Definitions containing the research գ : 10000 Results

Դայլայլիկք

See full entry →

s.

trill, modulation, quaver, warbling.

NBHL (6)

ԴԱՅԼԱՅԼԻԿՔ գրի եւ ԴԱԼԱԼԻԿՔ. τερέτισμα sonus musicus, μονῳδία cantio solitaria Երգ երաժշտական. տաղ. քաղցրաձայնութիւն. առանձին գեղգեղումն. խաղո՛ւն ձայն, խաղ. ... (կայ եւ պրս. դալաճ, դալաշ. ձայն, հնչիւն)

Ո՞վ ետ ճպռան ի վերայ ոստոց զերգսն եւ զդայլայլիկս. (Առ որս. ՟Է։)

Ներդաշնակապէս, այսինքն զդայլայլիկսն նման սմին թեթեւս ընթացուցանել։ Ըստ նմին խորհրդոց եւ ստեղծանին ամենայն դայլայլիկքն հագներգութեամբ. (Մագ. քեր.։)

Զգուսանական դայլայլիկսն. (Երզն. քեր.։)

Դայլայլիկք (ի գիշերի), արբեցութիւնք. (Ոսկ. գծ.։)

Իսկ երաժշտականին՝ այլ իսկ առ դալալիկսն, եւ նմանականսն։ Որ պարերգողսն են, եւ դալալիկսն, մի (գլխաւոր), ոչ նուազ, քան եթէ երեսուն ամաց լինելով. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Դանակ, ի, աց

See full entry →

cf. Դան.

NBHL (3)

Որպէս ոք զդանակ ստանայ վասն զհաց հատանելոյ, եւ զայլեւս կերակուրս. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)

Անդ դանակք էին վասն գառին. (Ոսկ. մտթ.։)

Արար յեսու նաւեայ դանակս գայլախազեայ. (Եղիշ. յես.։)


Դանակավաճառ, աց

See full entry →

cf. Դանակագործ.


Դանդաղական, ի, աց

See full entry →

cf. Դանդաղագին.


Դանդաղամած

See full entry →

adj.

thickened, thick;
standing (water).


Դանդաղանք

See full entry →

s.

cf. Դանդաղութիւն.

NBHL (1)

Զամենայն դանդաղանս հոգւոյ ի քուն թանձրութեան յանձնէ ի բա՛ց ընկեցէք. (Սարգ. ՟Ա. 7. ՟Թ։)


Դանդաղիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to loiter, to trifle, to slumber, to dally, to waver.

NBHL (7)

ὁκνέω, κατοκνέω, ἁποκνέω cunctor, gravor, piget me, defugio ԴԱՆԴԱՂԻՄ գտանի եւ ԴԱՆԴԱՂԵՄ, եցի. չ. Ծանր եւ յամր շարժիլ. յապաղել յուլանալ. պղերգանալ. յետնիլ. տնտընալ, ուշ շարժիլ.

Մի՛ դանդաղիցիս, կամ մի՛ դանդաղեսցի գալ. (Թուոց. ՟Ի՟Բ. 16։ Յուդթ. ՟Ժ՟Բ. 12։ Գծ. ՟Թ. 38։)

Եւ մինչ ես դանդաղիմ, այլ ոք քան զիս յառաջագոյն իջանէ. յն. եկաւորեմ, այսինքն սկսանիմ շարժիլ. (Յհ. ՟Ե. 7։)

Զնոյն գրել առ ձեզ՝ ինձ ոչ դանդաղելի է. (Փիլիպ. ՟Գ. 1։)

Դանդաղիլ առ փրկութիւն. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Ա։)

Ի հրամայելն սարկաւագին, զտէր աղաչեսցուք, ո՞վ է որ դանդաղի ի յաղաչելոյն. (Լմբ. պտրգ.։)

Ոչ դանդաղեցից ասել քեզ։ Յասմ մի՛ դանդաղեսցիս խնդրոյ. (Մագ. ՟Ա. եւ ՟Ժ։)


Դանդաղկոտ, աց

See full entry →

cf. Դանդաղ.

