Definitions containing the research աք : 8605 results

Փակակալ, աց

s. mus.

turnkey, doorkeeper;
key-board, keys;
cf. Փակաղակ.

· Calfa

NBHL (2)

Արքայութեան դռնապանն եւ փակակալ Պետրոս։ Յառաջակացն առաքելոց՝ փակակալն երկնից Պետրոս. (Փարպ.։ Կոչ. ՟Ժ՟Է։)

Սահման որոշման իւրաքանչիւր ումեք փակակալ առնելով զբռնութիւնն. (Փիլ. յովն.։)


Փակեմ, եցի

va.

to shut, to close;
to shut up, to enclose, to fence in, to bar;
to shut, to lock;
ի ներքս —, to shut up, to beset, to hem round, to encircle, to surround, to encompass;
— բանտի, to imprison, to put in jail;
— զբան, to conclude, to close, to end;
— ինչ յումեքէ, to prohibit, to forbid;
— զարգանդ (կնոջ), to procure sterility;
— զոք ի ձեռս ուրուք, to deliver up, to betray;
ի ներքս փակեալ, herein enclosed;
փակեալ էին ընդ իշխանութեամբ մահու, they were subject to death;
փառքն աստուծոյ զքեւ փակեսցին, may divine glory encompass you !
cf. Դուռն, cf. Յոյս.

· Calfa

NBHL (2)

Փակեաց տէր Աստուած արտաքոյ նորա զտապանն։ Եթէ փակեսցէ ընդդէմ մարդկան, ո՞ բանայցէ։ Փակեաց զդուրս վերնատանն ընդդէմ նորա, եւ աղխեաց։ Այդ դուռն փակեալ կացցէ, եւ մի՛ բացցի։ Պարտէզ փակեալ։ Դրօք փակելովք՝ ուր էին աշակերտքն ժողովեալ վասն ահին հրէից եկն Յիսուս, եւ եկաց ի մէջ նոցա.եւ այլն։

Փակեցից զճանապարհս նորա պատնիշօք։ Փակեցի զծով դրամբք։ Փակելով փակեաց տէր արտաքուստ զամենայն արգանդ։ Եւ տէր փակեաց զարգանդ նորա, զի ոչ ետ նմա որդի։ Եւ դու Դանիէլ փակեա՛ զբանսդ, եւ կնքեա՛ զգիրդ։ Փակիցէ զգութ իւր ի նմանէ։ Եւ փառք Աստուծոյ զքեւ փակեսցին։ Փակեսցէ զքեզ տէր այսօր ի ձեռս իմ.եւ այլն։


Փակուցանեմ, ուցի

va.

to attach, to stick, to cement.

· Calfa

NBHL (1)

Մերկացաք ի զբաղանաց աշխարհիս. գօտէմարտեսցո՛ւք ընդ թշնամութիւնն. զի ոչ կարէ փակուցանել զմատունս իւր ի մերկացեալ անդամս մեր յախտից կենցաղականիս. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)


Փաղ, ից

s. zool. phalarope, sea-duck.

· Calfa

NBHL (1)

Նշենին զփաղ եւ զնօսր գետինն ընդունի։ Հողն թէ կաղջին է եւ փակչուտ որպէս կաւ, պիղծ է. եւ թէ փաղ լինի, եւ փթրտուկն շաղախն, աղէկ է։ Սխտորն զսպիտակ եւ զփաղ գետինն սիրէ, որ չլինի կաղճին։ Նօսր եւ փաղ գետինն եւ տաքն պատճաշի ձիթենոյն. (Վստկ.։)


Փաղ

adj.

friable.

