Definitions containing the research զինուոր : 204 results

Պսակադիր, դրաց

adj.

crowning;
marrying.

· Calfa


Պսակազարդ

adj.

adorned with a crown, crowned.

· Calfa

NBHL (1)

Պսակազարդ սուրբ զինուորին՝ թէոդորոս մեծ նահատակին. (Գանձ.։)


Սրտապնդեմ, եցի

va.

to re-animate, to encourage, to inspire with courage, to revive, to put new spirits into, to raise again or restore a person's spirits.

· Calfa

NBHL (1)

Քաջալերեալ սրտապնդեալ զմի ի նոցանէ՝ մխիթարէր. (՟Բ. Մակ. ՟Ե. 21.) (յն. լոկ, մխիթարել)։ Զմի մի ի նոցանէ ի ծածուկ քաջալերէր եւ սրտապնդէր։ Դարձեալ քաջալերէ եւ սրտապնդէ։ Յուսով սրտապնդէ զինքն նորոգ զինուորեալն ի մարտս չարին. (Եղիշ. ՟Ե։ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ՟Բ։ Լմբ. սղ.։)


Վահանակից

s.

fellow-soldier.

· Calfa

NBHL (1)

συνασπιστής qui una pugnat, commilito. Մարտակից. նիզակակից. զինուորակից։ (Պիտառ.։)


Վշտակից

adj.

sympathizing, sensible to another's woe, compassionate, condoling with;
— լինել ումեք, to grieve or condole with, to sympathize in suffering, to partake one's grief, to share in one's affliction, to take pity on, to pity, to commiserate, to compassionate.

· Calfa

NBHL (1)

Վշտակի՛ց լեր (իբր վշտակի՛ր լեր, ճգնեա՛) իբր զբարւոք զինուոր քրիստոսի յիսուսի. (՟Բ. Տիմ. ՟Բ. 3։)


Վտանգակից լինիմ

sv.

to be a companion in danger, to encounter risks or dangers together.

· Calfa

NBHL (1)

Վտանկակի՛ց լեր իբրեւ զբարւոք զինուոր յիսուսի քրիստոսի. (Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)


Սինկղիտոս, աց

s.

senate.

· Calfa


Սպայ, ից

s.

army, troops, warriors, cavalry;
officer;
—ք զօրուն, the officers of an army.

· Calfa

NBHL (1)

ՍՊԱՅ որ եւ ՍՊԱՀ, եւ ՍԵՊՈՒՀ. (ռմկ. սպահի. պ. սիբահ, սիբահի. եբր. ձապա, կամ սէպա. յորմէ սաբաւովթ) δύναμις, στρατεία virtus, exercitus, militia. Զօր կամ զօրական. գունդ զօրաց, կամ զինուորական ազատաց. որ եւ զօրութիւն. այրուձի. հեծելազօր. բանակ. ազգ.


Սպառազէն, զինաց

adj.

armed at all points, armed from head to foot, cap-a-pie.

· Calfa

NBHL (1)

πάνοπλος omni ex parte armatus ὀπλίτης miles armaturae gravis ὀπλομάχος armis pugnans, bellator τρισσός, τριστάτος tribunus եւ այլն. Զինեալ ի սպառ. բոլորովին զինազարդեալ. զինուոր կամ զօրական զրահաւոր, վառեալ ամենայն զինու զարդու.


Սպառազինական, ի, աց

adj. s.

military, warlike;
—ն, managing of the shield, shield-exercise.

· Calfa

NBHL (2)

Առեալ անդուստ (յարեւելից) ի սպառազինական ընտրութիւն։ Ոչ զինուորս կամ մարտակիցս սպառազինականս. (Նիւս. թէոդոր. եւ Նիւս. թաղմ.։)

ὀπλιτικός militaris եւ πελταστικός peltatus. Սեպհական սպառազինի եւ սպառազինութեան. եւ Սպառազինեալ. զինուորական. եւ Ասպարաւոր.


