Definitions containing the research իմ : 10000 Results

Եղջերու, աց

See full entry →

s.

stag;
hart;
բառաչէ —, the stag bells.

NBHL (3)

ἕλαφος cervus, cerva եբր. այալ, էլիմ. Արուն եղին, կամ նոյն ընդ Եղն. եղնիկ.

Իբրեւ զայծեամն եւ զեղջերու։ Դնել զոտս իմ իբրեւ զեղջերուաց։ Որպէս փափագէ եղջերու յաղբերս ջուրց։ Լերինք բարձունք են եղջերուաց.եւ այլն։

Առիւծք եթէ իմասցին արդեօք փախուցեալ զեղջերուս, այսպիսեաւ վարին սովորութեամբ. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)


Եղջերուաքաղ, ից

See full entry →

s.

chimsera, fabulous monster.

NBHL (1)

Եղջերուաքաղդ նշանակէ իմն. բայց չեւ եւս ճշմարիտ ինչ կամ սուտ, եթէ ոչ զգոլն կամ զոչն գոլ առդիցէ. (Պերիարմ.։)


Եմ, ես, է, էի, էիր, էր, եր, իցեմ, եղէ

See full entry →

v. auxil.

to be;
է զի, էր զի, է ուրեք, է երբէք զի ..., sometimes;
it happens, it turns out;
ես եմ Աստուած՝ որ Էն, I am that I am;
ես եմ՝ ես եմ նոյն որ ջնջեմ, I am, it is I, it is I who blot out and pardon;
առն միոջ էին երկու որդիք, a certain man had two sons;
էր ամաց երկոտասանից, he was twelve years old;
յունել եմ, I am eating.

NBHL (18)

εἵμι, εἷναι sum, esse (տե՛ս եւ Եղանիմ, Լինիմ, որք լնուն զայլ եւս ժամանակս չէզոքաբար)։ Էական բայ՝ իբր Այս ինչ գոլ, եւ այսպիսի ինչ. կամ պարզապէս՝ Գոլ, կալ, գտանիլ իրօք. թ. ... պ. էմ, կամ իյմ, տէն. Առնու զամենայն խնդիր պէսպէս առմամբ։ Ուղղ.

Քո՛ են երկինք, եւ քո՛ է երկիր։ Տեառն է երկիր լրիւ իւրով։ Իմ է վրէժխնդրութիւն։ Նոցա է արքայութիւնն երկնից։ Որ ինչ իմ է, ամենայն քո է. եւ որ ինչ քո՛ է, այն իմ է. եւ այլն։

Զգահս գտանեմ. եւ իմ են. (Փարպ.։)

Դիւաց է կերպարանս ցուցանել։ Որ անհնարին յիմարութեանն է. (Եզնիկ.։)

Քրիստոսասիրաց, որ նորին լեզուոյ եւ ազգի են». այսինքն ի նոյն լեզուէ եւ յազգէ. (Յհ. իմ. ատ.։)

Սոյնպէս վարի ամենայն նախադրութեամբք կամ մակբայիւք։ Տե՛ս եւ զդիմազուրկս ամենայն, ՎԱՅԵԼ Է, Ի ԴԷՊ Է, Ա՛ՆԿ Է, եւ այլն։

Է, ԷՐ. իբր պարզ դիմազուրկ առընթեր աներեւութիւն՝ հանգէտ ձայնիցս, Գոյ, լինի, ի դէպ է, մարթ է. պա՛րտ է, պիտի, եւ այլն.