· Calfa

NBHL (1)

Նշենին զփաղ եւ զնօսր գետինն ընդունի։ Հողն թէ կաղջին է եւ փակչուտ որպէս կաւ, պիղծ է. եւ թէ փաղ լինի, եւ փթրտուկն շաղախն, աղէկ է։ Սխտորն զսպիտակ եւ զփաղ գետինն սիրէ, որ չլինի կաղճին։ Նօսր եւ փաղ գետինն եւ տաքն պատճաշի ձիթենոյն. (Վստկ.։)


Փաղաղեմ, եցի

va.

to devour, to consume;
to burn.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրէն ցոլացեալ բոցոյ անյագաբար զերկաքանչիւրոցն փաղաղէ դարմանս որովայնամոլ շուայտութեամբ։ Էր զի ի տար աշխարհի գտեալ զայրն՝ զարարսն փաղաղէր. (Պիտ.։)


Փաղանունաբար

adv.

cf. Փաղանունապէս.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ թէպէտ զամենայն ոք էակս կոչեսցէ, հոմանունաբար ասէ կոչեսցէ, եւ ոչ փաղանունակի. քանզի եթէ մի էր ամենեցունց հասարակ սեռ՝ էակն, փաղանունաբար ապաքէն ամենայն էակքն ստորոգէին. (Պորփ.։)


Փաղանունակի

cf. Փաղանունապէս.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ թէպէտ զամենայն ոք էակս կոչեսցէ, հոմանունաբար ասէ կոչեսցէ, եւ ոչ փաղանունակի. քանզի եթէ մի էր ամենեցունց հասարակ սեռ՝ էակն, փաղանունաբար ապաքէն ամենայն էակքն ստորոգէին. (Պորփ.։)


Փաղանունապէս

adv.

univocally;
synonymously.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ թէպէտ զամենայն ոք էակս կոչեսցէ, հոմանունաբար ասէ կոչեսցէ, եւ ոչ փաղանունակի. քանզի եթէ մի էր ամենեցունց հասարակ սեռ՝ էակն, փաղանունաբար ապաքէն ամենայն էակքն ստորոգէին. (Պորփ.։)


Փաղղական, ի, աց

adj. fig. devouring or burning;
lascivious.

· Calfa

NBHL (1)

Երանի՛ է կուսից, որք կացին յուխտին ընդ Քրիստոսի միաբանութեամբ, եւ պահեցին զանձինս յամենայն փաղղական (կամ փաղաղական) գիջութեանց, եւ ի խորհրդոց անմաքրից. (ՃՃ.։)


Փաղութիւն, ութեան

s.

period of a discourse.

· Calfa

NBHL (1)

Հզօր ի վերծանութիւն.. . զի ըստ մասին իւրաքանչիւրն աւարտիցէ զկիտիցն, եւ տրոհակաց, եւ զփաղութիւնսն աւարտակիտովք եւ ստորակիտովք յարդարել. (Մագ. լ։)


Փայլակեմ, եցի

vn. va. cf. Փայլատակեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Փայլակեալք ի ներքոյ արեգական, որպէս յայնժամ տէրն ի լերինն այլակերպեցաւ. (Մաքս. ի դիոն.։)


Փայլատակն, կունք, կանց

s.

lightning, flash;
spark;
brightness, brilliancy;
thunderbolt.

· Calfa

NBHL (1)

Զփայլ մաքուր փայլատական (կամ փայլական. () Նար. առաք.։)


Փայլատակումն, ման

s.

lightning, flashing;
coruscation, scintillation, fulguration;
sparkling;
thunderbolt;
—կմամբ սատակել, to thunderstrike;
—կունս տեղալ, to rain lightnings and thunderbolts.

· Calfa

NBHL (1)

Տէր, ես ոչ երկնչիմ ի քէն, առաքեա՛ յիս զփայլատակումն քո, եւ կամ այլ ինչ վիշտս եւ տանջանս. (կամ առաքեա՛ յիս տէր փայլատակումն, կամ դեւ, կամ այլ ինչ ցասումն). (Վրք. հց. ՟Դ։)


Փայլեմ, եցի

vn. va.

to shine, to glitter, to gleam, to flash, to sparkle, to glisten, to be resplendent;
to cause to shine, to give a lustre or brightness to, to polish, to furbish, to burnish;
խնդութիւն փայլէ յաչս նորա, joy shines in his looks.