Սպասաւոր, աց

s.

attendant, servant, valet, domestic, waiter;
lictor, usher;
cf. Գործակալ.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ ոք ասասցէ զձեզ զինուորս, կամ ձիոյ սպասաւորս. (ռմկ. սէյիս) (Երզն. մտթ.։)


Սպասաւորակից

cf. Պաշտօնակից.

· Calfa

NBHL (1)

Քեւ զուարճանան դասք իմանալի՝ հոգեղինացն զինուորութիւնքն, սպասաւորակից մարմնաւոր ընծայեալ զքեզ տեսանել։ Նաեւ զօրութիւնք երկնայինք սքանչանային ընդ սպասաւորակցին առաքինութիւն. (Բրս. ի ստեփ.։)


Սռնապան, աց

s.

leg-armour, greaves.

· Calfa

NBHL (1)

Կաշիքն առաքեսցին, զի զինուորքն գտցեն գործ զառ ի պէտս սռնապանաց. (Պտմ. աղեքս.։)


Վաշտիկ, տկաց

cf. Վաշտկան.

· Calfa

NBHL (2)

ՎԱՇՏԻԿ ՎԱՇՏԿԱՆ ՎԱՇՏԿԱԿԱՆ. ա. Այր ի վաշտէ. զօրական. զինուոր. (լծ. լտ. վէ՛լէս, վէլի՛դիս)

Պատուէր տայր վաշտկական զինուորացն՝ յառաջել քան զբանակն. (Յհ. պտմ. առ Լեհ.։)


Վաշտկան

s.

soldier in camp.

· Calfa

NBHL (2)

ՎԱՇՏԻԿ ՎԱՇՏԿԱՆ ՎԱՇՏԿԱԿԱՆ. ա. Այր ի վաշտէ. զօրական. զինուոր. (լծ. լտ. վէ՛լէս, վէլի՛դիս)

Պատուէր տայր վաշտկական զինուորացն՝ յառաջել քան զբանակն. (Յհ. պտմ. առ Լեհ.։)


Վառեմ, եցի

va. fig.

to light up, to set fire to, to fire;
to fire, to inflame, to enliven, to inspirit, to vivify, to cheer, to raise the spirits of, to urge on, to excite, to rouse;
to arm, to equip, to fit out;
to put on, to attire, to dress, to bedeck;
վառեալ բորբոքել, to inflame, to heat, to electrify, to fill with enthusiasm, to enrapture, to fire;
— զդրօշս, to hoist the colours.

· Calfa

NBHL (1)

Ի զէն զինուորութեան Քրիստոսի զինքեանս վառեալ. (Յհ. կթ.։)


Սաստկատեսակ

adj.

atrocious, horrible, cruel.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ եթէ զինուորական զինուք քաջալերիմք, եւ ոչ սաստկատեսակ եւ ամենաչար խոշտանկութեամբ. (Կիւրղ. ի կոյսն.) (այժմու յն. ոսկետեսակ եւ ամենագեղեցիկ խոշտանգանօք)։


Վարապանակ, աց

s.

sagum, great coat;
cassock, brigandine, coat of mail, hauberk, hocqueton, cuirass.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԱՐԱՊԱՆԱԿ μανδύας genus vestimenti miitaris. որ եւ ՎԱՌԱՊԱՆ. Պահպանակ վառելոցն ի պատերազմ. որպէս ամղան՝ տառատոկ՝ վերարկու՝ թիկնոց եւ լանջանոց. զգեստ զինուորական.


Վարձկանութիւն, ութեան

s.

mercenariness, venality;
mercenary soldier or troop.

· Calfa

NBHL (1)

Վարձկան գոլն. եւ Վարձկան զինուոր.


Դատախազեմ, եցի

vn.

to accuse, to denounce;
to oppose.

· Calfa

NBHL (1)

Զխոցողացն զինուորութեանց դատախազեցից. (Նար. ՟Ի՟Բ։)


Դարանապետ

s.

chief of footpads.

