Definitions containing the research եմ : 6134 Results

Քաջալեր

See full entry →

adj.

encouraging, inspiriting;
— լինել, —ս մատուցանել, տալ, to rouse the courage, to give heart to, to inspirit;
cf. Քաջալերեմ;
—ս առնուլ, to pluck up courage, to take heart, to cheer up.


Քաջակորով

See full entry →

adj.

very robust, vigorous, valorous;
cf. Քաջաձիգ.

NBHL (1)

Միւս քաջակորովն գոչէ, եթէ չեմք անտեղեակ խորհրդոց նորա. (Տօնակ.։)


Քաջահաճոյ

See full entry →

adj.

very pleasant, most agreeable.

NBHL (2)

Քաջահաճոյն առ ամենեսեան բազմուսմնութեամբն։ Յամեմայնի քաջահաճոյ, յամենայնի առաքինի. (Ածաբ. ի կիպր՛ Ոսկ. լս.։)

Աճել յուղղութիւնս՝ քաջահաճոյք լինել. (Մխ. երեմ.։)


Քաջահանճար

See full entry →

adj.

very talented, full of intelligence, witty.

NBHL (2)

Քաջահանճար եւ ուշեղ, իմաստուն եւ խոհեմ. (Մագ. ՟Ժ՟Դ։)

Ընդ այլոյ ումեմն քաջահանճարի զինքն դնել վերակացութեմբ. (Սկեւռ. լմբ.։)


Քաջահով

See full entry →

adj.

very cool, very agreeable, fresh.

NBHL (1)

Ընդ այսպիսւոյ հովանաւոր տամբ, ի ներքոյ պայծառ ձեղուան քաջահովւոջ վայելեմք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա 30։)


Քաջամասն

See full entry →

adj.

lucky, happy.

NBHL (1)

εὑμοιρία bone sorte utens. Բարեմասն, բարեվիճակ.


Քաջամասնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fortune, prosperity, felicity.

NBHL (1)

εὑμοιρία bona sors, felicitas. Բարեմասնութիւն. յաջողութիւն.


Քաջամարմին

See full entry →

adj.

endowed with strength, vigorous, strong, robust.

NBHL (1)

Զբազումս տեսանեմք ի չարագործաց պնդակազմ եւ քաջամարմին։ Լերինք զանասուն պաճարս բազմացուցանեն՝ մեծահասակս, քաջամարմինս. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37։ Խոր. ՟Գ. 5։)


Քաջամտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sharp-mindedness, genius intelligence, sagacity.

NBHL (1)

ցուցանեմ քում ուսումնասէր քաջամտութեամդ. (Արծր. ՟Բ. 1։)


Քաջայոյս

See full entry →

adj.

full of hope, well secured, in good hopes, full of faith or reliance.

NBHL (1)

Նովաւ քաջայոյս եմք գտանել ի հրէաստան զծնեալ արքայն հրէից. (Ճ. ՟Գ.։)


Քաջանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to set forth one's value or worth, to make oneself known, to shew one's courage or energy, to exert one's abilities, to excel.

NBHL (1)

Քաջացայց ասէ, եւ տարայց (դժնդակացն). (Մխ. երեմ.։)


Քաջանուն

See full entry →

adj.

highly renowned, far-famed, celebrated, very famous.

NBHL (1)

Երբեմն քաջանուն զօրքն հայոց ի մէջ այլ զօրացն ամենայնի երեւէին. (Փարպ.։)


Քաջապտղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fertility, fruitfulness, abundance.

NBHL (1)

Շտեմարանեսցո՛ւք, զի զայն ընկալցուք զաշխատասիրութեանն զքաջապտղութեանցն ցուցանէ առաւելութիւն։ Զբերս պտղոցն պարսպեալ՝ ոչ թողացուցանէ աւարել օտարացն զիւր քաջապտղութիւնն. (Պիտ.։)


Քաջատես, ի, աց

See full entry →

adj. fig.

far-seeing, far-sighted;
far-piercing.

NBHL (1)

Չի՛ք աչք հայել ի բարի, այլ քաջատես ի չարիս. (Մխ. երեմ.։)


Քաջատեսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

far-sightedness, sharp sight.

NBHL (1)

Այլ թերեւս քաջատեսութեա՞մբ ինչ հպարտանայցես. այլ ոչինչ նման ես այծեման եւ արծուոյ. (Ոսկ. փիլիպ. ՟Է.) յն. ὁξύ βλέπεις . սո՛ւր տեսանես.


Քաջարուեստ

See full entry →

adj.

industrious, ingenious, clever, skilful.

