spun or wove n with gold.
painted with gold.
Զոսկէնկար տիպն ուրարին։ Զանազան կտաւս ոսկէնկար մետաքսից. (Շ. եդես.։ Երզն. քեր.։)
gold-like.
որ եւ ոսկիանման. Նման ոսկւոյ. ոսկետիպ. ոսկետեսակ.
cf. Ոսկիապատ.
Ոսկեպատ պատկերօք։ Պատկեր՝ քառակուսի ոսկեպատին. (Արծր. ՟Ե. 8։ Մագ. ոտ.։)
golden-sheathed.
Զարքունական սուսերն զպողովատիկն զոսկէպատեանն. (Բուզ. ՟Դ. 3։)
gilt-tailed;
gold-fringed or tasselled.
Զոսկեճամուկն, եւ զոսկէտտունն. (Ես. ՟Գ. 23. (յն. ըստ իմաստից)։)
Գօտին արծաթափայլ՝ ոսկէտտուն կամարակապ. (Նար. տաղ ծն.։)
golden trumpet.
Զօրինաւոր քնարն զոսկին՝ զոսկեփողն հարկանէ. (Ոսկ. ապաշխ. յն. ըստ իմաստից եւեթ։)
cf. Ոսկեկազմ.
Վախթանգ արար ի վերայ ոսկիակազմ սաղաւարտին պատկեր գայլոյ եւ առիւծու. (Պտմ. վր.։)
cast in gold;
of massive gold, golden.
Յոսկիաձոյլ ապարանիցն զի՞նչ օգտի մարմինս. (Լմբ. պտրգ.։)
Ոսկիաձոյլ բաղձանօք, արծաթափայլ սուրբ սրտիւ զմեր կենարարն օրհնեսցուք. (Տաղ.։)
gold money.
Տուեալ ըստ ամսոյ ամսոյ առն հարստի ոսկիանակս երիս, եւ հեծելոյ ոսկիանակս հինգ. (Պտմ. աղեքս.։)
cf. Ոսկիապատակ.
Անփուտ եւ ոսկիապատ սեանցն։ Ի վերայ չորից սեանցն յանփուտ փայտից ոսկիապատաց։ Գարշեցուսցես զկուսսն զարծաթապատս եւ զոսկիապատս։ Հուր անկանի ի տուն դիցն ոսկիապատացն եւ արծաթապատաց. (Ել. ՟Ի՟Զ. 32։ ՟Լ՟Զ. 36։ Եսօլ. 22։ Թղթ. բարուք.։)
bony, full of bones;
abstruse, obscure, difficult, knotty.
(ռմկ. ոսկրոտ. յն. օսդօ՛տիս. լտ. օ՛ստէուս ). ὁστώδης osseus, ossibus abundans. Ուր կամ ոյր իցէ ոսկր շատ կամ խոշոր. անծասկելի. նմանութեամբ՝ Դժուարիմաց. կէմիքլի. եւ ոճով՝ տէմիրտէն լէպլէպի, լիյնէմէւի կիւճ.
Ոչ թողից չասել զտենչալին քեզ կարծրագոյն եւ զոսկրուտն՝ պղատոնական եւ հռետորաբար պուետիկոսութիւնս. (Մագ. լ։)
cf. Ոսոխիմ.
ՈՍՈԽԵՄ ՈՍՈԽԻՄ. ἁντιδικέω contra litigo, adversor, relutor. Ոսոխ ելանել ընդդէմ այլոց. դատախազել. ոգորիլ. հակառակիլ. դիմամարտիլ. մրցիլ. ճգնել, ջանալ յաղթել.
Յամէնախումբ մարտին, յոսոխել, ի շրջականս առանց պարտութեան գտանէր. (Եւս. քր. ՟Ա։)
to be at law with, to accuse;
to rival, to strive, to compete;
զմիմեամբ —, to surpass each other.
ՈՍՈԽԵՄ ՈՍՈԽԻՄ. ἁντιδικέω contra litigo, adversor, relutor. Ոսոխ ելանել ընդդէմ այլոց. դատախազել. ոգորիլ. հակառակիլ. դիմամարտիլ. մրցիլ. ճգնել, ջանալ յաղթել.
Յամէնախումբ մարտին, յոսոխել, ի շրջականս առանց պարտութեան գտանէր. (Եւս. քր. ՟Ա։)
lentile-soup.
Ի սաստիկ հրոյ եռայր ոզբնաթանն. (Ճ. ՟Ա.։)
lentile, of lentiles, made or prepared with lentiles;
cf. Թան;
cf. Շիկաթան;
—ք, lentiles;
pulse.
Եւ որ եւս տկարագոյնք իցեն, բանջարիկ եւս խառնեն, եւ գեղահունդս, եւ ոսպնեայս. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ.) (յն. օ՛սբռիօն, կամ օ՛սբռօն, որ է հասարակ անուն ընդոց, որպէս ոլոռն։)
cf. Ոստանամ.