· Calfa


Դեռընտիր

s.

conscript, recruit.

· Calfa

NBHL (1)

τυρόν tyro, novellus Նորընտիր. համբակ ի զինուորութեան. նորեկ. նորակարգ. նորակերտ. եւ յն. բառիւ, տիւռիոն, տիւռոն։ (Նիւս. թէոդոր.։)


Ընդհատ

s. adj. mech. adv.

interval, space;
discontinued, intermittent;
loose;
different, separate;
less, lesser;
intermittent;
differently, otherwise;
nor more nor less;
ամք սակաւ ինչ — իբիւրուց, a little less than 10 000 years;
ի՞ւ իցեմք — ի նոցանէ, in what do we differ from them ? ոչ ինչ — է ի նմանէ, he differs not from him;
նուազ ինչ — ի փչմանէ լինել շնչոյն, to be almost at the last extremity, or last gasp;
չեն — յերազոց, they resemble dreams.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ինչ են ընդհատ ի ձէնջ (զինուորակիցք ձեր). (՟Ա. Թագ. ՟Լ. 24։)


Ընդոստուցանեմ, ուցի

va.

to cause to leap or recoil;
to shake, to move;
to impel, to push, to spur on, to thrust;
to awaken, to excite.

· Calfa

NBHL (1)

Բանս, ձայնիւ փողոյ անբանս, որք զիմ զինուորն ոչ ընդոստուցանեն ի հոգեւոր պատերազմն. (Ածաբ. կարկտ.։)


Զգեցուցանեմ, ուցի

va.

to clothe, to dress, to put a dress on any one;
to furnish with clothes, to adorn;
եթէ զխոտն ի վայրի Աստուած այնպէս զգեցուցանէ, if God so clothe the grass of the field.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զպատերազմական զինուորաց զէն զգեցուցանեն. (Կամրջ.։)


Զէնընկէց

adj.

that abandons, throws away his arms, fugitive;
— փախստեայ գնալ, to throw down one's arms and flee;
— լինել, to lay down one's arms, to unarm, to surrender;
— առնել, to unarm, to disarm.

· Calfa

NBHL (1)

Զէնընկէց եղեալ առաջի նորա՝ մերկանայր զհանդերձն զինուորական. (Արծր. ՟Ա. 15։)


Զինաշարժ, ից

adj.

that fences, fencer;
cf. Զինախաղ.

· Calfa

NBHL (2)

Որ գիտէ զէն շարժել. վարժ ի մրցանս զինուորութեան.

զորս միանգամ ի զինուորական կարգէ սուսերամերկս եւ զինաշարժս գտանէին։ Քաջամարտիկ արանց պատերազմողաց, եւ աջողակ զինաշարժից. (Յհ. կթ.։)


Զինապետ

s.

corporal.

· Calfa

NBHL (1)

Պետ զինուց. գլխաւոր ի զինուորս. պաշտօնեայ զինուորական.


Զինեմ, եցի

va.

to arm, to provide with arms, to man, to equip;
to provide with, to fortify.

· Calfa

NBHL (2)

ԶԻՆԵՄ ԶԻՆԻՄ. ὀπλίζω, -ζομαι armo, -or;
armis instruo, -or ἁντιστρατεύομαι contra milito Զինու կամ ի զէն վառել, իլ. զէն պատրաստել, սրել. սպառազինել, իլ. զինուորիլ. ի մարտ պատերազմի պատրաստիլ. ճգնիլ ընդդէմ.

Զինեալ ի պատերազմ, կամ յապստամբութիւն, կամ զմի զինուորութիւն, կամ յերգս հոգեւորս. (Յհ. կթ.։)


Զինիմ, եցայ

vn.

to arm one's self, to take up arms, to oppose;
to provide one's self with.

· Calfa

NBHL (2)

ԶԻՆԵՄ ԶԻՆԻՄ. ὀπλίζω, -ζομαι armo, -or;
armis instruo, -or ἁντιστρατεύομαι contra milito Զինու կամ ի զէն վառել, իլ. զէն պատրաստել, սրել. սպառազինել, իլ. զինուորիլ. ի մարտ պատերազմի պատրաստիլ. ճգնիլ ընդդէմ.