NBHL (2)

Ընդ քաջարուեստն Աստուած զարմանամք, եւ փառաւորեմք։ Քաջարուեստն (աստուած) գործեաց։ Քաջարուեստ կազմիչն ամենից. (Ոսկ. մրգր. ՟Բ։ Բրս.։ հայեա՛ց։ Սկեւռ. լմբ.։)

Զքաջարուեստ տնօրէնութեան օրինակ պատուեմք. (Կիւրղ. ծն. քրիստոսի.։)


Քաջափառ

See full entry →

adj.

very glorious, majestic, magnificent.

NBHL (1)

Եւ դոքսիա, որ թարգման քաջափառ. զոր յեղանակեմք չարափառ, (վատափառ) մանաւանդ՝ քան թէ քաջափառ. (Վրք. ոսկ.։)


Քաջընթաց, ի, ից

See full entry →

adj. s.

nimble, lightfooted, swift, quick;
courier, express.

NBHL (1)

Որպէս ձի ասէ, թէպէտեւ քաջընթաց է, եւ այլն. (Մխ. երեմ.։)


Քաջութիւն, ութեան

See full entry →

s.

valour, courage, bravery, manhood, gallantry;
stoutness, vigour, force;
exploit, achievement, heroic acts;
virtue, nobility, integrity;
քաջութեամբ, bravely, manfully, stoutly, courageously, valiantly, valorously;
ստոյգ —, true courage;
— ցուցանել, to display courage;
— առնուլ, to take heart, to cheer up.

NBHL (2)

Լա՛ւ է անզաւակութիւն հանդերձ քաջութեամբ։ ըզփառս իմ այլում ոչ տաց, եւ ո՛չ զքաջութիւնս իմ դրօշելոց։ Տացեն զփառս Աստուածոյ, եւ զքաջութիւն նորա կղզիք պատմեսցեն։ Քաջութեամբ փոխեցայց յաշխարհէ աստի, զի արժանի իմոյ ծերութեանս երեւեցայց։ Իբրու թէ անձին զօրութեամբ ինչ, կամ քաջութեմբ (յն. բարեպաշտութեամբ) արարեալ իցէ զգնալդ դմա. եւ այլն։

Տեսանեմք զվաաթարութիւնս մեր, եւ զառաջին սրբոցն զքաջութիւն։ Հրեշտակի քաջութիւն այն է, զի ոչինչ յիւրմէ յաւելեալ խօսիցի։ Յառաջ զքաջութիւն հաւատոյ կնոջն եցոյց. (Մանդ. ՟Ժ՟Ը։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 5։ Իգն.։)


Քաջուշ

See full entry →

cf. Քաջուշեղ.

NBHL (1)

Ժողովէ մանկունս խոհեմամիտս, տրամախոհս, քաջուշեղս, փափկավակս։ Քաջուշեղ մանուկս այս բաբիկ. (Յհ. կթ.։ Ուռպ.։)


Քաջուշեղ, աց

See full entry →

adj.

very intelligent, full of wit, ingenious;
— է մանուկդ, there's good stuff in that boy.

NBHL (1)

Ժողովէ մանկունս խոհեմամիտս, տրամախոհս, քաջուշեղս, փափկավակս։ Քաջուշեղ մանուկս այս բաբիկ. (Յհ. կթ.։ Ուռպ.։)


Քառադէմ, դիմի, աց

See full entry →

adj. s.

cf. Քառադիմի.

NBHL (2)

Քառադէմ ապաքէն ասի եւ կառդ։ Ի քառադէմ ապաքէն ասի եւ կառդ։ Ի քառադէմ կառքն եզեկիէլի։ Անիւ թ եզեկիէլ ետես կերպարանեալ զսուրբ հրեշտակսն ընդ քառադեմ աթոռոյն. (Անյաղթ եւ Շ. բարձր.։ Լմբ. սղ.։)

Քեւանայ ումեմն քառադիմակի՝ նախանձարկու պատկերի (ռեմփայ). (Նար. ՟Ծ՟Ա ըստ Ամովսայ. ՟Ե. 26։)


Քառադիմակ, ի, աց

See full entry →

adj. s.

cf. Քառադիմի.

NBHL (2)

Քառադէմ ապաքէն ասի եւ կառդ։ Ի քառադէմ ապաքէն ասի եւ կառդ։ Ի քառադէմ կառքն եզեկիէլի։ Անիւ թ եզեկիէլ ետես կերպարանեալ զսուրբ հրեշտակսն ընդ քառադեմ աթոռոյն. (Անյաղթ եւ Շ. բարձր.։ Լմբ. սղ.։)

Քեւանայ ումեմն քառադիմակի՝ նախանձարկու պատկերի (ռեմփայ). (Նար. ՟Ծ՟Ա ըստ Ամովսայ. ՟Ե. 26։)


Քառադիմի, մւոյ, եաց

See full entry →

adj. s.

four-faced, square;
tetrahedron.

