Your research : 1 Results for գուշակութիւն

Գուշակութիւն, ութեան exact entry

s.

prophecy;
presage, omen, prognostic;
augury, auspice, divination, denunciation.

· Calfa

NBHL (1)

Ի գուշակութիւն քումդ օրինկի ի կայս քառանկիւն կերպի հաստատեցաւ. (Նար. խչ.։)


Entries' title containing գուշակութիւն : 1 Results

Աստղագուշակութիւն, ութեան

s.

prognostic.

· Calfa


Definitions containing the research գուշակութիւն : 34 Results

Գուշակումն, ման

s.

cf. Գուշակութիւն.

· Calfa


Ապախտարք, րաց

s. pl. bad omen, sad destiny.

· Calfa


Առած, ից

s.

adage, proverb, saying, aphorism, sentence, apophthegm;
axiom, maxim, general proposition, rule, principle;
oracle.

· Calfa

NBHL (1)

λῆμμα. lemma, sumtum, propositio, apophthegma. Առեալ ի մէջ բան ինչ. որպէս առակ, վճիռ, զրոյց հասարակաց իբրեւ սկիզբն ըստ ինքեան ծանուցեալ, կամ որպէս առակ եղեալ սովորական. եւ ի սուրբ գիրս ՝ Պատգամ տեառն, սպառնալիք. յայտնութիւն. գուշակութիւն. տեսիլ.


Իղձ, ըղձից

s.

desire, wish, will;
prayer;
avidity, eagerness;
magician, sorcerer, foreteller of events;
guessing, divination, prophecy;
— լինել, to wish for, to envy, to covet, to desire eagerly, to burn with envy, with impatience, cf. Փափագեմ;
— առնել, cf. Աղօթեմ;
լնուլ զիղձս իւր, to satisfy one's desire, one's curiosity.

· Calfa

NBHL (1)

ԻՂՁՔ. գ. μαντεῖον vaticinium Ըղձութիւնք. դիւթութիւնք. գուշակութիւնք. պատգամախօսութիւնք, եւ տեղիք նոցա.


Իմացումն, ման

s.

cf. Իմացութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

νόημα, νόησις intellectio, intelligentia, cogitatio, sensus եւ այլն. իմանալն եւ իմանիլն. իմացութիւն. ըմբռնումն՝ մտօք. գուշակութիւն մտաց. հասկըցողութիւն, հասկընալը.


Երազադիւթութիւն, ութեան

s.

oneiromancy.

· Calfa


Երազահանութիւն, ութեան

s.

explanation of dreams

· Calfa

NBHL (1)

Երազադիւթութիւն. գուշակութիւն երազոց.


Ըղձութիւն, ութեան

s.

desire, wish;
divination, augury, omen.

· Calfa

NBHL (1)

ԸՂՁՈՒԹԻՒՆ. μαντεία vaticinatio, divinatio Հմայութիւն. սուտ գուշակութիւն. պատգամախօսութիւն ըստ ըղձի եւ ըստ մտի .... տե՛ս (Թուոց. 14. 23։ Երեմ. ՟Ժ՟Դ. 14։ Եզեկ. ՟Ժ՟Գ. 6. 7. 8. 23։ Իսկ Երեմ. ՟Ժ. 36.) որպէս Ըղձապատում։ Եւ (Թուոց. ՟Ի՟Բ. 7.) իբր Ուղերձ, կամ ընծայք առ ըղձապատումն. եւ այլն։


Լերդահմայ, ից

s.

haruspex, augur, diviner, soothsayer;
— լինիմ, to examine or consult the entrails, to prognosticate like an augur.

· Calfa

NBHL (1)

ԼԵՐԴԱՀՄԱՅ ԼԻՆԵԼ. ԼԵՐԴԱՀՄԱՅՈՒԹԻՒՆ. ἠπατοσκοπέω jecur speculor, exta consulo ἠπατοσκοπία jecinoris inspectio. Հմայել դիտողութեամբ լերդին. սուտ գուշակութիւն զննութեամբ լերդի.


Լերդահմայութիւն, ութեան

s.

soothsaying, (divination by the entrails of victims);
augury, omen.

· Calfa

NBHL (1)

ԼԵՐԴԱՀՄԱՅ ԼԻՆԵԼ. ԼԵՐԴԱՀՄԱՅՈՒԹԻՒՆ. ἠπατοσκοπέω jecur speculor, exta consulo ἠπατοσκοπία jecinoris inspectio. Հմայել դիտողութեամբ լերդին. սուտ գուշակութիւն զննութեամբ լերդի.


Միջագիտութիւն, ութեան

s.

divination or guessing the contents of.

