Definitions containing the research աք : 8605 results

Դիեմ, եցի

va.

to suck, to suck milk from the breast.

· Calfa

NBHL (1)

Դիել զմանկունս առաքինութեան. (Սկեւռ. աղ.։)


Դիմաբանեմ, եցի

va.

cf. Ընդդիմաբանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Խրատեսցէ առաջնորդն զայնոսիկ, որք առաջի մարդկան դիմաբանեն կամ վիճին ընդ նմա. (Կլիմաք.։)


Դիմադարձ, աց

adj.

that resists, opposes;
contumacious, disobedient, contrary.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուծոյ դիմադարձ լինիս։ Ընդ բարեգործսն նայեա՛ց, եւ մի ընդ դիմադարձսն։ Որ քեզ դիմադարձիդ ետ, ո՞չ ապաքէն եւս առաւել պօղոսի տայր. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. փիլիպ.։)


Դիմակ, աց

s.

facet;
face, visage, presence;
sort, manner, fashion;
mask;
—ս արկանել, to mask, to put a mask on the face;
բառնալ զ—, to unmask;
— —, several, in several ways or manners.

· Calfa

NBHL (1)

Զճճեացն եւ զայլ եւս վատթարաց դիմակս առնէին պատկերս աստուծոյ։ Ի վերայ առաքելոցն դիմակք հրեղէն լեզուացն յայտնեցան. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 1. 12։)


Դիպաւորութիւն, ութեան

s.

fitness, convenience.

· Calfa

NBHL (1)

Պատշաճ ըստ իւրաքանչիւր դիպաւորութեանն եւ զօրութեան. (Բրս. հց.։)


Դիպեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to touch or strike.

· Calfa

NBHL (1)

Դիպեցուցանէ զերեքթեւեանն կրծից տախտակին։ Դիպեցուցանէ աղեղամբ ընդ մէջ թիկանցն։ Որ զդաւթեան պարսաքարն դիպեցուցեր ճակատու այլազգւոյ. (Խոր. ՟Ա. 10։ ՟Բ. 81։ ՟Գ. 9։)


Դիպիմ, եցայ, այ

vn.

to happen, to arrive by chance;
to match, to suit.

· Calfa

NBHL (2)

Ողորմութեան դիպիմք բազումքս։ Խոնարհեալ դիպէաք առ միմեանս։ Դիպել երեւելի փառաց։ Դժուար ինչ ի թագաւորէն դիպի արանց։ Դիպեալ գիւտի։ Դիպեսցի մեզ թողուլ զաշխարհ. (Փարպ.։)

Ի նոսա դիպին սլաքքն աստուծոյ. (Մաշկ.։)


Դիտապետ, աց

s.

the chief shepherd, or overseer;
archbishop.

· Calfa

NBHL (1)

Յարկ դիտապետին բանական հօտին (այսինքն քրիստոսի)։ Դիտապետք երկնաբնակք, վերատեսուչք անմոլարք. այցելուք ուղղադատք (առաքեալք)։ Տէր ստեփաննոս լերինդ մոկաց հզօր դիտապետ։ Իբր զեփրեմեան լերին հոգիընկալ հզօր դիտապետն (սամուէլ մարգարէ). (Նար.։)


Դիտաւորութիւն, ութեան

s.

intention, design, counsel;
destination, end, regard, look.

· Calfa

NBHL (1)

Ընկալցի զդա մաքուր ձեր դիտաւորութիւնդ. (Ճ. ՟Ա.։)


Դիտեմ, եցի

vn.

to consider, to look, to observe, to remark, to recognise, to see, to stare;
to leer;
to spy, to watch;
to examine, to study;
to speculate, to contemplate;
to consult;
to look, to aim;
to aim at, to tend;
to expect, to mean, to intend.

