Definitions containing the research արութիւն : 1540 Results

Զլացումն, ման

See full entry →

s.

cf. Զլացողութիւն.

NBHL (1)

Եղեւ բարութիւն՝ զլացութիւն նոցա (փշով պսակողացն զՅիսուս), որպէս զի նովաւ խոցոտիցի թշնամին. (Երզն. մտթ.։)


Զղջումն, ման

See full entry →

s.

cf. Զղջութիւն.

NBHL (1)

κατάνυξις compunctio μετάνοια, μετανοεῖν , μεταμέλεια poenitentia, poenitere Զեղջ. զղջալն. ի զեղջ գալն. ապաշաւ. ստրջացումն. ապաշխարութիւն. ցաւ ընդ եղեալ գործն, մանաւանդ ի վերայ մեղաց. փոխումն մտաց. զղջում.


Զուարթ

See full entry →

adj.

joyful, cheerful, smiling;
gay, sprightly, lively, merry;
serene, clear.

NBHL (1)

Զուարթ յօժարութիւն. (Յճխ. ՟Ե։)


Զուարթամտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

good humour, joyfulness, gaiety;
generosity, benignity.

NBHL (1)

Խնդամտութիւն. բարեսէր յօժարութիւն. շէն ու առատ սիրտ.


Զուգական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

even, alike, equal;
counterpart.

NBHL (1)

Զուգական Աստուծոյ կամեցաւ լինել (Ադամ)։ Լինել զուգական Աստուծոյ տենչային. (յն. զուգաստուած. այսինքն հաւասար Աստուծոյ։) Զի՞նչ այլ ինչ զուգական կայցէ այնպիսի խնամոց։ Զի ամենայն ուրեք զզուգական հաւասարութիւնն զիւր ընդ Հօր յայտ առնիցէ. (Ոսկ. ես. եւ Ոսկ. մտթ. ՟Ա. 15։)


Զուգականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

likeness, equality;
equivalent.

NBHL (1)

ἱσότης, τὸ ἵσον aequalitas Հաւասարութիւն. հաւասարակցութիւն. եւ Համագոյութիւն.


Զուգակշիռ

See full entry →

adj. s.

equivalent, equipollent;
just, equal;
equilibrium;
compensation.

NBHL (1)

Զուգակշիռ հաւասարութիւն, կամ հետեւումն, կամ ընթացք. (Պիտ.։ Նար. ՟Ի՟Ը. եւ Նար. խչ.։ Վրդն. ծն.։)


Զուգամասնութիւն, ութեան

See full entry →

s. chem.

participation;
isomeria.

NBHL (1)

ἱσομοιρία aequa portio, aequalitas Հաւասար մասն եւ բաժին. հաւասարութիւն. համեմատութիւն. համանմանութիւն. եւ Մասնակցութիւն.


Զուգաչափութիւն, ութեան

See full entry →

s.

exact proportion, symmetry.

NBHL (1)

συμμετρία Հաւասարաչափութիւն. զուգակշռութիւն. հաւասարութիւն.


Զուգապատիւ

See full entry →

cf. Հանգիտապատիւ.

NBHL (1)

Ո՞րքան ինչ պարտ իցէ համազգեացն եւ զուգապատուոցն, որ մինչեւ անբանիցն պահանջեալ է (օգնել)։ Մի՛ մախասցիս ընդ վախճանս զուգապատիւս՝ զուգապատուացն նմանապէս առաքինութեամբն։ Ոչինչ գովեմք որ զկնի որկորիցն զուգապատուացն, մանաւանդ եթէ անպատուացն։ Յոյժ հեռաւորուեանն՝ չարութիւն (Սաբելի եւ Արիոսի), եւ զուգապատիւ ամբարշտութիւնն. (Ածաբ. աղք. եւ Ածաբ. մակաբ. եւ Ածաբ. առ որս. ՟Ը. եւ Ածաբ. մկրտ.։)


Զուգապատուութիւն, ութեան

See full entry →

s.

the same dignity, participation in the same dignity.