Զինեալ ի պատերազմ, կամ յապստամբութիւն, կամ զմի զինուորութիւն, կամ յերգս հոգեւորս. (Յհ. կթ.։)


Ընդ

prep.

to, at, towards, by;
through;
among, in the midst, into, in;
with;
for;
under, below;
upon;
soon, as soon as;
in the place, instead, of;
հայել — երկինս, to look at the sky;
թագաւորել — նորա, to reign instead of him, to succeed him;
տուր — իմ եւ — քո, give for me and for you;
— աղօտ, obscurely;
— ամենայն, totally, in all;
— ակամբ հայել, to look upon one with an evil eye or with aversion;
— ձեռն, with or by the hand;
— մէջ, in;
into, inside, in the midst;
through;
— մէջ կարել, to split, to. pass or go across;
— աջմէ, to the right;
— գիրկս մտանել, to draw the bow strongly;
— ժամս ժամս, sometimes;
— խաբս, fraudulently, erroneously;
— խազ, կատակս, ludicrously, facetiously;
— այր եւ — կին, as much the man as the woman;
— ծառով, under a tree;
փոխանակ — այնր, for it;
— մի բերան, with one voice, unanimously;
դիր զգիրսդ — այլս, put these books with the others;
եկ — իս, come away with me;
— անցանելն, going along;
— ո՞ր ճանապարհ, by what road ? — արեւելս, towards the East;
— ամենայն երկիր, in all countries;
անցանել — Կարին, — այն, to pass through Erzerum, to go that way;
— ջուր եւ — ցամաք, by sea and land;
— երկինս եւ — երկիր, between heaven and earth;
— հեծեալ եւ — հետեւակ, between cavalry and infantry together;
— աւուրսն — այնոսիկ, — ժամանական — այնոսիկ, — այնու ժամանակաւ, in those days, at that time;
— շատ եւ — փոքր, more or less, a little more, a little less;
— այս եւ — այն, between this and that;
altogether, unitedly;
ընկենուլ — պատուհանն, to throw out of window;
— ամենայն տեղիս, every where;
— մահճօք, under the bed;
— երկնիւք, under heaven;
— իւրեւ or իւրեաւ, under him;
— պատրուակաւ, under pretence;
— առաւօտն, այգն, at break of day;
— երեկս, երեկոյս, or երեկոյն, towards the evening;
մեկնեցաւ — լուր համբաւոյ գալստեան նորա, he set out on the report of his coming;
— հակառակն, on the contrary;
cross-wise;
— միտ ածել or հարկանել, to think, to reason in one's mind;
— ոտն հարկանել, to trample under foot;
— թիւ մտանել, to be reckoned among;
— ամս տասն, during ten years;
եօթանասուն եւ հինգ ամք — ութ հարիւրով, eight hundred and seventy five years;
— փթթելն եւ գօսասցի, it will fade as soon as it uncloses.

· Calfa

NBHL (1)

Զովասջիք ընդ ծառովս։ Հնազա՛նդ լեր ընդ ձեռամբ նորա։ Նստաւ (էշն) ընդ Բաղաամաւ։ Ընդ յարկաւ։ Ընդ թեւովք։ Այր մի եմ ընդ իշխանութեամբ, ունիմ ընդ ինեւ զինուորս.եւ այլն։


Խրախոյս, խուսի

s. adj.

shout of encouragement or incitement, encouragement, comfort, incitement;
encouraging, animating;
exhorting;
— տալ՝ մատուցանել, to encourage, to give heart to or inspirit, to rouse, to excite, to urge on;
— բառնալ՝ հարկանել, to shout encouragingly;
— առնուլ, to take heart, to cheer up, to take courage.

