Your research : 1 Results for գորով

Գորով, ոյ exact entry

See full entry →

s.

tenderness, sensibility, pity, compassion;
fondness, sympathy;
a. affectionate, tender.

Etymologies (3)

. ո հլ. «սէր, խանդաղատանո» Փիլ. Մանդ., որից՝ գորովալիր Ոսկ. բ. կոր., գորովալի Եփր. ծն., գորովել Եփր. զղջ. Պը-ղատ. օրին., գորովագին Մանդ., գորովանք Փիլ. իմաստ., դիւրուգորով Յհ. կթ., մաքրա-գորով Սարկ. աղ., հոգիագորով Յիշ. ոսկ. յհ., քաղցրագորով (նորագիւտ բառ) Ոսկ, ստր. տող 4, մայրագորով Ոսկիփ. ևն։

ՆՀԲ «խորովումն սրտի», սանս. գա-ռունեա։ Տէրվ. Նախալ. 80 սանս. har, գերմ. gern «հաճելի», յն. χαιρειν «ու-րախ լինել» ձևերի հետ հնխ. ghar-«սիրել» արմատից։-Հիւնք. էջ 207 կորով <լտ. vigor, «յորմէ ի հակառա-կէն» գորով, գորովիմ, յորմէ անագո-րոյն, անագորոն և որովայն. բայց էջ 348 մոռանալով սրանք՝ դնում է նախ որովայն, յորմէ գորով, «յորմե ի հա-կառակէն» կորով, Karst, Յուշարձան, 4Ո5 սումեր. gur «շողոմել»։ Տե՛ս և գուրգուրալ։ Պատահական է սանս. kar-va «սէր»։

ԳՒՌ (dialectal) Այս արմատից է գորովրել Վն. «սիրով ու գորովով համոզել»։

NBHL (12)

Ի մտերմութենէ բնական գորովոյ։ Ախտս գորովոյ կրել։ Անճառելի ճաճաքանօք գորովոյ զմանկանէն կախեալ էր։ Ի խանդաղատանաց գորովոյն։ Սիրով գորովոյ. (Փիլ.։)

Ոչ խռովին աղիք իւր ի վերայ նորա, եւ գորովն ոչ տոչորէ զնա. (Հց. աթ. կիւրղ.։)

Ջերմագութ գորովով առաւել քան զհայր գթած խնամել եւ սիրել. (Մանդ.։)

Ջերմագութ գորովով ... պահեա՛ զհաւատացեալքս ի քեզ։ Այնու եւ գոհանամք եւ ի գորով ածեմք. (Խոսր. պտրգ.։)

Առնել գորովս գրգանաց։ Որ կարի գորովոյ բանք էին. (Արշ.։)

Ընդ գերունակ գորովոյն՝ աստուած։ Գորովոյ գրկի. (Նար. ՟Խ՟Թ. եւ Նար. խչ.։)

Դայեակ (է քահանայի), առ ի զջերմն գորովոյ արկանել ի վերայ տղայոցն ի քրիստոս զգութ. (Սարկ. քհ.։)

Որդիական գորովով ձայնէր զնա մայր. (Տօնակ.։)

Ի գորովս միմեանց գոչէին. (Մաշկ.։)

Շունք բազում գորովս եւ միամտութիւնս ցուցանեն առ տեարս իւրեանց. (Վրք. ոսկ.։)

Ցաւ գորովին խոցոտէր զսիրտսն. (Ճ. ՟Ա.։)

(Պոռնիկք) բարբառս նուաճեն գորովս լսելեաց քոց. (Նեղոս.։)


Entries' title containing գորով : 17 Results

Խանդագորով լինիմ

See full entry →

sv.

to be moved, touched, affected.

NBHL (2)

ԽԱՆԴԱԳՈՐՈՎ ԼԻՆԵԼ. Գորովիլ խանդիւ սրտի. խանդաղատիլ գորովով.

եղեւ խանդագորով սրտաճմլիկ մարիամանց եղբայրական գութ. (Նար. տաղ ղզր.։)


Գորովագին

See full entry →

adj. adv.

tender, affectionate, sensible, affecting, charitable;
compassionate, feeling;
pathetic;
tenderly, feelingly.

NBHL (2)

Կարի գորովական. գորովագութ.

