Definitions containing the research բոյս : 639 results

Բողբոջ, ից, աց, ոց

s.

shoot, sprout, scion;
bud, germ.

· Calfa

NBHL (2)

Ծաղկանցն եւ ծառոցն, բոյս բողբոջոց գարնայնոյն՝ երեւեսցին յետ ձմերայնոյն։ Բուսովքն, բողբոջովքն, եւ ծաղկովքն. (Ագաթ.։)

βλαστός, βλαστή , βλάστημα germen, ὅλυνθος grossus, grossulus Ծիլ բուսոց. բոյս նորոգ ընձիւղեալ. շառաւիղ. եւ Նորաբոյս պտուղ ցցուեալ. ծիլ. եւ կոճակ.


Բուսաբեր, աց

adj.

vegetative.

· Calfa

NBHL (1)

Որ բերէ՝ այսինքն բղխէ զբոյսս.


Բուսակ, աց

s.

small plant;
herb, plant, vegetable.

· Calfa

NBHL (1)

Բուսուկ. բոյս. տունկ. ծառ. ոստ եւ սաղարթ.


Բուսական, ի, աց

adj.

vegetable, vegetative;
—ք, plants, vegetables.

· Calfa

NBHL (1)

լծ. յն. βοτανικός, -κή, -κόν (ի βοή , բոյս) herbarius, botanicus, vegetabilis Սեպհական բուսոց. տնկական. որ ինչ բուսանի. եւ Իրք բուսեալք.


Բուսանիմ, ուսայ

vn.

to spring, to grow, to pullutate, to bud, to shoot, to take root, to appear, to vegetate, to sprout out;
to grow again.

· Calfa

NBHL (1)

(լծ. յն. ֆիօ, վօ՛օ, եւն) φύω, φύομαι , ἁναφύω, ἁναφύομαι, παραφύομαι, βλαστάνω, ἁναβλαστέω, ἁνατέλλω pulluo, germino, nascor, orior եւ այլն. Տալ զբոյս իւր ի դուրս. ընձիւղիլ. բողբոջիլ. բուսնիլ.


Բուսարձակ

cf. Բուսաբեր.

· Calfa

NBHL (1)

Որ բոյսս արձակէ յիւրմէ. բուսաբեր. եւ Յուռթի.


Բուսուցանեմ, ուցի

va.

to produce, to put forth, to shoot, to sprout.

· Calfa

NBHL (1)

Առաւել, βλαστάνω profero Ընձիւղել. բողբոջել եւ արտադրել յիւրմէ զբոյս, եւ որ ինչ նման է բուսոյ. ի վեր բղխել կամ տալ. բուսցընել.


Բուրեմ, եցի

vn. va. to smell, to exhale, to issue;
— զհոտ անոյշ, to embalm, to perfume;
— ժահահոտ, to stink, to have a bad smell.

· Calfa

NBHL (1)

Տալ զբոյս կամ զբուրումն. արտաքս ծաւալել զհոտ կամ զշոգի եւ զծուխ. ըստ յն. բղխել, եւ կաթեցուցանել. φύω, στάζω


Գաբծիլ

s. bot. rhubarb (the plant).

· Calfa

NBHL (1)

Ծիղ կամ ճիղ, այսինքն բոյս գաբի. որ եւ Խաւարծիլ, թթու ախորժ. որոյ արմատն է ռէվէնտ, խործուիլ, խործովիլ, գաբն. ըռիվաճ, թուրշա։ (Բժշկարան.։)


Զատ

adj. adv. prep.

isolated, separate;
apart, aside;
except;
— ի —, different, various;
diversely.

· Calfa

NBHL (1)

Կենդանիք եւ բոյսք՝ զատք եւ որիշք ի տեսակս եւ յորակս. (Լծ. ածաբ.։)


Զարգացումն, ման

s.

profit, progress.

· Calfa

NBHL (1)

Հասու գոլ զարգացմանց (այսինքն բերոց)։ Բնութեանն քաջաբոյս զարգացումն։ Ամբողջ զարգացմանն չափ. (Պիտ.։)


Գարնային, այնոյ, ոց

adj. s. vernal, spring;
spring.

· Calfa


Գարնայնի, այնւոյ

adv.

cf. Գարնային. of or belonging to spring.

· Calfa

NBHL (1)

Է ինչ՝ որ ձմերայնի եւ գարնայնի բոյս արձակէ։ Ոմանք գարնայնի, եւ ոմանք աշնայնի. (Փիլ.։)


Գեղմնաբարձ

adj.

woolly, hairy.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զորոջ անարատ ... ասրաբոյս եւ ստեւագիսակ գեղմնաբարձ մաքուր պատարագ. (Նար. կուս.։)


Երկկերպի

cf. Երկկերպ.

