Definitions containing the research բան : 7153 Results

Յատուկ

See full entry →

adj. adv.

proper, own, particular, special, peculiar, private;
essential, natural;
alone, separate;
singular, unexampled, alone of its kind;
cutting, sharp, taunting (answer);
cf. Յատկաբար;
— անուն, proper name.

NBHL (1)

Յատուկ իւրաքանչիւր ումեք բան բացատրեսցէ. (Արիստ. ստորոգ.։)


Յար

See full entry →

adj. adv.

adjacent, adjoining, contiguous, next, attached, joined;
equal, conformable;
always, continually, incessantly;
— եւ նման, — եւ յարմար, quite alike, resembling;
— միանգամայն, all at once;
— եւեթ, — եւ հանապազ, successively, often, frequently, very often, many times.

NBHL (4)

Ոչ էին յար բանքն Փիլիպպոսի՝ պատգամաց մարգարէիցն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 19։)

Զգայուն, եւ յար են բանականաց. (Վրդն. ծն.։)

Յա՛ր անկար անբանից եւ անմտից, եւ նմանեցար նոցին. (Բրս. արբեց.։)

Վասն յար գոլոյն ողջախոհացուցիչն բանի։ Հանապազորդ ամենայն ուրեք յա՛ր էր (Սառա ընդ Աբրահամու)։ Յա՛ր ելում ժամանակիս (այսինքն ի ներկայիս). (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Յարաբարդեմ, եցի

See full entry →

va.

to heap up, to agglomerate;
to compound;
to add.

NBHL (1)

Եւ որ այլ յարաբարդին (բանք) ի կազմութիւն խորհրդոյս. (Պիտառ.։)


Յարագոմ

See full entry →

vn.

to be near or present, to assist.

NBHL (1)

Վասն յար գոլոյն ողջախոհացուցիչն բանի։ Հանապազորդ ամենայն ուրեք յա՛ր էր (Սառա ընդ Աբրահամու)։ Յա՛ր ելում ժամանակիս (այսինքն ի ներկայիս). (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Յարագոյ

See full entry →

adj.

always present;
inherent, innate, inborn.

NBHL (1)

Ընդէ՞ր միայն բանիս (կամ բանականիս) է յարագոյ ծաղրականն եւ լալականն. (Երզն. քեր.։)


Յարաժամ

See full entry →

adj. adv.

continuous, assiduous;
at every hour, at all times, always, evermore, continually.

NBHL (1)

Այսպիսի բանիւք յարաժամ ժամանակի զամենեսեան մխիթարէր. (Վրք. ոսկ.։)


Յարակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj. gr.

adjoining, contiguous, joined, united, connected;
accessory;
— մասնիկ, particle, affix, suffix;
—ք, accessories;
attendant circumstances.

NBHL (1)

Հետեւութիւն առաւել յարակից, եւ բանիցն հետեւաբար. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 26։)


Յարակցեմ, եցի

See full entry →

va.

to join, to conjoin, to connect, to league.

NBHL (1)

Ասեն (նեստորականք), թէ Աստուածն բան մարդ յարակցեաց յինքն։ Որք որոշենն յերկուս որդիս զմին Քրիստոս եւ որդի՝ մարդ յԱստուած յարակցեալ ասելով։ Յարակցի եւ աշակերտ առ վարդապետ իւր ըստ ուսումնասիրութեան. (Պրպմ.։)


Յարակցութիւն, ութեան

See full entry →

s. chem.

con junction, connexion, coherence, cohesion, adhesion;
affinity;
— գաղափարաց, association of ideas;
— ընտրական, elective affinity.

NBHL (2)

Զյարակցութեանն եղանակ պատմելով՝ պարգեւեալ նմա ասեն առ ի նմանէ զհաւասարութիւն պատուոյն։ Ո՛չ ուրեմն է սոսկ յարակցութեամբ առ Աստուածն բան՝ պատուեալ մարդ Քրիստոս. (Պրպմ. ՟Ի՟Զ. ՟Լ՟Ա։)

Կատարեալ ունի Տէր (ի մարդանալն՝) յարակցմամբն առ յարակցութիւն. (Եփր. աւետար. (որ է ոճ օտար ի հայկաբանութենէ)։)


Յարահետեւիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to follow always, inseparably to accompany.