Տեսանել է յամենեցուն ընթրիս։ Այլ մեզ քան զայդ ո՛չ իմանալ ինչ է, ո՛չ առնել։ Անդ էր լսել զձայն լալոյ։ Եթէ էր տանել առ բժիշկ. (Փարպ.։)

Զոր իմանալ է առ փարաւոն եւ առ սատանայ». այսինքն իմանալի՛ է. (Արշ.։)

Զի՞նչ առնել էր այգւոյ իմում, եւ ես ոչ արարի նմա. (Ես. ՟Ե. 4։)

Ամենայնի՝ որ ոչ սպիտակ է, սեւի ելոյ. (Փիլ. իմաստն.։)

Ի մարմնի ելով մեք. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Է՛ ԶԻ. Է՛ ԵՐԲԵՄՆ. Է ՈՒՐԵՔ. ԷՐ ԶԻ. մ. τὸ μέν, τὸ δὲ· τῃ μέν, τῂ δὲ, τότε μέν, τότε δὲ nunc, nunc;
tum, tum;
aliquando, sive quod, partim եւ այլն. Երբեմն. մերթ. եւ Իւիք, ըստ իմիք. ... եւ մէկ կողմանէ.

Է՛ միոյ, եւ է երբեմն՝ զի երից երեւոյթ։ Պտղոց անբերութիւն եղեալ բազում ժամանակս, է՛ր երբեմն՝ վասն բազում անչափ թօնից անձրեւաց, եւ էր երբեմն վասն խորշակի եւ խռովութեան. (Փիլ. իմաստն.։)

Է՛ ուրեք, զի փոքր է սոցա մաքրութիւն, եւ էր՝ զի զազգն ոչ կամեցաւ անբաժ լինել. (Փիլ. քհ. ՟ժա.) իմա՛, ըստ իմիք, եւ ըստ իմիք։ Նոյնպէս է եւ այն.

Ծառայեն մեզ. է՛՝ զի եւ սովորութիւն առնուն յանկչել յօրէնս մեր. իմա՛, գոյ եւ այս, կամ դէպ լինի, զի. եւ եւս. որպէս եւ (Նար. ՟ժ.)

(Ատելութիւն) առ տգէտս եւ վայրենաբարոյս առաւել զօրանայ. է՝ որ վասն յափշտակելոյ ի ժողովրդենէ միմեանց՝ ագահութեան ախտիւ, եւ է՝ որ յաղագս հարստահարելոյ զընկերն՝ փառասիրութեան աղագաւ. (Շ. ընդհանր.։)

Իցէ զի արհամարհել տայ, իցէ զի խրատէ եւ այլն. (Կլիմաք.։)


Ենթադրեմ, եցի

See full entry →

va.

to submit, to subdue, to subject;
to suppose, to presuppose.

NBHL (2)

ըստ փիլիսոփայից, Ի ներքոյ դնել նախ ինչ մի որպէս հիմն բանից եւ իրաց. Ὑποτίθημι substituo, substerno, suppono

Զայն իսկ՝ հրոյ սկիզբն եւ այլոց ենթադրեսցուք մարմնոց։ Արդ ենթադրելի է նախ զմին եւ զմիւսն. եւ առ ի յետոյս ենթադրելովքն դարձեալ անցցուքլ։ (Պղատ. տիմ.)


Ենթադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

submission, subjectionjsupposition, assertion, demand;
hypothesis.

NBHL (3)

Վասն ակամայց եւ մեծամեծ ենթադրութեանց պատերազմաց. (Փիլ. իմաստն.։)

Բոլոր դիտումնս մեր, եւ նորին գրոյս ենթադրութիւն խաղաղութեան է ուղղութիւն. (Գերմ.։ Ի վերայ ճառիդ եւ երեւելոյ ենթադրութեանդ. Փիլ. իմաստն.։)

Վաճառուց (դաշանց), եւ այլոց սմանց առ միմեանս ենթադրութեանց, որք կարօտանան պատշաճաւոր դասութեանց. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Ա։)


Ենթակայ, ից

See full entry →

s.

subject.

NBHL (1)

Դիտեցեր զենթակայ առաքինութեան սանդուղքն. (Կլիմաք.։)


Ենթակայական, ի, աց

See full entry →

adj.

hypostatical;
constitutive.

NBHL (1)

Իսկ Սիմոն ջուղայեցի ենթակայական կոչեաց զգոյականն, հայելով ի լտ. substantivum


Ենթամնայ, ի

See full entry →

s.

hyphen, mark of division of a word.