· Calfa

NBHL (2)

Իժն գայ ի հակառակութիւն՝ իբր երկբոյս, եւ երկկերպ եղեալ. ( կէս գնտաձեւ, կէս բարձրագլուխ ). (Փիլ. լիւս.։)

cf. ԵՐԿԿԵՐՊԵԱՆ. մանաւանդ որպէս διφυής երկբոյս, որոյ կրկին են բնաւորութիւնք.


Երկրաքարշ, ից

adj.

worldly;
cf. Գետնաքարշ;
այր —, carnal-minded, lustful.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ընդ երկիր քարշի. որպէս բոյս գետնատարած, կամ սողուն. գետինը քըսուօղ, գետնի կպած.


Դառնաբեր

adj.

that produces bitterness.

· Calfa

NBHL (1)

Զսատանայի զդառնաբեր եւ զվնասակար բոյսն հրով ծախել. (Ոսկ. ղկ.։)


Ժախուկ

s. bot. horse-radish;
spurge.

· Calfa

NBHL (1)

բոյս բժշկական. որ եւ ասի ԿԱՂՆՉԱՆ. ռմկ. կաղնչնայ. եւս եւ աղխիս, եւ խալամանիս. յն. եւ լտ. Վայրի բողկ. ῤαφανίς ἅγρια raphanus silvestris, apios, aphius. Քաճլի պարրի, պուռչալախ։ (Բժշկարան.։)


Ժանգառութիւն, ութեան

s.

mildewed state;
rustiness.

· Calfa

NBHL (1)

Ժանգառութիւն պատրաստէ զվնասն, եւ ցամաքեցուցանէ զկանաչաձեւ բոյսս դալարիցն. (Ագաթ.։)


Ինքնաբեր

adj.

self-produced, natural, spontaneous.

· Calfa

NBHL (1)

Ինքնին բուսեալ, բաղխեալ, ծնեալ. եւ Ինքնաբոյս բարիք կամ բերք.


Ինքնաբերութիւն, ութեան

s.

natural production.

· Calfa

NBHL (1)

Լինելն ինքնաբեր, կամ ինքնաբոյս.


Ինքնաբուղխ

adj.

that flows or takes its rise naturally;
self-produced;
spontaneous, natural.

· Calfa

NBHL (1)

ԻՆՔՆԱԲՈՒՂԽ. որպէս ինքնաբոյս, ինքնաբեր.


Ինքնաբուն

adj.

natural, innate;
— բարի, naturally good.

· Calfa

NBHL (1)

ԻՆՔՆԱԲՈՒՆ αὑτοφυής nativus, innatus, naturalis, proprius որ եւ ԻՆՔՆԱԲՆԱԿ ասի. Բնածին. ընդաբոյս. բու՛ն. բնական. սեպհական. յատուկ. բնիկ.


Ինքնածին

adj.

self-begotten, self-born;
innate, natural.

· Calfa

NBHL (1)

αὑτόγονος, αὑτογενής, αὑτογένητος ipse per se genitus, ex se genitus եւ այլն. Ինքնին ծնեալ. ինքնին գոյացեալ. որպէս ինքնեղ. եւ Ինքնաբոյս, ինքնաբուղխ, դիւրածին. բնածին ընդաբոյս.


Գինեծաղիկ

s.

flowered sour grapes or verjuice;
flower of the wild wine.

· Calfa

NBHL (1)

որ ասի եւ ԳԻՆԵԾԱՂԻԿ, եւ ԳԻՆՒՈՅ ԾԱՂԻԿ. οἱνάνθη flos vitis, oenanthe որ եւ flos labruscae Խաղող ծաղկեալ. ազոխ նորաբոյս։ Է եւ անուն խոտոյ։ (Գազիոն։)


Գոյն, գունոյ, ոց, գունի, ից

s.

colour;
complexion, ornament;
tint, dye;
jaundice;
թափել, հատանել or բառնալ զ—, to discolour.

· Calfa

NBHL (1)

Ծաղկաբոյս կամ բազմափայլ գոյնս։ Գոյնս ազգի ազգիս։ Կարմրատեսիլ գունոց։ Սպիտակափայլ կամ ամպեղէն գունով. (Փարպ.։)


Գոյն

prep. adv.

as, like;
so, thus, in this manner.