· Calfa

NBHL (1)

Խրախոյս տայ որպէս զօրավար զինուորի։ Յորոց երկնչէինն՝ անտի տայ խրախոյս։ Որք կայցեն՝ նոցա խրախոյս տալ, եւ անկելոցն ձեռն տացուք եւ յարուսցուք։ Խրախոյս տայ ձեզ սաղմոսել նմա քաղցրաձայն. (Ոսկ. ՟բ. տիմ.։ եւ մ. ՟Ա. 20։ ՟Գ. 6։ Լմբ. համբ.։)


Ցրդենի

cf. Ցիրդ.

· Calfa

NBHL (1)

Պետրոս ննջէր ի մէջ երկուց զինուորաց, եւ եղիա ի ներքոյ ցրդենւոյն վասն չարչարելոյն յաքայաբէ. (Երզն. մտթ.։)


Ցրդի

cf. Ցիրդ.

· Calfa

NBHL (1)

Պետրոս ննջէր ի մէջ երկուց զինուորաց, եւ եղիա ի ներքոյ ցրդենւոյն վասն չարչարելոյն յաքայաբէ. (Երզն. մտթ.։)


Քաջազօր

adj.

very strong, powerful, mighty.

· Calfa

NBHL (1)

Զքաջազօր եւ զյառաջադէմ զինուորն. (Երզն. լս.։)


Վզենկեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to pay damages, to make amends.

· Calfa

NBHL (1)

Այն՝ որ գործէ վզեան, վզնկեցնէ զնա օրէնքս։ Եթէ ոք զզինուոր կամ զդիմոսատու վզնկեցնէ, կրկին հատուցանէ. (Մխ. դտ.։)


Տապար, աց

s.

hatchet, axe;
դնել զ— առ արմին, to lay the axe to the tree.

· Calfa


Տառատոկ, աց

s.

military coat or mantle, cassock, capote;
doublet, jerkin.

· Calfa

NBHL (1)

μανδύας, μανδύς (լծ. թ. մինթան) sagum, lacerna. (գրի եւ Տառոտակ, Տառիովկատ) Վերարկու զինուորական.


Տասնապետ, աց

s.

decurion, corporal.

· Calfa

NBHL (1)

δεκάδαρχος, δεκάρχος, δεκαρχής decurio, praefectus decuriarum λοχαγός cohortis praefectus, manipuli ductor. Պետ տասանց. գլուխ տասն արանց կամ զինուորաց.


Տրիբուն, ի

s.

tribune.

· Calfa

NBHL (1)

Ոլիմպիոս, որ էր տրիբուն իշխանութեան նորա։ Ի զինուորութեանն ի տրիբունէն կոչեցայ մերկեռիոս. (ՃՃ.։)


Քաջաղեղն, եղանց

adj.

having a strong how;
skilful in archery.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ նագեղոյն եւ քաջաղեղան։ Քաջաղեղն զինուորաց զնպատակն նշաւակեալ։ Էր յոյցի քաջաղեղն յորսս. (Խոր. ՟Ա. 28։ Մագ. ՟Ա. ՟Լ՟Ե։)


Քաջամարտիկ, տկաց

adj. s. warlike, martial, brave soldier.

· Calfa

NBHL (1)

Արհամարհեաց զքաջամարտիկ զինուորութիւնն. (Ճ. ՟Ա.։)


Քղամիդ, մդաց, միդաց

s.

chlamys, mantle, cloak.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ յն. խլա՛միս. χλαμύς, -ύδος chlamys, -ydis. գրի եւ ՔՂԱՄԻԹ. (լծ. խլայ, խիլայ) Վերարկու զինուորական, իշխանական, թագաւորական.


Քնակից լինիմ

sv.

to sleep together.

· Calfa

NBHL (1)

Ասէ ցնա, արի՛ վաղվաղակի. զի մի՛ պղերգասցի. վասն զի քնակիցք էին զինուորքն. (Ոսկ. գծ.։)


Քուսիթայ, ից

s.

monk's cap, cowl, capuche, hood, cuculla.