· Calfa


Նուագ, աց

s.

music, song, air, tune, melody, strain;
sonnet;
cup, goblet, bowl, mug;
fashion, manner;
bout, time;
երեքսրբեան —, trisagium, agiology;
յօրինել —ս, to modulate, to sing;
հեշտացուցանել զ—ս, to make a sweet concert or harmony;
զյաղթութեան —ս երգել, to sing an epinicion, a triumphal song;
fashion, manner;
bout, time;
զառաջին —ն, յառաջնում —ի, the first time;
ի բազում —ս, ի —ս բազումս, յայլ եւ այլ —ս, more than once, several or many times, over and over again;
ի միումն —ի, once, at once;
all at once;
զմի — եւս, once more;
վասն միոյ —ի, առ մի —, for once;
զայս մի եւս —, more, once again;
յերկարագոյն —օք զբանիւք անկանել, to be prolix, to prolong the discourse;
յերկարագոյն —օք, long, a great while or time;
զվեց օրն մի մի —, once a day for six days;
լուր զայս վերջին —, hear for the last time;
cup, goblet, bowl, mug;
— ոսկի, golden cup or goblet.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ բոլորեցաւ ակումբ բազմականին, սուրբն Յովսէփ սկսաւ զուրախութեան նուագն մատուցանել. (Եղիշ. ՟Ը. (ուր մարթ է իմանալ եւ բարբառ աւեաւոր, կամ գուշակութիւն աւետաբեր ժամու)։)


Հաւադիւթականն

s.

augurial science.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՒԱԴԻՒԹԱԿԱՆՆ. cf. ՀԱՒԱԴԻՏՈՒԹԻՒՆ. Հաւահմայութիւն, դիւթութիւն կամ սուտ գուշակութիւն հաւադիտաց.


Հրամանատրութիւն, ութեան

s.

command, order, ordination;
leave, license, permission.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ χρησμῳδία oraculum, vaticinium. Պատգամատրութիւն. գուշակութիւն.


Հմայք, յից

s.

divination, augury, prognostication, witchcraft, sorcery, conjuration, enchantment;
— յանուանէ, onomancy, nomancy;
չարագոյժ —, evil presage;
հմայութիւնս առնել, հմայս հմայել, to seek a sign or augury;
to believe in divination;
cf. Հմայեմ;
հմայից անսալ, to have faith in diviners;
լուծան հմայք, the charm is broken.

· Calfa

NBHL (1)

οἵωσις, οἱώνισμα, οἱωνισμός , κληδονισμός, μαντεία, -είον ominatio, omen, augurium, praestigia, -gium;
vaticinium, hariolatio. (լծ. իմայք. իմացք. եւ հմտութիւն) Սուտ գուշակութիւն. ըղձութիւն. ըղձապատումն լինել. կախարդութիւն.


Նախագիտութիւն, ութեան

s.

cf. Կանխագիտութիւն.

· Calfa


Նախաճառութիւն, ութեան

s.

prediction, prophecy.

· Calfa

NBHL (1)

πρόρρησις, προανάρρησις praedictio, vaticinium. Նախաձայնութիւն. կանխասացութիւն. գուշակութիւն.


Նախատեսութիւն, ութեան

s.

foresight, prevision;
prophecy.

· Calfa

NBHL (1)

προθωρία, πρόγνωσις, πρόνοια praevisio, praesensio, praescientia, provisio, providentia. Կանխատեսութիւն. նախադիտութիւն. նախագուշակութիւն. եւ Յառաջատեսութիւն. տեսչութիւն. տնտեսութիւն. նախահոգութիւն. դիտողութիւն.


Յառաջագուշակ

cf. Նախագուշակ.

· Calfa

NBHL (1)

Յառաջագոյն գուշակօղ եւ գուշակողական. նախագուշակ. եւ Նախագուշակութիւն.


Մոգութիւն, ութեան

s.

profession of a sorcerer;
magic art, demonology, witchcraft, charm.

· Calfa

NBHL (1)

μαγεία magia. Մոգական արուեստ. սուտ գուշակութիւն. հմայք. եւ դեն մոգուց. կրակապաշտութիւն. եւ Դիւթութիւն. կախարդութիւն. յն. մաղի՛ա. լտ. մաճի՛ա. թ. մէճիւսիյէթ


Մարգարէութիւն, ութեան

s.

prophecy;
the book of the prophets.

· Calfa

NBHL (2)

Մարգարէութիւն իմն յոչ կամաց լեալ նմա առաջիկայ դիպուածն իւր. իբր չար գուշակութիւն. (Խոր. ՟Ա. 23։)

προφητεία prophetia, vaticinium. Մարգարէ գոլն։ եւ մարգարէանալն. գուշակութիւն. նախաձայնութիւն. գիրք կամ պատգամք մարգարէից.


Կարդացումն, ման

s.

lecture.