· Calfa

NBHL (1)

Ծաղկաբոյս կամ բազմափայլ գոյնս։ Գոյնս ազգի ազգիս։ Կարմրատեսիլ գունոց։ Սպիտակափայլ կամ ամպեղէն գունով. (Փարպ.։)


Դալարաբեր

adj.

that produces verdure, grass.

· Calfa

NBHL (2)

Դալարաբեր արմատք, բոյսք, բանջարք. (Շիգ։ Ճ. ՟Ա.։ Լաստ. ՟Ժ՟Ը։ Եղիշ. ՟Ը։)

ԴԱԼԱՐԱԲԵՐ ԼԻՆԵԼ. ն. ԴԱԼԱՐԱԲԵՐԵՄ, եցի. յիւրմէ զդալար բոյս. բուսուցանել. վերընձիւղել.


Դալարաբերեմ, եցի

vn. va. to produce verdure;
to become green, to become green again.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԱԼԱՐԱԲԵՐ ԼԻՆԵԼ. ԴԱԼԱՐԱԲԵՐԵՄ. յիւրմէ զդալար բոյս. բուսուցանել. վերընձիւղել.


Դալարահեր

adj.

furnished with new hair.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ հերքն միշտ են դալար կամ նորաբոյս. որպիսի է գերծեալն.


Դալարի, արւոյ, րեաց

s.

verdure, grass, herbage, vegetables.

· Calfa

NBHL (1)

χλοή herba viridis, viror, gramen Խոտ դալար. բոյս կանաչ. բանջար վայրի. կանաչ խոտ, կանանչեղէն.


Դոյզն

adj.

very little, exiguous;
small;
frivolous, light;
— ինչ, very little;
pinch, drop.

· Calfa

NBHL (1)

Դոյզն քան զայլսն անիրաւեն։ Առ դոյզն մի արգելցի։ Զգալին դոյզն իմն երբէք ի վեր թռուցեալ յածի։ Վասն զի եւ դոյզն մի քան զանմարմինսն եւս թեւաբոյս լինի. (Փիլ.։)


Եբենոս, ի

s.

ebony;
ebon;
ebony-tree.

· Calfa

NBHL (1)

Սեաւն ... ագռաւոյ առգո՛յ է (այսինքն ընդաբոյս), եւ եբենոսի. (Պորփ.) բայց կայ եւ արուեստականն՝ ներկեալ։


Եղէգն, ղեգանց

s.

reed, cane;
pen;
stem, stalk of corn;
rush;
straw, stubble;
percb, pole;
sweet calamus;
walking-stick, stick, cane;
— ապակադործաց, glass-blower's pipe, blowing-iron, bunting-iron;
— շաքարի, sugar cane;
— հնդկային, bamboo;
— (glass or brass) blow-pipe.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՂԷԳՆ. Ազգ խնկոց, որոյ բոյսն է իբրեւ զեղէգն ինչ. cf. Խունկեղէգն։ (Ել. ՟Լ. 23։ Երգ. ՟դ. 10։)


Թալթալ

s.

acre.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ ռմկ. թալ թալ, է Ածու, լծվար. թարլա. որպէս եւ թալ. տճկ. թէլ, է բանջար կանխաբոյս, բոլորշի ձուաձեւ եւ խոշոր տերեւովք. զոր խարշեալ կամ տապակեալ յետոյ իւղով՝ ուտեն։


Թարշամեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Թառամեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զբողբոջ աստուածային ցանկութեանցն թարշամեցուցանէ։ Զբոյսս բարեացն թարշամեցուցանել. (Լմբ. սղ.։)


Զնդամ, ացի

va. vn.

to spare, to save, to be careful;
to tremble, to shiver;
to throb, to palpitate.

· Calfa

NBHL (1)

Զընդամ զընդանաւ վհիս տղմասիգ գբոյս յերկաթս մեղաց. (Նար. ՟Ժ՟Զ։)


Զուարթ

adj.

joyful, cheerful, smiling;
gay, sprightly, lively, merry;
serene, clear.

· Calfa

NBHL (1)

Գինի ուրախ առնէ, իւղ՝ զուարթ։ Ի ցօղել նորա զուարթ եղիցի բոյս նորա. (Սղ. ՟Ճ՟Գ. 15։ եւ ՟Կ՟Դ. 11։)


Զուարթացուցանեմ, ուցի

va.

to divert, to exhilarate;
to drive away melancholy, to enliven, to animate, to revive;
— զմիտս, to cheer, to soothe the spirit;
— զլսելիս, to delight the ears, to please, to solace.