· Calfa

NBHL (3)

Դիտէր զճանապարհն։ Աչք տեառն դիտեն զբարիս եւ զչարս։ Յամենայն շաւիղս նորա դիտէ։ Դիտեա՛ ճանապարհ, պնդեա՛ զմէջ։ Ի հեռաստանէ դիտեն աչք իւր։ Մի՛ զանձանց եւեթ դիտել, այլ իւրաքանչիւր ոք զընկերին։ Դիտել զայնպիսիսն։ Ոչ դիտեմք զերեւելիսս, այլ զաներեւոյթսն.եւ այլն։

Դիտէ աղուէս զքունն, զի հաւս ըմբռնեսցէ. (Կլիմաք.։)

Դիտել զքաղաք, զերկիր, զել եւ զմուտ աշխարհի, զազատութիւն մեր.եւ այլն։


Դիտողութիւն, ութեան

s.

observation;
remark;
speculation;
episcopacy;
— առնել, to observe.

· Calfa

NBHL (1)

Այցելութեանց՝ բարեզգեստից դիտողութեան։ Զընտրեալն այցելութիւն մաքուր դիտողութեան։ Զքահանայապետն մեր դիտողութեան. (Նար.։)


Դիր, դրից

s.

position, situation, posture;
state, place, figure, seat;
system;
theme;
application;
tomb, sepulchre;
— օճառի, bar, stick of soap;
— գրոց;
size of a book;
— եւ տար առնեմ, to scatter, to disperse.

· Calfa

NBHL (3)

Դիր եւ չափ քաղաքի. (Լմբ. սղ.։)

Մօտ առ դիրս սուրբ առաքելոյն։ Ի դիրս սրբոցն թաղել. (Խոր. ՟Բ. 71։ ՟Գ. 27։)

Յամէն շաբաթ դիր մի սապոնով լուսանալ (զխոզսն). (Մաղաք. աբ.։)


Դիցապաշտութիւն, ութեան

s.

idolatry.

· Calfa

NBHL (1)

Այնպէս սաստիկ էր դիցապաշտութիւնն (կամ դիւցապաշտութիւնն) ի քաղաքին. (Ոսկ. եփես.։)


Դիւաբախ

cf. Դիւահար.

· Calfa

NBHL (1)

Զդիւաբախ խորոցն կոհակս խափանեաց. (Նար. առաք. (ա՛յլ ձ. դիւախաբ)։)


Դիւաբար

adv.

diabolically.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւաբար արեգական կաքաւիցէք. (Եղիշ. ՟Գ։)


Դիւանամ, ացայ

vn.

to torment, to play the devil, to enrage.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղաքն խռովեցաւ, եւ թագաւորն դիւացաւ խնդրել զանձն մանկանն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 8։)


Դիւութիւն, ութեան

s.

devilry, witchcraft, wickedness, bad humour.

· Calfa

NBHL (1)

Մաքրիլ ի լկտութենէ, եւ ի դիւութեան սեղանոյ. յն. ի դիւական սեղանոյ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)


Դիւր, ից

s. adj.

plain;
ease;
contentment;
convenience;
easy, convenient;
flat, bare;
ի դիւրի՝ ի դիւրոջ լինել, to live comfortably;
— առնել, to facilitate;
to relieve;
to give convenience;
ըստ անձին or ըստ մտաց —ի, at his ease, as he likes;
ի —ի, ի —ոջ, in a plain.

· Calfa

NBHL (1)

Բանիւք դիւր է առաքինանալ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 23։)


Դիւրագորով

adj.

tender, pitiful.

· Calfa

NBHL (1)

Դեսպանս առ թագաւորն առաքէր մօտալուտ եւ դիւրագորով հաշտութեան. (Յհ. կթ.։)


Դիւրադարձ

adj.

that turns easily, mutable, changeable;
convertible.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրադարձ իւր լինելով առ երկաքանչիւր կողմանց. (Պիտ.։)


Դիւրադաւ

adj.

that is easily deceived.

· Calfa

NBHL (1)

Զայլս ոմանս դիւրադաւս նուաճեալ։ Զի դիւրադաւ լիցին այնուհետեւ երկաքանչիւրքն ի նմանէ դժրելոյ. (Յհ. կթ.։)


Դիւրալուր

adj.

condescending, compliant;
gentle, easy, commodious.

· Calfa

NBHL (1)

Ի պատրանսն դիւրալուր եղաք. (Լմբ. սղ.։)


Դիւրածախ

adj.

easily consumed.