NBHL (3)

ὁκνηρός, ὁκνώδης, νωθής, νωθέστερος, νωθρότερος tardus, tardior. segnis, segnior, socors Դանդաղ. դանդաղագին. յոյլ. վատ. պղերգ. ծանտր շարժօղ, ծոյլ.

Դանդաղկոտ առ նոսա են, որք ոչն գոհանան. (Խոսր.։)

Խօթամիտ եւ դանդաղկոտ։ Հեղգ եւ դանդաղկոտ. (Ոսկ. յհ.։ Սարկ. քհ.։)


Դանդաղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

slowness, tardiness, delay, frivolity, idleness, indolence.

NBHL (3)

ὅκνος, ὁκνία, ὁκνηρία, νωθρία trdiras, segnities, cunctatio Յամրաշարժութիւն. հեղգութիւն. յուլութիւն. թուլութիւն. ձանձրութիւն. ծանրութիւն. տնտնալն, կամկարուաթիւն.

Շարժեաց զմեր դանդաղութիւն ձեր գոհութեան նամամակդ։ Յաղթեալ լինի ի յօժարութենէդ ձերմէ դանդաղութիւն մտացս. (ՃՃ.։)

Բազումս գիտէ փափկութիւնն գործել դանդաղութիւնս. (Լմբ. ատ.։)


Դանդաչեմ, եցի

See full entry →

vn.

to waver, to hesitate;
to grope;
to talk idly, to dream.

NBHL (4)

παραφέρομαι, περιφέρομαι vacillo, σείομαι moveor, πλάνομαι erro, ἑνυπνιάζω insomnio, φαντάζω imaginor Աստանդիլ, շարժլիլ, տատանիլ. տարաբերիլ՝ մարմնով կամ մտօք կամ բանիւ. ցնորիլ. յերազել. բանդագուշել. բաջաղել. բարբաջել.

Իբրեւ զկատաղի գազան այնպէս դանդաչէր. (Ճ. ՟Ա.։)

Քանզի ի բազում ժամս ի քուն յամեն, յարուցեալ դանդաչեն զխելագարս. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)

Ոչ զանգակ նիւթոյ պղնձոյ դանդաչեցուցեալ. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)


Դանդաչեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to waver or tinkle, to resound.

NBHL (1)

Ոչ զանգակ նիւթոյ պղնձոյ դանդաչեցուցեալ. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)


Դանդաչկոտ

See full entry →

adj.

wavering.

NBHL (2)

(եթէ չիցէ գրելի Դանդաղկոտ) cf. դանդաչուն.

Դանդաչկոտք յոյժ, եւ մեղկեալք ի ծուլութենէ. (Մագ. ՟Ա։)


Դանդաչութիւն, ութեան

See full entry →

s.

vacillation;
delirium.

NBHL (1)

Ոչ քաղցիցի, եւ ոչ վաստակիցի ... ըստ դանդաչութեան նոցա իմն ասացեալ այլոց թարգմանացդ. (Ոսկ. ես.։)


Դանդաչումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դանդաչութիւն.

NBHL (1)

Ոչ քաղցիցի, եւ ոչ վաստակիցի ... ըստ դանդաչութեան նոցա իմն ասացեալ այլոց թարգմանացդ. (Ոսկ. ես.։)


Դաշնադիր, դրաց

See full entry →

s. adj.

contractor, that contracts;
— լինել, to contract, to make an agreement, to negotiate.


Դաշնակեմ, եցի

See full entry →

va.

to harmonize;
to tune.

NBHL (1)

ԴԱՇՆԱԿԵԼ. Ըստ Հին բռ. մեկնի Նուագել, լաւ եւս՝ Դաշնաւորել յարմարել զձայն ընդ ձայնի։


Դաշնակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj.

confederate, leaguer;
conspirator;
— լինել, to confederate, to unite, to league, to accede, cf. Դաշնաւորիմ.

