Your research : 1 Results for վարսակ

Վարսակ, աց exact entry

See full entry →

s.

oats.

Etymologies (1)

, ո հլ. «մի տեսակ արմտիր. եռւ. լաֆ, լտ. avena fatua L» (Տիրացուեան. Contributo § 26) Ագաթ. Վեցօր. 88 (սեռ. վարսակոյ ձևով)։

NBHL (1)

Մանրախոտքն, որպէս լօռն, եւ վարսակն, եւ կնիւնն։ Յօղունն վարսակայ ամենեւին փոր եւ սնամէջ է։ (Ագաթ։ Վեցօր. Ե։)


Entries' title containing վարսակ : 3 Results

Վարսակալ, աց

See full entry →

s.

ornament for the hair, riband, frontlet, diadem.

NBHL (3)

Վարսակալ եդեալ ի գլուխ իւր։ Վարսակալ ածել մարգարտեայ։ Առանց ոսկւոյ եւ ականց զկրտսեր մարգարիտն երեքտակեան վարսակալ տպազարդութիւնս. (Բուզ. ՟Զ. 8։ Խոր. ՟Ա. 2։ ՟Բ. 7։ Յհ. կթ.։)

Զհետ գլխոյն գեղեցիկ իմն օրինակաւ յարմարեալ հիւսուն, եւ վարսակալաւ յօրինեալ շպտին. (Փիլ. տեսական.) ուր յն. σφηκούμενος contractus, cinctus.

Ըզկամարն եւ ըզվակասն, ըզվարսակալն ահարովնին. (Մագ. ոտ. մանուչ.։)


Վարսական, ի, աց

See full entry →

adj.

hair.


Վարսական

See full entry →
NBHL (1)

Մազն եթ ի վարսական խնամակալութենէ իմեքէ օծանիցի. (Նիւս. երգ.։)


Definitions containing the research վարսակ : 19 Results

Վարճող

See full entry →

s.

oats;
cf. Վարսակ.

NBHL (1)

ՎԱՐՃՈՂ կամ ՎԱՐՃՈԽ եւ ՎԱՐՃՈԽՈՒՏ. ա. Բառ ռմկ. որ թուի Վարսակ, եւ վարսակուտ.


Աղեղնակապարճ

See full entry →

s.

quiver.

NBHL (1)

Պատանի մի հեծեալ ի ձի, սուսեր ընդ մէջ, թուր զգօտւոյ, աղեղնակապարճ զմիջովն, վարսակալ եդեալ ի գլուխ իւր, եւ օդիկ արկեալ զուսովք իւր. (Բուզ. ՟Զ. 8։)


Բահուանդ, ից

See full entry →

s.

necklace, diamond to hang on the neck;
iron collar.

NBHL (1)

Բահուանդս բիւրակունս, եւ վարսակալս վայելավառս. (Ագաթ.։)


Երեքտակեան

See full entry →

adj.

triple, of three strings (of pearls).

NBHL (1)

Զկրտսեր մարգարիտն երեքտակեան (կամ երեքտակէն) վարսակալ ածել. (Խոր. ՟Բ. 7։ յորմէ եւ Ասողիկ. ՟Ա. 6. ունի Երեքտակեան։)


Երեքտակէն

See full entry →

cf. Երեքտակեան.

NBHL (1)

Զկրտսեր մարգարիտն երեքտակեան (կամ երեքտակէն) վարսակալ ածել. (Խոր. ՟Բ. 7։ յորմէ եւ Ասողիկ. ՟Ա. 6. ունի Երեքտակեան։)


Ածեմ, ածի, ա՛ծ

See full entry →

va.

to carry, to fetch, to bring;
to strike;
— ընդ իւր, to conduct;
— ի ներքս, — ի մէջ, to introduce;
— ի վերայ or — թափել, to infer;
— ի or վերածել, to reduce;
— ընդ քարշ, to drag along;
— զբոցով, to pass through flame, to enflame, to burn;
— զմտաւ, to consider, to think, to reflect;
— զբռամբ, to seize, to lay hold of;
— զձու, to lay eggs;
առանց ընդ բանս ինչ ածելոյ, without making any objection, readily;
— զհերս, to raze;
— զիրեւ՝ յինքն, to seduce, to entice.