· Calfa

NBHL (1)

Ազատականութիւն է առաքինութիւն անձինն՝ դիւրածախ ի գեղեցկագոյնսն. (Արիստ. առաք.։)


Դիւրակէզ

adj.

that burns or is burnt easily.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրակէզ ցամաք փայտն, կամ հեր գլխոյ. (Անյաղթ բարձր.։ Ճ. ՟Ա.։)


Դիւրակործան

adj.

decayed, ruinous, that falls easily.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրակործան շինուած, կամ քաղաք, բարք, բնութիւն. (Լաստ.։ Մխ. երեմ.։ Նար.։ Լմբ.։)


Դիւրահաս

adj.

that happens quickly;
easy, conceivable, that can be easily understood.

· Calfa

NBHL (1)

Թողլով զբազմաքնին բան, զդիւրահասն եւ զառձեռնպատրաստ դիցուք առաջի. (Շ. հրեշտ.։)


Դիւրամերձ

cf. Դիւրահուպ.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքեալքն ի ճշմարտութիւնն բացաւ երեսօք դիւրամերձք լինէին. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)


Դիւրաշարժ

adj.

nimble, moveable, light, lithe, active, free.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ի սրտմտելն կամ ի բարկանալն դիւրաշարժ. (Մաքս. եկեղ.։)


Դիւրասաղապ

adj.

slippery;
fragile, weak.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրասայթաք բնութիւն. (Սկեւռ. աղ.։)


Դիւրավնաս

adj.

delicate, sinsible.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրավնաս է բնութիւնս ի մեղս։ Արտաքին եւ դիւրավնասելի ... ներքին եւ հաստատուն. (Սարգ. յկ. ՟Ը. եւ ՟Դ։)


Դիւրաւ

adv.

easily, with facility, at pleasure;
pliantly;
currently.

· Calfa

NBHL (2)

Դիւրաւ ձգին, եւ դիւրաւ ածեալ լինին առ ի յառաքինութիւն միտք կուսին. (Փիլ. քհ. ՟Թ։)

Որ զիւր պակասամտութիւնն եւ զդառնամաղձութիւնն իմանայ, դիւրաւ ներէ ընկերին. (Կլիմաք.։)


Դիւրափոփոխ

adj.

that changes easily, changeable, mutable, variable, versatile.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքինութիւն ո՛չ դիւրափոփոխ. (Արիստ. աշխ.։)


Դիւրափոխ

cf. Դիւրափոփոխ.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքինութիւն ո՛չ դիւրափոփոխ. (Արիստ. աշխ.։)


Դիւրափոխելի

cf. Դիւրափոփոխ.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքինութիւն ո՛չ դիւրափոփոխ. (Արիստ. աշխ.։)


Դիւրըմբռնելի, լւոյ, լեաց

adj.

easy to take;
easy to understand.

· Calfa

NBHL (1)

Ձագու փոքու դիւրըմբռնելւոյ. (Նար. առաք.։)


Դիւրընթաց

cf. Դիւրաքայլ.

· Calfa


Դիւրին, րնոց

adj.

easy, light, gentle, commodious;
flat.

· Calfa

NBHL (1)

Զդիւրինն յառաքինութիւն դիւրաւ ի չարիսն դարձոյց. (Մաշկ.։)


Դիւրութիւն, ութեան

s.

facility, means;
ease, comfort, convenience, well-being, leisure, utterance, liberty;
alleviation, relief.

· Calfa

NBHL (1)

Հեշտականութիւն եւ դիւրութիւն։ Անիղձք իցեն առ դիւրութիւնսն։ Ըստ կամս դիւրութեան անձանց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 16։ Արիստ. առաք.։ Ագաթ.։)


Դիւցազն, զանց

s.

hero

· Calfa

NBHL (2)

ἤρως heros, ἠμίθεος semideus Դի՛ցազն համարեալ, իբր յազգէ չաստուածոց կամ քաջաց. կիսաստուած՝ որպէս անմահ եւ սրբազան ըստ հեթանոսաց. եւ Կարի ազնիւ եւ առաքինի.