NBHL (1)

Աստուածային խաղաղութեան արժանացեալ բանականքս՝ ի ծագման բանին Աստուծոյ, եւ նմին յարահետեւեալքս. (Ասող. ՟Գ. 21։)


Յարաձայն

See full entry →

adj. mus.

diatonic;
— ձայնարան, — gamut.

NBHL (1)

Զեռահիւսակ երեքսրբեանըն յարաձայն՝ երգաբանեն Տեառն որ ի խաչս ի մի բերան. (Շ. ոտ. բարձր.։)


Յարանուանեմ, եցի

See full entry →

va.

to denominate, to name, to call.

NBHL (1)

Դպիր ի դպրութենէ յարանուանեցաւ, եւ արդար յարդարութենէն. (Դամասկ.) (իմա՛ զայս ըստ տրամաբանից. ուր ըստ քերականաց՝ ի դպիր բառէն ածանցմամբ յարանուն լինի դպրութիւն, որպէս եւ յարդարոյ արդարութիւն)։


Յարանուն

See full entry →

adj.

denominative;
concrete.

NBHL (2)

Ըստ իմաստասիրացն բանի՝ ի նեխեալ մարմնոյ ձիոյ ասեն ծնանել յարանուն ինքն ձիաստաց կոչեցեալ. (Պիտ.։)

Եւ ըստ տրամաբանից Նմանաւոր անուն ենթակայի ունակութեան կամ որակութեան իրիք.


Յարաշարժ

See full entry →

adj.

always in motion, inconstant.

NBHL (1)

Նա ի սիրտս բանաւորաց հրացեալ եւ յարաշարժ բեւեռ. (իբր միջամուխ հետզհետէ) (Արծր. ՟Ե. 11։)


Յարառնում, առի

See full entry →

va.

cf. Յարառոցեմ.

NBHL (1)

Ձեռք ... առաւելագոյն՝ բանին ի պէտս օգնականութեան ներկազմեալք եւ յարառոցեալք. (Յհ. իմ. ատ.։)


Յարառոցեմ, եցի

See full entry →

va.

to assume together;
to employ, to make use of continually.

NBHL (1)

Ձեռք ... առաւելագոյն՝ բանին ի պէտս օգնականութեան ներկազմեալք եւ յարառոցեալք. (Յհ. իմ. ատ.։)


Յարասական

See full entry →

s.

paraphrastical;
cf. Յարասութիւն.

NBHL (1)

παράφρασις paraphrasis. Ուր ուրեք լինի ասել անընդհատ զիրէն՝ զորմէ է բանն՝ պարզաբանութեամբ. եւ Պարզաբանութիւն. բացատրութիւն.


Յարատեւութիւն, ութեան

See full entry →

s.

perseverance, assiduity;
perpetuity, endless continuity, everlastingness.

NBHL (1)

Հանդերձ բազմապատիկ կենդանեացն յարատեւութեամբ՝ անհատ եւ զբանաւորիս ունի զկենդանութիւն. (Պիտ.։)


Յարացոյց, ցուցի

See full entry →

s.

example, model;
idea, design;
prototype;
paradigm.

NBHL (1)

Յաղագս յարացուցից։ Յարացոյց ասեմք գոլ, զոր աստուածաբանութիւնն (Սուրբ Գիրն) նախասահմանութիւնս կոչէ, եւ աստուածային եւ բարի կամս՝ էիցս որոշողականս եւ արարողականս. (Դիոն. ածայ.։)


Յարգանք, նաց

See full entry →

s.

respect, veneration, deference, reverence, consideration, esteem, regard;
honour;
compliments.

NBHL (2)

ἑγκώμιον, ἕπαινος, τιμή, τίμημα honor, veneratio, aestimatio, laus, laudatio, beneficium եւ այլն. Յարգելն, իլն. յարգութիւն. մեծարանք. պատուասիրութիւն. գովաբանութիւն. ներբող լաւութեան. պատիւ, գովեստ.

Ընդ երջանիկ պոռնկացն ի քէն ընկալելոցն յաւէտահրաշ յարգանօք։ Չունիմ զանձն իմ քեզ ընծայել յարգանօք բանից իբրեւ զնոսա։ Բանականութեանն յարգանօք կրկին ճոխացար. (Նար. ՟Լ՟Գ. ՟Ծ՟Թ. եւ ՟Խ՟Զ։)


Յարգեմ, եցի

See full entry →

va.

to respect, to pay respect to, to honour, to render honour, to revere, to think very highly of, to value highly;
to esteem, to value, to prize, to make much of, to account, to consider;
to exercise, to employ, to make use of, to turn to account;
— զհանճար, զտաղանդ, to employ or exercise one's talents.

