Definitions containing the research գ : 10000 Results

Դիւրափխուր

See full entry →

adj.

friable, easy to reduce to powder.

NBHL (1)

Յայսցանէ ի դիւրափխրիցդ եւ յանարգաց. (Երզն. մտթ.։)


Դիւրափխրելի

See full entry →

cf. Դիւրափխուր.

NBHL (1)

Յայսցանէ ի դիւրափխրիցդ եւ յանարգաց. (Երզն. մտթ.։)


Դիւրափշրելի

See full entry →

cf. Դիւրափխուր.

NBHL (1)

Յայսցանէ ի դիւրափխրիցդ եւ յանարգաց. (Երզն. մտթ.։)


Դիւրափուխր

See full entry →

cf. Դիւրափխուր.

NBHL (1)

Յայսցանէ ի դիւրափխրիցդ եւ յանարգաց. (Երզն. մտթ.։)


Դիւրափոփոխ

See full entry →

adj.

that changes easily, changeable, mutable, variable, versatile.

NBHL (4)

Դիւրափոխ բնութիւն, ազգ մարդկան, աշխարհ, եւ այլն. (Հց. աթ. կիւրղ.։ Ոսկ. ղկ.։ Արծր. ՟Գ. 5։ Իսիւք. յոբ.։ Նիւս. բն. ՟Է։)

Առաջին (խորան) էր իբրեւ զտաղաւար դիւրափոփոխ. (Ոսկ. գծ.։)

Բարք դիւրափոփոխ եւ անհաւատագոյն. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)

Դաւիթ, որ դիւրափոփոխ էր ի հալածանսն. (Սարգ. յկ. ՟Ժ՟Ա.) իմա՛ թափառական՝ յօժարութեամբ։


Դիւրափոխ

See full entry →

cf. Դիւրափոփոխ.

NBHL (4)

Դիւրափոխ բնութիւն, ազգ մարդկան, աշխարհ, եւ այլն. (Հց. աթ. կիւրղ.։ Ոսկ. ղկ.։ Արծր. ՟Գ. 5։ Իսիւք. յոբ.։ Նիւս. բն. ՟Է։)

Առաջին (խորան) էր իբրեւ զտաղաւար դիւրափոփոխ. (Ոսկ. գծ.։)

Բարք դիւրափոփոխ եւ անհաւատագոյն. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)

Դաւիթ, որ դիւրափոփոխ էր ի հալածանսն. (Սարգ. յկ. ՟Ժ՟Ա.) իմա՛ թափառական՝ յօժարութեամբ։


Դիւրափոխելի

See full entry →

cf. Դիւրափոփոխ.

NBHL (4)

Դիւրափոխ բնութիւն, ազգ մարդկան, աշխարհ, եւ այլն. (Հց. աթ. կիւրղ.։ Ոսկ. ղկ.։ Արծր. ՟Գ. 5։ Իսիւք. յոբ.։ Նիւս. բն. ՟Է։)

Առաջին (խորան) էր իբրեւ զտաղաւար դիւրափոփոխ. (Ոսկ. գծ.։)

Բարք դիւրափոփոխ եւ անհաւատագոյն. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)

Դաւիթ, որ դիւրափոփոխ էր ի հալածանսն. (Սարգ. յկ. ՟Ժ՟Ա.) իմա՛ թափառական՝ յօժարութեամբ։


Դիւրաքայլ

See full entry →

adj. adv.

easy, commodious;
that walks easily;
currently.

NBHL (1)

Դիւրին ի քայլել. դիւրակոխ. դիւրագնալի.


Դիւրեաւ

See full entry →

cf. Դիւրաւ.

NBHL (1)

cf. Դիւրաւ, եւ հեշտեաւ։ (Փիլ. լին. ՟Դ. 24։ Ագաթ.։ Փարպ.։ Խոսր. պտրգ.։)


Դիւրեմ, եցի

See full entry →

va.

to facilitate, to make easy;
to accommodate;
to allay, to solace, to relax, to soften;
to unravel;
to level;
to defer;
to untie;
to abate.

NBHL (3)

ἁγαθοποιέω, εὑεργετέω, εὑλογέω prosum, benignus sum Դիւրութիւն առնել. անդորրութիւն տալ. հանգուցանել. եւ Դիւրացուցանել. բարեգործել, օգտել.

Ամենեցուն դիւրեաց։ Դիւրել վտանգելոյ, կամ մարմնոց ախտացելոց. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 7։ Խոսր.։)

Դիւրէր սաւուղի ի լուր երգոց ի չարչարանաց այսոցն. այսինքն դիւրեալ լինէր. (Լմբ. պտրգ.։)


Դիւրըմբեր

See full entry →

adj.

tolerable, supportable.