Պատէր ազնուագոյնս զքաղաքն պարսպօք եւ զդրունսն զարդարէր դիւցազունս. (Եւս. քր. ՟Ա.) իմա՛ դիւցազնաբար. յն. սրբազանավայելչաբար.


Դիւցազնաբար

adv.

heroically

· Calfa

NBHL (1)

ἠρωϊκῶς heroice, fortiter, generose Իբրեւ դիւցազն. արիաբար. առաքինաբար.


Դիւցազնական, ի, աց

adj.

heroic;
epic.

· Calfa

NBHL (1)

ἠρωϊκός heroicus Սեպհական դիւցազանց. եւ Քաջ. առաքինի.


Դղորդեմ, եցի

va.

to shake;
to move, to shake off, to agitate;
to raise commotions in a state.

· Calfa

NBHL (4)

Դղորդեաց զոմանս ի զօրաց անտի։ Շարժումն դղորդեալ քաղաքաց։ Բարկութեամբ եւ մոլորութեամբ դղորդեալ ի վերայ սրբոցն. (ՃՃ.։)

Մոգուցն գալ՝ դղրդեաց զքաղաքն եւ զթագաւորն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 7։)

Դղըրդեցաւ քաղաքն ամենայն. (Մտթ. ՟Ի՟Ա. 10։)

Քաղաք սասանեալ, եւ դղրդեալ. (Գանձ.։)


Զայրանամ, ացայ

vn.

to grow angry, to be enraged, to put one's self in a passion, to fly into a passion, to bluster, to be angry, vexed, exasperated, to lose patience, to fret, to be mad, to inveigh.

· Calfa

NBHL (1)

ἁγανακτέω, θυμόομαι, ὁργίζομαι , ἑξίστημι, ἑκκήνουμαι indignor, furo, irascor եւ այլն. Սաստիկ բարկանալ, սրիլ ի ցասումն. սրտմտիլ. կատաղիլ. դառնանալ սրտիւ. դժկամակիլ. զչարիլ. խիստ սրդողիլ, տաքնալ, տակնուվրայ ըլլալ, դժարը գալ.


Զայրումն, ման

s.

cf. Զայրոյթ.

· Calfa

NBHL (1)

Հետեւեալ լինի բարկացողութեանն եւ զայրութիւն բարուցն. (Արիստ. առաք.։)


Զանազանեմ, եցի

va.

to distinguish, to diversify, to discern, to vary.

· Calfa

NBHL (1)

Ի դէպ է լինել ըստ իւրաքանչիւր ախտից բազմութիւն. ոչ ապա անպատշաճ է զանազանել զվարդապետութիւնս. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 22։)


Զանազանիմ, եցայ

vn.

to signalize one's self (by), to excel, to surpass.

· Calfa

NBHL (1)

Պատուեալ զայնոսիկ՝ որ ի ձեռն առաքինութեանն զանազանեալ են։ (Իրք աշխարհի) անուսմանցն յոյժ զանազանեալք թուին. (Նիւս. կազմ. եւ Նիւս. կուս.։)


Զանգակատուն, տանց

s.

steeple, bell-tower, belfry;
ելանել ի —, to go up on the -.

· Calfa

NBHL (1)

Միաբանեցաք սուրբ նշանիս, եւ շինեցաք զզանգակատունն. (Յիշատ.։)


Զանգանեմ, գի

va.

to knead, to bake;
to adhere;
to mix mortar;
to mix;
— իւղով, to butter.

· Calfa

NBHL (1)

Հող մաքուր եւ յստակ առեալ՝ զանգէր, եւ ուղղով խառնէր. (Պղատ. տիմ.։)


Զանգեմ, եցի

va.

cf. Զանգանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Հող մաքուր եւ յստակ առեալ՝ զանգէր, եւ ուղղով խառնէր. (Պղատ. տիմ.։)


Զանգիտեմ, եցի

vn.

to fear, to be afraid of, to dread;
to doubt.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի՛ զանգիտեսցի զանխլանալ ի քումմէ մաքրափայլ եւ վսեմական պետութենէդ. այսինքն երկիւղ կամ կասկած լինիցի. (Մագ. ՟Ա։)