Չէ՛ դահիճ սպանօղ, այլ հայր գորովագին. (Մանդ. (ա՛յլ ձ. գորովագութ)։)


Գորովագութ

See full entry →

cf. Գորովագին.

NBHL (4)

φιλόστοργος propensus ad amorem, indulgens Ունօղ զգորով գթոյ. գթած. բարեգութ.

Գորովագութ տէրն։ Քան զամենայն հայր՝ գթած է, եւ քան զամենայն մայր՝ գորովագութ. (Խոսր.։)

Ո՞ր հայր սիրելի, կամ ո՞ր մայր գորովագութ, որպէս պօղոս. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա։)

Զի՞ ասէ լայք, եւ ճմլէք զսիրտ իմ. ոչինչ գորովագութ սէր քան զայս է տեսեալ ... Տեսանէ՞ք զգորովագութ սէրն (աշակերտաց առ նա), զամենայն ինչ յաստուած ապաստան առնէին. (Ոսկ. գծ.։)


Գորովալի

See full entry →

cf. Գորովագին.

NBHL (4)

ԳՈՐՈՎԱԼԻ ԳՈՐՈՎԱԼԻՐ ԳՈՐՈՎԱԼԻՑ. Լի գորովով. գորովագին.

Նորագոյնս առնէ զձայն իւր գորովալիր նազանօք, եւ աղերսական զօրութեամբ շուրջ փարելով. (Համամ առակ.։)

Որո՞ց ծնօղք առ որդիս այսպէս գորովալիր միշտ ի պատահեալսն լինին, որպէս նա առ աշակերտսն. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)

Տեսանիցէք զքար, զի գոչեսցէ գորովալիր. (Հ. կիլիկ.։)


Գորովալիր

See full entry →

cf. Գորովագին.

NBHL (4)

ԳՈՐՈՎԱԼԻ ԳՈՐՈՎԱԼԻՐ ԳՈՐՈՎԱԼԻՑ. Լի գորովով. գորովագին.

Նորագոյնս առնէ զձայն իւր գորովալիր նազանօք, եւ աղերսական զօրութեամբ շուրջ փարելով. (Համամ առակ.։)

Որո՞ց ծնօղք առ որդիս այսպէս գորովալիր միշտ ի պատահեալսն լինին, որպէս նա առ աշակերտսն. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)

Տեսանիցէք զքար, զի գոչեսցէ գորովալիր. (Հ. կիլիկ.։)


Գորովալից

See full entry →

cf. Գորովագին.

NBHL (4)

ԳՈՐՈՎԱԼԻ ԳՈՐՈՎԱԼԻՐ ԳՈՐՈՎԱԼԻՑ. Լի գորովով. գորովագին.

Նորագոյնս առնէ զձայն իւր գորովալիր նազանօք, եւ աղերսական զօրութեամբ շուրջ փարելով. (Համամ առակ.։)

Որո՞ց ծնօղք առ որդիս այսպէս գորովալիր միշտ ի պատահեալսն լինին, որպէս նա առ աշակերտսն. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)

Տեսանիցէք զքար, զի գոչեսցէ գորովալիր. (Հ. կիլիկ.։)


Գորովական, ի, աց

See full entry →

cf. Գորովագին.

NBHL (3)

Ունակ գորովոյ. յայտարար գթոյ. խանդաղատական. խանդակաթ սիրով բերեալ. գուրգուրացօղ, հատկսկիծ.

Կինն նորա ողորմած եւ գորովական էր յոյժ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Գ։)

Իւրաքանչիւրոց առ բաղազանսն իւր ունելով զգորովականն (բերումն). (Պղատ. տիմ.։)


Գորովաղէտ

See full entry →

adj.

affecting, moving, touching.


Գորովամայր

See full entry →

adj. s.

affectionate towards ones mother, or who has an affectionate mother;
pia-mater.

NBHL (3)

Ունօղ զգորով առ մայր իւր.

Սանդիացքն գորովամարք զաղբիւրս խնդրէին զկաթինն. (Մաշկ.։)

Աղքատն գորովայ ձայնիւ աղերսէր. (Ոսկ. ապաշխ.) ընթերցի՛ր, գորովալի ձայնիւ, կամ գորովաձայնիւ։


Գորովանք, նաց

See full entry →

s. adv.

cf. Գորով;
գորովանօք, tenderly.