NBHL (1)

Որոց դաշնակից գոմք։ Որում եւ ես դաշնակից գոմ. իբր հաւան, ձայնակից. (Լծ. պորփ.։ Երզն. մտթ.։)


Դաշնակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

harmony.

NBHL (2)

Սաղմոսն դաշնակութիւն է ձայնի եւ երգարանի. (Լմբ. սղ.։)

Դաշնակումն ձայնին ըստ նուագերգացն յարմարութեանն. (Երզն. քեր.։)


Դաշնակումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դաշնակութիւն.

NBHL (2)

Սաղմոսն դաշնակութիւն է ձայնի եւ երգարանի. (Լմբ. սղ.։)

Դաշնակումն ձայնին ըստ նուագերգացն յարմարութեանն. (Երզն. քեր.։)


Դաշնաւոր, աց

See full entry →

adj.

confederate, allied;
stipulated, conventional.

NBHL (2)

Զիւրոց դաշնաւորացն գուշակել. այսինքն մատնել զհամախոհս. (Եւս. քր. ՟Բ։)

Պա՛րտ է ասացուածին դաշնաւոր գոլ. (Պիտ.։ նոյնպէս եւ Փիլ. ել. ՟Բ. 38. ըստ մի ձեռ։)


Դաշնաւորիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to agree;
to confederate, to ally;
to conspire, to plot.


Դաշնաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

convention;
conleague.

NBHL (1)

Եւ էր սէր դաշնաւորութեան մեծի ի մէջ երկոցունց թագաւորութեանց. (Արծր. ՟Բ. 3։)


Դաշտաբերան

See full entry →

s.

opening or entrance to a plain or field.


Դաշտական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

rural;
flat, level;
villager, countryman.

NBHL (4)

պ. տէշթի. πεδινός campestris Դաշտային, (վայր, եւ բնակիչ). որպէս ռմկ. օվալըգ, եւ օվալը.

Գալիլեացւոց աշխարհն հարթ է եւ դաշտական. (Իգն.։)

Եղեւ գժտութիւն երբեմն ի մէջ լեռնականաց եւ դաշտականացն ծաղկանց. (Մխ. առակ.։)

Գունդս գունդս վանականաց՝ դաշտականս լեռնականս հաստատէր. (Ագաթ.։)


Դաշտաձեւ

See full entry →

adj.

plain, in form of a plain.

NBHL (2)

Ամենայն երկիր հարթ հաւասար դաշտաձեւ յատակեցաւ. (Ագաթ.։)

Ի միջոց ինչ դաշտաձեւ՝ լերանց բարձրագունից. ա՛յլ ձ. դաշտաց եւ լերանց։


Դաշտային

See full entry →

cf. Դաշտական.

NBHL (3)

Ամենայն թագաւորքն ... որ լեռնայինք. եւ որ դաշտայինք։ Զլեռնակողմնն, եւ զդաշտայինն։ Լեռնայինքն եւ դաշտայինքն. (Յես. ՟Թ. 1։ ՟Ժ՟Ա. 16. 17։ Զաք. ՟Է. 7։)

Վասն անհարթութեան լեռնայնոյն եւ դաշտայնոյն։ Զլեռնային եւ զդաշտային (վայրս) սերմանեաց եւ տնկեաց. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. բագն.։)

Ըստ կարգի մատակարարեալ (աստուծոյ) զլեռնայինս եւ զդաշտայինս. (Մխ. առակ.։)


Դաշտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become a plain, to be flat.


Դաշտավայր, աց

See full entry →

s.

plain, heath, country ntry, field.

NBHL (1)

Ի դաշտավայրացն ադդայի. (՟Բ. Թագ. ՟Ի՟Գ. 31։)


Դողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

trepidation;
start;
shudder, horrour;
convulsive motion;
whim;
shiver, shivering;
ի դողման լինել, կալ, զդողման հարկանիլ, to tremble;
ահիւ եւ դողութեամբ, with fear and trembling;
եմուտ — յոսկերս իմ, (the shudder penetrated to my bones), I trembled with fright, I shuddered with fear;
— կալցի ի քէն զլերինս, at thy presence the mountains will tremble;
— երկրի, earth-quake.

