Definitions containing the research տի : 10000 Results

Գթամ, ացայ

See full entry →

vn.

to compassionate, to pity, to be moved to compassion, to pardon, to grow tender.

NBHL (1)

Գթալն սրտին է, եւ անձկալն՝ հոգւոյն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ե։)


Գթասիրաբար

See full entry →

adv.

tenderly.

NBHL (1)

Զչարեալ ... ընդ այնպիսոյ աստուածամարտին մերհուժանայ գթասիրաբար վարել ազգականութեամբ. (Արծր. ՟Ա. 15։)


Գթասիրեմ, եցի

See full entry →

vn.

Գթամ.

NBHL (1)

ԳԹԱՍԻՐԵԼ. Սիրով գթալ. խանդաղատիլ. գրգալ.


Գժդմնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

vexation, sulkiness, anger.

NBHL (1)

Գժդմութեամբ եւ խոժոռութեամբ անդէն զնա լի առնէ ակամայ. եւ անուն է ախտիս այսորիկ տրտմութիւն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Դիւրամոռաց

See full entry →

cf. Մոռացկոտ.

NBHL (1)

Դիւրամոռաց զերախտիսն քրիստոսի համարէին։ Ունայնութիւն են կեանք աշխարհիս, եւ երազ դիւրամոռաց. (Արծր. ՟Ա. 15։ ՟Գ. 7։)


Դիւրապուր

See full entry →

adj.

easily get rid of.

NBHL (2)

εὑαπάλλακτος quo facile liberari possumus Ուստի դիւրաւ լինի ապրիլ, զերծ լինել.

Դիւրապուրք արագազերծք լինիցին (ցաւք). (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։)


Դիւրացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to facilitate;
to lighten, to relieve;
to give repose;
to soften, to alleviate.

NBHL (2)

ἑξευμαρίζω facile reddo Դիւրին եւ հեշտին կացուցանել. հեշտալի առնել. մեղմել. դիւրել. դիւրութիւն տալ. սփոփել. թեթեւացուցանել. քաղցրացուցանել.

Դիւրացուցանել ումեք զդժուարինս, կամ զկարիս, զկեանս, զմիտսն ի չարչարանաց. զբազումս ի կապանաց. զայրին ողորմելի. զվիրաւոր եւ զկարօտ մարմինն. զմեղադրութեանն սաստ, ի սիրտս զսնոտի խոստմունս. (Ճ. ՟Բ.։ Պիտ.։ Նիւս. կազմ.։ Վրք. հց. ՟Բ։ Ճ. ՟Ա.։ Մաշկ.։ Լմբ. առակ.։ Ոսկ. ՟բ. կոր.։ Յհ. կթ.։)


Դիւրաւ

See full entry →

adv.

easily, with facility, at pleasure;
pliantly;
currently.

NBHL (1)

εὑχερῶς, ῤᾳδίως faciliter, facile (Ի բառէս դիւր). որ եւ ԴԻՒՐՈՎ. ԴԻՒՐԵԱՒ. ԴԻՒՐԱԲԱՐ. ԴԻՒՐԱՊԷՍ. Հեշտեաւ. առանց դժուարութեան. անաշխատ. եւ Յօժարութեամբ. մտադիւր. անխտիր. համարձակ.


Դիւրափոփոխ

See full entry →

adj.

that changes easily, changeable, mutable, variable, versatile.

NBHL (1)

Դիւրափոփոխ եւ սնոտի իբրեւ զերազ. (Շ. մտթ.։)


Դիւրափոխ

See full entry →

cf. Դիւրափոփոխ.

NBHL (1)

Դիւրափոփոխ եւ սնոտի իբրեւ զերազ. (Շ. մտթ.։)


Դիւրափոխելի

See full entry →

cf. Դիւրափոփոխ.

NBHL (1)

Դիւրափոփոխ եւ սնոտի իբրեւ զերազ. (Շ. մտթ.։)


Դիւրաքակ

See full entry →

adj.

very dissoluble.

NBHL (1)

ԴԻՒՐԱՔԱԿ ԴԻՒՐԱՔԱԿԵԼԻ. εὑδιάλυτος, εὑκαθαίρετος facile dissolubilis Որ դիւրաւ քակի, քակտի, կործանի, լուծանի, ցրուի.


Դիւրընթաց

See full entry →

cf. Դիւրաքայլ.