NBHL (2)

Ենթամնայ եւ ստորատդ հակառակ են միմեանց. ենթամնայդ ի խառնել զբանն, իբր թէ օրէնս ուսոյց. իսկ ստորատն ի բաժանել զսոյն. (Երզն. քեր.։)

Ի ձեռագիր մատեանս դնի եւ ի վերայ տառիս ը, ի նշանակ սղելոյ, կամ որոշ հնչելոյ. որպէս թէ զօրութեամբ եւս լինի իմանալ զեդեալն ներգործութեամբ. զոր օրինակ հ՟ըզօր, հ՟ընարք, անն՟ըման։


Եպերանք, անաց

See full entry →

s. pl.

blame, contempt.

NBHL (1)

Առանց խծբծի եւ եպերանաց գեղեցկապէս կեցեալք։ Պարսաւանս եւ եպերանս ունի. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. լին.։)


Եպերեմ, եցի

See full entry →

va.

to blame, to despise.

NBHL (1)

Ապա եւ զսա (զսէր աստուծոյ եւ ընկեբին՝) կենաց ծառ ասել՝ ոչ եպերելի է. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Եպիսկոպոսակից, կցի, կցաց

See full entry →

s.

suffragan, companion of a bishop.

NBHL (1)

Յովսէփ եպիսկոպոս՝ բազում եպիսկոպոսակցօք իմովք. (Եղիշ. ՟Գ։)


Գազպէն, ի

See full entry →

s.

honey-dew, manna.

NBHL (1)

Գազպէնն՝ որ իջանէր ի վիմացն վերայ. (Վրդն. օրին.։)


Գալարեմ, եցի

See full entry →

va.

to roll, to roll up;
to twist, to writhe, to bend;
to shrivel;
to curl.

NBHL (2)

Զսիրտ իմ գելու, եւ զորովայն իմ գալարէ. (Մանդ. ՟Ա։)

Իբրու շարժմամբ առ միմեանս՝ գալարելով զսոսա, եւ գալարեալ շուրջ զմիմեամբք եւ ի յիրար մտանելով. (Պղատ. տիմ.։)


Գալարեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Գալարեմ.

NBHL (2)

Գալարեցուցանեն զաղիս իմ. (Մանդ. ՟Թ։)

Գալարեցուցի զաղիք իմ կամաւ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)


Գալարումն, ման

See full entry →

s.

roll;
fold, contraction, shrink;
wrench, sprain, distortion, twisting, tortuosity.

NBHL (1)

Պէսպէս գոյնքս գալարմամբս այսուիկ լինելով. (Պղատ. տիմ.։)


Գալուստ, գալստեան

See full entry →

s.

arrival, approach, accession.

NBHL (2)

Քոյոյ գալստեանն։ Գալուստն որդւոյ մարդոյ։ Ի գալստեանն տիտոսի, կամ իմում։ Ի միւսանգամ գալստեան.եւ այլն։

(Արթնութիւն եւ քուն) տեղի տան գալստեանց երկոքին միմեանց. (Նիւս. կազմ.։)


Գահ, ուց, ից

See full entry →

s.

throne;
seat, chair;
dignity;
precipice, high and very steep place;
անկանել ի —է, —է ի ժ կործանիլ, հտիլ ի —ից, ի —իցն վիժել, to be precipitated, to be thrown or to fall from one precipice to another;
ի —ից մղել, to precipitate.

NBHL (1)

Դիմեաց երամակն ի գահէ անտէ ի ծովակն. (Ղկ. Ը. 33։)


Գահասիրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ambition, immoderate desire of honour and grandeur.

NBHL (1)

Քահանայք գահասիրութեամբ մի հակառակեսցեն ընդ միմեանս. (Կանոն.։)


Գահավիժեմ, եցի

See full entry →

va.

to precipitate.

NBHL (1)

Գահավէժք եղեալ մեռանին. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Գահաւորակ, աց

See full entry →

s.

throne;
palanquin;
high canopy;
gridiron.

NBHL (1)

Ոսկիապատ գահաւորակս հասուցանէին (վասն հռիփսիմեայ). (Ագաթ.։)


Գահինք

See full entry →

s.

precipice.