NBHL (3)

Դողութիւն ոտից, միջաց։ Դողումն ոսկերաց, ծովու, ջերման. (Սղ. ՟Կ՟Ե. 9։ Ես. ՟Ի՟Ա. 13։ Ամբ. ՟Գ. 15։ Սարգ. յկ. ՟Բ։ Նար. ՟Գ։)

Ո՜ անիծիցս այսմիկ, որ երեւելեացս դողումն հարկանիցէ. (Ոսկ. յաւագ ՟բշի.։)

Երկիւղ իցէ դողումն զգայութեան սրտին. (Կլիմաք.։)


Դողումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դողութիւն.

NBHL (5)

Դողութիւն ոտից, միջաց։ Դողումն ոսկերաց, ծովու, ջերման. (Սղ. ՟Կ՟Ե. 9։ Ես. ՟Ի՟Ա. 13։ Ամբ. ՟Գ. 15։ Սարգ. յկ. ՟Բ։ Նար. ՟Գ։)

Ո՜ անիծիցս այսմիկ, որ երեւելեացս դողումն հարկանիցէ. (Ոսկ. յաւագ ՟բշի.։)

Երկիւղ իցէ դողումն զգայութեան սրտին. (Կլիմաք.։)

Յանկարծակի հարաւ զդողման. (Ագաթ.։)

Զդողմանի հարկանէր, մի՛ գուցէ խածանիցէ. (Լմբ. իմ.։)


Դոյզն

See full entry →

adj.

very little, exiguous;
small;
frivolous, light;
— ինչ, very little;
pinch, drop.

NBHL (6)

Դոյզն օթեւանք, լաստ, ճառագայթ. (Երեմ. ՟Թ. 2։ Իմ. ՟Ժ՟Դ. 5։ ՟Ժ՟Զ. 27։)

Դոյզն մասն, արագութիւն։ Դոյզն ինչ յաջողութիւն։ Դոյզն ինչ (այսինքն ոչ ինչ) փոյթ առնել. (Փիլ.։)

Դոյզն յիշատակաւ, գնդաւ։ Դոյզն ռոճկով. (Խոր.։ Փարպ.։)

Եւ զայս ոչ եթէ դոյզն ոք ի մատենագրաց պատմէ. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Դոյզն ինչ գթեցին. (Նար. ՟հա։)

Դոյզն քան զայլսն անիրաւեն։ Առ դոյզն մի արգելցի։ Զգալին դոյզն իմն երբէք ի վեր թռուցեալ յածի։ Վասն զի եւ դոյզն մի քան զանմարմինսն եւս թեւաբոյս լինի. (Փիլ.։)


Դոյն, դորին

See full entry →

pron.

this, that;
same.

NBHL (2)

Որպէս միւս տեսօղն ի դոյն նուագեաց։ Զդոյն ինքն զգրիգորդ. (Ագաթ.։)

(դորին, դմին. դովին, վիմբ. դոքին, դոցին, ցունց, ցուն, դովիմբք կամ դոքիմբք.) դերան. ցուց. ա.գ.) Երրորդ դէմ որպէս յանդիմանակաց եւ միջին՝ ընդ հեռաւոր եւ ընդ մերձաւոր. Այդ. նոյն այս, կամ դա. ատի, ատիկակ՝ որ ըսի.


Դուար, ի, աց

See full entry →

s.

cattle.

NBHL (2)

Ի պատարագս որոշեալք, արջառ, այծ, դուար։ Ետ նմա դուարս, եւ որթս. (Փիլ. լին. ՟Գ. 3։ ՟Դ. 121։)

Խոյ, գոնչակ, վիդոն, դուար, (կամ դւաչ), մալ. այսոքիկ արականք ի վերայ հօտից ասացեալ են նշանակութեամբ. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)


Դուդաք

See full entry →

cf. Թութակ.