NBHL (1)

Համարձակութիւն տայ նմա վարսակալ ածել։ Թաշկինակաւն՝ զոր ընդ գլուխն էր ածեալ, հանեալ պատէր. (Խոր. ՟Ա. 12։ Բուզ. ՟Ե. 2։)


Մարգարտեայ

See full entry →

adj.

of pearls, pearly.

NBHL (1)

Համարձակութիւն տայ նմա վարսակալ ածել մարգարտեայ (կամ մարգարտէ). (Խոր. ՟Ա. 12։)


Մանրախոտք, աց

See full entry →

s.

grass, greensward, sward, grass-plot.

NBHL (1)

Նաեւ մանրախոտքն դալարիք, իմն իմն եւ այլ եւ այլք եւ որիշ են նմանութեամբ ի միմենաց. որպէս լօռն, եւ վարսակն, եւ կնիւնն. (Ագաթ.։)


Վարսաւոր, աց

See full entry →

adj. ast. bot. s.

hairy, long-haired;
blazing-tailed;
comose, leafy, tufted;
Nazarite;
comet.

NBHL (1)

Աստղն անրախոտքն, որպէս լօռն, եւ վարսակն, եւ կնիւնն։ Ցօղունն վարսակայ ամենեւին փո՛ր եւ սնամէջ է. (Ագաթ.։ Վեցօր. ՟Ե։)


Փոր, ոյ, ի

See full entry →

s. adj. mar.

belly, abdomen, paunch;
womb, bowels, entrails;
concavity, cavity, hollow;
side, part;
hollow, empty, void;
— անօթոց, capacity of vases;
— նաւի, keel, ship's bottom, careen;
— սեխի, seed-pulp of melon.

NBHL (1)

Ցողունն վարսակայ ամենեւին փո՛ր եւ սնամէջ է. (Վեցօր. ՟Ե։)


Փոր, ոյ

See full entry →

zool.

cf. Բուռ;
cf. Պոր;
sea-scorpion, father-lasher, scorpaena;

NBHL (1)

Ցողունն վարսակայ ամենեւին փո՛ր եւ սնամէջ է. (Վեցօր. ՟Ե։)


Վարճոխուտ

See full entry →

adj.

full of, or abounding in oats.

NBHL (1)

ՎԱՐՃՈՂ կամ ՎԱՐՃՈԽ գ. եւ ՎԱՐՃՈԽՈՒՏ. Բառ ռմկ. որ թուի Վարսակ, եւ վարսակուտ.


Մանրախոտք, ոց

See full entry →
NBHL (1)

Նաեւ մանրախոտքն դալարիք, իմն իմն եւ այլ եւ այլք եւ որիշ են նմանութեամբ ի միմենաց. որպէս լօռն, եւ վարսակն, եւ կնիւնն. (Ագաթ.։)


Գաւարս, ից

See full entry →

s.

yellow millet.

Etymologies (1)

Ուռիղ մեկնեց նախ ՆՀԲ, յետոյ La-oarde. Gesam. Abhd. 27։ -ՀԲուս § 434 յիշում է նաև իռլ. coirce, cuirce, curca «վարսակ», հգերմ. hirse, hirs. «կորեալ»։


Հաճար, ոյ, ով

See full entry →

s.

rye;
cf. Հայքար.

Etymologies (1)

= Թերևս կովկասեաններից փոխառեալ բառ. հմմտ. լազ. ճուարի, վրաց. ჭვავი ճը-վավի «հաճար», վրաց. դզվարի, մինգ. դչու-յէ «վարսակ», ափխազ. աճա, աճարաձ «օր-րենեղէն», աբազ. hažrrù, շապս. haǰirri «ա-լիւր», վար. աճի, կուբ. աճէ, կայ. աճի «ցո-ռենեղէն»։-Աճ.


Ճամբար, աց

See full entry →

s.

camp, encampment.