NBHL (1)

ԶՈՒԳԱՊԱՏՈՒՈՒԹԻՒՆ ἱσοτομία, τὸ ἱσότιμον par honor, aequalis dignitas գրի եւ ԶՈՒԳԱՊԱՏՒՈՒԹԻՒՆ, ԶՈՒԳԱՊԱՏՈՒԹԻՒՆ. Հաւասարութիւն պատուոյ, աշտիճանի, յարգի եւ արժողութեան, եւ այլն.


Զուգաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

conjunction, union;
coition, embrace;
parity, equality;
the equinox;
relation, connexion;
union, match, marriage;
երջանիկ — դարնայնոյ ընդ աշնան, happy union of spring and autumn.

NBHL (3)

ἱσότης aequalitas ῤυθμός proportio Հաւասարութիւն. չափակցութիւն. միաբանութիւն. միաձայնութիւն. համեմատութիւն.

Շարժութեանն հետեւողին (այսինքն կարգաւորութեան ձայնի) անուն իցէ զուգաւորութիւն, եւ ձայնիցն խառնել յարմարութիւն. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)

ԶՈՒԳԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆ որ գրի եւ ԶՈՒԳԱՒՐՈՒԹԻՒՆ. ἱσημερία aequinoctium Զուգօրութիւն. հասարակօրութիւն. հաւասարութիւն տըւնջեան եւ գիշերոյ. հասարակած.


Զուգեմ, եցի

See full entry →

va. math.

cf. Զուգաւորեմ;
to sum up;
— զկերակուրս, to season, to flavour;
— զսապատ, to make basket-work;
— զոք ընդ աշխարհ, to join in wedlock.

NBHL (1)

Թեթեւ եւ ըմբռնելի՛ յանցանք. զուգեսցի՛ եւ ապաշխարութիւն (ըստ նմին չափոյ). (Բրս. հայեաց.։)


Զուգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

conjunction, coupling;
equality, likeness;
union, concord, agreement;
coupling, pairing;
conjunction, union, wedlock;
communication, intercourse;
կշիռ զուգութեան բերել (ընդ ումեք), to be like, to resemble, to seem like.

NBHL (3)

(յածականէս Զոյգ) ἱσότης aequalitas Հաւասարութիւն. հանգիտութիւն. եւ Միաբանութիւն. համաձայնութիւն. որ եւ ԶՈՒԳԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆ ասի.

Երրեակն առաջին հաստատ եցոյց զուգութիւն, սկիզբն կալեալ եւ միջութիւն եւ վախճան. զոյգ (այսինքն հաւասար) են ամենեքեան. եւ ութերեակն՝ առաջին քուեայ, զի յայլսն զուգութիւն դարձեալ նախ երեւեցոյց։ Բանիւքն զուգութիւնն, զայն՝ որ ի ձեռն գործոցն անզուգութիւնն ծնցի. իսկ անզոյգն աղբիւր է չարեաց։ Զուգութիւնն արդարութիւն ծնաւ. զի աստուածասէր ազգն զուգութեամբ եւ արդարութեամբ զարդարեալ է. (Փիլ.։)

Զուգութիւն կամի մեզ, եւ սէր առ իրեարս, եւ ո՛չ անհաւասարութիւն. (Լմբ. սղ.։)


Զսպեմ, եցի

See full entry →

va.

to bind, to tie close, to press;
to subdue, to hold, to hinder;
to draw, to draw again.

NBHL (1)

Զսպեաց զնոսա երկիւղիւ։ Զի խրատեսցէ զնոսա տանջանօքն զսպիլ յաւելորդացն։ Ի լայն եւ ի հարուստ մեկնութենէ՝ զսպել զերկարութիւն բանիցն համառօտ կարգաւ. (Ոսկ. գծ.։)


Զրահ

See full entry →

s.

cuirass;
corslet;
coat of mail, small coat of mail;
breast-plate.

