBHL (1)

Զկաթն խախաց ժողովէ եւ պնդէ, եւ մակարդ կարէ, ցրուէ, եւ քացախէ. (Բրսղ. մրկ.։)


Քաւարան, աց

See full entry →

s.

place or instrument of expiation;
purgatory;
*catafalco.


Քաւեմ, եցի

See full entry →

va.

to expiate, to atone for;
to justify;
to propitiate, to satisfy, to conciliate, to render favorable or propitious;
աստուած, քաւեա զիս զմեղա ւորս, God, be merciful to me, a sinner;
քաւեալ եմ ես, I am innocent.

NBHL (1)

Զամպարշտութիւնս մեր դու քաւեսցես։ Գթած էր, քաւէր զմեղս նոցա, եւ ապականէր։ Վասն անուան քո տէր քաւեա՛ զմեղս իմ։ Առ ի քաւելոյ զմեղս ժողովրդեանն.եւ այլն։


Քերթող, աց

See full entry →

s.

poet;
philologer;
grammarian.

NBHL (1)

Քերթողք զամենայն բան յութ մասն ժողովեցին. (Անյաղթ պորփ.։)


Քնէած, ից, աց

See full entry →

adj.

sleepy, drowsy;
lethargic.

NBHL (1)

Ի շունչ քնէածաց ժողովեալ է խաբէութիւն մոլորութեան տեսլեանց. (անդ։)


Քոյին

See full entry →

adj. poss.

thy, thine.

NBHL (1)

Եղբայր քո բենիամին, քոյին ժողովուրդ։ Բարւոք ստեցեր ի գլուխդ։ Քոյին հեղութեամբդ.եւ այլն։


Քոռ, ից

See full entry →

s.

corus, bushel;
strike.

NBHL (1)

Որ սակաւ ժողովեաց, տասն քոռ։ Քոռի միոջ գետնոյ։ Երեսուն քոռ նաշհւոյ։ Զվեցերորդ ադուի ի քոռէ գաւոյ։ Քոռի միոջ գարւոյ։ Քոռ ցորենոյ.եւ այլն։


Քորեպիսկոպոս, աց

See full entry →

s.

chorepiscopus, rural bishop, suffragan.

NBHL (1)

Այս ամենայն եպիսկոպոսք, եւ բազում քորեպիսկոպոսք ժողովեալք յարտաշատ։ Սփռեցան եպիսկոպոսքն յիւրաքանչիւր իշխանութիւնս, եւ առաքեցին զքորեպիսկոպոսս ի եօղս եւ յագարակս. (Եղիշ.։)


Քրթմնջիւն, ջեան

See full entry →

s.

murmur, complaint, grumbling, hum, growling, mumble.

NBHL (2)

Զգոյշ լերուք ղանգուտ քրթմնջենէ (կամ քրթմանջանէ)։ Քրթմնջիւն էր զնանէ ի ժողովուրդսն. (Իմ. ՟Ա. 10։ Յհ. ՟Է. 7։)

Լուաւ ի ժողովրդենէն զքրթմնջումն. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Քրթմնջումն, ման

See full entry →

s.

cf. Քրթմնջիւն.

NBHL (2)

Զգոյշ լերուք ղանգուտ քրթմնջենէ (կամ քրթմանջանէ)։ Քրթմնջիւն էր զնանէ ի ժողովուրդսն. (Իմ. ՟Ա. 10։ Յհ. ՟Է. 7։)

Լուաւ ի ժողովրդենէն զքրթմնջումն. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Քրիստոս, ի, իւ

See full entry →

s.

Christ, the Anointed, Jesus Christ, Messiah, the Saviour of the world.

NBHL (1)

Երկուց քրիստոսաց ժողովումն առնէ անօրէնն (նեստոր). (Պրպմ. ՟Լ՟Ե։)


Քրիստոսադաւան, ի, ից

See full entry →

adj.

professing the faith of J.-C., christian.

NBHL (1)

Գրեցաք ամենայն քրիստոսադաւան հայասեռ ժողովրդականացդ. (Շ. թղթ.։)


Քրիստոսեան, եանց

See full entry →

adj.

Christ's, of J.-C.;
christian, faithful.

