Definitions containing the research սար : 4919 Results

Վարկ, ից, աց

See full entry →

s.

opinion, advice;
esteem, consideration, reputation, high value;
account, sum;
judgment, sentence;
tribute, tax;
տեարք —ի, arbiters of strife, judges;
զարդարակ հատուցէք —, pronounce a sentence worthy of.

NBHL (1)

Զուգախնդիր զպատուոյն հայցել վարկ, կամ զերկդրամենին պահանջել վարկ։ Զգեղեցիկ ներբողականսն նմա հատուցանել վարկ։ Զմեծագոյնն բամբասանաց տարաւ վարկ։ Զարդարակ հատուցէ՛ք վարկ (մահապարտիս)։ Ի դէպ է եւ զվարկն հատուցանել արդարակ։ Առ գործոյն հաշուելով զուգահաւասար վարկիչ. (Պիտ.։)


Վարկանիմ, կայ

See full entry →

vn.

to conjecture, to judge, to presume, to think, to deem, to find, to esteem, to look upon as, to repute or regard as;
արժանի —, to think, deem or find worthy.


Վարձակ, աց

See full entry →

s.

cantatrice, singer, songstress, ballad-singer;
dancer;
strumpet, whore.

NBHL (1)

Վարձակ ոք (յն. պոռնիկ կամ բոզ) ի բաց հանիցէ յանձնէ զոսկին։ Գուսան եւ հացակատակ, վարձակ, բոզ՝ եւ երգեցիկ. (յն. մի բառ եւեթ, միմոս՝ որ է հասարակօրէն արական)։ Վարձակացն (յն. միմոսացն), եւ կաքաւաչացն են այնպիսի կերպարանաք։ Ըստ նմանութեան վարձակացն՝ որ ի կաքաւսն կազմիցին (յն. խաղալկացն ի թատրոնս). (Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Ը։ Ոսկ. եփես. ՟Ժ՟Է։ Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ը։)


Վարձահատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Վարձատրութիւն.


Վարձկանեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Վարձկանեցուցանեմ.


Վարձկանեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to hire, to take on hire.


Ցնդեմ, եցի

See full entry →

va.

to dissipate, to disperse;
to volatilize, to exhale, to evaporate, to vanish;
— զմիտս ուրուք, to distract, to divert from, to turn from or away;
— զոք յարտօսր, to excite a person's compassion, to move, to affect.


Ցնդիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be dissipated, dispersed;
to be turned to vapour, to be evaporated, volatilized, exhaled;
tobe in one's dotage, to twaddle, to dote, to get heedless;
— յարտասուս, to melt in tears;
— մտօք, to be wrapt or absorbed in contemplation, to be absent in mind, inattentive.


Ցնդումն, ման

See full entry →

s.

dispersion, dissipation;
volatilization, exhalation, evaporation;
— գլխոյ, մտաց, inattention, distraction.


Ցնոր, ի

See full entry →

s.

belter.


Ցնորական, ի, աց

See full entry →

adj.

imaginary, fanciful, fantastic, illusory, chimerical, extravagant, air-built.


Ցնցոտի, տւոյ, տեաց

See full entry →

adj. s.

worn out, old, ragged, tattered;
old clothes, rags, tatters, rubbish.


Ցնցուղ, ցղոյ

See full entry →

s.

pipe, conduit, duct, tube;
watering-pot;
besprinkling;
dispersion.


Ցորչափ

See full entry →

cf. Ցորքան


Ցորքան

See full entry →

adv.

as long as, during, whilst;
ցո՞րքան, until when ? how long ?


Ցոփութիւն, ութեան

See full entry →

s.

profligacy, disorder, libertinism, licentiousness, debauchery, lewdness, scandalous behaviour.

NBHL (1)

Յիմարութիւն ցոփութեան բարոյիցն յայլանդակ միտս զնա փոխաբերէր։ Ի հրապոյրս ցոփութեան բերեալ ի բանից բանսարկութեանց ոմանց. (Յհ. կթ.։)


Ցրտագին

See full entry →

adj. adv.

very cold coolly, coldly.


Ցրտամ

See full entry →

vn.

cf. Ցրտանամ.


Ցրտութիւն, ութեան

See full entry →

s. fig.

cold, coldness, frigidity, chilliness;
coolness.