NBHL (1)

ԴՈՒԴԱՔ որ եւ ԹՈՒԹԱԿ. ψιττάκος psittacus Պապկայ. իտ. բաբակա՛լլօ թռչուն հնդկային՝ գեղեցկախայտուց, եւ տգեղ ձայնիւ՝ ձեւացուցիչ զբարբառ մարդկան.


Դուզնաքեայ, քէից

See full entry →

adj.

little, very little, moderate, small, light, thin.

NBHL (6)

βραχύς, -ύτερος, -ύτατος, ἕλαττος, ἕλασσος, ἤττον, τυχόν minor, brevior, tenuis, vilis, vulgaris Դոյզն եւ չնչին. փանաքի. փոքր. թեթեւ. սուղ. յետին. նուաստ. հասարակ. սոսկական. հարեւանցի. սակաւագին. գծուծ. աննշան. անշուք (իր, եւ անձն).

Ասել դուզնաքեայ իմն թուի, բայց գործով հաստատել մեծ է։ Դուզնաքեայ գործ։ Կերպարանաց դուզնաքեայց։ Ի դուզնաքեայսն վարիցի խորհուրդսն։ Դուզնաքեայ զգեստ, նիւթ, շահ, պատճառք։ Դուզնաքեայք ոք։ Ոչ ի դուզնաքւոյ (ուստեք)։ Ո՛չ ի դուզնաքոյ ումեքէ։ Դուզնաքեացն՝ նուազք։ Դուազնաքեօքն շատին։ Դուզնաքեա՞յց լինի պատճառք չարեաց. (Փիլ.։)

Զվարուց նոցա նմանութիւն գոնէ դուզնաքեօք ոչ կամեցաք բերել. (Սարկ. հանգ.։)

Զկնի դուզնաքւոյ հանդերձեալ էր ի կոչումն գալ. (Բրս. սղ.։)

Յաղագս տօնից դուզնաքեայ իմաստասիրեսցուք. (Ածաբ. պենտեկ.։)

Երերեալ դողացին ոչ դուզնաքեայ, այլ յոյժ սաստիկ եւ ահագին։ Ոչ դուզնաքեայ պատմէ զառնս լաւութիւն, այլ ուժգին եւ մեծապէս. (Եղիշ. խաչել. եւ Եղիշ. թաղմ.։)


Դուրք

See full entry →

cf. Դուռն.

NBHL (1)

Տո՛ւք ի դուրս զքաղաքս եւ զգաւառս։ Տո՛ւր ի դուրս։ Ի դուրս կորզեցից։ Համբաւն ի դուրս յաճախէր. (՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Ե. 30։ Ես. ՟Խ՟Բ. 22։ Սղ. ՟Կ՟Է. 23։ ՟Բ. Մակ. ՟Դ. 39։)


Դոփեմ, եցի

See full entry →

vn.

to tap, to stamp with the foot.

NBHL (1)

Եթէ մի անգամ միայն դոփիցէ ոտամբ, ընդոստուցանէ զամենեսին. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։)


Դոփիւն

See full entry →

s.

stamping of feet.

NBHL (1)

Հարկանիցէք կայթս, եւ դոփիւնս հանիցէք։ Թատերք եւ հանդէսք նուագաց, կոփիւնք եւ դոփիւնք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 17։ Ոսկ. յհ. յռջբ։)


Դոփումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դոփիւն.

NBHL (1)

Հարկանիցէք կայթս, եւ դոփիւնս հանիցէք։ Թատերք եւ հանդէսք նուագաց, կոփիւնք եւ դոփիւնք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 17։ Ոսկ. յհ. յռջբ։)


Դպրապետ, աց

See full entry →

s.

protonotary;
chancellor;
chief lecturer.

