Definitions containing the research ալի : 3180 Results

Չնաշխարհիկ

See full entry →

adj. s.

celestial, divine, superhuman, supernatural;
excellent, extraordinary, matchless, rare, singular;
phoenix.

NBHL (1)

Քարոզութեանն օրինակ՝ նոր եւ չնաշխարհիկ։ Չնաշխարհիկ օրէնս դնէ։ Հրեղէն ծով, հրեղէն ալիք, նոր իմն եւ չնաշխարհիկ։ Զի՞նչ իցէ նորն. նորն չնաշխարհիկն է։ Ամենեցունց իրք նոր եւ չնաշխարհիկ թուէր. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. յհ. յորմէ եւ Շ։)


Սանձակալ, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Երասանակալ.

NBHL (1)

Ոչ երբեք հարթ ընթանայ երիվար առանց սանձակալի։ Խոհականն սանձակաալ է զգայարանացն. (Նար. ՟Ծ՟Դ։ Լմբ. առակ.։)


Սաստական, ի, աց

See full entry →

adj.

threatening.

NBHL (1)

Որ իցէ սաստ կամ սպառնալիք, եւ ցասումն.


Սաստեմ, եցի

See full entry →

va.

to reprimand angrily, to rebuke, to scold, to speak authoritatively, in a threatening tone, to threaten, to apostrophize, to bid or order imperiously;
to hush, to still, to quiet.

NBHL (1)

Սաստէ ի դժոխս սոսկալի զօրութեամբ՝ արձակեալ զարգելեալսն. որպէս երբեմն սաստէր փարաւոնի արձակել զիսրայէլ. (Նար. յովէդ.։)


Սատակեմ, եցի

See full entry →

va.

to kill, to slay, to massacre, to put to death, to take away life, to butcher, to slaughter, to exterminate, to extirpate;
to destroy, to overthrow, to make havoc of, to get rid of.

NBHL (2)

Ողորմութեամբ քով սատակեսցես զթշնամիս իմ։ Սատակեցին զիսրայէլէ իբր հազար արանց, եւ տապաստ արկին։ Հարուածովք կամակոր օձիցն սատակէին։ Եղեալ որդնալից՝ սատակեցաւ։ Ոչ եւս եղիցի ջրհեղեղ՝ սատակել զամենայն մարմին։ Զնտիր ընտիրս յիսրայէլէ սատակեաց։ Առհասարակ սատակել զազգն յոպպէացւոց։ Որ յապարանս ամրասցին, անդէն ի ներքս սատակեսցին. եւ այլն։

Որդնալից եղեալ սատակէր (յն. փչեաց զոգին). (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)


Սարաս, ի

See full entry →

s.

form, fashion, manner, resemblance;
custom, habit, usage;
յայնմ —ի, in that state;
ըստ —ի, so as, as;
այսպիսի —իւ, so, in such a manner.

NBHL (2)

Անիմանալի սարասիցն տիպք. (Արծր. ՟Ա. 3։)

Այլ սարս է գրոց զմինչդ դնել յանյայտական ժամանակի։ Մինչն սարաս է աստուածային գրոց՝ եդեալ սահման անհասկանալի. (Վրդն. ծն. եւ Վրդն. սղ.։)


Սարաւոյթ

See full entry →

s.

edifice built on high, terrace.

NBHL (1)

Ի գիւղաքաղաքէ դառնայ, ուր զարմանալի սարաւոյթն է տրդատայ. (Կիր. պտմ.։)


Սարդ, ից

See full entry →

s. zool. bot.

spider;
երդաբնակ, նըստուկ, ուղղընթաց, շեղընթաց, թելհան, սփռող, թափառուկ, մոլար, ոստին, ջրային —ք, house spider, sedentary, retrigrade, laterigrade, spinner, snaring, vagrant, erratic, land spider, waterspiders;
արագ or ժիր, նուրբ, կայտառ, խիզախ or արի, ճարտար or ճարպիկ, հնարագէտ, հանճարեղ, գիտուն, վաստակաւոր, արթուն —, agile, cunning, quick, prompt, skilful, industrious, ingenious, knowing, laborious, vigilant spider;
կախուկ, վերնակառ or վերամբարձ, մանողակ, փորեղ or տղընդեր, տգեղ or մախիզ, անհեդեդ, սոսկալի, թունաւոր —ք, hanging, suspended, spinning, big-bellied, ugly, deformed, frightful, venomous spiders;
starling. laurel, baytree.


