Your research : 1 Results for ասպարէս

Ասպարէս, իսի, իսաց, իսից exact entry

See full entry →

cf. Ասպարէզ.

Etymologies (1)

, ի-︎ հ. «ձիարձակարան, կրկէս, հրապարակ» ՍԳր. Բուզ. «Երկայնութեան չափ, վտաւան, մէկ ձիրնթաց, որ է 1/2 մղոն կամ 125 քայլ կամ 625 երկրաչափական քայլ» ՍԳր. «բաց դաշտ. հրապարակ, հանդիսարան» Ոսկ. մտթ. պ. Չ. Գ. մակ. դ. 9. որից ասպարիսել «արշաւել» Պիտ. ասպարիսախաղաց Վրք. դիոն. ասպա-րիսական Խոր. աշխ. հին հայերէնի մէջ գոր-ծածական էին թէ՛ ասպարէս և թէ ասպարէզ, քանի որ երկու ձևերն էլ կան արդեն պարս-կերէնում. ածանցների մէջ գտնում ենք մի-այն ասպարէս, իսկ արդի գրական լեզուի մէ» ընդունուած է միայն ասպարէց։

NBHL (2)

Ի մերձենալ ինձ յասպարէզ երկրին քաբրաթայ։ Թաղեցի զնա յերկրի ասպարիսին։ Իբրեւ զթագաւոր թադ ի գլուխ յասպարէսս։ Որ յասպարիսին ընթանան. եւ այլն։

Մտրակեա՛ զերիվար լեզուդ առ ի յասպարէս. (Ածաբ. ծն. (յն. նպատակ).)


Definitions containing the research ասպարէս : 26 Results

Արշաւան, աց

See full entry →

s.

course;
erruption, invasion, incursion, excursion, descent;
expedition;
—ք ձիոյ, league (four kilometres, two and a half English miles), cf. Ասպարէս.


Բովանդակեմ, եցի

See full entry →

va.

to assemble, to gather;
to complete, to accomplete, to accomplish, to finish;
to contain, to inclose, to comprehend;
ի համառօտն —, to abridge.

NBHL (1)

Յոլով իջանեն յասպարէսն, բայց ոչ յոլով պսակին, այլ ի մի բովանդակի այն. այսինքն ի մին գլխաւորի. զի մի ոմն առնու զպսակն. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)


Լար, ից

See full entry →

s. mus. geom.

string, packthread, twine;
line, rope;
galloon, ribbon;
snare, gin, noose;
bird-cage;
opisthotones, contraction of the tendons of the neck;
cf. Լորցք;
back-bone, or spinal marrow: 30 anciently 60 stadia or furlongs among the Egyptians;
chord, string;
լար անյարդար, a false chord;
chord.

NBHL (1)

Միջոց չափեալ լարիւ. որպէս ասպարէս, մղոն, եւ այլն.


Ասպարէզ, իզի, իզաց, իզից

See full entry →

s.

career, course, horse-race;
furlong;
field, place, area, arena;
— ըմբշամարտութիւն, wrestling place;
դիմել, իջանել, խոյանալ, ելանել յ—, to throw self, to brave, to descend, to fling, to rush, to hurl in the arena.


Ըմբիշ, բշի, բշաց

See full entry →

s. fig.

athlete, wrestler;
champion.

NBHL (1)

ἁθλητύς athleta, luctator, certator, pugil (լծ. եւ յն. բի՛քս, այսինքն բռնցի. մուրցացի) Նահատակ կամ շահատակ ելեալ յասպարէս ի մրցիլ. մրցական. բռնամարտիկ. գօտէմարտ. մենամարտիկ.


Դատողական, ի, աց

See full entry →

adj.

judicial;
critical.

NBHL (1)

Դատողական աթոռ, խրատ, կարգ կամ հանդէս, ատեան, ասպարէս. (Ագաթ.։ Շար.։ Եղիշ. յես.։ Սահմ. ՟Ի՟Ա։ Հ=Յ. յունիս. ՟Ժ՟Թ.։)


Հանդիսական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

solemn, pompous;
spectator, assistant.