· Calfa

NBHL (1)

Այս ցօղ քաղցրութեան զուարթացոյց զբոյսս բանիցն Քրիստոսի. այսինքն ուռճացոյց. (Լմբ. ստիպ.։)


Զուգաշաւիղ

adj.

that holds the same course, companion on the road.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր պատկերակիցք՝ միատեսակք՝ զուգաշաւիղք։ Բազմամեղ ... ինձ զուգաշաւիղ։ Զուգաշաւիղք մաքրութեան վարուցն Մելքիսեդեկի։ Զուգաշաւիղք պարագրողին։ Համասերմ միաբոյս զուգաշաւեղ եղբօրն յաղթեաց. (Նար. ՟Ժ՟Թ. ՟Խ՟Ը. եւ Նար. առաք. եւ Նար. մծբ.։)


Զչարանամ, ացայ

vn.

to be exasperated, irritated, to put one's self in a passion, to take offence, to resent, to be vexed, to bear malice;
to grieve, to complain, to lament.

· Calfa

NBHL (1)

Զչարացան ընդ բոյսն որոմանն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 21։)


Զչարիմ, եցայ

vn.

cf. Զչարանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Զչարացան ընդ բոյսն որոմանն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 21։)


Ինքնաւոր

adj.

proper, own natural.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ ինքնաբոյս. ինքեակ.

Ունի մշտածին ինքնաւոր անարօրադիր բոյսս բիւրաստեղունս. (Նար. մծբ.։)


Ինքնեակ, աց

adj. adv.

that comes of his own accord, voluntary;
self-produced, fortuitous, natural;
by chance, naturally.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ԻՆՔՆԷԱԿ. αὑτόματος, -τα spontaneus, -ea;
ultroneus, -ea;
et quae gignit terra. Որ ինչ լինի ինքնին՝ իբր ինքնակամ. ինքնաբոյս. որպէս արմտիք կամ բոյս ցծին. ինչ որ ինքնիրեն կամ բնութեամբ կըլլայ, կբուսնի.


Լալութիւն, ութեան

s.

cf. Լալիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Յոյժ բազմանայ լալումն ողբոյս. (Եղիշ. ՟Դ։)


Լալումն, ման

s.

cf. Լալիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Յոյժ բազմանայ լալումն ողբոյս. (Եղիշ. ՟Դ։)


Միջակ, աց

adj. s.

middle, mean, middling;
middle, centre.

· Calfa

NBHL (1)

Սա միջակին է խրատ մարդոյս, յորժամ շարժի ախտիցըն բոյս. իմա՛ զգոյականն զօրութեամբ. այսինքն՝ միջակ հասակին, կամ երիտասարդին։


Ներգոյ, ից

adj.

internal, interior, inward;
innate, natural.

· Calfa

NBHL (1)

ἑνών, ἑνυπάρχων, -ουσα, -ον qui, quae quod inest. որ եւ ՆԵՐԳՈՅԱՑԵԱԼ. Որ ինչ ներգո՛յ. ի ներքս կամ ի միջի եղեալն, գտեալն ի բնէ. բնաւորեալ. ընդաբոյս տարրացեալ. մէջը եղածը.


Շնչաւոր

adj. fig.

respiring, breathing, living, animal;
carnal, sensual, gross;
spiritual;
— գործիք, wind instruments.

· Calfa

NBHL (1)

Մարիամ դրախտ շնչաւոր, եւ աստուածաբոյս մարմինն ի մէջ նորա. (Պետր. սիւն.։)


Շուրջ

prep. s.

about, round, around, all round;
roundabout, in the neighbourhood;
from all sides, on every side;
turn, round;
ի —ն, around;
— տեսանելիք, amphitheater, — boxes;
— զեկեղեցեաւ, round the church;
—, ի — ածել, to lead to, to conduct around, to walk, cf. Շրջեցուցանեմ;
—, ի — գալ, — անցանել, to take a walk, to make a tour, to walk, to promenade, cf. Շրջագայիմ;
— հայել, to look around;
— առնուլ, to turn;
— արկանել, պատել, պաշարել, to surround, to encompass, to encircle, to invest, to hem in, to beset;
— բնակել, to dwell near, to be neighbouring;
— տալ, to overturn, to upset, to overthrow;
— տալ անձինն, to turn from side to side.

· Calfa

NBHL (1)

Ասեն իմաստունք, եթէ յառաջին շուրջն երկնից գայացաւ բնութիւնն ... եւ երկրորդ շուրջն կառոյց զհաստատութիւնն ... եւ երրորդ շուրջն ակնարկելովն աստուծոյ շարժեաց զբոյսս. (Վրդն. պտմ. եւ Վրդն. ծն.։)