Ցօղուն, ղնոյ, ղուան

See full entry →

s. adj.

stalk, stem, blade;
straw;
rinsing;
dewy, dew-besprent.


Փաթանք

See full entry →

s.

cf. Փաթեթք.

NBHL (1)

Սրբեցէ՛ք ի ձէնջ զկանացի փաթեթսն (այլ ձ. փաթանսն), եւ զկախարդասար դեղատուութիւն. (Ճշ.։)


Փաթեթք

See full entry →

s.

packet, bundle, fagot;
envelope;
amulet.

NBHL (1)

Սրբեցէ՛ք ի ձէնջ զկանացի փաթեթսն (այլ ձ. փաթանսն), եւ զկախարդասար դեղատուութիւն. (Ճշ.։)


Փախնում, եայ

See full entry →

vn.

cf. Փախչիմ.


Փախուստ, խստի, խստեան

See full entry →

s.

flight, escape;
evasion, subterfuge, shift, tergiversation;
— զօրաց, rout, defeat, overthrow;
ի — դարձուցանել, to put to flight, to rout;
ի — մտաբերել, to meditate flight;
— առնուլ, ի — դառնալ, աճապարել, երթալ, մտանիլ, լինել, կալ, to take to flight, to flee, to run away, to turn one's back, to turn tail.

NBHL (1)

Զմնացեալսն ի փախուստ դարձուցանէր։ Զամենեսին առ հասարակ ի փախուստ դարձուցանէին։ Զամենայն զօրսն ի փախուստ դարձուցանէին. (՟Ա. Մակ.։ եւ ՟Բ. Մակ.։ եւ Խոր.։ Փարպ. եւ այլն։)


Փախուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to put to flight, to cause to flee, to drive away, to dislodge.


Փախչիմ, եայ, խուցեալ

See full entry →

vn.

to flee, to run away, to escape, to get away, to evade, to elude, to avoid.


Փախստականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

flight, escape.

NBHL (1)

Կայր ի փախստականութեան ի նմա։ Զինքն եւ զհասարակ գունդն վարատեալ փախստականութեամբ. (Յհ. կթ.։)


Փակակալ, աց

See full entry →

s. mus.

turnkey, doorkeeper;
key-board, keys;
cf. Փակաղակ.

NBHL (1)

κλειδοῦχος claviger, clavicularius. Ունօղ զփականս դրան՝ իշխանութեամբ բանալոյ եւ փակելոյ, պետ բանալեաց. գլխաւոր դռնապան. եկեղեցպան. լուսարար. բալլիքի տէր, բացօղ գոցօղ.


Փակաղակ, աց

See full entry →

s.

lock;
valve.


Փակեղն, ղան

See full entry →

s.

turban;
head-dress, head-band, fillet, band;
hood, cowl;
cf. Վակաս, cf. Ուրար.


Փակեմ, եցի

See full entry →

va.

to shut, to close;
to shut up, to enclose, to fence in, to bar;
to shut, to lock;
ի ներքս —, to shut up, to beset, to hem round, to encircle, to surround, to encompass;
— բանտի, to imprison, to put in jail;
— զբան, to conclude, to close, to end;
— ինչ յումեքէ, to prohibit, to forbid;
— զարգանդ (կնոջ), to procure sterility;
— զոք ի ձեռս ուրուք, to deliver up, to betray;
ի ներքս փակեալ, herein enclosed;
փակեալ էին ընդ իշխանութեամբ մահու, they were subject to death;
փառքն աստուծոյ զքեւ փակեսցին, may divine glory encompass you !
cf. Դուռն, cf. Յոյս.

NBHL (1)

Փակեաց ի մէնջ Պօղոս զհաւանելն հրեշտակի կամ մարդոյ (այսինքն արգել)։ Հասարակաց շնորհս ի մեծատունս փակեցաւ (այսինքն ամփոփեցաւ). (Լմբ. պտրգ.։)


Փաղաղեմ, եցի

See full entry →

va.

to devour, to consume;
to burn.


Փաղանուն

See full entry →

adj. s. pl.

univocal;
synonymous;
synonyma.