· Calfa

NBHL (3)

Ջերմութիւնք սուրբ սիրոյն զառաքինութիւնսն փայլէ. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա. ըստ ձ։)

Փայլեցին առաքինութեամբ։ Մասունք առաքինութեանցն, որով փայլեցին մարդիկ։ Փայլեաց ի գիրս աւանդականաց. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 15։ Լմբ. սղ.։ Նար. ՟Լ՟Դ։)

Որ ի հօրէ ասի ելանել, քանզի ի բանէն՝ որ ի հօրէ ասի ելանել, քանզի ի բանէն՝ որ հօրէ խոստովանեալ, փայլէ, առաքի եւ բաշխի. որդի ի հօրէ առաքի, իսկ որդի զհոգի առաքէ. (Աթ. ի հոգին սուրբ.։)


Փայլումն, ման

s.

resplendence.

· Calfa

NBHL (1)

Մի շիջցին առ ի մէնջ լուսոյդ շնորհաց փայլմունք։ Տօնս տարեկանս փրկչին փայլման կատարեն։ Ներբողեալ ես մաքուրդ փայլումն. (՟Լ՟Գ. եւ Նար. կուս.։)


Փայծաղն, ծաղան

s.

spleen, milt.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ անմաքրութիւնք լինիցին առ լերդաւն զամենայն փայծաղանն անդայտութիւն ունիցի՝ մաքրելով. (Պղատ. տիմ.։)


Փայտակերտ

adj. s.

built of wood, wooden;
wooden building, scaffolding, plank.

· Calfa

NBHL (1)

Ջարդեցէ՛ք զփայտակերտս նորա։ Հրձիգ արար զամենայն փայտակերտ զապարանից նորա։ Հրձիգ արարին զամենայն փայտակերտն։ Զամենայն փայտակերտ քաղաքին հրձիգ առնէին։ Զփայտակերտն հրով դատել։ Փայտակերտ ազնիւ դէմ յանդիման կամարին. (՟Ա. ՟Բ. ՟Գ. Մակ.։ Եզեկ. ՟Խ՟Ա. 25։)


Փայտակերտիկ

s.

nest made of twigs.

· Calfa

NBHL (1)

Տատրակն ի գործ արկեալ զդուզնաքեայ փայտակերտիկն. (Ագաթ.։)


Փայտակոյտ, կուտի, կուտից

s.

heap or pile of wood;
pyre, funeral pile.

· Calfa

NBHL (1)

Կուտեալ կային առ ցամաքաւն իբրեւ զփայտակոյտս անտառաց. (Վրդն. պտմ.։)


Փայտատ, աց

s.

hatchet, axe;
hoe, mattock, spade, pick-axe.

· Calfa

NBHL (1)

Ամբառնայցէ զձեռն իւր փայտատաւն հարկանել փայտ։ Թեքել իւրաքանչիւր զփայտատ իւր, եւ զմանգաղ իւր։ Միթէ վերանայցէ՞ փայտատ առանց փայտահարի։ Որպէս յանտառի փայտատօք կոտորեցին զդրունս նորա։ Փայտատօք եւ մրճովք կործանեցին զնա.եւ այլն։


Փայտիկ

s.

small wood.

· Calfa

NBHL (1)

Փայտ դուզնաքեայ.


Փանդիռ, դռաց

cf. Փանդիռն.

· Calfa

NBHL (1)

Խաղայր ի մէջ քաղաքին կիթնառով, որ է փանդռամբք. (Հ. կիլիկ.։)


Փանդիռն, դռանց

s. mus. pandura, threestringed guitar;
trumpet.

· Calfa

NBHL (1)

Խաղայր ի մէջ քաղաքին կիթնառով, որ է փանդռամբք. (Հ. կիլիկ.։)


Փապ

cf. Փապար.