NBHL (1)

Զգեցցի զրահս զարդարութիւն. (Իմ. ՟Ե. 19։)


Զրկահարանք

See full entry →

s.

injustice;
privation.

NBHL (1)

Զրկանք. հարստահարութիւն. զուլում. զուլումաթ.


Զրպարտեմ, եցի

See full entry →

va.

to calumniate, to be censorious;
to slander.

NBHL (1)

Զառաքինութեանն մատակարարութիւնն խաբէութիւն եւ պատրանս կոչեն զրպարտողք. (Փիլ. լին. ՟Դ. 206։)


Զրպարտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

calumny, imposture, inculpation, slander;
զրպարտութեամբ, calumniously.

NBHL (2)

συκοφαντία calumnia ἑπήρια injuria, mulcta Զրկանք՝ զուր պարտաւորութեամբ. հարստահարութիւն. անիրաւութիւն. լլկանք. զուլմ.

որպէս Չարախօսութիւն. ընդվայրհարութիւն. թշնամանադրութիւն.


Զօրեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be able, worth;
to govern;
to act, to produce an effect.

NBHL (1)

Այսոքիկ ոչ զօրեցին առ տկարութիւնս մարդկան. այսինքն չօգտեցին. (Սարգ. ՟ա. պետր. ՟Ա։)


Զօրութիւն, ութեան

See full entry →

s. arith. mech.

power;
authority, vigour, valour, heart, courage, nerve, force, spirit, faculty;
corroboration, supply, reinforcement, aid, energy, efficacy, virtue;
resource;
sense, meaning, signification;
weight, importance;
prodigy, miracle, virtue;
army;
person;
distinct substance or person;
—ք երկնից, the angels;
celestial bodies, stars, etc;
—ք մտաց, the faculties, qualities of the mind;
Տէր զօրութեանց, the Lord of hosts;
այր, կին զօրութեան, valorous man, virtuous woman;
ըստ առն եւ — իւր, as the man is, so is his strength;
դու՞ ագուցեր ձիոյ —, hast thou clothed the horse with strength ? զինու զօրութեամբ, with arms;
by main strength;
գիտել զ— արուի, to lie with a man;
զօրութեամբ, powerfully, emphatically, understood, by virtue of, with all one's strength;
բարձրացո զօրութեաթբ զբարբառ քո, lift up thy voice loudly;
սիրել յամենայն զօրութենէ, to love with all one's heart;
անկանել ի զօրութենէ, to be weakened or exhausted;
— խաչի քո Քրիստոս, զի ..., upon my faith! i faith! square;
force;
— անգործութիւն, vis inertiae;
դիմակալ —, resistance force;
ելեքտրական —, electric force;
զուգահեռական —, parallel force;
կեդրոնական —, central force;
կեդրոնախոյս —, centrifugal -;
կեդրոնաձիգ —, centripetal force;
կենդանի —, vis viva;
կենսական —, vital power;
ձգողական —, attractive power;
մադնիսական —, magnetic force;
մասնկային —, molecular force;
շարժիչ —, motive force;
վանողական —, repulsive force;
օդընկէց —, projectile force.

NBHL (1)

(ի բայէս Զօրել, եւ լծ. ընդ տճկ. զօռ, զարպ ). δύναμις , ἱσχύς, δυναστεία, κράτος եւ այլն. vis, virtus, potemtia, fortitudo, robur, facultas Կարողութիւն. ոյժ, արութիւն. քաջութիւն. ուժգնութիւն. սաստկութիւն. ամրութիւն. պնդութիւն. ուժ. եբր. կէպուրա, օզ.


Էրէ

See full entry →

cf. Երէ.