Սարկաւագ, ի, գունք, գաց

See full entry →

s.

deacon;
servant, minister;
աւագ —, archdeacon.


Սարսափելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

frightful, dreadful, tremendous, appalling, horrible, terrible;
enormous, stupendous, wonderful.

NBHL (1)

φρικτός, φοβερός tremendus, horrendus, horribilis. Արժանի սարսափելոյ. ահարկու. ահագին. սոսկալի. քստմնելի. սահմակելու.


Սարսռագին

See full entry →

cf. Սարսռալից.


Սարսռելի

See full entry →

cf. Սարսափելի.

NBHL (1)

Զարմանալիք են նշանք, եւ սարսռելիք. (Ոսկ. գծ.։)


Սափրիչ, չի, չաց

See full entry →

s.

barber, hair-dresser.

NBHL (1)

Էր ընդ զգալւոյ սափրչին եւ իմանալի վարսաւիրայն սատանայ. (Փիլ. սամփս.։)


Սաքրեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Սաքրիմ.

NBHL (1)

Սարսեալ սաքրեն խաւարային իշխանութիւնք։ Կաճառք հրեզինացն երկեղալի դողմամբ ի քնէ սարսեալ սաքին. (Բենիկ.։)


Սգապատ

See full entry →

adj.

covered with black or mourning.

NBHL (1)

Ամենայն ծնունդք ադամայ արտասուալից եւ սգապատ (կամ սգապարտ) գոն. (Կանոն.։)


Սգատեսակ

See full entry →

cf. Սգալի.


Սգատեսիկ

See full entry →

cf. Սգալի.


Սգաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Սուգ.

NBHL (1)

Ձմերային սգաւորութիւնն ի գարնանային բարեխառնութիւն օդոց յեղանակէր զփոփոխումն։ Քաղցր եւ հեշտալի գարուն ի ձմերային սգաւորութիւնս յեղանակեցաւ. (Յհ. կթ.։)


Սեբաստէ

See full entry →

cf. Սեւաստէ.

NBHL (1)

ՍԵԲԱՍՏԷ, կամ ՍԵՒԱՍՏԷ. իգ. ՍԵԲԱՍՏՈՍ. ար. Բառ յն. սէվասդօ՛ս, սէվասդի՛ . σεβαστός, σεβαστή augustus, augusta. որ եւ ԱՒԳՈՍՏՈՍ, ՕԳՈՍՏՈՍ. -տա. Պաշտելի. պատկառելի. նազելի. արդոյ. մակդիր սեպհականեալ ինքնակալի, եւ ինքնակալուհւոյ.


Սեբաստոս

See full entry →

cf. Սեւաստոս.

NBHL (1)

ՍԵԲԱՍՏԷ, կամ ՍԵՒԱՍՏԷ. իգ. ՍԵԲԱՍՏՈՍ. ար. Բառ յն. սէվասդօ՛ս, սէվասդի՛ . σεβαστός, σεβαστή augustus, augusta. որ եւ ԱՒԳՈՍՏՈՍ, ՕԳՈՍՏՈՍ. -տա. Պաշտելի. պատկառելի. նազելի. արդոյ. մակդիր սեպհականեալ ինքնակալի, եւ ինքնակալուհւոյ.


Սեղանաւորեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to wait at table, to spread the table, to serve up;
to give to eat;
to make known the word of God, to feed with the bread of life.