· Calfa

NBHL (3)

Ահա դնեմ զքեզ ի փապ վիմիդ։ Ցուցեր զյետոյս քո խորհրդին՝ թաքուցելոյն ի փապ վիմին։ Զարհուրեալ Մովսէսի (ի նշողից՝) ի փապն ապաստանէր։ Պահեալ կան ի փապ վիմին. (Ագաթ.։ Յիսուս որդի.։ Գանձ.։ Երզն. լս.։)

Այն մարգարէն Մովսէս, որ ի փապ վիմին նուաղէր թաքչէր. (Շ. տաղ.։)

Խո՛ր գբոյն նմանեցուցանէ, զոր ակիւղաս հատոր գբող անուանէ. սիմաքոս, փապ. թէոդիտովն, ծակ՞ (Ոսկ. ես.։)


Փառաբանեմ, եցի

va.

to laud, to praise, to glorify.

· Calfa

NBHL (1)

δοξολογέω laudibus celebro, glorifico. Փառաւորել բանիւ. բանս փառաւորութեան վերառաքել. փառատրել. օրհնել. գովել. բարեբանել. մեծացուցանել. (ասի զԱստուծոյ, եւս եւ յետ նորա զաստուածնէ. )


Փառաբանութիւն, ութեան

s.

laud, praise, glory, honour.

· Calfa

NBHL (1)

Պատճառ փառաբանութեան իսկութենա հաստչին զհաստուածոցս առնուն գոյութիւն։ Փառաբանութիւն առաքեմք քեզ հա՛յր երկնաւոր։ Ի փառաբանութիւն եւ ի պատիւ ամենասուրբ երրորդութեան. (Նար.։ Շար.։ Ժմ.։)


Փառազարդեմ, եցի

va.

to cover with glory, to load with honours, to render glorious.

· Calfa

NBHL (1)

Միշտ օրիորդ պանծալի՝ սովաւ փառազարդէր։ Փառազարդողին զգեցուցիչ։ Ընտրեալն եւ փառազարդեալն կեփաս. (Նար. ՟Ղ՟Բ. եւ Նար. կուս. եւ Նար. առաք.։)


Փառազարդութիւն, ութեան

s.

glorious ornament, glory, honour.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն սրբոցն փառազարդութիւն զիւրաքանչիւր ոք առանձինն որպէս որպէս զիւրսն բերկրէ. (Խոսր.։)


Փառասիրեմ, եցի

vn. va. to be fond of glory, to aspire but to glory.

· Calfa

NBHL (1)

Խոնարհն ոչ փառասիրէ. (Կլիմաք.։)


Փառաւոր, աց

adj.

glorious, illustrious;
— առնել, to pay honours to, to glorify, to praise, to celebrate, to extol;
— լինել, to be glorious, glorified, honoured, extolled.

· Calfa

NBHL (2)

ἕνδοξος gloriosus, honoratus, inclytus, nobilis. Ունօղ զփառս՝ զներքին կամ զարտաքին. փառացի. պանծալի. մեծանուն. հռչակաւոր. ճոխ. պատուական. ազնուական. իշխանաւոր. յարգելի. գովելի, փառաւորեալ. փառազարդ. հոյակապ (անձն կամ իր).

Քաղաք փառաւոր։ Տունս՝ զոր ես շինեմ, է մեծ եւ փառաւոր։ Զի կացուսցէ։ Զի ընդ վաստակոց բարեաց պտուղ փառաւոր է. եւ այլն։


Փառաւորեմ, եցի

va.