NBHL (2)

Քառադէմ ապաքէն ասի եւ կառդ։ Ի քառադէմ ապաքէն ասի եւ կառդ։ Ի քառադէմ կառքն եզեկիէլի։ Անիւ թ եզեկիէլ ետես կերպարանեալ զսուրբ հրեշտակսն ընդ քառադեմ աթոռոյն. (Անյաղթ եւ Շ. բարձր.։ Լմբ. սղ.։)

Քեւանայ ումեմն քառադիմակի՝ նախանձարկու պատկերի (ռեմփայ). (Նար. ՟Ծ՟Ա ըստ Ամովսայ. ՟Ե. 26։)


Քառաթեւ, ի

See full entry →

adj.

four-winged.

NBHL (1)

ո՛վ սուրբ քառաթեւ։ Ո՛վ քառաթեւ լուսածին նիշ։ Որ ելե ի բարձրադիտակ քառաթեւին։ Ես ձայն զառիւծուն ասեմ, որ գոչէր ի քառաթեւին. (Շար.։ Նար. տաղ.։)


Քառաթեւեալ

See full entry →

adj.

cf. Քառաթեւ.

NBHL (1)

Զհոգւոյն քառաթիւ առաքինութիւնս յընդդէման տապալէ։ Չորից արանցն սրբազանից ... քանզի ի նոյն քառաթիւս գոյացեալ եմք. (Պիտ.։ Սարգ. վերջաբ։)


Քառաթիւ

See full entry →

adj.

four.

NBHL (1)

Զհոգւոյն քառաթիւ առաքինութիւնս յընդդէման տապալէ։ Չորից արանցն սրբազանից ... քանզի ի նոյն քառաթիւս գոյացեալ եմք. (Պիտ.։ Սարգ. վերջաբ։)


Քառակերպեան

See full entry →

adj.

having four forms.

NBHL (1)

Զքո ձեւդ քառակերպեալ նշանակեմք ի քարս եւ ի փայտս եւ յամենայն տարրական գոյացութիւնս. (զքր. կթ. խչ։ եւ Գանձ.։)


Քառամասնեայ

See full entry →

adj.

having four parts.

NBHL (1)

Որոյ են մասունք չորք, կամ քառեակ կողմանք կողմանք. քառատեմակ.


Քառանկիւն, կեան

See full entry →

adj. s.

quadrangular;
tetragone;
— վանաց, cloister.

NBHL (1)

Որպէս Ձեւ երկրաչափական, եւ Համեմատութիւն թուաբանական.


Քառանկիւնի

See full entry →

adj.

having four angles, quadrangular.

NBHL (1)

Որպէս Ձեւ երկրաչափական, եւ Համեմատութիւն թուաբանական.


Քառառաջ, ջեայ

See full entry →

adj.

divided in four branches (river).

NBHL (1)

Յեդեմաբուղխ աղբերէն յառաջեալք՝ ըստ քառառաջ վտակացն յարձակման։ Գնդին միայնոյ թիւ քառառաջ ըստ եզակացն ի սմա. (Երզն. լս.։ Տաղ.։)


Քառավտակ

See full entry →

adj.

of four streams.

NBHL (1)

Արբուցին տիեզերաց զքառավտակ աղբիւրն եդեմայ։ Արբուցանելզով քառավտակ բղխմամբ զընդ հանուր տիեզերս։ Գնացիւք գետոց քառավտակք ի յադինայ. (Շար.։ Տաղ.։)


Քառերանգ

See full entry →

adj.

four-coloured.

NBHL (1)

Զքառերանգ նիւթս զարդու արքունական ճեմարանիս, զիշխանականին ասեմ մասունս. (Սկեւռ. լմբ.։)


Քառոտանի, նւոյ, նեաց

See full entry →

adj. s.

quadruped.

NBHL (1)

Քառոտանին ... որ չորս մահու եմ փակեալ։ Քառոտանեաց մաքրից եւ անմաքրից. (Նար. ՟Ի. եւ Նար. մծբ.։)


Քասքնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be afraid greatly, to shudder with fear, to thrill with horror, to be horrorstruck.


Քատակ, ի, աց

See full entry →

s.

likeness, resemblance, conformity, form, proportion.

NBHL (1)

(լծ. թ. քէզա, քետա. յն. քադա՛ որ է ըստ). Նմանութիւն. ձեւ. համեմատութիւն. օրինակ. (այլ ի բարդութիւնս լինի ա. նման. հանգոյն. համեմատ)


Քարաթոշ, ի, ից

See full entry →

s.

cf. Քարաթոթոշ.