NBHL (1)

Ախտ գորովանց. (Փիլ. իմաստն.։)


Գորովասէր

See full entry →

adj.

affectionate, tender, feeling, charitable.

NBHL (2)

Գթասէր. բարեգութ. գորովալից.

Զհարցն գորովասիրաց պահել սովորութիւն. (Լմբ. պտրգ.։)


Գորովեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to be affected, tonched with compassion;
to affect, to flatter, to caress.

NBHL (8)

ԳՈՐՈՎԵՄ ԳՈՐՈՎԻՄ. φιλοστοργέω, στέγω ad amandum propensus sum, diligo եւ այլն. Ցուցանել զգորով. բերիլ գորովանօք. խանդաղատիլ. գթասիրել. գուրգուրալ գթով ու սիրով, սիրել ու կսկծալ.

Հարք ի վերայ որդւոց լային, մարք ըզդստերս գորովէին. (Գանձ.։)

Տիկինն մեր յոյժ գորովէ եւ սգայ զսիրելի որդեակն իւր։ Ի գթոյն ի գիրկս առեալ գգուեն, եւ խանդաղական ձայնիւ գորովեն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)

Սիրական ձայնիւ գորովեն, բարբառ արգելուն (կամ գելուն). (Եփր. զղջ.։)

Գրգեցեր, (այսինքն) գգուեցեր եւ գորովեցեր, եւ սիրով սնուցեր. (Լծ. նար.։)

Որպէս մանուկ կարօտանալով գորովէ, եւ առ ի ծնողացն փափագէ. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)

Գուցէ գորովեալ առ միմեանս ազդացն ըստ օրինի եղբարց (հաւատակցաց), ապստամբեսցին ի մէնջ. (Փարպ.։)

Խոնարհեալ գորովեցայք առ ի բնութիւնս վտանգաւ չարչարեալս եւ ողորմագնս. (Բրս. ողորմ.։)


Գորովումն, ման

See full entry →

s.

affection, compassion, fondness, sympathy.

NBHL (2)

Ի վերայ աղեաց եւ արեան գորովումն։ Տեառն, այնմ՝ որ առաւել քան զմեզ գթայ, եւ տարաձիգ է նորայն գրգանս եւ գորովումն քան զհօր եւ զմօր. (Մագ. ՟Ի՟Ը. ՟Կ՟Ե։)

Հայկական գորովմամբ խրատեալ. (Վրք. հց. ձ։)


Դիւրագորով

See full entry →

adj.

tender, pitiful.

NBHL (2)

Իբր Բարեգորով.

Դեսպանս առ թագաւորն առաքէր մօտալուտ եւ դիւրագորով հաշտութեան. (Յհ. կթ.։)


Մայրագորով

See full entry →

cf. Մայրագութ.

NBHL (1)

ՄԱՅՐԱԳՈՐՈՎ ՄԱՅՐԱԳՈՒԹ. Որ ունի զգորով եւ զգութ մայրական. (Ոսկիփոր.։ Գանձ.։)


Definitions containing the research գորով : 89 Results

Խարշատիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to burn, to scorch, to be parched, to wither;
— ի ծարաւոյ, to be parched with thirst;
— գորովով՝ գթով, to burn with love, with tenderness.

NBHL (2)

Եւ Խորովիլ ի գորովոյ գթոյն. աղէ խարշիլ. աղէկիզիլ. աղէխորով լինել. մորմոքիլ.

Խարշատի գորով ծնողացն ի վերայ որդոցն։ Մայրենի գթով խարշատեցաւ ի վերայ նորա։ մայրենիգթով խարշատեցաւ ի վերայ նորա։ Ի սէր մեր գորովով խարշատեալն։ Խօսիմ խարշատեալ. (Լմբ. առակ. եւ Լմբ. վերափոխ. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Ջերմագութ

See full entry →

cf. Գորովագութ.

NBHL (2)

διεθερμένος ταῖς σπλάγχνοις valde incalescens visceribus. Ջերմն գթով. գորովագութ. աղէխորով. եւ գորովական. ջերմեռանդն. կաթոգին.