NBHL (1)

Որ եւ զիմանալին սեղանաւորաց հաց գիտութեան եւ գինի իմատութեան. (Գր. հր.։)


Սեռական, ի, աց

See full entry →

adj. gr.

generic;
general, universal;
genitive.

NBHL (1)

Մասնաւոր իմանալիք, սեռական իմանալին. մասնաւոր զգալիք, սեռական զգալին։ Սեռականն՝ ամենայն, իբրու զի կատարեալ է։ Մեծ գետն՝ որոյ չորք վտակք եղեն, սեռական առաքինութիւն. իսկ տեսականքն չորքն ի սեռականէն. (Փիլ. այլաբ.։)


Սեռեմ

See full entry →

va.

harden.

NBHL (1)

Դանիէլի կուսութեամբ սեռեալ մարմին՝ անմերձենալի մնաց ի գազանացն ժանեաց. (Դամասկ.։)


Սերմնակերութիւն, ութեան

See full entry →

s.

eating pulse;
loss of sons.

NBHL (1)

Զոյգ կայենի եղբայրասպանի ի ձեռն պղծալից սերմակերութեանն. (Շ. յուդ. ՟Ժ՟Բ։)


Ստուարաստեղն

See full entry →

adj.

heavy-branched.

NBHL (1)

Ծառս ամբարձուղէշ ստուարաստեղն՝ տերեւալից, ունայն ի պտղոց. (Նար. ՟Թ։)


Ստուերանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be covered with shadow, immersed in shade, darkened, obscured;
to grow cloudy, dark.

NBHL (1)

Փառացն վայելչութիւն ստուերացաւ։ Մի՛ լիցի ստուերացեալ լուսոյդ երախտիս։ Գիշերոյ նմանեալ ստուերանամք յայնպիսի լուսոյնյ։ Սեռն եւ ճշմարիտ լոյս, եւ ստուերանալ ոչ ունի որպէս զգալի լոյսս։ Զի մի՛ յայն ամենավայելուչ հայացողութենէն ստուարեսցի։ Աղաւաղեալ ստուերանայ։ Եղէ ստուերացեալ, որպէս մնասցէ սակաւ ինչ նշմար աւերածի. (Նար. ՟Ի՟Դ. ՟Հ՟Ը։ Սարգ. յկ. ՟Դ։ Լմբ. առակ. եւ Լմբ. պտրգ.։ Ճ. ՟Ա.։)


Ստռոբիլոս

See full entry →

s.

water-sprout;
top, whipping-top, peg-top.

NBHL (1)

ՍՏՌՈԲԻԼՈՍ կամ ՍՏՐՈՎԲԻՒՂ. Բռ յն. սդռօ՛վիլօս. στρόβιλος strobilus vortex, turbo, trochus, pinus. Պտոյտք. յորձանք, ազդ մրրկի կամ փոթորկի. եւ Դարձդարձիկ խաղալիկ տղայոց. գա՛յ.


Սրբապէս

See full entry →

adv.

holily, without stain, chastely.

NBHL (1)

Մաքուր եւ սրբապէս։ Սրբապէս եւ առանց նենգութեան։ Սրբապէս եւ համակրօնաբար ուտել։ Ուսուցանէ սրբապէս՝ համանգամայն եւ վայելչապէս։ Սրբապէս կեալ ... Պահել սրբապէս յամենայն ցանկալի կերակրոց ... Սրբապէս լինել աստուծոյ զօրական. (Փիլ.։ Դիոն.։ Ճ. ՟Գ.։ Լծ. կոչ.։ Իսիւք.։)


Սրբարան, աց

See full entry →

s. adj.

sacred asylum, sanctuary;
temple, church;
sanctifying, expiatory.