NBHL (1)

Փոխանակ է՞ր (յն. որո՞ց) առնուցուն զայնչափ բարութիւնսն. (Ոսկ. մտթ.)


Ըղձափափաք

See full entry →

adj.

very desirable;
— առնել, to make one's mouth water;
— լինել, to desire passionately.

NBHL (1)

Վասն փափաքանաց ըղձափափաք փափկութեանցն փութասցո՛ւք յապաշխարութիւն. (Մանդ. ՟Ժ՟Ը։)


Ըմբերելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

tolerable, bearable, light.

NBHL (1)

Թեթեւ եւ ըմբերելի՞ յանցանք. զուգեսցի՛ եւ ապաշխարութիւն (ըստ նմին). (Բրս. հայեաց.։)


Ըմբռնեմ, եցի

See full entry →

va.

to take, to surprise, to hold, to seize;
to entrap, to catch again, to retake, to grapple, to match;
to reach;
to comprehend, to conceive, to undertake;
ձուկն —, to catch fish, to fish;
— զոք բանիւք, to surprise, to convince or confound one in argument;
to address or question with art, insidiously.

NBHL (1)

Ըմբռնել զոք, զթագաւորն, զգաւառն, զյաւիտենից կեանսն. զարդիւնս շահեկանս. զգանձս. բոցոյ ըմբռնել զանտառս։ Ըմբռնիլ խաւարաւ, ցաւով երկանց, ի խորին քնոյ, յարատոյ մեղաց, ի չարիս, ի չարութիւն, յաղմուկ, եւ այլն։


Ընդաբոյս

See full entry →

adj.

innate, native, natural, habitual.

NBHL (1)

Չար է արար նոցա, եւ ընդաբոյս չարութիւն նոցա. (Իմ. ՟Ժ՟Բ. 10։)


Ընդարձակ, աց

See full entry →

adj. adv.

free;
large, ample, vast, spacious, great;
diffuse;
— ժամս, for a long time, or duration;
— ի նեղութիւնս, magnanimous, long-suffering, patient;
— կեանք, a dissolute life;
— է, it is lawful, permitted, it is not prohibited;
— կեալ, to live daintily;
— գնալ, to live dissolutely;
— առնել, to facilitate;
at length, lengthily;
diffusely;
dissolutely;
յ—ի, freely, at large;
յ—ի լինել, to be free, in liberty, at large;
to be unbound.

NBHL (1)

Ուսաք ի նոցանէ միա՛յն զընդարձակ կեանս եւ զքաղաքավարութիւն. (Լմբ. պտրգ.։)


Ընդարձակասուն

See full entry →

adj.

reared in ease, dainty, delicate, commodious;
unbridled, dissolute.

NBHL (1)

Հիւանդութիւն եւ ողջութիւն ըն մարմնոջ կենդանեաց. իսկ սպիտակութիւն եւ սեւութիւն պարզաբար ըն մարմնոջ. իսկ արդարութիւն եւ անիրաւութիւն ն՝ոգւոջ մարդոյն. (Արիստ. հակակ. ՟Թ։)


Ընդդիմակացութիւն, ութեան

See full entry →

s.

opposition, resistance.

NBHL (1)

Գիտացեալ զընդդիմակացութիւն նոցա, եւ զանփոփոխ յօժարութիւնն։ Տեսեալ զնորա զընդդիմակացութիւնն անխոնարհելի։ Զի մի՛ յաղթեսցէ մարդկային ընդդիմակացութիւնն. (ՃՃ.։)


Ընդդիմակողմն

See full entry →

s.

opposite side, reverse, wrong side.

NBHL (1)

Որպէս եւ ընդդիմակողմնն՝ մի ըստ միոջէ չարին է կապեալ զչարութիւնն իւր. ատելութիւն զբարկութենէ, բարկութիւնն զհպարտութենէ. (Նեղոս.։)


Ընդելանիմ, դելայ

See full entry →

vn.

to grow familiar, to become familiar;
to make acquaintance;
to get used or accustomed to, to habituate one's self.