· Calfa

NBHL (1)

Կարդացութիւն մարգարէութեանցն յառաջ գուշակութիւն է վասն եկեղեցւոյ. (Սիւն. եկեղ։ եւ Ոսկիփոր.։)


Կանխասացութիւն, ութեան

s.

prediction.

· Calfa

NBHL (1)

πρόρρησις praedictio, vaticinium. Նախաձայնութիւն. գուշակութիւն. մարգարէութիւն. բանն նախաձայնեալ.


Ծննդաբանութիւն, ութեան

s.

genealogy, list of ancestors;
genethliacs, horoscope, astrology;
— դից, theogony.

· Calfa

NBHL (1)

ԾՆՆԴԱԲԱՆՈՒԹԻՒՆ. γενεθλιαλογία genethlialogia, praedictio e natali die. Ախտարք. աստղահմայութիւն. սուտ գուշակութիւն յօրէ եւ ի հանգամանաց ծննդեան ուրուք.


Ծնունդ, ծննդեան, ծննոդոց

s.

childbirth, confinement, delivery, lying-in;
birth, nativity, filiation;
origin, rise, source;
generation, race, offspring;
infant or child;
fruit, production;
effect;
horoscope, nativity;
—ք, posterity, children, descendants;
խթումն ծննդեան, Christmas-eve;
— Քրիստոսի, Christmas, nativity of our Lord;
—ք or գիրք ծննդոց, Genesis;
վերստին —, regeneration, renewing;
միւսանգամ —, resurrection;
— մտաց, conception, conceit;
— լուսնի, new moon;
— փոխոյ, interest;
usury;
— կենդանեաց, brood, litter, covey;
մերձ ի —, near lying-in;
about to bring forth young;
կալ ի ծննդոց, to cease from bearing, to become sterile;
օր ծննրոց, anniversary of birth-day;
երկիր ծննդեան իմոյ, my native country or soil, birth-place, home.

· Calfa

NBHL (1)

γένεσις, γενέθλια, γενεθλιαλογία, genitura, natalitia, positus caeli tempore nativitatis. Ծննդաբանութիւն աստղահմայից. ախտարք. աստղն՝ ընդ որով ասեն զոք ծնեալ, եւ նովին յօդեն գուշակութիւնս բախտից.


Խտրեմ, եցի

va.

to distinguish, to discern, to make a difference;
to observe rigorously or scrupulously;
— զբարեկամն ի մարդելուզէ, to distinguish a friend from a fawner.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծապէս խտրեաց ընդ միտս իւր. իբր խտրանս կամ չար գուշակութիւն համարեցաւ։


Տեսողութիւն, ութեան

s. ast.

cf. Տեսանողութիւն;
theorem;
vision, visibility.

· Calfa

NBHL (1)

ՏԵՍՈՂՈՒԹԻՒՆ. θεωρία contemplatio ὄραμα visio. եւ προφητεία prophetia. Խորհրդաւոր տեսութիւն, կամ Տեսանողութիւն. մարգարէութիւն. գուշակութիւն.


Քաւդէութիւն, ութեան

s.

magic;
astrology.

· Calfa

NBHL (1)

որ գրի եւ ՔՕԴԷՈՒԹԻՒՆ. μαντεία divinatio, vaticinium. Քաղդէութիւն. աստղահմայութիւն. սուտ գուշակութիւն. երազահանութիւն.


Քիմք, քմաց

s. fig.

palate;
liking, caprice, fancy;
ընդ քմաց, by whim, humorously, capriciously, fantastically;
ի քմաց, according to one's fancy, liking;
ընդ քիմս ժպտիլ, to laugh constrainedly, from the teeth outward;
լեզու նորա ի քիմս իւր կցեցաւ, his tongue clove to his palate.

· Calfa


Ծնունդ, ծննդեան, ծննդոց

NBHL (1)

γένεσις, γενέθλια, γενεθλιαλογία, genitura, natalitia, positus caeli tempore nativitatis. Ծննդաբանութիւն աստղահմայից. ախտարք. աստղն՝ ընդ որով ասեն զոք ծնեալ, եւ նովին յօդեն գուշակութիւնս բախտից.


Նախաձայնութիւն, ութեան

NBHL (1)

προφώνησις praenunciatio, praedictio. Կանխաձայնութիւն. նախասացութիւն. գուշակութիւն.