Ջերմագութ սրտի։ Ջերմագութ գորովով։ Ջերմագութ սէրդ ձեր։ Ջերմագութ պաղատանօք։ Ըղձիւն իմն եւ ջերմագութ հայեցուածով. (Խոսր.։ Ոսկ. մելիտ.։ Մծբ. ՟Ծ՟Բ։ Պիտ.։)


Գութ, գթոյ, գթով

See full entry →

s.

pity, compassion, tenderness, commiseration, feeling, mercy, sensibility, tender heart;
ի — ածել՝ շարժել, — արկանել, ի — խանդաղատանաց շարժել, to move, to soften, to entreat tenderly;
փակել զ—ս իւր յումեքէ, to harden one's heart against another;
—ք նորա առաւել եւս են ի ձեզ, he loves yon more intensely;
առ — տոհմի նորա, for the love of his race;
յիմրիլ ի — երեսաց ուրուք, to go mad on account of the beauty of some one;
— մեր առաջի երեսաց քոց, let our supplications find favour in thy sight;
կին առնուլ ի նմանէ զի — անկցի, to marry into bis family for the purpose of strengthening the bonds of friendship;
-ք, the Goths, the nation of Goths.

Etymologies (1)

, ո հլ. «կարեկցութիւն, գթութիւն, 2. սէր. 3. աղաչանք, պաղատանք» ՍԳր. Ա-գաթ. Եւս. քր., որից՝ գթալ «խղճալ, ողոր-միլ» ՍԳր. «փափագիլ» Լմբ. սղ., գթութիւն ՍԳր, գթալի Մծբ., գթած ՍԳր. Ագաթ., գթա-ծագոյն Ոսկ. բ. կոր., գթածագործ Կոչ. 361, բազմագութ Յկ. է. 11, գորովագութ Մանդ. Խոսր., բարեգութ Պիտ. Յճխ., մեծագուր Վեցօր., յաճախագութ Ոսկ. ես. և մտթ. Սե-բեր., յորդագութ Մծբ., անգութ Գ. մակ. ե. 26. Բ. տիմ. գ. 3. Ոսկ. բ. տիմ. ևն։ Նոր գրականում շինուած բառեր են՝ գթասիրտ, գթասրտութիւն, գթոտ, գթառատ, անգթօ-րէն, գթաշարժուիլ ևն։


Գալար, ից

See full entry →

s.

turn, rotation;
tenderness of heart, bowel.

Etymologies (1)

(ի հլ. ըստ ՆՀԲ, թէև առանց վը-կայութեան) «ոլորք» (օձի ևն) Վրդն. ի յհ. Ոսկիփ., «սիրտը գորովից ճմլուիլը» Վրք. հց. Ոսկիփ., որից գալարել, գալարիլ «ոլո-րել, ոլորուիլ, փաթաթուիլ. 2. սիրտը ճմլել, զաւից տրորուիլ» ՍԳր. Ոսկ. մ. բ. 28. Եզն.. գալարափող «մի տեսակ մեծ և գալարուն փող» Եղիշ. Գնձ., գալարեցուցանել Մանդ. Վրք. հց., գալարումն Պղատ. տիմ., գալա-րուն Սարգ.։


Անագորոյն

See full entry →

adj.

perfidious, disloyal, traitorous, treacherous, treasonable, faithless;
cruel, ferocious, inhuman, barbarous.

Etymologies (2)

(անհոլով է. գրուած է նաև անագորոն, անագորուն, անագորովն) «ան-գութ, անողորմ» ՍԳր. Ոսկ. Վեցօր. 189. «ան-խելք, անմիտ» Սղ. ճժը. 158. Բ. մակ. բ. 33 որից անագորոյնութիւն (անագորոնութիւն կամ անագորունութիւն) «անգթութիւն» Ոսկ. մտթ. «անբանութիւն» Ոսկ. յհ. անագորունա-գոյն. Կոչ. 331. արդի գրականում ընդունված է միայն անագորոյն ձևը՝ առաջին նշանակու-թեամբ։

Հներից Մեկն. հռ. ա. 31 ստուգաբանում է «անագօրոյնք, այսինքն անգորովք և անգութք»։ Այսպէս նաև ՀՀԲ, Ինճիճեան, Եղանակ Բիւզ. 1820, էջ 212, ՆՀԲ և Հիւնք

NBHL (3)

ԱՆԱԳՈՐՈՅՆ. գրի եւ ԱՆԱԳՈՐՈՆ. ԱՆԱԳՈՐՈՒՆ. ԱՆԱԳՈՐՈՎՆ. իբր անգորով, անգութ, անկարեկից, խստասիրտ. ἅστοργος, naturalis amoris expers, ἁσυμπαθής, adfectu carens, ὡμός, crudelis եւ այլն. անողորմ. մէրհամէթսիզ, զալըմ.