NBHL (1)

Ի հանդիսական տօնիս։ Ի հանդիսական աւուրս։ Ի հանդիսական մարտի։ Հանդիսական մրցումն, կամ ատեան, հրապարակ, ասպարէս. (Տաղ.։ Լմբ.։ Գր. տղ.։ Երզն.։ Գանձ.։)


Հանդիսարան, աց

See full entry →

s.

lists, arena;
court of justice;
gallery, saloon;
exhibition;
scene, spectacle.

NBHL (1)

ἁγωνιστήριον locus certaminis θέατρον theatrum, spectaculum βουλευτήριον praetorium, concio. Տեղի հանդիսի. ատեան. մրցարան. ասպարէս, տեսարան. տեսլարան. ժողովարան. խորհրդարան. ժողով.


Ստադիոն, աց

See full entry →

s.

stadium;
furlong;
զվկայութեանն —ն ստանալ, to gain the crown of martyrdom.


Չորեքկուսի

See full entry →

adj. s.

squared;
quadrate.

NBHL (1)

Մասն՝ հինգհարիւր ասպարէս ի լայնն, եւ նոյնչափ յերկայնն չորեքկուսի. (Խոր. աշխարհ.։)


Չորքձիք

See full entry →

s.

a coach and four;
quadriga.

NBHL (1)

Նորոգեցաւ տուաձիոցն ասպարէս. եւ յաղթէր տիբերի կայսեր չորքձիքն. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Նաւակատիք, տեաց

See full entry →

s.

inauguration, dedication, consecration;
feast, festival, rejoicing;
cf. Խթումն;
առնել զ—իս շինուածոյ, to inaugurate a building;
—իս առնել սեղանոյն, to dedicate or consecrate an altar.


Մասն, սին, սանց

See full entry →

s. adv.

part;
bit, piece, morsel;
share, portion;
lot, parcel;
ration, allowance;
contingent, quota;
side, part, quarter, clime;
minute;
relics;
holy or hallowed bread;
— հաւատոյ, article of faith;
մասունք բանի, the heads of a discourse;
— բարի, the better part;
— զգայական, սրտմըտական, ցանկական, sensitiveness;
irascibility;
concupiscence;
մասամբ, ըստ մասին, ըստ մասնեայ, ի —է, in part, partly;
partially, in parts;
by halves;
մեծաւ մասամբ, ըստ մեծի մասին, բազում մասամբ, ըստ առաւելագոյն մասին, for the most or greatest part, mostly, chiefly;
յայսմ մասին, ի մասինդ, յայդմիկ, on this side, on this consideration;
ի մասին, for, instead of;
— առ — or առ մասին, — —, piecemeal, in pieces, piece by piece, in shreds, limb by limb;
իմով մասամբ, on my part, as for me;
աղօթից մասամբ, as for, or with regard to prayers;
ի պարգեւի մասին, in place of a gift, as a gift;
նմա ել —, he was allotted, he had for his share, or portion;
it is fallen to his lot;
— ունել, to participate in, to take a part or concern in;
ի բարեաց մասին առնուլ, to take in good part;
ի չարի մասին առնուլ, to take ill, or amiss;
գրաւիլ ընդ մասամբք ախտից, to be subject to certain vices;
չիք մերընդ դաւթի, we have nothing to do with David.

NBHL (1)

Եւ է մասն հինգհարիւր ասպարէս. բայց օդաչափութեամբ երկրաչափութեան՝ է մասն, հինգհարիւր ասպարէս ի լայնն, եւ նոյնչափ յերկայնն՝ չորեքկուսի. որպէս զի լինել մասինն ՟Հ՟Ա մղոն. (Խոր. աշխարհ.։)


Մարտավար, ի

See full entry →

s.

palestra, battle-field, or battle-ground.