NBHL (1)

Քարաթոշ եւ մողէղ եւ խլուրդ ... քարաթոշ եւ մողէղ ասեն, քարամուտեմք ի բերդս թշնամեաց։ Կազմեն դեղ՝ քարաթօշի արեամբ։ Մեծ քարթօշ մի գի՛տ, եւ զմորթն առ. (Մխ. առակ. ՟Ճ՟Ժ՟Գ։ Կանոն.։ Վստկ. ՟Ղ՟Զ։)


Քարաթոթոշ, ի, ից

See full entry →

s.

stallion, newt.

NBHL (1)

Քարաթոշ եւ մողէղ եւ խլուրդ ... քարաթոշ եւ մողէղ ասեն, քարամուտեմք ի բերդս թշնամեաց։ Կազմեն դեղ՝ քարաթօշի արեամբ։ Մեծ քարթօշ մի գի՛տ, եւ զմորթն առ. (Մխ. առակ. ՟Ճ՟Ժ՟Գ։ Կանոն.։ Վստկ. ՟Ղ՟Զ։)


Քարակոփութիւն, ութեան

See full entry →

s.

stone-cutter's calling or art.

NBHL (1)

Գիտեմ հիւսնութիւն եւ քարակոփութիւն. (Ճ. ՟Ա.։)


Քարանման

See full entry →

adj.

stone-like.

NBHL (1)

Երբեմն քարանմանն այս ինչ է, որ ոչ շարժելի եւ ոչ յառնելի կիրքն. (Դամասկ.։)


Քարգոնական

See full entry →

cf. Քարգոնոսական.

NBHL (1)

Տրամակայեալ յինքեան յոքնաբեզունն քարգոնական կնիք՝ յապարանէն արքունի։ Մահաշունչ հոտ քաղուն քարգոնական նժուգին։ Զգուշացուցից քեզ չու ի քարգոնոսական նպատ։ Կամիմ, զի եւ դա արքունիս քոյո քարգոնոսական ապարանի առկայացեալ՝ արասցէ քեզ ճեմարան։ Ի զարդ քարգոնոսական տպարանին. (Մագ.։)


Քարգոնոսական, ի, աց

See full entry →

adj.

royal.

NBHL (1)

Տրամակայեալ յինքեան յոքնաբեզունն քարգոնական կնիք՝ յապարանէն արքունի։ Մահաշունչ հոտ քաղուն քարգոնական նժուգին։ Զգուշացուցից քեզ չու ի քարգոնոսական նպատ։ Կամիմ, զի եւ դա արքունիս քոյո քարգոնոսական ապարանի առկայացեալ՝ արասցէ քեզ ճեմարան։ Ի զարդ քարգոնոսական տպարանին. (Մագ.։)


Քարկոծ

See full entry →

adj.

stoned;
— առնել, to stone.


Քարկոփ

See full entry →

cf. Քարակոփ.

NBHL (1)

Զքարկոփ եկեղեցին ... ընդ բեմաւն դարանս գործեալ քարկոփս ... Տեսին ի ներքոյ եկեղեցի քարկոփ չքնաղաշէն. (Ուռպ.։)


Քարձուկ

See full entry →

cf. Քարձ.

NBHL (1)

Վայրի քօշ մի կայր քարձուկ, անուշահոտ եւ սըպըրկուկ (եփրեմ)։ Քարձուկ մի այլ նըման սըմին, զերդ աղաւնի բարի բնութիւն (յհ. ոսկեբ) (Շ. առակք.։)


Քարոզակ, ի

See full entry →

s.

caduceus, wand;
Aaron's rod.

NBHL (1)

Ոչ եթէ անդէտ եմ ընկուզոյգ անուան՝ ըստ քարոզակին ասացեալ. քանզի խեցեմորթն նորա բնաւորեցաւ հնչումն եւ կայթումն գործել. (Փիլ. ել. ՟Բ. 76։)


Քարոզակից, կցի, կցաց

See full entry →

s.

fellowpreacher.

NBHL (1)

Ընկեր պետրոսի, եւ քարոզակից բառնաբայ։ Ի պետրոսեաց եմք առաքեալ, քարոզակցիդ փրկանք եղեալ. (Եզնիկ.։ Շ. վիպ.։)


Քարուտ, ից

See full entry →

adj.

full of stones, rough, stony.

NBHL (1)

Որ զխիստ եւ զքարուտ երկիր վարեն։ Զքարուտ եւ ղապալերկ վայրն սրեմանեն. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. տեսական.։)


Քարսոն

See full entry →

s. bot.

parsley.

NBHL (1)

ՔԱՐՍՈՆ որ գրի եւ ԿԱՍՈՆ. Բանջար մանրատերեւ համեմական՝ որպէս մանր կարոս, մաղտանոս։ (Բժշկարան.։)