Անագորոյնք, այս ինքն անգորովք եւ անգութք։ Անագորոյն, անյագ դառնութեամբ. (Արիստակ. գրչ.)

Յանագորովն թշնամեացն եղծանէին կարգք եւ օրէնք։ Անագորոյնս համարիս զայնոսիկ, որք ոչ ընդ քեզ սգայցեն։ Զանց առնես անագորոյն մտօք. (Ոսկ. ես. եւ Եբր. եւ Մտթ.։)


Մայր, մօր, մարբ, մարք, մարց

See full entry →

s. fig.

mother, mamma;
matrix, mould;
mother, author, cause, source, spring, rise;
cf. Մայրագիր;
— անասնոց, dam, mother;
— թռչնոց, mother, ben;
մեծ —, grand-mother;
— հասարակաց, our common mother, earth;
— եկեղեցի, եկեղեցեաց, mother church;
cathedral, basilic;
— լեզու, mother tongue;
— քաղաքաց, metropolis, capital;
— արեւու, the west, sun-set;
— վանից, մարց պետ, abbess, prioress;
— գեղեցիկ, nurse, wet nurse;
foster-mother;
անգործութիւնն է — ամենային ախտից, idleness is the mother of all vice;
ազնիւ, գորովագութ —, good, tender mother;
անպիտան, չար —, bad, ill-natured mother;
— լինել, to be a mother;
կորուսանել զ— իւր, to lose one's mother;
ի — դարձուցանել, to put out, to extinguish or blow out;
թաղիլ ի —ն ամենեցուն, to return to mother earth;
արեգակն ի —ն դառնայր or մտանէր, the sun was setting.

Etymologies (1)

(մօր, մարբ, մարք, մարց, մարբք) «մայր, մայրիկ» ՍԳր. Եզն. Ոսկ. ևն. որից մայրաբար Եփր. ծն. մայրակեր Ոսկ։ մ. գ. 3. մայրակնութիւն «իր մօր հետ ա-մուսնանալը» Ոսկ. տիտ. 328 (չունի ՆՀԲ), մայրաքաղաք ՍԳր. մօրաքոյր Ղևտ. ժո. 13 մօրեղբայր (հնից չէ աւանդուած), մօրեղ-բօրորդի Պղատ. օրին. մօրու «խորթ մայր. Ոսկ. պօղ. Ա. 328. Սեբեր. 42 (նաև գրուած մուրու). Եւս. քր. Բ. էջ 116 (ձ. ի մօրէն). աստուածամայր Շար. Սկևռ. Գնձ. անմայր ես. ծդ. 1. Եբր. է. 3. Կոչ. գորովամայր Մաշկ. եղերամայր Ոսկ. եբր. և Փիլիպ. ման-կամայր Ագաթ. մատաղամայր Գ. մկ. ա. 11։ ոսկեմայր Ագաթ. կնքամայր Մխ. ապար. կոչամայր Վրդն. ծն. կուսամայր Պիտառ. ճամամայր Ծն. խգ. 29. Եւս. քր. միամօր ՍԳր. (յգ. սեռ. միամօրուց Տոբ. ը. 19), համմօրեալ Մխ. դտ. ևն։


Աղետական, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Աղէտակոծ.

NBHL (1)

Աղետաւոր. գորովական.


Աղետակոծ

See full entry →

adj.

cf. Աղէտական.

NBHL (1)

Սկսանի ասել այսպիսի ինչ տաղս գորովալի, եւ երգս աղետակոծս. (Պտմ. աղեքս.։)


Աղէխարշ

See full entry →

adj.

cf. Աղէխորով.

NBHL (2)

Խարշիչ եւ խարշատիչ աղեաց, կամ սրտի. տոչորիչ. կսկծեցուցիչ. եւ Խարշատեալ սրտիւ. մորմոքեալ. գորովական.

Առաջի ունելով զմեռեալ որդի՝ աղէխարշ գորովոյն տագնապեալ զնա։ Աղէխարշ գթով կորզել հնարիմ. (Լմբ. պտրգ.։)


Աղէկոտոր

See full entry →

adj.

pitiable, that excites compassion.