NBHL (1)

Աստեղբ դիւրընթացիւ պատմի. ա՛յլ ձ. աստեղատիւ ընթացիւք. (Պրոկղ. ի ստեփ.։)


Դիւրին, րնոց

See full entry →

adj.

easy, light, gentle, commodious;
flat.

NBHL (1)

ἑχερής, ῤᾴδιος, εὕκολος, κοῦφος facilis, levis եւ այլն. Ուր գոյ դիւրութիւն, կամ չիք դժուարութիւն. դիւր. անաշխատ. անարգել. անխափան. հեշտ. հեշտին. թեթեւ.


Դիւրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

facility, means;
ease, comfort, convenience, well-being, leisure, utterance, liberty;
alleviation, relief.

NBHL (1)

Զշունչն եւ զըմպելին ընդունելով՝ հովացուցանէ, եւ շնչաբերութիւն եւ դիւրութիւն ի տապումն առտուիցէ. (Պղատ. տիմ.։)


Դիւցամոլ

See full entry →

cf. Դիցամոլ.

NBHL (1)

Տեղի զոհարանաց դիւցամոլ կռապաշտիցն. (Կաղանկտ.։)


Դիւցընկէց՞՞՞բարձունք

See full entry →

s.

Olympus.

NBHL (1)

Մակդիր լերին, ուր հսկայք դիւցազունք դնելով լերինս ի վերայ լերանց՝ կամէին ընկենուլ յերկնից ի վայր զդիոս, այն է անցք աշտարակաշինութեան. կամ ուր զաւակք դիւցազանց փախստեայ անկան ի կոտորածէ տիտանեանց.


Դլամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

to discontinue, to cease.

NBHL (1)

ԴԼԱՄ կամ ԴՂԱՄ. Դուլ եւ դադար առնուլ. հանդարտիլ. դադար կենալ, դադրիլ.


Դղորդեմ, եցի

See full entry →

va.

to shake;
to move, to shake off, to agitate;
to raise commotions in a state.

NBHL (2)

Դղորդեաց զոմանս ի զօրաց անտի։ Շարժումն դղորդեալ քաղաքաց։ Բարկութեամբ եւ մոլորութեամբ դղորդեալ ի վերայ սրբոցն. (ՃՃ.։)

Դղրդել զօրէնս, զտիեզերս, զերկինս եւ զերկիր. զթանձրութիւն գետնոյս. (Եղիշ. ՟Ը։ Խոր. հռիփս.։ Ոսկ. ղկ.։ Լմբ. համբարձ.։ Նար. եւ այլն։)


Դղորդումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դղրդիւն.

NBHL (1)

Շարժեցաւ սաստիկ կամ սաստկապէս դղորդմամբ։ Բազում եւ խիստ թագաւորօք դղորդմունք յայսմ հետէ լինելոց են յաշխարհիս։ Գերութիւնք եւ դղրդմունք. (Փարպ.։)


Դղրդիւն

See full entry →

s.

shock, sion, agitation;
disturbance.

NBHL (1)

Շարժեցաւ սաստիկ կամ սաստկապէս դղորդմամբ։ Բազում եւ խիստ թագաւորօք դղորդմունք յայսմ հետէ լինելոց են յաշխարհիս։ Գերութիւնք եւ դղրդմունք. (Փարպ.։)


Դղրդումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դղրդիւն.

NBHL (1)

Շարժեցաւ սաստիկ կամ սաստկապէս դղորդմամբ։ Բազում եւ խիստ թագաւորօք դղորդմունք յայսմ հետէ լինելոց են յաշխարհիս։ Գերութիւնք եւ դղրդմունք. (Փարպ.։)


Դշխոյութիւն, ութեան

See full entry →

s.

dignity, state of a queen.


Դողամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

to totter, to stagger;
to tremble;
to start;
to shudder;
to quake, to shiver.

NBHL (1)

Զոգիդ անտես առնես, եւ վասն օդոց ոտից այդչափ սարսռես եւ դողաս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 24։)


Դողացուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

which fiughtens;
tremendous, frightful, terrible, horrible.

NBHL (1)

Զսաստիկ անձրեւաց, եւ զդողացուցիչ յորդութեանց յայտ առնէ. (Վեցօր. ՟Զ։)


Ագարակ, աց

See full entry →

s.

farm, land, field;
country, village;
— տեղիք, rural or country places.

NBHL (2)

ἁγρός, ἕπαυλις ager, villa ըստ եբր. ակէլ։ Գետին բացօթեայ մշակեալ, ուր արտորայք են, եւ սակաւ բնակութիւն. որ եւ Անդաստան, Անդ. արտեր. չիքթլիփ.