NBHL (6)

Յարգէր զնոսա ժողովուրդն։ Պատուեաց զիմաստութիւն, եւ յարգեցաւ (այսինքն արգոյ եղեւ, յառաջեաց)։ Եւ ոչ յարգեցաւ (յն. վերագրեցաւ) թիւն ի գիրս բանից աւուրց թագաւորին Դաւթի. (Գծ. ՟Ե. 13։ Առակ. ՟Զ. 8։ ՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Է. 24։)

Ոչ եթէ որ զանձն իւր յարգէ բանիւք, նա է ընտիր, այլ զոր Տէր յարգէ ի ձեռն գործոց. (Եփր. ՟բ. կոր.։)

ՅԱՐԳԵԼ. որպէս Իրակել (ըստ յն). πραγματεύομαι . (որ եւ հանդերձել) negotior եւ ῤυθμίζω ad certum numerum redigo, moderor, mores informo, compono, apto . Ի գործ արկանել. յառաջ տանել՝ կատարել. աճեցուցանել. վճարել. եւ Յանգել. յարմարել. բանեցնել, գլուխ հանել .... եւ յարմարցընել. ... (լծ. եւ յն. էրղա՛զօ ).

Ի վաճառ վերնային շահու օգտութեան բանիւդ որ ի քէն՝ յարգեալ ճոխանամք. (Նար. ՟Ձ՟Գ։)

Մարգարէից բանքըն յարգին, առաքելոցըն վըճարին. (Շար.։ եւ Յիսուս որդի.։)

Իսկ զբան Եփր. աւետար.


Յարգի

See full entry →

cf. Յարգոյ.

NBHL (1)

Բրուտն ի հոգս կայ վասն գործոյ իւրոյ, եւ յարգի է ամենայն բան նորա. ըստ յն. համարով կամ թուաւոր.


Յարգոյ, ի, ից

See full entry →

adj.

respectable, honourable, estimable, dear, precious, commendable;
good;
reverend;
— դահեկան, current money;
օր —գոյ, feast-day.

NBHL (1)

Խաբեբայք եւ կեղծաւորք բազում ինչ բանս խօսին պատրանաց, մինչ յարգոյ լինիցին. (Մխ. առակ. ՟Կ՟Ա։)


Յարգուն

See full entry →

cf. Յարգի.

NBHL (1)

Ստացուածքն բոզի պիղծ են եւ անարգ, թէպէտեւ նիւթքն եւ նկարագիրն յարգուն իցէ։ Զմարմնոյն սակաւաժամանակեայ գեղեցկութիւնն յարգուն համարի։ Զառ ի հեշտութիւն բանս յարգուն եւ պատուակըան համարեալ։ Զիւր դատաստանն քան զաստուածայինն յարգունք համարեալ։ Զմի ի շարագրածացն իւրոց հարիւր եւ այլ եւս աւելի քան զատտիկեցի քանքարսն յարգուն համարեցաւ. (Փիլ.։)


Յարդարեմ, եցի

See full entry →

va. mus.

to fit up, to arrange, to adjust, to put in order;
to fine, to refine;
to form, to fashion, to dispose;
to adorn, to embellish;
to ameliorate, to improve, to better the condition;
to make, to do;
to tune, to put in tune, to accord;
— զսեղան, զճաշ, to get ready, to prepare, to get dinner ready;
— զանկողին, to make the bed;
— զսենեակ, to do the room;
— զեղնգունս, to pare one's nails;
— զճրագ, to snuf the candle;
— զհերս, to adjust, dress or deck one's hair;
— զելս իրացն, to organize, to regulate, to put in order;
ճակատ առ ճակատ —եալ, drawn out in battle-array;
սեղան կազմ եւ —եալ, table ready covered, a well spread table.

NBHL (1)

Նաեւ այլուստ յարդարէ զբանն։ Տե՛ս զիա՛րդ յարդարէ յաջորդաւն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)


Յարդարուն

See full entry →

cf. Յարդար.

NBHL (1)

Յարդարուն առնել զբանս մեր։ Զանկիւնակալ քարն առաւել յարդարուն առնեն. (Սարգ. յկ. ՟Բ. եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Դ։)


Յարեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Յարեցուցանեմ.