cf. Փառաւորեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ անուն է քեզ, զի յորժամ եկեսցէ բանն քո, փառաւորեսցուք զձեզ։ Թորի՞ց զպարտութիւն իմ, զոր փառաւորեաց զիս աստուած։ Փառաւորեցեր զորդիսն քո քան զիս։ Միթէ փառաւորե՞լ ինչ զհայր քո առաջի, քո՝ առաքեաց առ քեզ Դաւիթ մխիթարիչս։ Փառաւորեաց զմաւաբէ (իբր պատուով ընկալաւ)։ Յաչս հզօրաց փառաւորեցայց (այսինքն սքանչելի եղէց)։ Ոչ գիտէր Մովսէս, եթէ փառաւորեալ իցէ տեսիլ գունոյ երեսաց նորա (այսինքն փայլեալ)։ Քա՛ջ լերուք ի վերայ օրինացն, զի ի նմին փառաւորեսջիք (յաստուծոյ եւ ի մարդկանէ). եւ այլն։ Ո՞չ որումն բժշկեցաւն ի լեգէոնեն՝ ասացի, թէ փառաւորէ՛ (րեա՛) զաստուած. (Ոսկ. ես.։)


Փաստաբանեմ, եցի

va.

to reason, to seek or allege reasons, to adduce grounds or motives, to plead, to argue.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ մանուկ կամ ծանրախօս զինքեանս գոլ փաստաբանէին (առաքեալք որպէս զմարգարէս). (Ոսկ. գծ.։)


Փասքուս, քսի

adj.

chattering, prattling, tale-bearing, whispering, slanderous, back-biting.

· Calfa

NBHL (2)

Որ միայն դատարկք, այլեւ փասքուքս, եւ հետաքրքիրք, եւ խօսին՝ որ ինչ ո՛չ է պիտոյ. (՟Ա. Տիմ. ՟Ե. 12։)

Զրպարտող, կամ փասքուս. (Մաքս. եկեղ.։)


Փարախեմ, եցի

va.

to stable, to put in a stable, to gather into the fold.

· Calfa

NBHL (1)

Ժողովել ի փարախ. հաւաքել՝ պատսպարել զհօտն.


Փարատեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Փարատեմ;
— զցաւս, to soothe, to allay pain;
— զտրտմութիւն, to drive away melancholy.

· Calfa

NBHL (1)

Փարատեցո՛ ասէ զցաւս, այսինքն ապաքինեա՛, եւ ի բաց մերժեա. (Խոսր.։)


Փարատումն, ման

s.

removing away, dissipation.

· Calfa

NBHL (1)

Զապաքինելն նորա ի հիւանդութենէ՝ փարատումն իւր տրտմութեան համարի. (Ոսկ. փիլիպ.։)


Փարաւաթեմ, եցի

va.

cf. Փերեւետեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Սուղ փաղփեալ փանաքիմաց փարաւարթեալ գոս. (Մագ. ՟Ժ՟Զ։)


Փութացումն, ման

s.

haste, eagerness, ardour, zeal.

· Calfa

NBHL (1)

Նամակաւ կարօտոյ տեառն եւ գրով փութացողութեամբ ղաղօթս իւր ազատեաց յամենայն ծուլութենէ. (Կլիմաք.։)


Փութաւոր

adj.

diligent, careful, attentive, heedful.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս փութաւորացն վշտակրութիւն վարկանելով. (Մաքս. եկեղ.։)


Փութով

cf. Փութանակի.

· Calfa

NBHL (1)

առաքել փութով։ Փութով կուտէին։ Յանդիման լիէին փութով կատարել զհրամանն զամենայն։ Վասն այսորիկ փութով. լուծաւ հարսանիքն. (Խոր.։ Ագաթ.։ Եղիշ.։ Մխ. առակ.։)


Փութութիւն, ութեան

s.

cf. Փութացումն;
փութութեամբ, cf. Փութապէս.

· Calfa

NBHL (1)

Զձանձրութիւն անգիտանալ, զփութութիւն բազմացուցանել. (Կլիմաք.։)


Փուխ

cf. Փուխր.

· Calfa

NBHL (1)

Օգտակարս, եւ վնասակարս, փուխս, եւ կարծես. (Մաքս. Ի դիոն։)


Փուշտիպան, աց

s.

body-guard, satellite, life-guard;
— զօրք, guard-house.