Ախտարմոլ, Ախտամախ

s.

astrologer, one who professes judiciary astrology, magician, sorcerer.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

կամ նաև ախտարմող, ախ-տարմաղ, ախտարմախ, ի-ա հլ. «աստղերը դիտելով գուշակութիւն անող». երկու անգամ միայն գործածուած է. մին՝ Խոր. բ. 67 և միւսը՝ Շիր. բոլորն էլ սխալ գրչութիւններ են և աէտք է ուղղել ախտարմար,


Հարց, ից

s.

demand, interrogation, question, examination;
cf. Հարցն;
— եւ խնդիր առնել, to ask, to make inquiries, to inquire about;
ի — եւ ի փորձ արկանել, անկանել, to question, to examine;
ի — եւ ի խնդիր մտանել ընդ ումեք, to discuss, to argue, to dispute.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

, ի հլ. «հարցում, փորձ, քննու-թիւն» Ագաթ. Սեբեր. որից հարցանել ՍԳր. հարցափորձ ՍԳր. Եւս. պտմ. հարցուփորձ Յոբ. լա. 14. հարցփորձ Կորիւն. հարցաքըն-նել Ոսկ. յհ. բ. 11. հարցումն ՍԳր. Փարպ. հարցաւոր Ոսկ. յհ. բ. 14. գիտահարց Մծբ. հարցախնդիր, հարցաքննիչ (նոր բառեր). արմատը նշանակում է նաև «հմայել, կա-խարդութիւն անել, գուշակել», որից հարցուկ «կախարդ» ՍԳր. Կոչ. հարցկութիւն Ոսկ. ես-հատահարը «սերմերով հմայող» Ոսկ. բ. տիմ. ը. և տիտ. հաւահարց «թռչուններով գուշակութիւն անող» Օր. ժը. 10. բ. մն. լգ. 6. գետնահարց Ոսկ. ես. մեռելահարցութիւն Կոչ. (իմաստի զարգացման համար հմմտ. վրաց. მკითხავი մկիթխավի «հարցուկ, վհուկ», թուշ. յօთხობ կիթխոբ «դիւթու-թիւն». երկուսն էլ კითხ կիթխ «հարցնել» արմատից)։


Մարգարէ, ից

s.

prophet, seer;
սուտ —, false -;
կին —, prophetess;
փոքր —ք, the Lesser prophets.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

= Պհլ. գւռ. *margar-ձևից. այս բառը թէև աւանդուած չէ գրականութեան մէջ, բայս նոյնն են հաստատում սրանից ածանցուած նորագիւտ սոգդ. mārkrāy, mārkarāk «կա-խարդ» (Gauthiot, Gram. sogd. էջ 77). mārkrāyt «գուշակք, վհուկք» (եզակին պի-տի լինի *mārkarē), որոնք գործածուած են Մանիքէական գրուածքների մէջ (Meillet BSL 1965)։ Բառիս հնագոյն ձևն է զնդ. *maϑra-kara-, որ կազմուած է զնդ. [arabic word] ︎ maϑra-«բառ. Ս. Գրքի խօսքերը» և ❇ kara-«գործող, կերտող» բառերից. հմմտ. նոյն բառից ածանցուած ուրիշ ձևեր. ինչ. զնդ. ❇ maϑran-«կանխասաց. կանխագուշակ, մարգարէ» (Գաթաների մէջ գործածուած է միայն Զրադաշտի համար), ❇ maθro-pərəsa-«Աւես-տայագէտ», mղϑrə-baešaza- [arabic word] ︎ կամ («սուրբ» ածականով) [arabic word] ︎ xe18 maϑrəm-spəntəm-baesaza-«բանիւ սրբով բժշկող». հմմտ. նաև սանս. [other alphabet] mántra-«ծիսական կամ մոգական բանա-ձև», որից [other alphabet] mantrayati «ծիսական կամ մոգական բանաձևեր արտասանել», [other alphabet] mantrakāra «երգահան, եր-գասաց», [other alphabet] mantravādin «կախարդ, մոգ, որ զանազան մոգական բա-նաձևերով հիւանդների վրայ աղօթում ու բժշկում է»։ Ըստ այսմ մեր մարգարէն էլ, որ զրադաշտական կրօնից փոխառեալ բառ է, նշանակում էր նախապէս այն արևելեան կարդացողները, որոնք Ս. Գրքերից զանա-զան աղօթքներ կարդալով հիւանդների վը-րայ, բժշկում էին նրանց, և կամ այդ գըր-ուածքներից գուշակութիւններ էին հանում. Քրիստոնէութեան հաստատութեամբ բառը նոր գաղափարների դրոշմն ստացաւ և նոր իմաստով սրբագործուեցաւ. այնպէս՝ ինչպէս պատարագ բառը հասարակ և աշխարհիկ «նուէր» նշանակութիւնից՝ անցաւ քրիստո-նէական քաւութեան պատարագի իմաստեն։ Արիական բառերին ցեղակից են յն. μάντις «մարգարէ», μαντεία «մարգարէութիւն, պատգամ», μαντοσύνη «մարգարէական գի-տութիւն», որոնք բոլորը միասին ծագում են հնխ. men-«մտածել» արմատից (Boisaq 609)։