NBHL (1)

Դժուարակիրս եւ ծանունս զդիւրըմբերսն եւ թեթեւագոյնս ստեղծանելով յանձանց. (Սարկ.։)


Դիւրըմբռնելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

easy to take;
easy to understand.

NBHL (3)

Դիւրըմբռնելի նորա ձագքն էին. (Բրս. մկրտ.։)

Ձագու փոքու դիւրըմբռնելւոյ. (Նար. առաք.։)

Անդրոշմն (ոչխար) գողոց դիւրըմբռնելի է։ Եւ ոչ զմանկամարդսն՝ յաղագս դիւրըմբռնելի հասակին. (Ածաբ. մկրտ. եւ Ածաբ. յայտն.։)


Դիւրընթաց

See full entry →

cf. Դիւրաքայլ.

NBHL (2)

Արագընթաց. արագ ընթացիւք. անարգել.

Փայլակն դիւրընթաց. (Նար. երգ.։)


Դիւրընկալ

See full entry →

adj.

susceptible, sensible, easy to understand, acceptable.

NBHL (3)

Մոմ դիւրընկալ (կնքոյ)։ Դիւրընկալ լսելիք։ Դիւրընկալ եղեն բանին։ Յամլութենէ մտաց առ դիւրընկալ փոփոխելով։ Այնու զնոսա դիւրընկալս առնիցէ։ Օդ դիւրընկալ բնութեամբն, եւ զամենեսեան պարունակելովն. (Բրս. հց.։ Դիոն.։ Շ. բարձր.։ Փիլ.։ Նանայ.։ Ի գիրս խոսր.։)

Առ ի դիւրընկալ գործել զնոսա (զժողովուրդն) առ քարոզութիւնն յովհաննու։ Զի դիւրընկալ զնոսա կազմեսցէ առ բարձրագոյն վարդապետութիւնն. (Կիւրղ. ղկ.։)

Դիւրընկալ գործել զիրս, կամ պատշաճել, աւանդել. (Անյաղթ բարձր.։ Լմբ. սղ.։ Երզն. քեր.։)


Դիւրին, րնոց

See full entry →

adj.

easy, light, gentle, commodious;
flat.

NBHL (5)

ἑχερής, ῤᾴδιος, εὕκολος, κοῦφος facilis, levis եւ այլն. Ուր գոյ դիւրութիւն, կամ չիք դժուարութիւն. դիւր. անաշխատ. անարգել. անխափան. հեշտ. հեշտին. թեթեւ.

Մի՛ դիւրին ինչ ջան համարիջիք։ Բանք քո բարի են եւ դիւրինք։ Էր դիւրին նոցա արգելուլ զնոսա։ Զի՞նչ դիւրին է, ասե՞լ .. թէ ասել ... Դիւրին է մալխոյ. եւ այլն։

Դիւրին է գիւտ իրացդ. (Փարպ.։)

Կանանց ազգ դիւրին է առ պատրանս. (Ոսկ. կոր.։)

Երկնչէին գազանք յորսողաց ի դիւրին տեղիսն իջանել. (Լմբ. սղ. ՟Ճ՟Գ։)


Դիւրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

facility, means;
ease, comfort, convenience, well-being, leisure, utterance, liberty;
alleviation, relief.

NBHL (5)

εὑχέρια, εὑκόλια facilitas եւ այլն. Դիւրին գոլն.

Տե՛ս թէ զիա՛րդ դիւրութեամբ ըմբռնեալ լինէր ի գերութիւն. (Մխ. երեմ.։)

ԴԻՒՐՈՒԹԻՒՆ. ἁνάψυξις, εὑφροσύνη, ῤαστώνη respiratio, commoditas Անդորրութիւն. հանգիստ. անձնդիւրութիւն. ազատութիւն. զուարճութիւն.

Հեշտականութիւն եւ դիւրութիւն։ Անիղձք իցեն առ դիւրութիւնսն։ Ըստ կամս դիւրութեան անձանց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 16։ Արիստ. առաք.։ Ագաթ.։)

Ըմբերանել զոմանց զդիւրութիւնն եւ զյանդգնութիւն. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Ա.) իմա՛ որպէս յն. դիւրաձեռնութիւն։


Դիւցազն, զանց

See full entry →

s.

hero

NBHL (4)

ἤρως heros, ἠμίθεος semideus Դի՛ցազն համարեալ, իբր յազգէ չաստուածոց կամ քաջաց. կիսաստուած՝ որպէս անմահ եւ սրբազան ըստ հեթանոսաց. եւ Կարի ազնիւ եւ առաքինի.