NBHL (1)

ՅԱՐԵՄ ՅԱՐԻՄ. συνάπτω, -ομαι, ἑρείδω conjungo, copulo, confirmo, fulcio, haereo προστίθημι appono, addo κολλάω, προσκολλάω, -ομαι agglutino, -or, adhaereo եւ այլն. Յար՝ այսինքն առընթեր՝ կից դնել. կցել, իլ. յարմարել. միաբանել. զօդել. յաւելուլ. յանկուցանել. յանկչել. միանալ՝ միաբանիլ. յօդիլ. կռուիլ. կպցընել, յարուիլ, կպչիլ, փակչիլ. (լծ. յն. լտ. երի՛տօ, հէ՛րէօ. թ. եարան, եւ այլն)


Յարեւանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to follow, to keep close to.

NBHL (1)

Ցանկականն եւ ցասմնականն՝ զգայականին յարեւանայ, զո՛ր օրինակ խոհականն՝ բանականին. (Խոսրովիկ.։)


Յարձակեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Արձակեմ.

NBHL (1)

Առ նոյն յարձակեցուցանելով զտեսութեանց դիտումն։ Զբանսն յարձակեցուցանէ առ Աստուած, յո՞վ երթայց յոգւոյ քումմէ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Յարձակեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Արձակեմ.

NBHL (1)

Առ նոյն յարձակեցուցանելով զտեսութեանց դիտումն։ Զբանսն յարձակեցուցանէ առ Աստուած, յո՞վ երթայց յոգւոյ քումմէ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Յարմարագիր

See full entry →

adj.

elegant (writer).

NBHL (1)

Այր բանիբուն գիտութեամբ, եւ յարմարագիր ի պատմութիւնս ասացուածի իւրոյ. (Փարպ.։)


Յարմարագրեմ, եցի

See full entry →

va.

to write correctly or elegantly.

NBHL (1)

Ձեռնարկէր եւ յարմարագրել բանս, որք մինչեւ ցայժմ կրին. (Սոկր. ՟Ա. 36։)


Յարմարագրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

syntax;
orthography.

NBHL (2)

ՅԱՐՄԱՐԱԳՐՈՒԹԻՒՆ ՅԱՐՄԱՐԱԴՐՈՒԹԻՒՆ. Շարագրութիւն. շարադրութիւն. որպէս յն. սի՛նդաքսիս. σύνταξις . որ եւ Բաղդասութիւն. եւ Յարմար դասաւորութիւն բանի եւ այլոց իրաց. ըստ յն. յարմար գրութիւն.

Մի՛ յոյժ ստուգաբանել զբանիցն յարմարագրութիւնն, այլ ի պատշաճութիւն իմաստիցն հայել։ Ատամանց գովութիւն՝ կարծրութիւն, եւ յարմարագրութիւն. (Նիւս. երգ.։)


Յարմարադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

symmetry, proportion.

NBHL (2)

ՅԱՐՄԱՐԱԳՐՈՒԹԻՒՆ ՅԱՐՄԱՐԱԴՐՈՒԹԻՒՆ. Շարագրութիւն. շարադրութիւն. որպէս յն. սի՛նդաքսիս. σύνταξις . որ եւ Բաղդասութիւն. եւ Յարմար դասաւորութիւն բանի եւ այլոց իրաց. ըստ յն. յարմար գրութիւն.

Մի՛ յոյժ ստուգաբանել զբանիցն յարմարագրութիւնն, այլ ի պատշաճութիւն իմաստիցն հայել։ Ատամանց գովութիւն՝ կարծրութիւն, եւ յարմարագրութիւն. (Նիւս. երգ.։)


Յարմարակից

See full entry →

adj.

symmetrical, proportioned;
analogous.

NBHL (1)

συναρμόθεις coaptatus. Համեմատ. պատկանեալ. պատշաճ. սեպհական. քաջայարմար. միաբան զօդեալ.


Յարմարանք

See full entry →

s.

cf. Յարմարութիւն.

NBHL (2)

Զի՞նչ պէտք անմիտ եւ անհանճար բանից յարմարանք (կամ յարմարանս). (Խոր. ՟Ա. 33։)

(Ի բանիս) ոչ գոյ յարմարանք մարգարէականք, զի ի բազմաց լեզուաց է առեալ փոփոխումն. (Նար. երգ.։)


Յարմարապէս

See full entry →

adv.

suitably, well, fitly, properly, decently.

