Definitions containing the research իմ : 10000 Results

Երեւոյթ, ւութից

See full entry →

s. adj.

appearance, exterior;
vision;
air, aspect, face, mien, sight;
colour, semblance, indication, display;
feint, false appearance, illusion;
shadow, figure, image;
exhibition, show;
phenomenon;
—ք լուսնի, phases;
—ք բնութեան, the phenomena of nature;
visible, palpable;
notable;
ridicule;
whimsical, chimerical;
առ —ս, externally, outwardly, in appearance.

NBHL (4)

Զանտեսանելւոյն զերեւոյթն առնուլ. (Փիլ. իմաստն.։)

Զկարծրութեան վիմաց բերին երեւոյթս. (Խոր. ՟Գ. 37։)

Նմանութիւնք եւ երեւո՞յթք թուիցին քեզ եղեալքն ի քրիստոսէ, թէ ճշմարտութիւն. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Եղիցիս ծաղր եւ երեւոյթ ի մէջ ազգացն». յն. աներեւոյթ իմն։


Երեւութական, ի, աց

See full entry →

adj.

fantastic, ideal.

NBHL (1)

Զնոյն զնախահարց ներպահեալ զերեւութական տեսութիւն։ Եթէ զերեւութական միայն զձեւն զինքեամբ արկաւ։ (եւ ի վերնագրի) Ընդդէմ երեւութականաց. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Երեւութիւն, ութեան

See full entry →

s.

apparition, manifestation;
appearance;
representation.

NBHL (2)

Բախեալ ի սուրբ տէրունական երեւութենէն՝ գոհանայ։ Ի դիմացն, այսինքն ասեմ՝ յերեւութենէ առաքինութեան եւ իմաստութեան պակուցեալ եմ։ Թուի բարւոյ երեւութիւն տալ. (Փիլ.։)

Ամենայնքս մեր ըստ քեզ ստուեր եւ երեւութիւնք. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Երեւումն, ման

See full entry →

s.

cf. Երեւութիւն.

NBHL (6)

Ի յերկարագոյնս նայել իմ յայնպիսի երեւումն. (Խոր. ՟Ա. 25։)

Ոմն ձայնիւ, եւ ոմն երեւմամբ։ Հաւասարեալ լինին երեւմունքն։ Զառաջինսն յիշեցեալ երեւմունս. (Յհ. իմ. ատ. եւ Յհ. իմ. երեւ.։)

Ո՛չ ասէ՝ յերկրէ ջնջել, այլ ի դիմաց երկրի, այսինքն յերեւմանէն. (Փիլ. լին. ՟Բ. 15։)

Հաւանելի իմն ի միտս արկանէ երեւմունս անցից առ ի պատրանս քաղաքաց. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Իմանալի՛ է այսպէս ծնեալ զորդի ի հօրէ՝ որպէս զիմաստութիւն ի մտաց. թէպէտեւ ի ծիողէն արտաքս լինել թուելով ըստ երեւման նորա, դարձեալ է՛ ի նմա. (Կիւրղ. գանձ.։)

Երեւմունք աստուածայինք եղեն առ սուրբսն։ Ամենիմաստն աստուածաբանութիւն (սուրբ գրոց) զտեսիլն զայն վայելչաբար կոչէ Աստուծոյ երեւումն. (Դիոն. երկն.։)


Երեք, երից, երիւք

See full entry →

adj.

three;
three times;
third.

NBHL (2)

Առ երիս երիս դասս անմարմնոցն». այսինքն առ իւրաքանչիւր երիս, կամ առ երիցս երիս. (Յհ. իմ. ատ.։)

Երիս կամ չորս բախեն զսալն. (Խոր. ՟Բ. 58.) զօրութեամբ իմանալով՝ բախմունս. որպէս ռմկ. իրեք չորս մը զարնել, եւ այլն։


Երեքալեան

See full entry →

adj.

much agitated, stormy.