NBHL (1)

παλαίστρα lucta, et luctae locus. Վարումն մարտ, մղելն զպատերազմ. եւ Վայր մարտի, ասպարէս մրցանաց.


Մարտիկ, տկաց

See full entry →

s.

warrior, soldier, combatant;
ի —ս մտանել, to rush to the field of combat.

NBHL (1)

ՄԱՐՏԻԿՔ գ. στάδιον stadium. Ստադիոն. ստադ. ասպարէս մարտի, այսինքն մրցանաց.


Ձիավարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

equitation.

NBHL (1)

Կառարշաւ ձիավարութեամբ։ Ձիավարութեամբքն յասպարէսն առնուլ նպատակ։ Ձիավարութեամբ եւ հետեւակամարտութեամբ. (Պիտ.։)


Ձիարշաւանք, նաց

See full entry →

s.

hippodrome;
races, horse-races.


Ձիընթաց, ից

See full entry →

adj. s.

riding;
stadium;
—ք, horse-races, races;
course.

NBHL (1)

ՁԻԸՆԹԱՑ. գ. cf. ՁԻԸՆԸԱՑՔ. Ընթացք ձիոց. եւ չափ ընթացից նորա. փարսախ. ասպարէս.


Ձիընթացք

See full entry →

cf. Ձիընթացարան.

NBHL (1)

ՁԻԸՆԹԱՑՔ. ἰπποδρόμος hippodromus, circus. Ձիընթացարան. ձիարձակարան. ասպարէս կամ կրկէս.


Մանկամարզ, ից

See full entry →

adj. s.

gymnastic;
gymnastic-master.

NBHL (1)

παιδοτρίβης paedotriba. Մարզիչ մանկանց կամ երիտասարդաց ի մրցանս, որպէս յասպարէս ողոմպիական, եւ այլն.


Մտրակեմ, եցի

See full entry →

va.

to horse whip, to lash, to whip;
to prick, to spur;
to stimulate.

NBHL (1)

Մտրակեա՛ զերիվար լեզուդ առ ի յասպարէս. յն. խթանեա՛ զմտրուկն. (Ածաբ. ծն.։)


Մրցարան, աց

See full entry →

s.

lists, arena;
agonism.

NBHL (1)

ἁγών, στάδιον stadium, certamen, et locus in quo certamen editur. Տեղի մրցելոյ ըմբշաց կամ նահատակաց. ասպարէս հանդիսի, եւ նոյն իսկ հանդէս մրցանաց. ասի եւ յն. բառիւքն՝ ստադիոն, եւ ագոն.


Յաղթարան

See full entry →

s.

lists, battle-field;
means of victory.

NBHL (1)

Տեղի կամ գործի եւ ասպարէս յաղթութեան.


Վտաւան, աց

See full entry →

s.

stadium;
իբրեւ —աւ, as it were a bow-shot.


Օդաչափութիւն, ութեան

See full entry →

s.

aerometry.

NBHL (1)

Եւ է ասպարէսն ըստ օդաչափութեան՝ քայլս ՟Ճ՟Ծ. (Խոր. աշխարհ.։)


Քայլ, ից

See full entry →

s. adv.

pace, step, stride;
— մի ոտին, a foot of earth;
— առ —, — —, step by step;
ընդ — —, at each step;
հազար —, mile;
առնուլ զառաջին —, to take the first step, to break the ice;
—ս փոխել, to step, to walk;
եւ — առ —յուշիկ ընթաց՝ վարեալ տանի քաջ անդր ի բաց, fair and softly goes far in a day.

NBHL (1)

Եւ է ասպարէսն ըստ օդաչափութեան՝ քայլս ՟Ճ՟Ծ. եւ քայլն է վեց ոտն, եւ ոտն՝ վեց մտան. եւ մղոնն՝ եօթն ասպարէս է՞ որպէս զի լինել գետնաչափութեամբ՝ ՟Ռ քայլ. (Խոր. աշխարհ.։)