Դիւցազունք անուանեալ՝ գեր ի վերոյ մարդկայնոյս համբառնային բնութեան. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Ի խիզախել դիւցազանն։ Զդիւցազինսն պատուասիրել. (Մագ. ՟Ի՟Ա։)

Պատէր ազնուագոյնս զքաղաքն պարսպօք եւ զդրունսն զարդարէր դիւցազունս. (Եւս. քր. ՟Ա.) իմա՛ դիւցազնաբար. յն. սրբազանավայելչաբար.


Դիւցազնաբար

See full entry →

adv.

heroically

NBHL (1)

Զողբերգութիւնն դիւցազնաբար վերծանեսցուք. (Թր. քեր.։)


Դիւցազնական, ի, աց

See full entry →

adj.

heroic;
epic.

NBHL (1)

Դիւցազնական օրէնք, կամ արգասիք, սէր. (Եղիշ. ՟Բ։ Ճ. ՟Ա.։ Մագ. ՟Ժ։)


Դիւցազնային

See full entry →

adj.

that is become a hero, heroic.

NBHL (1)

Զչքնաղագեղըն կոյս առեալ, ըզսաթենիկըն դիւցազնեալ. (Շ. վիպ.։)


Դիւցազնացեալ

See full entry →

adj.

cf. Դիւցազնային.

NBHL (1)

Զչքնաղագեղըն կոյս առեալ, ըզսաթենիկըն դիւցազնեալ. (Շ. վիպ.։ Իսկ Կաղանկտ.)


Դիւցազնեալ

See full entry →

adj.

cf. Դիւցազնային.

NBHL (1)

Զչքնաղագեղըն կոյս առեալ, ըզսաթենիկըն դիւցազնեալ. (Շ. վիպ.։)


Դիւցազնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

heroism.

NBHL (1)

Դիւցազն գոլ.


Դիւցախառն

See full entry →

adj.

deified, placed in the number of heroes or gods;
heroic.

NBHL (2)

Խառն ընդ դիս ազգակցութեամբ.

Ի մեր դիւցախառն պարթեւաց, եւ ի քաջ նախնեաց. (Ագաթ.։)


Դիւցապաշտ

See full entry →

cf. Դիցապաշտ.

NBHL (1)

Ի ստամբակ գոռոզութենէ դիւցապաշտ ինքնակալութեան. (Նար. խչ.։)


Դղորդեմ, եցի

See full entry →

va.

to shake;
to move, to shake off, to agitate;
to raise commotions in a state.

NBHL (4)

Զամենայն գայ դղրդել։ Ի գալստեան նորա (իւրում) դղրդէ զամենայն։ Այնպէս դղորդէ զարարածս. (Ոսկ. ես.)

Դղորդէր զլեառն։ Դղորդեաց զերկիր։ Դղորդել երկնի երկնաւորօք։ Մարգարէն դղորդեալ ի դժնդակ խաւարէս. (Նար. յովէդ.։)

Մոգուցն գալ՝ դղրդեաց զքաղաքն եւ զթագաւորն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 7։)

Դղրդել զօրէնս, զտիեզերս, զերկինս եւ զերկիր. զթանձրութիւն գետնոյս. (Եղիշ. ՟Ը։ Խոր. հռիփս.։ Ոսկ. ղկ.։ Լմբ. համբարձ.։ Նար. եւ այլն։)


Դղորդումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դղրդիւն.

NBHL (4)

Շարժեցաւ սաստիկ կամ սաստկապէս դղորդմամբ։ Բազում եւ խիստ թագաւորօք դղորդմունք յայսմ հետէ լինելոց են յաշխարհիս։ Գերութիւնք եւ դղրդմունք. (Փարպ.։)

Ահագին իմն դղրդմամբ. (Յհ. կթ.։)

Ահագին դղրդմամբ զմիմեանս հարկանէին. (Լաստ.։)

Ահագին դղրդիւն ի վերայ երկրի առնէին շահատակելովն. (Խոր. ՟Ա. 10։)


Դղրդեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Դղորդեմ.

NBHL (1)

Ցասումն ... բնաւորեալ յանբանագոյն կենցաղումն բազում ինչ դղրդեցուցանէ. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)


Դղորդեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Դղրդեցուցանեմ.