NBHL (1)

Ընդելեալ է բնութեամբ (աստուածային իրն) վերնագունին հասանել պատուի։ Ընդելեալք՝ իբր ասեն զճպռանցդ ազգ, օդով կերակրիլ։ Առ սակաւ սակաւ ընդելեալ։ Ոգիքն յառաջ քան զմարմինսն յօտարութիւն ընդելեալ լինի. (Փիլ.։)


Ընդերկարաձգեմ

See full entry →

va.

to prolong, to make last a long time;
to extend;
to defer, to spin out, to groat length.

NBHL (1)

Որ յանհնարին ցաւս ընդերկարեալ է։ Ոչ ընդերկարեաց նախահայրն մեր ի դրախտին։ Ընդերկարին յարդարութիւնն հաստատուն եւ անշարժ խորհրդովք. (Լմբ. սղ.։)


Ընդհանրական, ի, աց

See full entry →

adj.

universal, general, catholic;
— եկեղեցի, the catholic or universal church;
cf. Թուղթ, cf. Ժողով.

NBHL (1)

Ընդհանրական պարգեւք, կամ բան, կամ յարութիւն, եւ այլն. (Ոսկ. հռ.։ Բրսղ. մրկ.։ Լծ. կոչ.։)


Ընդհարումն, ման

See full entry →

s.

collision, shock, conflict.


Ընթադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

trampling upon;
subjection;
project, purpose, design;
սպանանել ձիախրոխտ ընթադրութեամբ, to ride over and trample to death.

NBHL (1)

Ենթադրութիւն, որպէս Կոխան առնելն, եւ ոտնհարութիւն.


Ընձեռեմ, եցի

See full entry →

va.

to consign, to place in the hands of some one;
to lend, to give;
to undertake, to prove;
to transmit, to refer, to leave in writing.

NBHL (1)

Տրտմութիւն եւ խնդութիւն՝ ըստ Աստուծոյ լեալ, մխիթարութիւն ընձեռէ. (Յճխ. ՟Է։)


Ընտանեգոյն

See full entry →

adj.

very familiar;
proper.

NBHL (1)

Չարութիւն, որ զընտանեգոյնն բնութեամբ կենդանի զմարդ՝ անձեռնընդել եւ վայրենի գործ է. (Փիլ.։)


Ընտրողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

choice, election;
discernment, discretion, judgment, understanding;
ընտրողութեամբ, discreetly.

NBHL (1)

Կամաւորութիւն, ընտրողութիւն, յօժարութիւն. (Սահմ. ՟Ժ՟Ե։)


Ըստգիւտ, ի, ից

See full entry →

s. adj. adv.

accusation, blame, reprimand, censure, reprehension, reproach, stain, imputation, criticism;
defect, fault, wrong;
blamable, reprehensible;
— լինել, to be blamed, or scolded;
to accuse, to charge with, to blame, to scold, to censure, to condemn;
to know, to be informed of, to understand;
— լինել ինիք, to obtain, to succeed in, to enjoy, or realize one's wishes;
— յանձն առնուլ, to be blameworthy, to be in the wrong;
reprehensibly;
culpably;
with shame, or remorse.

NBHL (1)

Վկայեն եղջերուք բանիս, զորոց անարութիւն յառաջագոյն ըստգիւտ եղեալ բնութեանն (ետ նոցա զէնս զբազմոստեան եղջիւրս). (Փիլ. լիւս.։)


Թախանձ, ից

See full entry →

s.

importunity, instance, solicitation, entroaty;
grief, sorrow, trouble;
—ք, dowry, marriage-portion, dower;
— արկանել, to solicit earnestly, to importune, to entreat, cf. Թախանձեմ.