NBHL (1)

Կոհակօք բազմօք ... երեքալեանն դիմակցութեամբ. (Նար. ՟Ի՟Ե։)


Երեքանկիւն

See full entry →

cf. Եռանկիւն.

NBHL (2)

Գտանել զհասարակ երեքանկեան իմն երեքբոլորաձեւ դրոշմիւքն՝ զոր նկարեն. (Վեցօր. ՟Թ։)

Երեքանկիւնի իմն կարգեաց ձեւով. (Խոր. ՟Ա. 10։)


Երեքանկիւնի

See full entry →

cf. Եռանկիւնի.

NBHL (2)

Գտանել զհասարակ երեքանկեան իմն երեքբոլորաձեւ դրոշմիւքն՝ զոր նկարեն. (Վեցօր. ՟Թ։)

Երեքանկիւնի իմն կարգեաց ձեւով. (Խոր. ՟Ա. 10։)


Երեքանձնական, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Երեքանձնեայ.

NBHL (2)

Միութիւն երեքանձնական։ Որպէս զերրորդութիւն վասն երեքանձնական երեւմանն (այսինքն դիմաց). (Դիոն.։)

Առանձնաւորութիւն երեքանձնական զօրութեանն. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Երեքանձնաւորական, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Երեքանձնեայ.

NBHL (2)

Միութիւն երեքանձնական։ Որպէս զերրորդութիւն վասն երեքանձնական երեւմանն (այսինքն դիմաց). (Դիոն.։)

Առանձնաւորութիւն երեքանձնական զօրութեանն. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Երեքանձնեայ

See full entry →

adj.

of three persons.

NBHL (2)

Միութիւն երեքանձնական։ Որպէս զերրորդութիւն վասն երեքանձնական երեւմանն (այսինքն դիմաց). (Դիոն.։)

Առանձնաւորութիւն երեքանձնական զօրութեանն. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Երեքանձնեան

See full entry →

adj.

cf. Երեքանձնեայ.

NBHL (2)

Առանձնաւորութիւն երեքանձնական զօրութեանն. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Միութիւն երեքանձնական։ Որպէս զերրորդութիւն վասն երեքանձնական երեւմանն (այսինքն դիմաց). (Դիոն.։)


Երեքկնեմ, եցի

See full entry →

va.

to triple;
to make triple.

NBHL (2)

τριπλασιάζω, τρισσεύω, τρισσόω triplico, triplum facio, tertio facio Երեքկին առնել զիմն պարզ, կամ զնոյն գործ, կամ զտեւողութիւն. երիցս կրկնել. իրեք անգամ, եւ իրեք խաթ ընել.

Յորժամ այլ իմն օր ըստ շարունակութեան գրեթէ երեքկնի՛. (Դիոն. թղթ.։)


Երեքքաղաքեան

See full entry →

adj.

that belongs to Tripoli, or to the three towns.

NBHL (1)

Դիմել ... ի վերայ հեբրայեցւոց ընդ երեքքաղաքեան նաւահանգիստ». յն. ընդ նաւահանգիստն որ առ տրիպօլսոյ. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Դ. 1։)


Երեքօրեայ, էի, ից

See full entry →

adj. adv.

of three days;
the third day.

NBHL (2)

Վասն երեքօրեայ ապաշխարութեանն (նինուէացւոց) զսաստ հրամանաց իմոց դարձուցի. (Եփր. զղջ.։)

Եւ այն իսկ որ ի յօդոյ՝ միջօրեայ եւ երեքօրեայ գործեն ի ձեռն ջրոյ. (Պղատ. տիմ.։)


Երէց, րիցու, րիցունք, րիցանց

See full entry →

adj. s.

elder, senior;
eldest brother;
priest;
երիցանց —, pontiff;
— գահ, the first or highest place.