NBHL (1)

Ցասումն ... բնաւորեալ յանբանագոյն կենցաղումն բազում ինչ դղրդեցուցանէ. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)


Դղրդիւն

See full entry →

s.

shock, sion, agitation;
disturbance.

NBHL (4)

Շարժեցաւ սաստիկ կամ սաստկապէս դղորդմամբ։ Բազում եւ խիստ թագաւորօք դղորդմունք յայսմ հետէ լինելոց են յաշխարհիս։ Գերութիւնք եւ դղրդմունք. (Փարպ.։)

Ահագին իմն դղրդմամբ. (Յհ. կթ.։)

Ահագին դղրդմամբ զմիմեանս հարկանէին. (Լաստ.։)

Ահագին դղրդիւն ի վերայ երկրի առնէին շահատակելովն. (Խոր. ՟Ա. 10։)


Դղրդումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դղրդիւն.

NBHL (4)

Շարժեցաւ սաստիկ կամ սաստկապէս դղորդմամբ։ Բազում եւ խիստ թագաւորօք դղորդմունք յայսմ հետէ լինելոց են յաշխարհիս։ Գերութիւնք եւ դղրդմունք. (Փարպ.։)

Ահագին իմն դղրդմամբ. (Յհ. կթ.։)

Ահագին դղրդմամբ զմիմեանս հարկանէին. (Լաստ.։)

Ահագին դղրդիւն ի վերայ երկրի առնէին շահատակելովն. (Խոր. ՟Ա. 10։)


Դնդչեմ, եցի

See full entry →

vn.

to make a noise;
to murmur, to grumble;
cf. Հնչեմ.

NBHL (2)

Մարգարէն զիւր ինչ ոչ տայ հրաման, բայց զոր հնչեալն լինի (յաստուծոյ), դնդչէ բանիւք. (Փիլ. լին. ՟Ա. 3։)

Ընդ աղբերակունս երկնապող դդչացեալ եւ ի վեր գայ. (Վրդն. ծն.։ (այլ ձ. դըդընչէ)։)


Դնիմ, եդայ

See full entry →

vp.

to place one's self;
to become;
եդաւ դուռն, the door was shut;
եդաւ զթագ, he crowned himself.


Դշխոյութիւն, ութեան

See full entry →

s.

dignity, state of a queen.


Դողամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

to totter, to stagger;
to tremble;
to start;
to shudder;
to quake, to shiver.

NBHL (3)

τρέμω, τρέω tremo, intremisco, trepido, σαλεύομαι commoveor Զդողանի հարկանիլ. սարսիլ, սասանիլ. եւ Սարսռալ. եւ Տագնապիլ. դողդըղալ.

Զարհուրեալ դողացայ. (Ագաթ.։)

Զոգիդ անտես առնես, եւ վասն օդոց ոտից այդչափ սարսռես եւ դողաս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 24։)


Դողացուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

which fiughtens;
tremendous, frightful, terrible, horrible.

NBHL (2)

Որ դողացուցանէ. ահագին.

Եհար առ ժամայն զգետնի դողացուցիչ զօրութեամբ աստուածութեանն. (Տօնակ.։)


Ադամանդեայ, դէի, դեայց

See full entry →

adj.

adamantine;
hard;
magnetic.

NBHL (7)

Իբր Մագնիսեայ։

Ադամանդեայ գմբէթ. (Շիր.։)

Գրչաւ երկաթեաւ, ադամանդեայ (կամ անդամանդեայ) եղեգամբ. (Երեմ. ՟Ժ՟Է. 1։)

Յովբ՝ որ ադամանդեայն էր, եւ քան զվէմ եւս հաստատուն։ Ամուր վառեաց զնոսա, եւ երկաթիս անդամանդեայս գործեաց. (Ոսկ. մտթ. ՟Ա. 15։ եւ ՟Բ. 8։)

Ադամանդեայ սիրտ, մարմին, հաւատք. (Նար. ՟Ղ՟Բ։ Սարգ. յկ. ՟Ժ՟Ա։ Ճառընտ.։)

Արժան էր ստանալ զգօնութիւն, թէեւ ադամանտեայ եւ վիմեղէն ոք ունէր հոգի. (Սարկ. հանգ.։)

Նմա նմանեսցուք՝ արիագունին այնմիկ եւ անդամանդեայ հոգւոյն. (Ոսկ. գծ.։)


Ադովնա, յի

See full entry →

s.

Adonaï, the Lord God.