NBHL (1)

ԹԱԽԱՆՁ. գ. որպէս Թախծանք, թաղծութիւն. տխրութիւն. նեղութիւն. դժկամակութիւն. դժուարութիւն. տաղտկութիւն. յն. անհամութիւն. անախորժ իրք. ἁηδές injucundum, taedium


Թակարդ, ից, աց

See full entry →

s.

"trap, snare, gin, net;
թակարդօք որսալ, պարփակել, փակել, արկանել ի թակարդ, to draw into a snare, to entrap, to catch;
շաղիլ ի թակարդի, ի թակարդի հարկանիլ, to fall into a snare, to be entrapped;
թակարդաւ ջուր բերել, to beat the water, or the air, to toil in vain, to have one's labour for one' s pains;
որպէս թակարդ զհողմն՝ անցուցանել զխրատ, to be heedless, to disregard warning or admonition, ""in at one ear, out at the other"";
cf. Որոգայթ."

NBHL (1)

Զոյգ է ըստ առակին ասացեալ, աղիւս լուանալ, եւ կամ թակարդաւ ջուր բերել, զչարութիւնն ի բաց հանել ի մարդոյ ոգւոյն. (Փիլ. լին. ՟Բ. 54։)


Թանձրաբնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Տխմարութիւն.


Թանձրամտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

stupidity, dulness, heaviness of mind, slowness of apprehension.

NBHL (2)

παχύτης crassitudo (mentis), ruditas Թանձրամիտն գոլ. տխմարութիւն.

Մի՛տ դիր թանձրամտութեան առնն ... երեւելի իրաց իմն կարօտանան թանձրամիտք։ Թանձրամտութիւն եւ տկարութիւն լսողացն։ Ի թանձրամտութենէն ի բաց տանի զնոսա. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 6։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 26։ եւ Ոսկ. գծ.։)


Թանձրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

thickness;
solidity, density, bigness;
concretion, coagulation, condensation;
consistence;
fatness, plumpness;
plenty, abundance;
rusticity, awkwardness;
stupidity, dullness;
— ծերութեան, great old age.

NBHL (2)

παχύς crassitudo, densitas, pinguedo Թանձր գոլն. չափ լայնութեան եւ խորութեան. հոծութիւն. խտութիւն. ստուարութիւն. բարդութիւն. գիրութիւն. եւ Թանձրամտութիւն. բրտութիւն.

Որչափ ի մարմինն թանձրութիւն յաւելու, բազում չափ հոգին ի տկարութիւն իջանէ. (Մանդ. ՟Ժ՟Է։)


Թանչ, ի

See full entry →

s.

diarrhoea, looseness;
dysentery;
piles, hemorrhoids;
colic;
fistula

NBHL (1)

δυσεντερία, ἔδρα dysenteria, intestinorum tormina, fluxus ventris (լծ. թ. սանճը, խուտուկ). Խիթք աղեաց. որովայնալուծութիւն ծիւրիչ արեամբ չափ. ախտ ընդերաց եւ երաստանի. փորհարութիւն.


Թափ, ոյ, ու, ից, ուց

See full entry →

s. adv.

bottom;
depth, profound depth, abyss;
fury, passion;
fire, spirit;
impetuosity, violence;
effort, furious attempt, struggle;
—ք, sheath, scabbard;
—, ընդ —, or զ— անցանել, to penetrate, to pierce, to run through, to bore;
to thread, to spit;
— անկանիլ, մտանել, to run rapidly, to pass through, or traverse with impetuosity, to enter with violence or impetus;
ընդ — անցուցանել՝ — հանել, to pass, to bore, to pierce, to transfix, to thread, to run through;
զ— առեալ շրջել, cf. Թափառիմ;
զ— առնուլ, to prepare for an effort, to gather one's self up;
— տալ, to hurl, to launch, to fling, to throw;
— կրից, fit, outbreak, hurst of passion;
ի —ս դժոխոց, in the depths of hell;
թափն ընդ թափն, penetrative, piercing, with penetration.