NBHL (2)

Եղբայր նորա երէց։ Դուստր իմ երէց։ Զքոյր թեկեմինայ զերէց։ Երէցն կրտսերոյն ծառայեսցէ։ Անուն դստերն երիցու ոոզա։ Սկսեալ յերիցուէն՝ մինչեւ եկն կատարեաց ի կրտսերն։ Զքորսն քո զերիցունսն հանդերձ կրտսերօքն։ Եւ ասէ աբրամ ցծառայն իւր ցերէց տան իւրոյ.եւ այլն։

Ունիմք մեք երիցանց երէց. (Եփր. եբր.։)


Երթեւեկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

going to and fro.

NBHL (1)

Երթեւեկութիւնս առնել. (Յհ. իմ.) ատ. տե՛ս երթեւեկս առնել։


Երիզապատ

See full entry →

adj.

bound.

NBHL (1)

Երիզապատ պնդեցի զգահոյս իմ». յն. երիզովք. (Առակ. ՟Ե. 16։)


Երիզապինդ

See full entry →

cf. Երիզապատ.

NBHL (2)

Ունի ընդ իւր զերիզապինդ կտաւն հաւատարիմ վկայ. (Մամբր.։)

Լուծանէ յերիզապնդէ զձեռսն. (Մամբր.) իմա՛ կամ յերիզապինդ կտաւոյ, կամ յերիզապնդութենէ կտաւոյ։


Երիթացեալ

See full entry →

adj.

cf. Երիթամածեալ.

NBHL (3)

(ի բառիցս Երէթ, եւ Երիթ. ծ. թ. էրըթըգ, եւ էրիմիզ ). Թուի Նրբացեալ նիհարութեամբ որպէս զերիթ. ծիւրեալ, հալեալ մաշեալ. վտտեալ. եւ Աղտեղեալ. սեւացեալ. αὑχμῶν arescens, squalidus μέλας nigrescens

Մարմնոյս իմոյ երիթացելոյ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)

Յակոբոս էր խռուացեալ եւ երիթացեալ գլխով եւ դիմօք. (Տօնակ.։)


Երիկամունք, մանց

See full entry →

s.

reins, kidney;
bowels, entrails;
խորտակել զ—նս, to break or sprain one's back.

NBHL (2)

Քննէ զսիրտս եւ զերիկամունս։ Խրատէին զիս երիկամունք իմ. (Սղ. ՟Է. 10։ ՟Ժ՟Ե. 8։)

Յանխնայ խոցոտեցին զերիկամունս իմ. (Յոբ. ՟Ժ՟Զ. 13։)


Երիկեան

See full entry →

adj.

of yesterday;
— վարդապետ, ignorant doctor.

NBHL (1)

Երիկեան վարդապետ, եւ առօրեայ իմաստասէր. (Ոսկիփոր.։)


Երինջ, րնջոց

See full entry →

s.

heifer, young cow;
fit, wife, spouse.

NBHL (2)

Եթէ ոչ ճնշեալ էր զերինջն իմ, ոչ գտանէիք զառասպելն իմ. (Դատ. ՟Ժ՟Դ. 18։)

Զի եթէ ոչ արօրադիր արարեալ էր ձեր իմով երնջաւն, ոչ էր գտեալ ձեր զառարկուածն իմ. (Փիլ. սամփս.։)


Երիտասարդական, ի, աց

See full entry →

adj.

youthful, juvenile, young.

NBHL (1)

Երիտասարդական հասակ, կամ սէր, ցանկութիւն, եւ այլն. (՟Բ. Տիմ. ՟Բ. 22։ Դիոն.։ Վրք. հց. ՟Բ։)


Երիտասարդապէս

See full entry →

adv.

youthfully.

NBHL (1)

Երիտասարդապէս մրցիմ ընդ թշնամւոյն. (Լմբ. պտրգ.։)


Երիցագոյն

See full entry →

adj.

more ancient, ancient, elder, eldest, senior;
first, principal.

NBHL (1)

Ճշմարտութեամբ երիցագոյն է՝ ո՛չ յերկար ժամանակաւ, այլ գովելեաւ, եւ կատարելագունիւ վարուք տեսեալ։ Որոց մին երիցագոյն, եւ միւսն կրսերագոյն. (Փիլ. իմաստն.։)


Երիցացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make senior, to raise, to advance.