· Calfa

NBHL (1)

κουκούλλον cucullus. որ եւ ԿՆԿՈՒՂ. Քիւսիթն. գիշտ. գտակ. եւ վեղար՝ գլխարկ կրօնաւորաց, որպէս սաղաւարտ զինուորաց.


Քրիստոսազօր

adj.

strengthened by J.-C.;
called to be a soldier of Christ.

· Calfa

NBHL (1)

Քրիստոսազօր զինուորաց (կրօնաւորաց) համախմբօղ ի հոգեւոր պատերազմին. (Շար.։)


Օգոստաբնակ

adj.

imperial.

· Calfa

NBHL (1)

Մատուցեալ ի յօգոստաբնակ պաղատ զինուորէր. (Նար. խչ.։)


Օրէն, րինի

s. adv.

law;
precepts;
faith, religion;
constitution;
rule, regulation;
right;
principle, maxim;
usage, uses, custom;
institution;
condition, fashion, mode;
district, canton, province;
— աւետեաց, guerdon or gift to a bringer of good news;
—ք քահանայապետականք, decretals;
հմուտ քահանայապետական օրինաց, decretalist, canonist;
—ք կանանց, menses, menstrua, catamenia;
—ք, or Գիրք Բ. օրինաց, or Երկրորդումն օրինաց, Deuteronomy;
—ք ազգաց, the law of nations;
—ք մտաց, principles;
— պատուոյ, decoration, insignia, badge;
—ք անօրէնք, corrupt practice, abuses;
—ք հզօրադունին, the law of might, the good old rule;
հակառակ or ընդդէմ օրինաց, against all rule, illegally;
աստուածային՝ յաւիտենական՝ բնական՝ քաղաքական՝ զինուորական՝ հին՝ նոր՝ աւետարանական՝ գրաւոր օրէնք, divine, eternal, natural, ancient, new, evangelical, written, civil, military law;
according to law, legally, legitimately, lawfully;
duly, suitably, regularly, properly;
խնդրել —ս, to come to Communion;
տալ —ս, to administer the Sacraments, to communicate;
արժանի լինել օրինաց, to be worthy of receving the Sacrament;
—ս դնել, հաստատել cf. Օրինադրեմ;
—ս դնել, to dictate or lay down laws;
to give laws to, to prescribe laws;
—ս տալ, to give laws;
պահել զ—ս, to keep, to obey the laws;
ընդ օրէնս համարել, to lay down or state as a principle;
խոտորել յօրինաց, to swerve, to depart or deviate from the laws;
զանցանել օրինօք, to transgress, to violate the law;
բառնալ՝ ջնջել զօրէնս, to abolish, to repeal, to abrogate a law;
բազում օրինօք հակառակիլ, to resist or oppose in many ways;
լինել ի կանանց օրինի or ի կանանց —ս, to have the menses;
ի կանաց օրինաց պակասել, to cease to be after the manner of women;
եթէ — իցէ ասել, if it may be said;
— է, it may be, it is allowed, one may;
— էր նմա, he was allowed to;
— էր քեզ, you might;
օրէ՞ն իցէ, իցէ՞ —, is it allowed to ? չէ —, it is not permitted to;
յետ օրինացն կցորդութեան, after the Holy Communion;
—ս իւր կալեալ էր, he holded as a maxim or principle;
—ս կարծեցին անձանց, they believed themselves permitted to.

· Calfa


Առաւելաստացութիւն, ութեան

NBHL (1)

Կարօտագոյն հոգւոջն առ զօրութիւն՝ առաւելաստացութիւն զինուորութեան (կամ սպառազինութեան) հանգիտասցի. (Փիլ. լիւս.։)


Հոյլ

NBHL (1)

Ի զինուորութեանցն հոյլս։ Ի հոյլս քերթողական պարուց։ Զիմաստակացն հոյլսն։ Զբազում հիւանդաց հոյլս։ Հոյլք չարաց, կամ անզգամաց, կենդանեաց, ասպականեաց. (Պիտ.։)