NBHL (1)

Արդարութիւն առաւելագոյն է քան զայլ առաքինութիւնս, որպէս թափ անցեալ ընդ այլսն. (Սահմ. ՟Ժ։)


Թափառանք, նաց

See full entry →

s. pl.

the act of idling or lounging about.

NBHL (1)

Ոչ դժուարելով ընդ թափառանսն եւ ընդ յածումն։ Զօտարութիւնս ստէպ ստէպ, եւ զմիմեանց վերայ թափառանս մոլորանացն. (Փիլ. իմաստն.։)


Թափեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to overturn, to cast down, to fling or throw down;
to spill;
to empty, to exhaust;
to take away, to take by force, to possess one's self of;
to cast off;
to disengage, to deliver, to release, to relieve;
թափել զատամն, to extract, to pull out, to draw a tooth;
թափել զդրունս, to unhinge the doors;
բեւեռովք զբեւեռ թափել, one nail drives out another (new things or persons make old ones forgotten);
cf. Բեւեռ;
թափել կապուտ, աւար բազում, զկապուտ սաստիկ, to make a great booty, to pillage, to sack;
թափել զոք յիմեքէ, to despoil, to deprive of;
թափել զոգի ուրուք, to harass, to hold in suspense;
թափել զքուն, to rouse one's self, to awaken;
թափել զգինի, to get sober again, to sleep off drunkenness or debauch, cf. Աթափեմ, cf. Զգաստանամ;
թափել զոք ի ձեռաց ուրուք, to save one from the hands of another, to liberate, to rescue;
թափել զբարկութիւն յումեքէ, to free from the effects of another's resentment, to pardon;
թափել ի բաց զոգի, to die, to perish;
թափել զցասումն, զոխս ի վերայ ուրուք, to vent one's anger, to wreak one's vengeance;
թափել զթոյնս յոք, to give vent to one's angry passions;
թափել զմաղձն, to discharge ones bile, to vent one's spleen;
ածել —, to add, to subjoin;
to conclude;
թափել զտունն, to remove, to change habitation, to empty a house of its furniture;
թափել զսուր իւր յոք, to draw the sword against, to brandish the sword;
թափել զբաժակ, to drink off the cup to its dregs;
to drink up;
թափել զանձն, to escape, to disengage one's self, to get rid off, to abscond, cf. Նուաստանամ;
to humiliate, to abase, to lower one's self to;
թափել զինքն ի գրաստէն, to dismount, to leap from horseback;
թափել զինչս, to spend, to dissipate, to waste, to squander;
թափել զոյժ եւ զզօրութիւն, to make great efforts, to employ all one's energy, to do any thing in the world;
to strive with all one's heart, to sharpen one's tools, to prepare one's self;
թափել ի լծոյ, to throw off the yoke;
թափել զոք ի կենաց, to deprive of life, to massacre;
թափել ի միմեանց (զարս ի կռուի), to separate the combatants;
թափել զբանն յումեքէ, to interrupt a discourse;
թափեաց նաւն զբեռն, the ship is unloaded.

NBHL (1)

ԹԱՓԻԼ. ἁποικία, ἑκπίπτειν Օտարութիւն ի հայրենեաց. գաղթականութիւն. թափառականութիւն. վտարանդութիւն։ (Եւս. քր. ՟Ա. ստէպ։)


Երկայն, ից

See full entry →

adj.

long, extended;
far;
փոքր մի —, rather long.

NBHL (1)

Որ երկայն աւուրցն (յն. բազմաժամանակեայ) առին զապաշխարութիւն, եւ անապաշաւ սիրտ կալան. (Կոչ. ՟Ը։)


Երկայնակեցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

longevity.

NBHL (1)

μακροβίωσις, μακροβιότης vita longaeva Երկայնակեացն գոլ. երկարութիւն կենաց. երկարատեւութիւն.