NBHL (1)

Երիցուցանել զիմ լուսաւորիչն վկայութեանն միայնոյ մասամբ (քան զտրդատ). (Խոր. ՟Բ. 89։)


Երիցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

antiquity, seniority, full ago;
priesthood.

NBHL (2)

Որ տուաւ քեզ մարգարէութեամբ ի ձեռնադրութենէ երիցութեան. (՟Ա. Տիմ. ՟Դ. 14։)

Երիցութեան անուամբ թուի ինձ եթէ համապատուաբար ամենայն առաջնորդք եկեղեցւոյ կոչէին. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ժ՟Ա.) իմա՛, որպէս քահանայ կոչի եւ է նաեւ եպիսկոպոսն կամ քահանայապետն. զի վերին կարգն փակէ յինքեան զստորինս. այլ ոչ ընդ հակառակն.


Երիցուկ, ցկի

See full entry →

s.

camomile.

NBHL (1)

ԵՐԻՑՈՒԿ որ եւ ԻՐԻՑՈՒԿ. χαμαίμηλον, ἅνθεμις chamaemelum, anthemis Ծաղիը դաշտի, բազմազգի, բոլորակ, սպիտակ, բազմաթերթ. որ եւ ըստ յն. կոչի գետնի խնձոր. իրիցուկ, ապրիմ մեռնիմ ...։ (Բժշկարան.։)


Զգուշական, ի, աց

See full entry →

adj.

hurtful;
to be avoided;
cf. Զգուշաւոր;
sober, moderate;
— կենցաղ, կեանք, ascetic life.

NBHL (1)

Յոյժ առ ճշմարտութիւն զգուշական (կամ գուշական) է ասել, թէ ոսկի է. (Պղատ. տիմ.։)


Զգուշանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to take care, to provide one's self, to watch, to superintend, to look after, to be cautious, to defend one's self, to mistrust;
to evade, to fly, to keep, to stand out of the way;
to manage with economy;
to abate, to secure one's self, to observe, to parry, to consider, to reserve to one's self, to act up to ones dignity, to retain;
— անձին, to take care of one's self, to be on one's guard;
— յառաջ, to await the future;
— պահել, — ի կերակոց, to fast;
to diet;
— զսաս ուրաք ի փայտի, to put in irons, to lay by the heels;
— ի կառաց, to get out of the way.

NBHL (1)

Զգուշացայ քեզ աջով արդարութեան իմոյ։ Առ իմէ՞ զգուշացաւ նմա տէր։ Զգուշացայց կերակրոցն ձերոց, եւ ոչ ապականեցից զպտուղ երկրի ձերոյ։ Հրամայեա՛ զգուշանալ գերեզմանին։ Զգուշասջի՛ր աւուրն շաբաթու՝ սրբել զնա։ Զգուշասջի՛ր ամսոյն կանխոց։ Զգուշացան սրբութեանցն Աստուծոյ։ Զգուշացաւ նմա, զի մի՛ կործանեսցի։ Եւ ի դարանակալաց նորա զգուշացաւ (նմա, այսինքն պահպանեաց).եւ այլն։


Զգուշանք

See full entry →

s.

cf. Զգուշութիւն.

NBHL (1)

Գուցէ նեղեալ ի սառամանեաց լճին՝ դիմեն ի ջերմութիւն բաղանեացն, եւ վրիպեսցեն ի զգուշանացն. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)


Զգուշաւոր, աց

See full entry →

adj.

provident, circumspect, considerate;
exact, just, punctual, scrupulous;
sly, politic;
sober, moderate;
wary, mature.