NBHL (1)

Եկա՛յք ժողովուրդ քրիստոսեան։ Զտէրն ազատ, եւ զստրուկն ծառայածին՝ քրիստոսեան արարեալ. (Շար.։ Նար. ՟Զ՟Գ։)


Քրքջեմ, եցի

See full entry →

vn. med.

cf. Քրքիջ բառնամ;
to itch excessively, to tickle.

NBHL (1)

Չէ՛ աստ թատր ծաղու, եւ ո՛չ վասն այնորիկ ժողովեցաք, զի քրքջեցեմք։ Քրքջեցե՞ր մեծեմեծս. ի միտ առ զնորա լալն եւ զհեծելն։ Սքօղարկեալ զգլուխ ծածկեալ քրքջեն. ով կին դու՝ որ նստեալ կակրաջիցես եւ այլն. (Ոսկ. մտթ. Ոսկ. կող. Ոսկ. եբր.։)


Քրքռեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to heap up, to accumulate, to increase.

NBHL (1)

Փափկութիւնն ... բլուրս առ բլուրս զանդամս մարմնոյն քրքռեցուցանէ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 19.) (յն. զբազում շեղջս չարեաց ժողովէ։)


Օ (o)

See full entry →

s.

"the thirty seventh letter of the alphabet, the eighth of the vowels. It was introduced in the Armenian alphabet towards the end of the XIIth century to facilitate or distinguish the two different pronunciations of the syllable աւ, which is generally pronounced ""av"" when followed by a vowel, as աւետարան;
on the contrary, when followed by a consonant, it is pronounced like the English ""o"", as աւգնեմ, աւրհնեմ, աւրէնք."

NBHL (1)

Յայտ է ի վախճանի, զի որք սկսանն նախ քան զաւուրս իսկ լամբրոնացւոյն գրել օ՛, իբր աւ, ոչ մուծին նոր հնչիւն, այլ նոր նշանադիր համառօտեալ. գիտելով՝ թէ ամենայն ժողովուրդն գիտէ զնշանակութիւն բառիցս՝ օր, օրհնութիւն, օգնել. հօր, մօր, եղբօր եւ այլն. եւ ոչ ոք այլազգ ընթեռնոյր զգրեալսն յառաջնոց՝ աւր, աւրհնութիւն, աւգնել, հաւր, մաւր, եղբաւր եւ այլն։


Օգն

See full entry →

s.

help, aid, assistance, succour;
յ— գալ, հասանել, to help, aid or succour a person;
յ— կոչել, to call for help.

NBHL (1)

Այս հրեշտակական զօրութիւնս, որ յօգն ժողովրդեանն առաքեալ յերկնից. (Նար. յովէդ.։)


Օգտախնդիր

See full entry →

cf. Օգտաժողով.


Օգտեմ, եցի

See full entry →

vn.

to profit, to boot, to be advantageous or profitable, to fructify.

NBHL (1)

Օգնութիւն ինչ ոչ օգտեսցեն ժողովրդեանդ այդմիկ. (Երեմ. ՟Ի՟Գ. 32։)


Քաղաքային

See full entry →

cf. Քաղաքական;
—ք, citizens, townspeople.


Քաղաքապետ, աց

See full entry →

s.

governor or a town;
chief magistrate or mayor of a town.

NBHL (1)

Քարշէնա առ քաղաքապետսն։ Խռովեցուցին զժողովսն եւ զքաղաքապետսն։ Տո՛ւք ցամոն քաղաքապետ. (Գծ. ՟Ժ՟Է. 6. 8։ ՟Գ. Թագ. ՟Ի՟Բ. 26։)


Քաղաքորմ, ոյ, ի

See full entry →

s.

wall of a town, fortification, rampart;
interval between two lines of defence.

NBHL (1)

Պարսպեալ փակեցին. եւ ապա զամենայն երէս եւ զգազանս հրամայեաց ժողովել թագաւորն, եւ լնուլ զքաղաքորմսն, զի լիցին նոցա տեղիք որսոց. (Բուզ. ՟Գ. 8։)


Քաղեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to gather, to gather together, to collect, to assemble, to amass;
to draw, to extract;
to pick, to pluck up, to take away;
— զոգիս, զշունչ ուրուք, to keep in suspense, to amuse, to keep at bay;
— բանս ի բերանոյ ուրուք, to catch something out of one's mouth;
to get, to obtain his secret surreptitiously;
սկսաւ ոգի նորա քաղիլ ի նմանէ, he began to faint away;
լոյս իմ քաղի, my life is consuming;
cf. Ընկոյզ.