NBHL (2)

Խորհեցան հրկէզ առնել զսրբարանն։ Մի՛ տեսցեն աչք մեր կոխան ոտից պղծալից լեալ զսրբարանս մեր, եւ զտեղի փառատրութեան աստուծոյ մերոյ. (Ղեւոնդ.։)

Ընկա՛լ յիմանալի սրբարանդ։ Զսուրբն ի սրբարան սրբոց մատուցանէին. (Լմբ. պտրգ.։ Սկեւռ. ի լմբ.։)


Սրընթաց

See full entry →

adj.

running or flowing violently, impetuous, rapid;
— գետ, rapid river;
—իւք գալ, to hasten, to run with the utmost haste.

NBHL (1)

Զգալիս հուր վերաբերձ, սրընթաց, գեր ի վերոյ։ Ոչ սրընթաց ձիովք շահատակել։ Ի սրընթաց արշաւանաց. (Դիոն. երկն.։ Շ. ընդհանր.։ Երզն. աղ.։)


Սրովբէանման

See full entry →

adj.

seraph-like.

NBHL (1)

Զսոսկալի եւ զսրովբէանման մաքրութիւնս. (Երզն. լս.։)


Սրտաթափ

See full entry →

adj.

disheartened, dismayed, struck with consternation.

NBHL (1)

Ահ ամենակալին ի վերայ անկեալ՝ սրտաթափս անդէն եւ անդ մրրկեալ ընդ միմեանս պողէր պղտորէր. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 22։)


Սրտակաթ

See full entry →

adj.

very desirous, anxious, longing for, amorous;
— առնել, to make one's mouth water;
to inflame with desire, to enamor.

NBHL (1)

Կարօտագին. անձկալից. խանդակաթ. կաթոգնեալ. cf. Սրտաթափ.


Սրտառուչ

See full entry →

adj.

touching the heart, moving, affecting, tender;
touched, moved;
eager, desirous, burning for;
angry, displeased, shocked, wounded, exasperated;
heart-of-fending, mournful, heart-piercing.

NBHL (2)

Կամ ա.մ. որպէս Սրտաբեկ. սրտակոտոր. սրտակտուր. հաշեալ մաշեալ սրտիւ. լքեալ. թախծեալ. թաշխծալից. տրտում. ցաւագին. կարօտ. զրկեալ.

Եւ որպէս Սրտակաթ. կաթոգին. անձկալից. ցաւագին. եւ Փափաքօղ.


Սքանչացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to render admirable, to make wonderful, to astonish, to surprise, to amaze, to ravish, to strike with wonder, to enrapture.

NBHL (1)

Հիացուցանել. եւ իբր Հիանալի ցուցանել՝ քարոզել՝ ընծայել.


Սքանչելագործեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to do wonderful things, to work miracles;
to do miraculously or wonderfully well.

NBHL (1)

Սքանչելագործեաց զզարմանալիսն։ Սքանչելագործէր, եւ ոչ ընդունէին։ Սքանչելագործէ հաւասար հոգւոյն սրբոյ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 45։ ՟Բ. 5։ Ճ. ՟Գ.։)


Սքանչելապայծառ

See full entry →

adj.

magnificent, very splendid, brilliant, dazzling.

NBHL (1)

Որ սքանչելապայծառ՝ հրաշալի ձայնիւ ընդ հօր եւ ընդ որդւոյ միշտ փառաբանիս. (Շար.։)


Սքանչելատես

See full entry →

adj.

cf. Սքանչելատեսիկ.

NBHL (2)

Սքանչելի տեսլեամբ. հիանալի կամ հրաշապէս երեւեալ. ահաւոր. սքանչելագեղ. սքանչելակերպ.

Սքանչելատեսք եղեն եւ զարմանալիք բնակչաց երկրին։ Ետես երկու սքանչելատես արք, զի իջին ի հուրն. (Տէր Իսրայէլ. յնվր. ՟Ի՟Ե.։ Տէր Իսրայէլ. նոյ. ՟Ժ՟Զ.։)


Սքանչելատեսիլ

See full entry →

adj.

cf. Սքանչելատեսիկ.