NBHL (1)

Եւ մեք ի վախից ընդ գահինս վտարեալ անկանիմք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 38։)


Գահոյք, հոյից

See full entry →

s. pl.

throne;
high canopy, arm-chair;
state-bed, palanquin.

NBHL (2)

Զթագաւորական գահոյսն. եւ այլն. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Երիզապատ պնդեցի զգահոյս իմ. (Առակ. ՟Է. 16։)


Գաղափարեմ, եցի

See full entry →

va.

to Conform, to imitate;
to copy, to transcribe.

NBHL (1)

Որ ըստ համեմատութեան ընդ եօթն աւուրս շաբաթուն գաղափարին. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Գաղթ, ի, ից

See full entry →

s.

transmigration, emigration, flight;
journey;
pilgrimage;
the colony, the settlers or fugitives.


Գաղղիարէն

See full entry →

adv. s.

in French;
after the French manner;
French, the French language;
— գիտել, ուսանել, խօսիլ, to know, to learn, to speak French;
խօսի՞ք —, do you speak French ? չգիտեմ, Տէր, չխօսիմ —, I do not know, Sir, I cannot speak French.


Գաղտաբար

See full entry →

cf. Գաղտ.

NBHL (1)

Ելեալ գիշերի գաղտաբար։ Գաղտաբար յինքն գրաւեալ։ Գաղտաբար իմն զարեւմտեայ կողմամբ լերինն պարառոցեալ. (Յհ. կթ.։)


Գաղտակծութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cheat, imposture.

NBHL (1)

Գաղտակծութեամբ իմն առաքէ դաւօղս ի վերայ նորա։ Զընկերակիցս իւրեանց գաղտակծութեամբ իմն իբրեւ զոչխար ի սպանդ վարեալ. (Յհ. կթ.)


Գաղտամարտ

See full entry →

adj.

that makes war secretly or invisibly.

NBHL (1)

Գաղտամարտ ունիմք թշնամի՝ ընդ խաւար խոցոտող. (Լմբ. պտրգ.։)


Գաղտամեստ

See full entry →

adv.

secretly, artfully, cunningly, cheatingly.


Գաղտնի, նւոյ, նեաց

See full entry →

adj.

secret, oecult, latent, hidden;
stolen, furtive;
clandestine

NBHL (1)

Ի գաղտնեաց իմոց սուրբ արա զիս տէր։ Նա քննէ զգաղտնիս սրտից մերոց։ Ի վերայ գաղտնեաց։ Գաղտնիք մարդկան, խաւարի, ամօթոյ.եւ այլն։


Գաղտորսակ

See full entry →

adj.

that takes, pursues in secret.

NBHL (1)

Զերկս չարեացս, որ հասին ի վերայ իմ ի գաղտորսակ որոգայթից թշնամեաց. (Բենիկ.։)


Գաղտուկ

See full entry →

adv.

secretly.

NBHL (1)

Գաղտուկ եւ ի ծածուկ (յն. (մի բառ) գործին. Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)


Գայթագղոտ

See full entry →

adj.

slippery, slippy, sliding;
who, is easily scandalized.

NBHL (1)

Ե՞րբ զերծանիմ ի գայթագղոտ կենցաղոյս։ Գայթագղոտ է բնութիւնս. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. առակ.։)


Գայթեմ, եցի

See full entry →

vn.

to stumble, to trip, to glid, to slip.

NBHL (1)

Զի մի անգոյիցն փութով ի հաստատնոցն եւ ի ճշմարտապէս էիցն սողոսկեալ գայթիցիմք. (Նիւս. երգ.։)


Գայթոտ, աց

See full entry →

adj.

tbat stumbles, trips;
slippery.

NBHL (1)

Ճանապարհս զգուշագոյնս թողլով՝ ի մինս յայս խոտորիմք, որ այսպէս վրիպող եւ գայթոտ է. (Առ որս. ՟Ժ՟Բ։)


Գայլախազեայ

See full entry →

adj.

made of pebble or flint.

NBHL (2)

ἁκρότομος Սայրասուր, կամ ի գայլախազ վիմէ հատեալ.

