low-speaking.
· Calfa
Ո՛վ փոքրաբանդ ի մեծամեծս։ Զարիստոտէլի զփոքրաբան նախախնամութիւնն եւ զարուեստաւորն. (Ածաբ. յայտն.։ Առ որս. ՟Ա։)
Շնորհօք ըստ Քրիստոս, եւ ոչ ըստ պղատոնի եւ արիստոտեղեայ փոքրաբան արուեստաւորացն. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)
perpendicular, plumb line.
· Calfa
Զբարձրութիւն շինուածոցն տրամալարիւ ուղղեն արուեստաւորք. (Ոսկիփոր. ըստ Լեհ.։)
erecting, building a house;
cf. Տնարար.
· Calfa
Զիմաստուն ճարտարապետս ո՛չ զտնաշէն արուեստաւորս ասէ. (Գէ. ես.։)
house-building, construction;
cf. Տնարարութիւն.
· Calfa
οἱκοδομία aedificatio. Շինելն զտուն որպէս արուեստաւոր.
cf. Տնտեսեմ;
to dispose;
to dispense with, to exempt from;
— բարւօք զկեանս, to lead a more regular life;
cf. Մարդանամ.
· Calfa
Զլաւագոյն նոցա զօգուտն տնօրինէր։ Զփրկութիւն անձինն ի նմանէ տնօրինեալ հոգայր։ Զայս տնօրինէր բարի արուեստաւորն։ Զի թէ տնօրինեսցէ աստուած խօսել մեզ առ միմեանս. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 42։ Յհ. կթ.։ Լմբ. սղ.։ Շ. թղթ.։)
tome, volume;
book;
calendar, almanac;
նորոգութիւն —ի, Reform of the Calendar;
— լեւոնի, Dogmatical Letter of Pope Leo I to the Patriarch Flavian.
· Calfa
Ի քաղաք մեծ, որոյ արուեստաւոր եւ հրաշագործօղ աստուած է. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 10։)
cartilage, gristle;
soap;
cf. Օճառ.
· Calfa
= Պհյ. afčār «գործիք, կարասիք, սարք, կազմած» բառից, որից zēn. afč̌ār «թամբի սարք». նոյնից է պրս. [arabic word] afzar կամ [arabic word] avzar «համեմունք, կերակրի սարք. 2. գոր-ծիք արուեստաւորաց». ծագում է հին իրան-*api-čara -ձևից, որ կազմուած է api-մասնիկով čārā-«միջոց, ճար» բառից։ Այս-պէսով սրանց է կապւում նաև վրաց. აბჯარა աբջարի «զէնք, զրահ, սպառազինութիւն»։
governor, prefect;
inspector, surveyor, commissary;
minister.
· Calfa
ոստան ևն։ Պատկ. Maтep. 1, 12 պհլ. hūstīkān «բարի արարչութեան տէրը»։ Müiller WZKM 5, 69 դնում է պհյ. [syriac word] āstīkār, որ Haug, Pahlayi-Daz Gloss. 128 մեկնում է «արուեստա-գէտ՝ ճարտար մարդ»։ Նոյնը WZKM 6 (1892), 304 ուղղում է ostīkān «վըս-տահելի անձ, արուեստաւոր ևն»։ Հիւնք. ոստանիկ բառից կամ յն. ἀστυάνας «քա-ղաքի մէջ իշխող»։-Հիւբշ. 215 յիշում է պհլ. և պազ. վերի բառերը, բայց նը-շանակութեան կողմից անհամաձայն է գտնում։ Մեր տուած բացատրութեամք այս անհամաձայնութիւնը վերանում է։
forger;
brasier;
lock-smith;
ironmonger.
· Calfa
= Հնխ. dhabhro-նախաձևից՝ -ին մաս-նիկով, հմմա. լտ. faber «վարպետ, արհես-տաւոր (երկաթագործ, պղնձագործ, հիւսն, քարտաշ ևն)», իբր ած. «արուեստաւոր կեր-պով, վարպետօրէն, արուեստաևեռա». fabrē Քճարտարօրէն, վարպետ կերպով», fabrica «արուեստ, արհեստ, գործատուն, արհեստա-նոց», fabrire «պատրաստել, յօրինել», fab-ricare «գործել, շինել, ձևակեր պել». գոթ. ga-daban «յարմարիլ, պատշաճիլ, յարմա-րեցնել», ga-dōbs «պատշաճ, յարմար». հիսլ. dafna «ուժով, ամուր դառնալ», անգսք. ge-dafan «պատշաճ», ge-daeftan «կարգա-ւորել», լիթ. dabinú «ղարդարել», darbi-niñks « մշակ, գործաւոր», daba «կերպ, ե-ղանակ, յատկութիւն», dabšnus «գեղեցիկ», հոլ. doba «յարմարոթիւն». udobinū «դիւ-րին», dobru «գեղեցիկ, լաւ», podobati «պատշաճիլ», dobli «ուժով», ná-do «պէտք է». չեխ. dobry «քաջ» ևն։ Բոլորի պարզ արմատն է հնխ. dhabh-«յօրինել, գեղեցիկ կերպով յարմարել» (Walde, 264, Berneker, 203-5, Trautmann, 42-3, Pokorny, 1, 824, Ernout-Meillet, 305)։-Հիւբշ. 438.
form, fashion, manner, way;
furniture;
formula;
—, գործ —ու, clever work, artistic production;
գրահաշուական —, algebraic formula;
— խօսից, style;
cf. Վրացի;
ի — քաղաքացի, in plain, in private clothes;
ի — եկեղեցական, in clerical attire, dressed like a clergyman;
զգեցաւ աշխարհական —, he dressed like a layman.
· Calfa
, ու հլ. (յետնաբար նաև ռ, ի-տ հլ.) «վարպետ բանուածք, արուեստաւոր գործուածք» ՍԳր. «միջոց» Ոսկ. հռովմ. 80. «ձև. եղանակ, կերպ, օրինակ» Ոսկ. հռովմ. 158, 207, Եփր. մրգ. 350 (գրծ. տարազիւք). որից տարազագործ «կտաւագործ վարպետ» Ես. ժթ. 10. տարազագործութիւն «ասրա-գործութիւն» Ոսկ. եփես. տարազել «յօրինել, ձևացնել» Մագ. այլատարազ «ուրիշ ձևով» Ոսկ. ես. կերպատարազ Նար. առաք. միա-տարազ Ըսիւք.։