NBHL (1)

Որ ինչ լինի կոտորմամբ աղեաց. աղէխարշ. գորովական. աղէխարշեալ. սիրտը կտրտօղ կամ կտրտած.


Աղէտ, ետի, իտի, ից

See full entry →

s.

misfortune, misery, evil, calamity, disaster;
ո՜վ աղետիցս, alas! oh how unfortunate I am !

NBHL (2)

Աղեաց գալարումն. գորով. գութ. ցաւակցութիւն. սրտցաւութիւն. սրտի ցաւ, կսկիծ. աճը. ելէմ.

Մանուկն տանջէր բրօք, եւ մայրն առաւելապէս աղէտօք գորովոյն. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)


Աղճատիչ

See full entry →

adj. s.

loquacious, chattering, prating;
putting into disorder, that spoils, ruinous, that causes the loss of reputation.

NBHL (1)

իբր Նախատիչ. թշնամանիչ. գորովիչ.


Աղքատանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to grow, to get poor, to render one's self poor, to become impoverished.

NBHL (1)

Որքան է գորովալիր, աղքատանամք տալ օրինակ. (Խոսր.։)


Ամենագութ

See full entry →

adj.

cf. Ամենագթած.

NBHL (1)

cf. Ամենագորով. cf. ԱՄԵՆԱԳԹԱԾ.


Բարեգթութիւն, ութեան

See full entry →

s.

benignity, clemency, mercy.

NBHL (1)

Լսէ պատասխանի բարեգթութեամբ գորովոյ. (Արշ.։)


Բազմաղէտ

See full entry →

adj.

very unhappy, distressful, pitiful, unfortunate.

NBHL (1)

Որոյ բազում են աղէտք. գորովալից.


Անվաստակ

See full entry →

adj. adv.

indefatigable;
idle, lazy;
without fatigue.

NBHL (1)

Աստուած որ անվաստակն է, հանգեաւ. (Մծբ. ՟Ժ՟Բ։) Անվաստակ եւ գորովագութ տէրն. (Խոսր.։)


Բազմագթութիւն, ութեան

See full entry →

s.

abundance of mercy or clemency.

NBHL (1)

φιλοστοργία amor vehemens Առաւելութիւն գթոյ եւ սիրյ. գորով գթութեան առ ընտանիս եւ սիրելիս.


Խորովանք, նաց

See full entry →

s.

earnest prayer, urgent entreaty, lively instance.

NBHL (1)

Խորովմամբ սրտի աղերսանք. գորովալիր պաղատանք.


Խորովիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to suffer, to be afflicted;
to sympathise, to have pity or compassion on;
to entreat earnestly;
to be roasted.

NBHL (1)

ἑκκαίομαι, ἁλγέω exuror, doleo παρακαλῶ rogo. Աղեկիզիլ. մորմոքիլ. գորովիլ. տոչորիլ սրտի. կսկծիլ. գթալ. եւ Գութ արկանել. պաղատիլ.


Խղճամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

to scruple;
to doubt, to mistrust;
to abstain from, to shun;
to have pity, compassion.

NBHL (1)

ԽՂՃԱԼ. որպէս ռմկ. այսինքն Ողորմիլ սրտաբեկ կարեկցութեամբ. աղեկիզիլ. խորովիլ գորովանօք. ... κατακλάομαι confringor.


Խնամագութ

See full entry →

adj.

careful, mindful, regardful, solicitous, attentive.

NBHL (1)

Ուր իցէ գութ խնամոց. գորովագութ.


Խնամած

See full entry →

adj.

careful;
cf. Խնամակալ.

NBHL (1)

Եւ այս խնամածի եւ գորովագոյն հօր է։ Զի բարս որդւոց ունին ծնօղք խնամածականս. (Ոսկ. ես.։)


Թրթրակ

See full entry →

s.

good speaking, flattering, fawning, deceitful.

NBHL (1)

Ճարտարութեամբ եւ թրթրակ լեզուի խաբէութեամբն գորովեն զմեզ. (Կոչ. ՟Դ.) յն. բարելեզուութեամբ, կամ քաղցրաբանութեամբ εὑγλωττία suaviloquentia, facundia։


Խանդաղատագին

See full entry →

adj.

tender, fond, loving, affectionate;
moving, melting, affecting, pathetic.