Գեղջկաց առաւել պատիւ լիցի քան բնակչաց ագարակի. (Մխ. դտ.։)


Ագարակաբաշխ

See full entry →

s.

farm-guardian, inspector.

NBHL (1)

ἁγρονόμος, magistratus, aedilia ruris Վերակացու ագարակաց. ոստիկան անդաստանաց. շիֆթլիք ուստասը.


Ագարակիկ

See full entry →

s.

small field.

NBHL (1)

Փոքր կամ անպիտան ագարակ. անդ փոքրիկ. արտիկ. չիքթճիյէզ.


Ագուգայք, ից

See full entry →

s.

pipe, tube, conduit, canal, aqueduct.

NBHL (1)

Իբրեւ ընդ ագուգայք իջանէ արիւնն այն ի ստինս մօրն. (Կանոնք.։)


Ագուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to clothe, to dress;
to enchase, to set, to fit in;
to harbour, to lodge;
— կօշիկս, to put on the shoes of;
— մատանիս ումեք, to put a ring in a person's finger.

NBHL (2)

Περιτίνημι, νποδἑνω, ἐισάγω. Circumpono, calceo, induco, induo. Տալ ագանել հանդերձս կամ կօշիկ եւ այլն. հագցընել. կիյտիրմէք

Անցուցանել. մուծանել զիմն յայլ ինչ, եւ պնդել. անցընել. խոթել. կէչիրմէք. կիյտիրմէք. սօգմագ.


Ագուցիկ

See full entry →

adj.

enchased.

NBHL (1)

Ագուցեալ պնդապէս յայլ ինչ. խորամուխ մածեալ. ներս խոթած՝ մտած. կիյտիրմէ.


Ագռաւ, ու

See full entry →

s.

raven, crow;
cf. Կռնչեմ;
cf. Կռչեմ.

NBHL (1)

ագռաւ դնի ի մեզ եւ իբր Գիշերագռաւ ըստ յն. որ եւ Բու, եւ Հաւապատիր։ (Օրին. ՟Ժ՟Դ. 16։ ՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Զ. 26։)


Ադեն, ի

See full entry →

s.

cf. Ադին.

NBHL (1)

cf. ԱԴԻՆ, որ եւ Եդեմ. Տեղի դրախտին Ադամայ։ եբր. ատին, էտէն. այս ինքն փափկութիւն։


Ադին, այ

See full entry →

s.

Eden, paradise.

NBHL (1)

cf. ԱԴԵՆ, cf. ԱԴԻՆ, որ եւ Եդեմ. Տեղի դրախտին Ադամայ։ եբր. ատին, էտէն. այս ինքն փափկութիւն։


Ազազուն

See full entry →

adj.

dry, arid, dead;
lean, slender, wasted away.

NBHL (1)

λεπτός, ξηρός, tenuis, minutus, aridus, siccus Չոր. ցամաք. սին. վտիտ. արուգ. գօս. գուրու, արըգ. կամ Նուազ. դոյզն. ճռզած, ազ, զայիք, ուվագ.


Ազատաբար

See full entry →

adv.

freely;
nobly.

NBHL (1)

ἑλευθέρως, libere, εὑγενῶς, nobiliter Իբրեւ տէր. իշխանաբար. որպէս վայե՛լ է ազատի։


Ազատական, ի, աց

See full entry →

adj.

liberal;
free;
noble.

NBHL (1)

ἑλεύθερος, liber Սեպհական ազատի եւ ազատութեան. եւ անվեհեր. աներկիւղ.


Ազատամիտ

See full entry →

adj.

noble-minded, freehearted;
generous, liberal.

NBHL (1)

Ուստի՝ ԱԶԱՏԱՄԻՏ ԼԻՆԵԼ ՅԱԳԱՀՈՒԹԵՆԷ, է առատաձեռն լինել։ (Յճխ. ՟Ե։)


Ազատանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to free or rid oneself, to shake off, to break away;
to be ennobled or exalted.

NBHL (1)

Ազատիլ. զերծանիլ. գուրթուլմագ, խէլաս օլմագ


Ազատարար, ի, աց

See full entry →

s. adj.

liberator, saver, deliverer.

NBHL (2)

Արարօղ եւ պատճառ ազատութեան. ազատեցուցիչ, ապրեցուցիչ. փրկիչ, եւ փրկարար. ազատօղ, գուրթարըճը, խէլաս էտիճի.