NBHL (1)

ἑπιτηδείως, εὑαρμόστως, ἁκολούθως, κατὰ τὸ ἁκολούθον apte, commode, rite, consequenter. Յարմա՛ր. ըստ կարգի. ի դէպ. հետեւաբար. ընտրողութեամբ. օրինօք. միաբան.


Յարմարեմ, եցի

See full entry →

va. mus.

to adapt, to make proper or fit, to qualify, to proportion, to accommodate, to arrange, to adjust;
to tune, to accord, to put in tune.

NBHL (2)

ՅԱՐՄԱՐԵՄ ՅԱՐՄԱՐԻՄ. ἀρμόζω, ἑφαρμόττω, -ομαι apto, adapto πλέκω, συνπλέκω necto, connecto եւ quadro, convenio, congruo. Յարմար առնել, եւ լինել. յարել. յարդարել. յերիւրել. ի դէպ պատշաճել. միաբանել, իլ. յօրինել. կարգաւորել. յօդել. կցկցել. շարայարել. ձեւացուցանել. կեղծել. յարմարցընել.

Զառտնին իւրեանց յարմարեալ իրս։ Ոչ ինչ անպատշաճ ի սմա յարմարելով բան։ Խորհրդականն, որ խրատէր եւ յարմարէր ի պատերազմ. (Խոր.։)


Յարմարուած

See full entry →

cf. Յարմարումն.

NBHL (3)

Զյարմարութիւն եւ զմիաբանութիւն (ձայնից եւ տարերաց) զանգակքն երեւեցուցանեն։ Որք ըստ երաժշտականութեան յարմարութիւնք են։ Անհնար է ձայնակցութիւն ի յարմարութենէ եւ յանյարմարութենէ լինել երբէք. (Փիլ.։)

Ձայնին իսկ սրագունին եւ ծանրագունին համանգամայն խառնել՝ յարմարութիւն առասասցի անուն։ Օցտիցեն քերթողքն զյարմարութիւն իսկ եւ զձեւս՝ առանց դաշանց սոսկ բանս առ չափս դնելով։ Զերգ եւ զյարմարութիւն առանց բանից՝ սոսկ փանդեռնահարութեամբ եւ փողհարութեամբ վարելով. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)

Յարմարումն բանից. (իբրու սեթեւեթեալ կարգաբանութիւն) (Փարպ.։)


Յարմարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Յարմարումն.

NBHL (3)

Զյարմարութիւն եւ զմիաբանութիւն (ձայնից եւ տարերաց) զանգակքն երեւեցուցանեն։ Որք ըստ երաժշտականութեան յարմարութիւնք են։ Անհնար է ձայնակցութիւն ի յարմարութենէ եւ յանյարմարութենէ լինել երբէք. (Փիլ.։)

Ձայնին իսկ սրագունին եւ ծանրագունին համանգամայն խառնել՝ յարմարութիւն առասասցի անուն։ Օցտիցեն քերթողքն զյարմարութիւն իսկ եւ զձեւս՝ առանց դաշանց սոսկ բանս առ չափս դնելով։ Զերգ եւ զյարմարութիւն առանց բանից՝ սոսկ փանդեռնահարութեամբ եւ փողհարութեամբ վարելով. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)

Յարմարումն բանից. (իբրու սեթեւեթեալ կարգաբանութիւն) (Փարպ.։)


Յարմարումն, ման

See full entry →

s. mus.

fitness, suitableness, adaptability, conformity, analogy, congruity, concordance;
proportion, symmetry;
attitude, adaptation, application;
aptitude, disposition, capacity, ability, sufficiency;
accord, harmony, concord.

NBHL (3)

Զյարմարութիւն եւ զմիաբանութիւն (ձայնից եւ տարերաց) զանգակքն երեւեցուցանեն։ Որք ըստ երաժշտականութեան յարմարութիւնք են։ Անհնար է ձայնակցութիւն ի յարմարութենէ եւ յանյարմարութենէ լինել երբէք. (Փիլ.։)

Ձայնին իսկ սրագունին եւ ծանրագունին համանգամայն խառնել՝ յարմարութիւն առասասցի անուն։ Օցտիցեն քերթողքն զյարմարութիւն իսկ եւ զձեւս՝ առանց դաշանց սոսկ բանս առ չափս դնելով։ Զերգ եւ զյարմարութիւն առանց բանից՝ սոսկ փանդեռնահարութեամբ եւ փողհարութեամբ վարելով. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)

Յարմարումն բանից. (իբրու սեթեւեթեալ կարգաբանութիւն) (Փարպ.։)


Յարութիւն, ութեան

See full entry →

s. fig.

resurrection;
act of rising;
elation, puffing up, pride, haughtiness;
օր յարութեան, sunday.


Յաւակնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to assume, to arrogate, to take too much on oneself, to pretend to, to presume.

NBHL (1)

Եթէ ոք հակաճառական բանիւ յաւակնի կապտել զհայր ի յիւրմէ բանէն. (Նար. ՟Լ՟Դ։)


Յաւելուած, ոց

See full entry →

s.

addition, increase, overplus, surplus, accession, augmentation;
rest, residue;
— գրոց, մատենից, addition, supplement, appendix;
— չարեաց, redundant malice;
—ք որովայնի, excrement;
թափել զ—ս որովայնի, to ease oneself, to go to stool.

NBHL (1)

Այսոքիկ դիւրաւ յօրինէին փոքր ինչ բանի յաւելուածով. (Շ. թղթ.։)


Յաւելում, լի

See full entry →

va.

to add, to increase, to augment;
to join, to adjoin, to insert, to interpolate, to apply, to supply;
to reckon, to add up;
— խօսել, to repeat, to say again, to reply, to rejoin;
— ի զօրութիւն, to redouble one's strength;
— ոյժ ումեք, to sustain another's efforts;
— զինչս իւր, to increase one's wealth;
աւուրս յաւուրս —, to lengthen life;
— զվարձս ծառայի, to raise the wages of a domestic;
յաւել յիս զօրութիւն, it gave me new strength;
եւ յաւել ծնանել, and then brought forth;
ոչ եւս յաւելից անիծանել, will never curse again;
մի եւս յաւելուցուք տեսանել զերեսս իմ, see my face no more.

NBHL (1)

προστίθημι, προσδίδωμι appono, addo, adjicio, jungo, augeo. Առաւելուլ. աճեցուցանել. առատացուցանել. ի վերայ բերել. բարդել. ժողովել. ամփոփել. կրկնել. երկրորդել. յարել զբան ի բան. էւելցընել.


Յաւելում, լայ

See full entry →

vn.

to augment, to be multiplied, to grow, to increase, to be enlarged;
to adhere to, to go over to, to add, to join, to incorporate;
մեռաւ եւ յաւելաւ յազգ իւր, he died and was gathered to his fathers;
cf. Հայր.

NBHL (1)

προστίθημι, προσδίδωμι appono, addo, adjicio, jungo, augeo. Առաւելուլ. աճեցուցանել. առատացուցանել. ի վերայ բերել. բարդել. ժողովել. ամփոփել. կրկնել. երկրորդել. յարել զբան ի բան. էւելցընել.


Յաւէժ, ւեժի, ժաց

See full entry →

adj. adv.

perpetual, eternal, immortal;
always, without end, perpetually, eternally.

NBHL (1)

Ոչ բանիւք եւեթ խնդրել յարաժամ, այլ արդեամբք եւ գործովք յաւէժ արժանի արասցուք միշտ զմեզ ողորմութեանն Աստուծոյ. (Խոսր.։)


Յաւէտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Յաւէժանամ.

NBHL (1)

Աստուած՝ ոչ յաւէտանալով ասել՝ չէ՛ արժան։ Իւրաքանչիւր ոք իմաստնոյն տի՝ գովելի՛ է, եւ զանազանեալ յաւէտանայ։ Նշանակաւ զուգութեանն, որով իրքն յաւէտանան. քանզի առաւելութեամբ եւ անզուգութեամբ յարձակմունք պատերազմին՝ լուծանք են էիցն. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լին. եւ Փիլ. ել.։)


Յաւիտենադիր

See full entry →

adj.

established from the beginning of the world, from time immemorial, perpetual, eternal.

NBHL (1)

Ի սկզբանէ աշխարհի եդեալ, եւ մնայուն յաւիտեանս.


Յաւիտենական, ի, աց

See full entry →

adj.

eternal, perpetual, uncreate, immortal, without end;
— կեանք, immortal life;
— թշնամութիւն, bitter, irreconcilable, implacable or eternal enmity;
—ն, the Eternal, the Everlasting One.

NBHL (1)

Աստուած յաւիտենական։ Ի կեանսն յաւիտենականս։ Ի տանջանսն յաւիտենականս. եւ այլն։ Այլ ստէպ եւս՝ ուր յն. իցէ յաւիտենական, ի մեզ ասի հայկաբանօրէն՝ Յաւիտենից.