NBHL (2)

Ադովնա՛ տէր ելովէ սաբաւովթ։ Այսպէս ասէ ադովնայի տէր, եւ այլն. (ի սուրբ գիրս։)

Զչորեքգրեանն (Եհուահ) յայլում վայրի գտաք ադովնայի իսկ գրեալ ... Ադովնայի եւ ահիւահ զԱստուծոյ անունն նշանակեն. (Ոսկ. ես. ՟Ժ՟Ա։)


Ազազանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to grow dry or lean, to fade, to wither.

NBHL (2)

ξηρόομαι, λεπτόομαι, aresco, macresco Ազազիլ. ազազուն լինել. չորանալ. ցամաքիլ. նուազիլ. չորանալ. գուրումագ.

Այգի տնկէ ... ամենեցուն ազազացելոց եւ ապականեցելոց՝ որ յերկրի էին. (Փիլ. լին. ՟Բ. 67։)


Ազազեմ, եցի

See full entry →

va.

to cause to fade, to tarnish, to dry.

NBHL (2)

ξηρόω, λεπτόω, arefacio, attenuo Չորացուցանել. ցամաքեցուցանել. չորցընել. գուրութմագ.

Ի չորացուցանել եւ յազազել առաւել փութան զմարդատունկս. (Սարգ. յուդ. շ ՟Բ։)


Ազատաբար

See full entry →

adv.

freely;
nobly.

NBHL (3)

Ազատաբար զխաչն առնուլ եւ գալ զկնի քո. (Մագ. ՟Ի՟Թ։)

Ազատաբար զբարին կատարել. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ը։)

Ազատաբար տեսանես զարեգակն. (Բրս. վաշխ.։)


Ազատաբանեմ, եցի

See full entry →

vn.

to speak freely, frankly.

NBHL (1)

Ազատաբանեալ ասաց համառօտաբար. (Թէոդոր. ընդդէմ մայրագ.։)


Ազատաբերան

See full entry →

adj. adv.

plain-spoken, free-spoken, tongued, frank, bold. freely, boldly.

NBHL (1)

Ազատաբերան բարբառով յիւր լեզուն գործեալ. (Ոսկ. յհ.։)


Ազատադէմ

See full entry →

adv.

openly, frankly.

NBHL (2)

Անպատրուակ. համարձակ. ճակատը բաց, յայտնի, աչըգ.

Մերկագլուխ ազատադէմ առանց պաճուճանաց զարդարութիւնն ցուցանէ. (Ոսկ. յհ.։)


Ազատազօրք

See full entry →

s. pl.

regiment of nobles.

NBHL (1)

Ազատ զօրականք. ազատագունդն.


Ազատախօս

See full entry →

adj.

cf. Համարձակախօս.

NBHL (1)

Ոչ ձայնիւ երգոց եւ քնարաց, այլ ազատախօս լեզուաւ. (Տօնակ.։)


Ազատակ

See full entry →

adj.

very noble.

NBHL (1)

Մարս պարսիկք զիւրեանցն՝ առնեն կանայս, եւ որք ի սոցանէն ծնանին՝ ազատակս համարին, եւ թագաւորութեան արժանիս առնեն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Ազատականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

liberty;
liberality;
generosity;
nobleness.

NBHL (5)

Ազատն գոլ. ազատութիւն.

Զտուն իւր բարւոք կարգաւորէր ըստ արժանի ազատականութեան իւրոյ. (Վրք. ոսկ. ձ։)

Որպէս թէ ոչ ունիցիս ազատականութիւն ի շնորհաց Հոգւոյն Սրբոյ։ Զի փորձեսցէ զազատականութիւն կամաց միայնակեցին. (Վրք. հց. ՟Բ։)

Առատաձեռնութիւն՝ վայելչական ազատաց. ինքնայօժար բերումն ի մեծամեծ եւ յօգտակար ծախս.

Ազատականութիւն է առաքինութիւն անձինն՝ դիւրածախ ի գեղեցկագոյնսն։ Ազատականութեան է յօժարատրականն գոլ յիրս գովելիս. (Արիստ. առաք. յորմէ եւ Լմբ. սղ.։)


Ազատակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj. s.

free-companion.

NBHL (2)

Կցորդ ազատութեան կամ ազատաց. որ է ի կարգէ ազնուականաց.

Որդիքն Բագարատայ՝ հանդերձ այլ եւս իւրեանց ազատակցօք. (Յհ. կթ.։)


Ազատակոյտ

See full entry →

s.

the nobility.

NBHL (1)

Նաեւ ազատակոյտն՝ խառնիճաղանճ ամբոխիւն հանդերձ զմիմեամբք դիզանէր. (Ագաթ.։)