NBHL (2)

Փաղանուանք (կամ փաղանունք) ասին, որոց անունն հասարակ, եւ ըստ անուանն բան գոյացութեան նոյն. հիզան, կենդանի՝ մարդ եւ արջառն. (Արիստ. ստորոգ.։)

Էակն ստուգաբար փաղանուն ոչ կարէ գոլ. վասն զի ի փաղանունսն ոչ գոյ առաւել եւ նուազ. . . եւ դարձեալ փաղանունքն հասարակաբար տան անուան եւ իրի հաղորդութիւն. իսկ էակն ոչ հասարակաբար տայ. (Անյաղթ պորփ.։)


Փաղանունաբար

See full entry →

adv.

cf. Փաղանունապէս.

NBHL (1)

Եւ թէպէտ զամենայն ոք էակս կոչեսցէ, հոմանունաբար ասէ կոչեսցէ, եւ ոչ փաղանունակի. քանզի եթէ մի էր ամենեցունց հասարակ սեռ՝ էակն, փաղանունաբար ապաքէն ամենայն էակքն ստորոգէին. (Պորփ.։)


Փաղանունակի

See full entry →

cf. Փաղանունապէս.

NBHL (1)

Եւ թէպէտ զամենայն ոք էակս կոչեսցէ, հոմանունաբար ասէ կոչեսցէ, եւ ոչ փաղանունակի. քանզի եթէ մի էր ամենեցունց հասարակ սեռ՝ էակն, փաղանունաբար ապաքէն ամենայն էակքն ստորոգէին. (Պորփ.։)


Փաղանունապէս

See full entry →

adv.

univocally;
synonymously.

NBHL (1)

Եւ թէպէտ զամենայն ոք էակս կոչեսցէ, հոմանունաբար ասէ կոչեսցէ, եւ ոչ փաղանունակի. քանզի եթէ մի էր ամենեցունց հասարակ սեռ՝ էակն, փաղանունաբար ապաքէն ամենայն էակքն ստորոգէին. (Պորփ.։)


Փայլակնացայտ

See full entry →

adj.

emitting flashes, flashing, sparkling.


Փայլակումն, ման

See full entry →

s.

flashing;
lightning;
flash, light.


Փայլատակեմ, եցի

See full entry →

vn. va. v. imp.

to lighten;
to throw out sparks, to scintillate, to sparkle, to gleam, to shine;
to cause to flash or sparkle;
— զփայլատակունս, to make the lightning flash;
բոց աստուածային յաչաց նորա —կէր, divine fire flashed from his eyes;
—կէ, it lightens.


Փայլատակումն, ման

See full entry →

s.

lightning, flashing;
coruscation, scintillation, fulguration;
sparkling;
thunderbolt;
—կմամբ սատակել, to thunderstrike;
—կունս տեղալ, to rain lightnings and thunderbolts.

NBHL (1)

Ի փայլատակմանէ աստուածութեանն սարսափեալ՝ թեւասքողեալ ծածկէին զերեսս իւրեանց։ Պսակ յոգնանկար յարփից եօթանց փայլատակման. (Պրոկղ. ներբ. ղկ.։ Նար. կուս.։)


Փայլեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Փայլեմ;
— զկօշիկս, to black or polish shoes.


Փայլումն, ման

See full entry →

s.

resplendence.


Փայծաղնացաւ

See full entry →

adj. s.

spleen-sick, troubled with the spleen, splenetic;
spleen, melancholy.


Փայտակոտոր, ից

See full entry →

s.

wood-cutter.


Փանաքի, քւոյ, քեաց

See full entry →

adj.

weak;
mean, wile, worthless, contemptible, poor, miserable.


Փանաքիմաց

See full entry →

adj.

weak-minded or poor-minded, of slender parts.


Փաշաման

See full entry →

s.

anguish, affliction;
blame, reproach;
— կրել, to suffer invectives;
to receive reproaches.

NBHL (1)

Եթէ մոգ իցէ, եւ չարի արարած զգազանսն վասն գազանութեանն ասիցէ, ի հասարակաց մտաց փաշաման կրեալ ըմբերանեսցի. (Եզնիկ.։)


Փառակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj.

equally glorious, having the same glory as another, sharing another's glory.


Փառակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

identity of glory.

NBHL (1)

Զհօր եւ զիւր փառակցութիւնն եւ զգործակցութիւնն ցուցանէ։ Յայտ առնելով զհաւասարութիւն եւ զփառակցութիւնն ընդ հօր. (Նանայ.։ Խոսր.։)


Փառասէր

See full entry →

adj.

fond of glory, full of vanity, ambitious, vain.