NBHL (1)

Գիտէ Աստուած՝ զգուշաւոր արկանել հիմն մեծագոյն իրաց. (Վրդն. ել.։ (Առ յետինս վարի ռմկ. ոճով, որպէս Զգո՛յշ, զգուշացօղ)։)


Զգուշութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sliness, precaution, circumspection, consideration, guard, watch, attention, measure, constraint, preservation, management, heed, admonition, defence;
discretion;
exactitude, accuracy, punctuality;
foresight;
reserve;
diet;
sobriety;
դնել ի զգուշութեան, to heed, to assure;
դնել ծովու —, to set a bar to the sea, to put a dyke;
— տալ, to prohibit, to forbid;
— ի կերակրոց, diet, regime;
յառաջատես —, foresight;
— եղեալ նմա՝ զոր նայն խոկայր, he having divined his thoughts;
զգուշութեամբ, cf. Զգուշաբար.

NBHL (3)

Իմ է խորհուրդ եւ զգուշութիւն։ Անզգամ ատեայ զբարբառ զգուշութեան։ Բնակեսջիք զգուշութեամբ։ Զգուշութիւն եղիցի յիմում քաղաքի։ Սնոյց երկիր զձագս նորա զգուշութեամբ։ Զբանտն գտաք փակեալ ամենայն զգուշութեամբ.եւ այլն։

Հիմն՝ հաստատուն զգուշութեամբ ի ներքոյ կայցէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15։)

Ունկնդիր եղեալ բազում զգուշութեամբ. իմա՛ ուշադրութեամբ. (Փարպ.։)


Զգօն, ից

See full entry →

adj.

wise, learned, skilful;
sober, discreet, prudent;
tame, familiar, gentle.

NBHL (3)

πρᾶος, ἤμερος mansuetus, cicur (իբր Զգայուն յոյժ, զգաստ, զգոյշ. հակառական անզգայի, եւ անզգամի). Ուշիմ, եւ ուշեղ. այսինքն մեղմ, հանդարտ, հեզ. ընդել. ցածուն. հլու, (մարդ, եւ անասուն). եւս եւ σοφός sapiens συνετής intelligens Հանճարեղ, իմաստուն, ներհուն, բանիբուն. խելօք, խելօքիկ, անմեղ.

Ամենայն ձի՝ խրոխտ, եւ ամենայն ոչխար՝ զգօն. (Լմբ. իմ.։)

Իսկ Զգօն՝ ըստ որում իմաստուն՝ յոյնք եւ լատինք զՍուրբն Յակոբ Մծբնացի կոչեն Σοφός sapiens. տե՛ս եւ ի ԶԳՕՆԱԿԱՆ, ԶԳՕՆՈՒԹԻՒՆ, եւ յայլ ածանցս։


Զգօնաբարոյ, ից

See full entry →

adj.

good, well-behaved, peaceful, quiet, affable, courteous.

NBHL (1)

Ի գայլոցն եւ ի գառանցն օրինակի զբարս մարդկան իմանալ, զոմանս վայրենամիտս, եւ զկէսս զգօնաբարոյս. (Գէ. ես.։)


Զգօնամիտ

See full entry →

cf. Զգօնաբարոյ.

NBHL (2)

Զգօն մտօք, զգօնաբարոյ. ուշիմ. հանդարտ. հեզ.

Զգազանամիտ բարս մարդկան կոչէ գայլս, եւ զգօնամիտս կոչէ գառինս։ Վայրենամիտք եւ զգօնամիտք ի միասին բնակեսցեն, եւ միմեանց ինչ ոչ վնասեսցեն. (Ոսկ. ես.։)


Զգօնանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become wise;
to grow familiar.

NBHL (1)

ἠμερόομαι mansuetus fio, resipisco Զգաստանալ. անձին զգալ. հանդարտիլ. ընտելանալ. ցածուն լինել. ցածնուլ. իմաստնանալ. խելօքնալ.


Զգօնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

wisdom, maturity, good sense, good judgment;
mildness, gentleness, benignity, affability;
—, Գիրք զգօնութեան, the Book of Wisdom and the Proverbs of Solomon;
սկիգբն — զգօնութեան երկիւղ Տէառն, the fear of the Lord is the beginning of wisdom.

NBHL (5)

ἠπιότης lenitas, mansuetudo Հանդարտութիւն, հեզութիւն, մեղմութիւն. ուշիմութիւն. խելօքութիւն.