· Calfa

NBHL (1)

Փուշտիպանս եւ քուրմս առաքեալ. (Ուռպ.։)


Փուռն, փռան

s.

oven;
bake-house;
kiln;
ծակ փռան, kiln-hole;
— հացագործի, baking-oven;
— խորովածոյ, Dutch oven;
— հասարակաց, common, parish oven;
— խոհակերոցի, kitchen-range;
— խնայողական, economical stove, soup-kitchen;
— կղմինտրի, brick-kiln;
— կրելի, portable oven;
portable air furnace;
ի — or փռան, in the oven;
ջեռուցանել զ—, to heat the oven, to charge, to fill;
արկանել ի —ն, to put in the oven;
cf. Թի.

· Calfa

NBHL (1)

Հրամայեաց ի գետ ընկենուլ զմանուկն, եւ այլ ոմն ի փուռն. (Կլիմաք.։)


Փոփոխեմ, եցի

va.

to change, to alter, to turn, to convert, to vary, to modify, to permute, to transform, to transmute.

· Calfa

NBHL (1)

Իւրաքանչիւր փոփոխմամբք յայտ առնեն, եթէ է ոմն որ փոփոխէ զնոսա. զի որ շարժին եւ փոփոխի՝ չէ էական. եւ որ էն եւ շարժէ զամենայն, ինքն ոչ շարժի եւ ոչ փոփոխի. (Եզնիկ.)


Փոփոխումն, ման

s.

change, mutation, alteration, variation, conversion, permutation, transformation, transmutation;
change, vicissitude, turn;
commutation;
season.

· Calfa

NBHL (1)

Զշրջանաց փոփոխումն։ Ծննդեան փոփոխումն։ Ի փոփոխումն եւ ի սրսկումն. (Իմ. ՟Է. 18։ ՟Ժ՟Դ. 26։ Զաք. ՟Ժ՟Գ. 1։)


Փոքրաբանութիւն, ութեան

s.

low expression.

· Calfa

NBHL (2)

Հետեւի անազատականութեանն փոքրաբանութիւն. (Արիստ. առաք.։)

Փոքրաբանութեամբ իմաստասիրել կամիմք. (Կլիմաք.։)


Փոքրահոգի

adj.

pusillanimous;
impatient, hasty.

· Calfa

NBHL (1)

Այնպիսի է փոքրահոգին, իբրու զամենայն հանդիպմունսն անարգանս եւ անպատութիւնս կոչէ։ անազատն մտօք եւ փոքրահւգին ոչ կարէ իմանալ զօրինացն զօրութիւն։ Յեա մեծասքանչ երախտեացն՝ որք յԱստուծոյ, փոքրահոգիք լինէին։ Տղայ մանկունքն փոքրահոգի ի համարս ուսմանցն. (Արիստ. առաք.։ Լմբ. առակ.։ Նախ. յոբ.։ Մաշկ.։)


Փոքրահոգութիւն, ութեան

s.

pusillanimity.

· Calfa

NBHL (2)

Փոքրահոգութիւն է չարութիւն անձին, ըստ որում անկարողք լինին հանդուրժել բարեբախտոթեան եւ վատաբախտութեան։ Հետեւի անազատականութեանն փոքրաբանուիւն, փոքրահոգութիւն, եւ հետեւեալ լինի փոքրահոգութեանն փոքրաբանութիւն։ Յատուկ է փոքրահոգութեան փոքրաբանութիւն։ Յատուկ է փոքրահոգութեամբ ո՛չ պատիւ, ոչ անպատուութիւն, ոչ բարեբախտութիւն, ոչ անբախտութիւն կարելն բերել. (Արիստ. առաք. յորմէ եւ Լմբ. սղ.։)

Իւրոյ մտացն փոքրահոգութիւն անգոսնէ. (Կլիմաք.։)