NBHL (1)

Կարի խանդաղատական. գորովալից. գորովանօք.


Խանդաղատական, ի, աց

See full entry →

cf. Խանդաղատագին.

NBHL (1)

Ուր իցէ խանդաղատանք. գորովական. գորովաշարժ. թախանձագին.


Խանդաղատանք, նաց

See full entry →

s.

tenderness, affection, emotion, compassion, pity;
ի խանդաղատանս ածել, to move, to affect;
to touch;
խանդաղատանօք, tenderly, affectionately.

NBHL (1)

Խանդիւ աղեաց, կամ աղեկէզ ըղձիւք ամօքումն եւ աղերս. արգահատանք. Գթարկութիւն. գորով. գութ. անձուկ եւ կարօտսիրոյ.


Խարխարեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Խարխալեմ.

NBHL (1)

Սիրական ձայնիւ գորովեն, խարխարեալ անձամբ. (Եփր. զղջ.։)


Ինքնահաճոյ

See full entry →

cf. Ինքնահաճ.

NBHL (1)

Ինքնահաճոյ արդարեւ ի միտս եւ ի բանս եւ ի գործս զիս գորովեալ. (Յհ. կթ.)


Թախանձումն, ման

See full entry →

s.

cf. Թախանձանք.

NBHL (1)

Ամենագորով թախանձմամբ ընդ եղծման ջրողողն զազրագործաց կրկին վշտացար. (Նար. կ.։)


Զզուեմ, եցի

See full entry →

va.

to disgust, to vex, to persecute, to importune;
to revile, to abuse, to outrage.

NBHL (1)

Զզուեցայց ապա եւ ես ի ժողովրդենէ իմմէ գորովեալ. (Յոբ. ՟Լ՟Ա. 30։)


Գալարեմ, եցի

See full entry →

va.

to roll, to roll up;
to twist, to writhe, to bend;
to shrivel;
to curl.

NBHL (1)

λυγίζω flecto, torqueo, complico, ἐλίττω convolvo Ոլորել. գլել կամ գլորել հոլովմամբ. բոլորել կուղ կուղ. փաթութել. եւ Գելուլ. գորովել զազիս, ճմլել զսիրտս. ոլրել, խաթ խաթ փաթթել. պիւքմէք, էյիշտիրմէք.


Գելում, ելի, ելայ

See full entry →

va.

to tighten. fo press, to close;
to wring, to distress.

NBHL (1)

Խանդաղական ձայնիւ գորովեն (զտղայս), եւ զխոսն գելուն. իբր բեկբեկեն ոլորմամբ ձայնի եւ ողոքանօք. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Գեղձումն, ման

See full entry →

s.

strong or intense desire, eagerness, wish, longing.


Գիտուն, տնոց

See full entry →

adj. s.

learned, lettered, literate, wise, knowing, well performed;
skilful, intelligent;
diviner, foreteller;
— լիցի, know, you are informed, you must know;
— առնել, to inform.

NBHL (1)

Զի եւ հեթանոսաց գիտուն արասցէ զսրբոցն գորով՝ որ առ նա. (Նար. երգ.։)


Գիրկ, գրկաց

See full entry →

s.

the two arms extended, open arms;
bosom, breast;
fathom;
—ս արկանել, — ընդ —ս խառն լինել, to embrace, to hug one another;
ընդ —ս մտանել, ընդ աղեղն լինել, to draw the bow well;
այն ինչ լինէր զոգիսն ի —ս իւր թափել, whilst he drew his bow tight;
— ընդ — խառնել or խառն լինել, — ընդ խառն or գրկընդխառն or գրկախառն լինել, to wrestle, to struggle with one;
— ընդ խառն կռիւ or մարտ, wrestling.

NBHL (1)

Ի մերկութեանս գրկի փուշս ընդ շուշանաց ժողովեցից։ Ի գորովոյ գրկի։ Աղեղն լարեալ յաղթողին գրկաց. (Նար. կ.։ Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։)


Երախտակորոյս

See full entry →

adj.

unthankful, ungrateful.

NBHL (1)

Անգորովս եւ երախտակորոյսս գտանիլ առ ծնողսն. (Վրդն. ել.։ եւ Տօնակ.։)


Գերունակ

See full entry →

adj.

sublime, eminent, excellent;
գերունակ լինիմ, cf. Գերազանցեմ.