Գայլախաղեայ սուրք ի պահեստ առեալք. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Գայռամ, ացի

See full entry →

vn.

to lie down.

NBHL (1)

Զիա՞րդ իցեն թշնամիք միմեանց որմզդն եւ արհմնն, որք ի միում արգանդի գայռացին։ Միմեանց թշնամիքն հեզութեամբ խաղաղիկ ի միում արգանդի գառէին. (Եզնիկ.։)


Գանգաչեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to ring(the bells), to resound, to echo.

NBHL (1)

Զզանգակսն գանգաչեցուցանէ. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)


Գանգուր

See full entry →

adj.

frizzled, curled;
—ք, curl;
—ք ջրոց, ալեաց, little waves, bubbles.

NBHL (1)

Զհայելին առեալ՝ շուրջ ճշգրիտս իմն նշանակես զգանգուրս վարսիցդ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։ Ասի եւ նմանութեամբ.)


Գանեմ, եցի

See full entry →

va.

to cudgel, to scourge, to whip, to thump, to beat.

NBHL (1)

Պատժեալ գանիմք յաստուծոցն. (Փարպ.։)


Գանձարան, աց

See full entry →

cf. Գանձատուն.

NBHL (2)

Գանձարան իմաստութեան, կամ կենաց պարգեւաց, կուսութեան. եւ այլն. (Մագ. կը։ Նար.։ Ճ. ՟Ժ.։)

Յոյս է՝ անկարծելի, յառաջ քան զգանձարան, գանձարան. (Կլիմաք.։)


Գանումն, ման

See full entry →

s.

bastinade;
torment.

NBHL (1)

Մինչ զի անհնար համարեալ զառ ի մարդ կանէ հարուածս այսպիսի իմն գանումն տանջանաց գործել. (Աթ. անտ.)


Գառեմ, եցի

See full entry →

vn.

to stretch or to lay one's self down.


Գարնային, այնոյ, ոց

See full entry →

adj. s.

vernal, spring;
spring.

NBHL (2)

Բոյսք բողբոջոց գարնայնոյն։ Ընդ գարնանոյն ժամանակս։ Ի ժամանակս գարնայնոյ։ Յետ լինելոյ գարնանւոյն. (Ագաթ.։ Ճ. ՟Ա.։ Յհ. իմ. եկեղ.։)

Ծիրանափայլ լուսով յարփենէ, երեւեցայք ի գարնանայէ. (Գանձ.) իմա իբր ի գարնանայնոյ։


Գարնայնի, այնւոյ

See full entry →

adv.

cf. Գարնային. of or belonging to spring.

NBHL (1)

Ի ձմերանի ցրտանամ, գարնանի ծաղկիմ. (Շիր.։)


Գարշատեսիլ

See full entry →

adj.

ugly, deformed;
hideous, horrible.

NBHL (1)

Գարշատեսիլ դիմօք. (Ճ. ՟Բ.։)


Գարշելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

execrable, abominable, detestable;
deformed, ugly, frightful, slovenly, dirty, filthy, fetid, loathsome, bad, base, infamous.

NBHL (1)

Գարշելի է ինձ թագս՝ որ է ի վերայ գլխոյ իմոյ. (Եսթ. ՟Ժ՟Դ. 16. յն. գարշիմ ի թագէս։)


Գաւազանահերձ

See full entry →

adj.

divided by the rod (sea, stone).

NBHL (1)

Ի գաւազանահերձ վիմէն զծարաւ նոցա արբուցանէր. (Ճ, ՟Թ։)


Գաւազանասաստ

See full entry →

adj.

that has punished or is punished with a rod.

NBHL (1)

Գաւազանասաստ հերձմամբ զլեռնացեալ զկուտակումն ջուրցն ի կարծրութիւն փոխարկեալ վիմի. (Շար.։)


Գաւառակալ, ի, աց

See full entry →

s.

cf. Գաւառապետ.

NBHL (1)

Որ ընդ ձեռամբ ունի զգաւառ ինչ. կուսակալ. ոստիկան. այան, վէլի, միասէլլիմ.