ԶԳՕՆՈՒԹԻՒՆ. αἵσθησις sensus, intellectus σοφία sapientia σύνεσις intelligentia ἑπιείκεια moderatio Ուշեղութիւն. հանճար. իմաստութիւն. իմաստուն տնտեսութիւն. խելք, խելացութիւն.

Ուսուցեր խնդրել զիմաստութիւն եւ զգօնութիւն. (Պտրգ.։)

ԶԳՕՆՈՒԹԻՒՆ. Գիրք իմաստնոյն Սողոմոնի. զոր օրինակ Առակք, եւ Իմաստութիւն.

Այն իսկ է՝ ասաց զգօնութիւն, կերա՛յք զհաց իմ. (Եփր. համաբ.։)


Զեկուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to warn, to announce, to declare, to notify, to learn, to instruct, to inform;
— կանխաւ, to foretell.

NBHL (3)

μηνύω, δηλόω, προσανατίθεμαι indico, declaro, refero, expono, denuncio Զգացուցանել. իրազեկ՝ իրազգած առնել. տեղեկացուցանել. ծանուցանել. յայտ առնել. ազդ առնել. նշանակել. պատմել յունկն. յայտնել. իմացում տալ, հասկըցնել.

Զեկուցանէ անունս զզօրութիւն իւր։ Եղիցի՛ ամենայն իրօք. քանզի զայս զեկուցանէ այոն։ Զեկուցանէ նշանակաւ իմն այսպիսի։ Զազգն հաւաստի զեկոյց։ Ի ձեռն որոյ զեկուցանի, թէ հաւատաց Աստուծոյ։ Բաղձամ հասանել յայտնի նշանացն, որովք կատարածքն զեկուսցին. (Փիլ.։)

Այսպիսաբար յինքեան ունելով զեկուցանէ մեզ միտս. (Յհ. իմ. ատ.։)


Զեկուցումն, ման

See full entry →

s.

declaration, notification, warning, advice.

NBHL (1)

(Հրէշք) զեկուցումն մարդկան առաւել պղծութեանն։ Այսոքիկ՝ զեկուցմունք իմն են անյայտ եւ աներեւելի բնութեան. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. իմաստն.։)


Զեղխեմ, եցի

See full entry →

vn.

to abandon ones self to luxury, excess, debauch, to be dissolute;
to be intemperate, licentious, prodigal, extravagant;
— ի դինւոջ, to drink hard, to gormandize;
ըստ մոլորութեանն Բաղաամու զեղխեցան զհետ վարձուց, they ran greedily after the error of Balaam for reward.


Զեղխութիւն, ութեան

See full entry →

s.

intemperance, orgies, debauch, luxury, excess, extravagance, extremity, depravation, lust, licentiousness.

NBHL (2)

Թէ ի նմին զեղխութեան (արբեցութեան) մնացեալ յերկարեսցէ, որոշեսցի։ Եւ ո՛չ մարմնական զեղխութեամբ զսուրբ աւուրցն խորհուրդ արհամարհել. (Յհ. իմ. ատ.։)

Զի՛նչ է յիմարութիւնդ քո ո՛վ թագաւոր, յայսմհետէ ո՞չ ազատես զմեզ ի զեղխութենէդ. այսինքն յարբեցութենէ մտացդ. (Ճ. ՟Ա.։)


Զեղծանեմ, ծի

See full entry →

va.

to spoil, to ruin;
to abuse, to deceive, to delude, to seduce, to beguile;
to rob, to steal, to ravish;
զեղծեմ զգատաւորս (ընչիւք), to corrupt judges.