NBHL (1)

Գերունակ գոգոյդ։ Գերունակ գորով։ Ի գերունակն գահոյս. (Նար.։)


Գթամ, ացայ

See full entry →

vn.

to compassionate, to pity, to be moved to compassion, to pardon, to grow tender.

NBHL (1)

οἱκτείρω miseror, commiseror, σπλαγχνίζομαι visceribus, affectu misericordiae tangor Շարժիլ ի գութ. աղեկիզիլ. խնայել, ողորմել. գորովիլ. մարդասիրել.


Գթասէր

See full entry →

cf. Գթած.

NBHL (1)

φιλόστοργος Որ սիրէ գթալ, կամ գթայ սիրով. գորովագութ. գթած սիրտ.


Գթութիւն, ութեան

See full entry →

s.

clemency, mildness, pity, compassiou, mercy, humanity.

NBHL (1)

οἱκτιρμός, οἱκτείρημα, σπλάγχνα clementia, miseratio, pietas, viscera Գութ. գթածութիւն. գորով. աղեկիզութիւն. կարեկցութիւն. մարդասիրութիւն. խնամ. սէր ընտանի. գթալն, խղճալն.


Ախտ, ից

See full entry →

s.

illness, disease, indisposition;
affection, passion;
vice, bad habit;
menses;
seed of man;
— ցաւոց՝ դառնութեան, calamity, plague, disaster, any thing troublesome;
— արտասուաց, tears;
— քնոյ, sleep;
— մահու՝ մահացու, mortal malady;
զ—ս մահու ջերանիլ, to be seriously, mortally ill;
— մարդահաճութեան, adulation, flattery;
ապաս ունել ախտի, մեծարել զախտ, to give one's self up to vice, pleasure.

NBHL (1)

Առ սիրելին աւետիս տայ (աչքն) զմտերմութեանն զախտ։ Հօրն՝ ախտս գորովոյ կրել. (Փիլ. իմաստն.։)


Անողորմ, ից

See full entry →

adj. adv.

unpitying, imcompassionate, inhuman, barbarous, cruel, brutal. cf. Անողորմաբար.

NBHL (1)

ἁνελεήμων, ἁνελεής, ἁνηλεής. immisericors, durus, crudelis. Ոյր չիք ողորմ կամ ողորմութիւն ի սրտի. անգութ. անգորով. անագորոյն. անկարեկից. անմարդի. խիստ. անաչառ. անխնայ. սաստիկ, (անձն, եւ գործ). մերհամէթսիզ, գալպի փեք.


Անագորոն

See full entry →

adj.

cf. Անագորոյն.


Անագորուն

See full entry →

adj.

cf. Անագորոյն.


Անապաշաւ

See full entry →

adj. adv.

impenitent, hardened, obdurated.

NBHL (1)

Անապաշաւ եւ գորովագոյն խանդաղատանօք ի տածելն պատրաստականք. (Պիտ.։)


Անգութ

See full entry →

adj.

incompassionate, unpitying, inhuman;
cruel, barbarous, implacable.

NBHL (1)

Անմասն ի գթոյ. անգորով. անողորմ. մէրհամէթսիզ, խիյանէթ.


Անդաստան, աց

See full entry →

s.

cultivated land, fields;
village.

NBHL (1)

Յանդաստան կենաց խնամոց քոց կամացդ։ Զամուլն արգանդ Սառայի՝ անդաստան պտղածին։ Ի յանդաստանէ մօրն իմոյ սենեկի։ Ի սահման անդաստանի գորովոյ գրկի։ Շառաւեղօք հաստատեցելովք ի յանդաստանի անօրէն մարմնոյս. (Նար.։)


Անդէն

See full entry →

adv.

there;
-, — առ մնին, — վաղվաղակի, — իսկ, — եւ անդ, on the spot, immediately, out of hand, without delay.

NBHL (1)

Հարազատ եւ սիրելի որդի ստացեալ զսա միայն, անդէն առ նմին ունէր եւ զախտ գորովանացն. (Փիլ. իմաստն.։)


Ծածկատես, աց

See full entry →

adj.

that sees secrets.

NBHL (1)

Ինքնագոր՝ դառն գորովիչ, եւ ծածկատես դատախազ. (Նար. կ.։)