NBHL (1)

Քաղէին (զմանանայն) այգուն այգուն։ Քաղեսցես ձեռօք քովք զհասկն։ Ի մէջ որայոցն քաղիցէ։ Հովիւ էի եւ թուզ քաղէի։ Քաղէին զփշրանս ի ներքոյ սեղանոյ իմոյ։ Քաղեաց մանուկն զփքինսն։ Քազեցին զբանսն ի բերանոյ նորա։ Զզէնս քաղէին զանկելոցն։ Ո՛ քաղէ զհոգիս իշխանաց։ Քաղէին ոգիք նորա։ Քաղելով գործեսցես զտապանն (վերաժողովելով, կամ ի վեր կոյս ամփոփելով).եւ այլն։


Քաղցրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sweetness, suavity;
saviour;
softening;
gentleness;
affability, meekness, amiability, benignity, amenity, urbanity;
քաղցրութեամբ, sweetly, softly, gently, mildly;
քաղցրութեամբ օձն ի ծակէն ելանէ, a smooth tongue draws (gentleness is better than force).

NBHL (1)

Այլ հոգւով քաջ քաղցրութեամբ վասն սասատիցն տեառն ընդունիմ։ Դարմանէ զամենայն քաղցրութեամբ։ Ի շաւիղս երեւի նոցա քաղցրութեամբ։ Քաղցրութեամբ լսէր նմա։ Բազում ժողովուրդ լսէր նմա քաղցրութեամբ.եւ այլն։


Քամակ, աց

See full entry →

s.

back, back-bone, spine.

NBHL (1)

Ի վերայ թիկանց եւ քամակի նոցա արկանէին։ Սրունք եւ բարձք, եւ քամակ եւ կողք։ Գօտի ածեալք՝ ի վեր կոյս զհանդերձսն ժողովեալ, զառաջի կողմանէսն խոնարհագոյն Քրիստոս զբարձսն ի ներքոյ ծնկին. իսկ զկնիսն ի վեր սակաւ մի ընդ քամակաւն. (Եւս. պտմ. ՟Ը. 12։ Փիլ. լին. ՟Գ. 8. եւ Փիլ. տեսական.։)


Քայքայեմ, եցի

See full entry →

va.

to dissolve, to undo, to destroy, to take to pieces;
to disperse, to break up;
— զմիտս, to dissipate, to distract;
— զխաւար, to chase the darkness.

NBHL (1)

Այն՝ որ բեւեռեաց զունկնն զայն զհատեալ, կարող էր նա եւ զանդամսն միաբանել քայքայել։ Ստէպ ստէպ աղօթիւքն ժողովեսցին միտքն քայքայեալք. (Եփր. համաբ.։)


Քան

See full entry →

prep. conj.

more than, more, under, beneath, over;
as, as well as, as much as;
or;
—եթէ, —թէ, that;
more, than;
անդր —, further, beyond;
ոչ ոք — զնա, no one but he;
առաւել -զե րեսուն եւ հինգ ամք են իմ, I am more than thirty five years old;
զքեզ ըն տրեաց -զազգս ամենայն, he chosed thee before all the nations;
պատրաստ եմք մեռանել —անցանել ընդ օրէնս հայրենիս, we are ready to die, rather than violate our country's laws;
հասաւ — զամենայն սուր, much keener than any other sword;
ո՛րքան քաղաղութիւն է ի տունս շինականաց — ի տունս թագաւորաց, when will peace reign alike in the cottage and in the palace !.

NBHL (1)

Լաւ համարիմք մեռանել՝ քան եթէ զայսպիսի գործ տեսանել։ Ոչ այլինչ պտուղ, քան եթէ նոյն ինքն արժանաւոր լինել զԱստուած տեսանել։ Ոչ ոք ի ժողովրդոցն ելանէր յերուսաղէմ ի տօնն, քան եթէ ի հետիոտս։ Ոչ միայն քաջութեամբն՝ քան եթէ յաւէտ իմաստութեամբն։ Ո՛չ զիս արդեանս աղէտք՝ քան եթէ անցելոցն քաջափառութեանց յիշատակք խսցոտեն. (Փարպ. Նիւս. կուս.։ Նանայ.։ Պիտ.։)


Քանակ, աց

See full entry →

s.

quantity, measure.