Etymologies (1)

«մանեակ». մէկ անզամ ունի Սեբ. գլ. ժը, էջ 65. «Զարդարէ ի չքնաղս, ի գտակ և ի պատմուճանս բեհեզեայս յոսկ-ւոյ օծեալ, մեծացուցանէ ահագին պատուօք ի ճամբար ականակապ և ի գումարտակ»։ (Հացունի, Պատմ. տարազի 109 դնում է վարսակալ», որ ուղիղ է ըստ ծագման)։ Նոյն բառն է անշուշտ, որ Զքր. սարկ. Բ. 68 հին ձեռագրերից հանելով գործածում է. «ի գիշերի գաղտ եղեալ փախեաւ հեծեալ ի ջո-րի և ճամբար իւր եդեալ յաւանդ»։


Չեչ, ից

See full entry →

s.

trash, rubbish, trifles;
pock-mark.

Etymologies (1)

= Պրս. [arabic word] čat, որ և [arabic word] cas, [arabic word] žaž «դէզ կալի կամ կոյտ արմտեաց, զոր դիզեն զկնի ծեծելոյ և որոշելոյ ի յար-դէն զցորեանն ի կալին». նոյնից է թրք. թթր. čaǰ, čac, čaš, jaš «կալսած հաճարի կամ վարսակի դէզ. 2. մաքրելուց յետոյ կալի մէջ մնացած բարակ յարդը» (Будaгoвъ 1, 454). նոյն բառն է դարձեալ՝ որ թուրքերէնի միջոցով փոխ առնուելով՝ դարձել է սերբ. čadǰ, čadja, լեհ. čac, čadž «բարակ յարդ»։ -Աճ.


Վարս, վարսք, ից

See full entry →

s. fig. ast.

hair, head of hair, locks, tresses;
foliage, leafy branches, leaves, green dress;
coma, beams;
—ք գիսաւորի, beams or tail of a comet;
—ք բերինիկեայ, Berenice's hair, coma Berenicis;
—ք առիւծու, ձիոյ, mane;
—ք գեղածփեալ, waving, flowing locks;
cf. Հիւսակ;
հողս արկանել զ—իւք, to cover the head with ashes;
cf. Հեր, cf. Մազ.

Etymologies (2)

, ի հլ. (գործածւում է մանաւանդ յոգնակի) «երկար մազեր, ծամ» ՍԳր. փխբ. «աստղի ճաճանչ» Յոբ. լը. 32. Նար. յովէդ. Մաղաք. աբեղ. «ծառի սաղարթ» Պիտ. որից վարսաւոր «մազերը շատ» Ոսկ. ա. կոր. և ես. «ռիսաւոր աստղ» Փիլ. Ղևոնդ. Բրս. ծն, «սաղարթախիտ» ՍԳր. Ագաթ. վարսակալ Բուռ. վարսամ «գիսաւոր աստղ» Դամասկ. վարսամնահար «լուսնոտ, քնաշրջիկ» Կղնկտ. հրտր. Էմ. էջ 130. վարսավիրայ Եզեկ. ե. 1. Դատ. ժո. 19. Ոսկ. մ. ա. 4. վարսաւորիլ Սե-բեր. բարձրավարս Պիտ. Նիւս. երգ. թաղ-կավարս Մագ. ծաղկավարս Ճառընտ. սպի-տակավարս Պիտ.։

ԳՒՌ (dialectal) Ալշ. Բլ. Գոր. Ղրբ. Մշ. Շմ. Ջղ. վարս «կնոջ մազ» (անէծքների մէջ միայն գործածուած), Ագլ. վէօրս «խոպոպիք»։ Նոր բառեր են վարսակտուր, վարսավարար, սպիտակավարս։


Վարճոխ

See full entry →

cf. Վարճող.

Etymologies (1)

, որ և վարճող, վարժող «մի տե-ռաև անպիտան խոտեղէն» Վստկ. 32 (ՆՀԲ համարում է «վարսակ», ՀԲուս. § 2885 «վարսնակ» արաբ. և լտ. alka). որից վար-ճոխուտ «վարճոխներով լի (հող)» Վստկ. 33. Բառիս նշանակութիւնը ճշտելու համար հմմտ.՝