NBHL (1)

Գլուխ դպրաց, եւ գրչաց. ատենադպիր. տե՛ս (՟Բ. Թագ. ՟Ը. 17։ ՟Ի. 25։ ՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Բ. 10։ ՟Ի՟Բ. 3։ ՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Է. 32։)


Դպրոց, աց

See full entry →

cf. Դպրատուն.

NBHL (3)

Կարգեաց աստուած զաշխարհս որպէս դպրոց. (Յճխ. ՟Է։)

Սահակ սեւադայ՝ եղեւ իշխան, եւ խնդրող իսկ գրագիտութեան, եւ դպրոցս ի տան իւրում կարգեաց. (Կաղանկտ.։)

Ի գիր մատենի վերնում դպրոցիդ. այսինքն դպրութեան, դիւանի. (Նար. կուս.։)


Դպրոցական, ի, աց

See full entry →

adj.

school;
of a scholar, of a school-boy.

NBHL (2)

σχολαστικός scholaris Ուսեալն ի դպրոցի. գիտնաւոր.

Հրաման ետ եւ զդպրոցականսն կոտորել. այսինքն զիմաստունս եւ զգէտս. (Վրդն. դան.։)


Դռնակ, աց

See full entry →

s.

wicket;
door of a carriage, etc.

NBHL (1)

Դռնակ մի երկբացիկ քանդակագործ, յորում կայր խաչ մի արծաթեղէն. (Կաղանկտ.։)


Դռնապահ

See full entry →

s.

porter, usber, door-keeper.

NBHL (2)

Կոտորէր զգիշերապահ դռնապահսն (կամ դռնապանսն). (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Գ. 15։)

Բարկութիւն հոգւոյն դռնապահ կացեալ՝ կատաղել ընդդէմ օտարին սատանայի. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)


Դռնապան, աց

See full entry →

cf. Դռնապահ.

NBHL (3)

Դրախտի հոգւոց այս փափկութեան՝ պահոց եդաւ նա դռնապան. (Գանձ.։)

Ո՛չ կէս սարկաւագ, դռնապան. (Լմբ. պտրգ.։)

Ողջոյն տամ սարկաւագաց, եւ կիսասարկաւագաց, եւ դպրաց, եւ ընթերցողաց, եւ դռնապանաց. (Ածազգ. ՟Ը։)


Դռնափակ, աց

See full entry →

s.

latch, suiallbolt;
lock, bar.

NBHL (3)

μοχλός vectis, repagulum Աղխ փակելոյ զդուռն. նիգ, փակաղակ, պարզունակ.

Մտեալ ի քաղաք դրանց եւ դռնափակաց. (՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Գ. 7։)

Զդրունս քաղաքին սեմօքն եւ դռնափակօքն հանդերձ ա՛ռ ըստ անձին, եւ բարձ գնաց. (Եփր. դտ.։)


Դռնչեմ, եցի

See full entry →

va.

to make ring, to resound, to toll, to ring.

NBHL (2)

ԴՌՆՉԵՄ կամ ԴՌՆՉԵՑՈՒՑԱՆԵՄ, ցուցի. κρούω, κατακρούω repello Բախելով թնդեցուցանել, եւ Զխիստն կակղել.

Վին (կամ գավին) հարկանել, եւ զքարինս դռընչեցուցանել. քանզի էին ապուշք ոմանք լսօղքն. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Դռնչեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Դռնչեմ.

NBHL (2)

ԴՌՆՉԵՄ կամ ԴՌՆՉԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. κρούω, κατακρούω repello Բախելով թնդեցուցանել, եւ Զխիստն կակղել.

Վին (կամ գավին) հարկանել, եւ զքարինս դռընչեցուցանել. քանզի էին ապուշք ոմանք լսօղքն. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Դռնչիւն

See full entry →

s.

tinkling, ringing in the ears.

NBHL (1)

Դռընչիւն շառաչման ... վարազաց. (Մագ. ՟Հ՟Դ։)


Դռոյթ՞՞՞տամ

See full entry →

cf. Գռոհ.