NBHL (1)

Քանակ (թուոց) է ժողով միոց, զի մին ոչ ասի քանակութիւն. (Դամասկ.։)


Փոփոխեմ, եցի

See full entry →

va.

to change, to alter, to turn, to convert, to vary, to modify, to permute, to transform, to transmute.

NBHL (1)

Մինչեւ զլերինս փոփոխելոյ։ Նա փոփոխէ զժամանակս եւ զժամս. կացուցանէ զթագաւորս, եւ փոփոխէ։ Յաւելից փոփոխել զժողովուրդդ զայդ, եւ փոփոխեցից զդոսա։ Փոփոխեն զսահմանս։ Ի նախնեացն օրինաց փոփոխեսցի։ Փոփոխիք յայնմանէ, որ կոչեացն զձեզ ի շնորհսն Քրիստոսի, յայլ աւետարան։ Ի փոփոխել քահանայութեանն՝ հարկ էր եւ օրինացն փոփոխումն լինել։ Եւ այլոց գաւազանացն իշխանութիւն փոփոխեցաւ։ Ըստ ազգաց յոդիս սուրբս փոփոխի. եւ այլն։


Փոքրատար

See full entry →

adj.

narrow.

NBHL (1)

Փոքրատար անօթով սակաւ ինչ կարեմք ժողովել։ Բառնալով ի գծուծ եւ ի փոքրատար սկտեղս մտաց մերոց։ Յանսահմանականն ծովէ առեալ ցօղ ինչ՝ փոքրատար իմով մտօքս. (Ոսկ. գծ.։ Տօնակ.։ Վրդն. երգ.։)


Փոքրկանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to grow less or shorter, to shorten, to become smaller, to be lessened, diminished, to decrease.


Փռնգամ, ացի

See full entry →

vn.

cf. Փռնչեմ.

NBHL (1)

Փռնչելով հպարտացեալ արհամարհէին, եւ անցանէին։ Փռնչեն ի ժողովս իւրեանց ի վերնյ տեառն եւ ի վերայ քրիստոսի նորա. (Եւս. պտմ. ՟Դ. 6։ Կոչ. ՟Է։)


Փռնչեմ, եցի

See full entry →

vn.

to sneeze;
to cry, to bellow;
to neigh.

NBHL (1)

Փռնչելով հպարտացեալ արհամարհէին, եւ անցանէին։ Փռնչեն ի ժողովս իւրեանց ի վերնյ տեառն եւ ի վերայ քրիստոսի նորա. (Եւս. պտմ. ՟Դ. 6։ Կոչ. ՟Է։)


Փսխեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to vomit, to cast or throw up, to puke, to spew.

NBHL (1)

Մեղր յորժամ գտանիցես ո՛րդեակ, չափո՛վ կերիջիր. գուցէ յագիցիս, եւ փսխեսցես։ Մեծութիւն անիրաւութեամբ ժողովեալ՝ փսխեսցի։ Այլ դու գաղջ ես, եւ ոչ ջերմ, եւ ոչ ցուրտ. հանդերձեալ ես փսխիլ ի բերանոյ իմմէ. (Առակ. ՟Ի՟Ե. 6։ Յոբ. ՟Ի. 15։ Յայտ. ՟Գ. 16։)


Փրկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

salvation;
liberation, recovery, deliverance, redemption;
ransom;
— or —ք, փրկութեանցն, զոհ փրկութեան, victim, peace-offering.

NBHL (1)

Մնալ փրկութեան տեառն։ տեսանիցէք զփրկութիւն ի տեառնէ։ Վաղիւ եղիցի ձեզ փրկութիւն։ Փրկութիւն առաքեաց տէր ժողովրդեան իւրում։ Արար փրկութիւն ժողովրդեան իւրում։ Որ ակն ունէին փրկութեանն Երուսաղեմի։ Փրկութիւն ի հրէից է. եւ այլն։ Երուսաղեմի։ Փրկութիւն ի հրէից է. եւ այլն։


Քահանայանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to take orders, to become or to be ordained priest;
to perform the duties of priest.

NBHL (1)

Անհնարին է նմա ա՛յլ քահանայանալ, այլ արտքոյ ապաշխարել։ Քահանայանալ ի վերայ տիրանենգ ժողովրդոց ոչ կարեմ. (Կանոն.։ Փարպ.։)