Յայդքան չարեաց ձեզ ազատարար։ Խնկով աղօթիցն անուշահոտից՝ պարտաւորացն ազատարարաւ. (Երզն. լուս.։)


Ազատեմ, եցի

See full entry →

va.

to liberate, to deliver, to save;
to enfranchise, to emancipate;
to free, to exempt, to disentangle, to disengage.

NBHL (2)

Ազատեաց զնոսա իւր ժողովուրդ սեպհական. աւասիկ ուխտ Աստուծոյ ազատեալ է ի հարկաց անտի թագաւորաց. (Մծբ. ՟Ե։)

Ո՞րպէս ազատիցիմ ի մեղացս. (Վրք. հց.։)


Ազատեցուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

cf. Ազատարար.


Ազատորդի, դւոյ

See full entry →

s.

free-born, son of a noble, nobleman.

NBHL (1)

Որդի ազատի. ազատատոհմ. ազնուական.


Ազատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

liberty, freedom;
exemption;
privilege;
emancipation, deliverance, enfranchisement;
nobleness;
generosity;
frankness.

NBHL (5)

ἑλευθερία, libertas Ազատն գոլ. ազատականութիւն. ազնուականութիւն. իշխանութիւն. պատիւ.

Իսկ ընդէ՞ր բնաւ ազատութիւնս իմ դատիցի յայլոյ խղճէ մտաց. ՟(Ա. Կոր. ՟Ժ. 29։)

Ազատիլն. զերծումն. փրկութիւն. ելք ի գերութենէ, ի ծառայութենէ, եւ յամենայն նեղութեանց. ազատլըգ, գուրթուլուզ

Ազատութիւն յերկուց ախտից շնորհեաց. (Խոսր.։)

Այնպիսին է ազատութիւն, որ ոչ յանչափս եւ յանօգուտս ծախիցէ, եւ ոչ ի հարկաւորսն ժլատիցի. (Նիւս. կուս.։)


Ազատքեղ

See full entry →

s. bot.

parsley;
cf. Քեղակարոս.

NBHL (1)

πέτροσελινον, apium agreste Ուստի ԱԶԱՏՔԵՂՈՅ կամ ԱԶԱՏՔԵՂԻ ՍԵՐՄՆ։ Քեղակարոս. լախուր վայրենի՝ խոշոր յոյժ քան զընտանին. վայրի քէրէվիզ, դաշտի թարա. մաղտանոս։ Գաղիան։


Ազբն, բին

See full entry →

s.

weft, woof, warp.

NBHL (1)

Եթէ անկցես զեօթանեսին գիսակս գլխոյ իմոյ ընդ ազբին ... Էառ զեօթանեսին գիսակս գլխոյ նորա հանդերձ ազբամբն ... Կորզեաց զցիցսն հանդերձ ոստայնիւն եւ ազբամբն յորմոյ անտի. (Դտ. ՟Ժ՟Զ։)


Ազգաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

genealogy.

NBHL (1)

Զյայտարարութիւն մերոյ ազգաբանութեանս։ Ըստ ազգաբանութեանն սեմայ։ Որդի դստեր համածին եղբօր նորա ըստ հաւաստի ազգաբանութեան. (Խոր. ՟Ա. 1։ Յհ. կթ.։ Նար. խչ.։)


Ազգի՞՞՞ազգի

See full entry →

adj. adv.

many nations, many people;
various, different, manifold.

NBHL (2)

διάφορος, παντοῖος, παντοδαπός, ποικήλος, diversus, varius Զանազան. պէսպէս. այլեւայլ. բազմպատիկ. կերպ կերպ. սօյ սօյ, տիւրլիւ տիւրլիւ

Բոտոտք ազգի ազգիք։ Տնկեաց ծառս ազգի ազգիս։ Զփորձ առնուլ զհեշտութեանց ազգի ազգեաց։ Վասն արուեստից ազգի ազգեաց։ (Նար. ՟Կ՟Թ։ Եւս. քր. ՟Ա։ Ածաբ. ժղ.։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ժ՟Ա։)


Ազգախառնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

relationship, consanguinity.

NBHL (1)

Ընդ օտարոտիսն ազգախառնութիւնս առնէին. (Ոսկ. ես.։)


Ազգակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

consanguinity;
affinity, alliance by marriage;
analogy, likeness, resemblance.

NBHL (1)

Այն է հարազատ քումդ ազգակցութեան։ Անպարտակիրն ազգակցութեան երկնիչ վերստին. (Նար. ՟Հ՟Դ. եւ Նար. կուս.։)