NBHL (3)

Զինեւ զեղծցի անձն իմ. յն. զեղցի, իբր տառապեսցի յոյժ. (Յոբ. ՟Լ. 16։)

Զի մի՛ զեղծիցիմ (կամ զեղծցիմ) ինչ իշխանութեամբս իմով յաւետարանի անդ. յն. չարաչար վարիցիմ. (՟Ա. Կոր. ՟Թ. 18։)

Ծաղր առնեն, իբրու թէ զեղծեալ ինչ իցեմք. (յն. խաբեալ)։ Խաբեցաք եւ զեղծեցաք։ Մեծին յաղթէր, եւ փոքուն դեռ եւս զեղծէր։ Ի մեծամեծսն առաքինանայ. եւ ի փոքունսն զեղծի. յն. յանդիմանի, կամ յաղթի. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 23։ ՟Բ. 25։)


Զեղծեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Զեղծանեմ.

NBHL (3)

Զինեւ զեղծցի անձն իմ. յն. զեղցի, իբր տառապեսցի յոյժ. (Յոբ. ՟Լ. 16։)

Զի մի՛ զեղծիցիմ (կամ զեղծցիմ) ինչ իշխանութեամբս իմով յաւետարանի անդ. յն. չարաչար վարիցիմ. (՟Ա. Կոր. ՟Թ. 18։)

Ծաղր առնեն, իբրու թէ զեղծեալ ինչ իցեմք. (յն. խաբեալ)։ Խաբեցաք եւ զեղծեցաք։ Մեծին յաղթէր, եւ փոքուն դեռ եւս զեղծէր։ Ի մեծամեծսն առաքինանայ. եւ ի փոքունսն զեղծի. յն. յանդիմանի, կամ յաղթի. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 23։ ՟Բ. 25։)


Զեղծուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Զեղծանեմ.

NBHL (1)

Բան սուտ եւ զեղծուցանելի միաբանեալ էք ասել առաջի իմ. այսինքն պատիր, փուտ. յն. ապականեալ. (Դան. ՟Բ. 9։)


Զեղում, ղի

See full entry →

va.

to shed, to pour out, to spill;
to fill up;
— ումեք, (յօք) զվարդապետութիւն, to preach redundantly, to be verbose;
բազում ծաղր զեղեալ հեղուլ, to laugh immoderately;
զեղուին զնովաւ զամենայն ամբոխն, the people crowded around him.

NBHL (1)

Միշտ զեղուն բարիքն ի յուշոյս իմ տեսութենէ. այսինքն ի դուրս թափին։ Ի գլխոյ անտի ի մօրուսն զեղեալ։ Որ ի մեզ զեղեալ յառաւելութենէ։ Խնդութեամբ զեղեալ եպիսկոպոսն. (Նար.։)


Զեղչեմ, եցի

See full entry →

va. com.

to restrain, to retrench, to contract;
to throw into the shade, to eclipse, to darken, to obscure, to cloud;
to discount, to cash.

NBHL (2)

Զնոցին դիակունս առ երդովքն ուրեմն ի տանիս զեղչեալս. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Ոչ վիմով ծերպի զեղչել, եւ զյետոյսն միայն տեսանել. (Յհ. կթ.։)


Զեղջ, զղջի

See full entry →

s. adj.

regret, compunction, penitence;
remorse;
repentant, contrite;
— լինել մտաց ուրուք, to scruple;
to have qualms of conscience, to be smitten with remorse;
— լինել ումեք, — ապաշաւ անկանիլ ի միտս, զղջի ունել զոք, ի — գալ, հարկանիլ, ի — ապաշաւանաց գալ, ընդունել, to repent, to afflict one's conscience;
ի — ածել, — բերել, to cause to repent, to reform;
որպիսի՜ — կալցի զմեզ, how we shall repent!

NBHL (2)

Ապաշաւ եւ զեղջ ոչ ընկալեալ։ Զեղջ եղեւ ինձ եւ յաղագս առաջնոցն (բանից իմոց). (Փիլ.։)

Յոյժ զեղջ է մտաց իմոց. (Եղիշ. ՟Բ։)


Զենագործութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Զոհագործութիւն.

NBHL (1)

Իսկ սա իբրու ինքն քահանայ սկսանէր զենագործութիւն ի վերայ որդւոյն. (Փիլ. իմաստն.։)