NBHL (1)

Վասն սքանչելատեսիլ գեղոյն։ Զսքանչելատեսիլ զամրութիւն տեղւոյն։ Զէիցն բնութիւն, որոց սքանչելատեսիլ է եւ տեսիլն, եւ տենչալի։ Տեսանեմ զքեզ սքանչելատեսիլ եւ իմաստուն. (Խոր. պտմ. հռիփս.։ Փարպ.։ Փիլ.։ Տէր Իսրայէլ. հոկտ. ՟Ա.։)


Սքանչելատեսիկ

See full entry →

adj.

charming, ravishing, beautiful to behold, imposing, delighting the eye, graceful, superb.

NBHL (1)

Վասն սքանչելատեսիլ գեղոյն։ Զսքանչելատեսիլ զամրութիւն տեղւոյն։ Զէիցն բնութիւն, որոց սքանչելատեսիլ է եւ տեսիլն, եւ տենչալի։ Տեսանեմ զքեզ սքանչելատեսիլ եւ իմաստուն. (Խոր. պտմ. հռիփս.։ Փարպ.։ Փիլ.։ Տէր Իսրայէլ. հոկտ. ՟Ա.։)


Սքանչելացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to render admirable, marvelous.

NBHL (1)

Սքանչելի կացուցանել. հիանալի հանդիսացուցանել.


Սքանչելափառ

See full entry →

cf. Հրաշափառ.

NBHL (1)

Տեառն մերոյ յիսուսի քրիստոսի աստուածահրաշ նշանքն՝ գերահրաշ եւ սքանչելափառ։ Իբր զխաչին տէրունի նշան բարեբազդ պանծալի սքանչելափառ. (Զքր. կթ.։ Նար. ՟Ծ՟Ա։ 8)


Սքանչելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

admirable, wonderful, astonishing, surprising;
prodigious, marvelous, miraculous;
charming, excellent.

NBHL (1)

<av>adj.av> θαυμαστός, θαυμάσιος, mirabilis, admirabilis, τεθαυμασμένος, mirabilis factus, παράδοξος, inopinatus, insolens. Արժանի սքանչանալոյ. զարմանալի յոյժ. հիանալի. սխրալի. հրաշափառ. նորահրաշ. արմննալու, խելքէ վեր. Թտաճճիւպ ետեճեք.


Սքանչումն

See full entry →

s.

admiration, wonder;
ի — չումն կրթիլ, to be amazed, astonished, surprised.

NBHL (1)

Կալաւ զիս սքանչումն լսողաց. եւ զարմանալի մտաց խորհրդական մարդկան. (Մեկն. ղկ։)


Սօսասարաս

See full entry →

adj.

platane-like, sumptuous, elegant.

NBHL (1)

Սխրալի եւ սօսասարասն սրահի իմաստունն սողովմոնի. (նար. խչ։)


Վ (vé)

See full entry →

s.

the thirtieth letter of the alphabet, and the twenty fourth of the consonants;
three thousand, three thousandth.

NBHL (1)

Ի խորհուրդ տառիս նուագէ Շնորհալին.


Վախճանական

See full entry →

cf. Վախճանաւոր.

NBHL (1)

Եւ որպէս Ունօղ զվախճան. վերջանալի.


Վահան, աց

See full entry →

s. mech.

shield, pavice, buckler;
cf. Կումբ;
բառնալիք —ի, handle of a shield;
հաւատոյ, օրինաց —, shield, defender of the faith, or the law;
lid, cover.


Վաղահաս

See full entry →

adj.

arriving early, quick, prompt;
early, precocious, premature, untimely.

NBHL (1)

Ամենայն պտուղք սիրելի են հողագործաց, բայց առաւել ցանկալի վաղահասն է քան զամենայն. (Եփր. ի ստեփ.։)


Վաղահասութիւն, ութեան

See full entry →

s.

prematureness, precocity.

NBHL (1)

Ողկոյզն անցաւոր ցանկալի է վասն վաղահասութեան. (Եփր. ի ստեփ.։)