Փութան արմատանալ, ոստայարձակ լինին՝ կրկնապատիկ պտղաւէտիլ. (Յիշատ. ի թուին ՟Չ՟Ձ՟Ե.։)
weaver;
knitter.
Ընդ ոստայնանկն զարմանան ամենաքին, եւ ոչ ընդ այն՝ որ զգենուցուն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Բ. (վրիպակաւ գրեալ էր, ընդ ոստանեակն)։)
terrestrial, continental.
Նոյն ընդ Ոստին, որպէս Ցամաքային (կենդանի).
to leap, to jump, to take a leap, to bound, to gambol, to skip, to caper;
to spring on or at, to rush or fall upon;
to rush forward, to fly at.
Որպէս թէ մանուկ ոք ի գանիցն վազիցէ, եւ արտաքս ոստիցէ. (Բրս. գոհ.։)
Իբրեւ ի լայնալիճ աղեղանէ յամպոցն ոստիցեն ի նպատակս. (Իմ. ՟Ե. 22։)
leap, jump, skip, bound, gambol.
πήδημα saltatio ἐξακοντισμός ejaculatio. Ոստնուլն. յանկարծ ի վեր երեւումն. յուզումն. ձգումն նետից. վազք. եւ Թռիչք լուսոյ. ասուպ. սել.
having feet;
walking, going on foot;
rhythmical, measured, metrical;
verse, rhyme, poetry;
on foot;
անցանել ընդ գետ յ—, to cross the river on foot;
յ— or յ—ս կալ, to be on foot;
զօրացոյց զօտս իմ յ—ս, he gave me strength to stand;
—ս յօրինել, գրել —ս, — չափմամբ, to rhyme, to versify, to make verses, to write poetry or verses;
գձուձ, յոռի —, mean, worthless verses, doggerel.
ՈՏԱՆԱՒՈՐ. ա.գ. στίχος versus στιχηρός, στιχήρης per versus scriptus ῤυθμός, ῤυθμικός rythmus, rythmicus. Ունօղ չափաբերական ոտից. եւ Տաղաչափութիւն. ստիքս. ոտիքերովն.
pediluvium.
ՈՏՆԱԼՈՒԱՅ կամ ՈՏՆԼՈՒԱՅ. Լուացումն ոտից եկեղեցական արարողութեամբ յաւագ հինգշաբաթի։ (Տօնաց.։ Մաշտ.։ Տաղ.։)
slippery.
Որ ինչ տայ լպրծիլ ոտից. գթեցուցիչ.
fetters;
— ձիոց, horse-clog, shackle;
պնդել յ—ս, cf. Ոտնակապեմ.
ՈՏՆԱԿԱՊ ՈՏՆԱԿԱՊԱՆՔ. πέδη compes, pedica. որ եւ ՈՏՆԿԱՊ, ոյ. Կապ եւ կապանք ոտից. շղթայ ոտից.
to stop, to stay, to remain immovable;
to become embarrassed.
Կառչիլ կռուիլ ոտից. մնալ անշարժ ի տեղւոջն. զկայ առնուլ. կանկ առնել.
standing up.
որ եւ ՅՈՏՆԿԱՑՈՒԹԻՒՆ. Յոտին կալն. կալն ի վերայ ոտից կանգուն.
treading or trampling under foot;
յ—կոխս ընկենուլ, to throw under the feet;
—կոխ առնել, to foot, to tread under foot, to trample upon.
ՈՏՆԱԿՈԽՈՒԹԻՒՆ ՈՏՆԱԿՈԽՔ. Կոխումն ոտից, կամ ընդ ոտիւք.
foot-print, foot-mark, foot-step, trace, vestige.
ἵχνος vestigium. Հետք ոտից. իզ.
Ոտնահետն գառանց եւ ուլուց՝ նման են (իրերաց)։ Ասաց՝ թէ աբրահամու ոտնահետն է ... միոտանի վազելն վասն ոտնահետին է. (Վրդն. երգ. եւ Վրդն. պտմ.։)
tramp, foot-fall;
— անձրեւի, pattering of rain;
— անձրեւի է, there is a noise of much rain falling.
Ձայն գնալոյ ոտից, իրօք կամ նմանութեամբ. ոտքի ձայն.
Զոտնաձայն վահանաւոր վառելոց (յն. ὀδοπορία ճանապարհագնացութիւն)։ Ոտնաձայն անձրեւի է (յն. ձայն ոտից անձրեւի). (՟Ա. Մակ. ՟Զ. 41։ ՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Ը. 41։)
Լուաւ եւայ զոտնաձայն քո ի դժոխս, եւ ետ աւետիս ադամայ. (Մեկն. ղկ.։)
shoe;
cf. Կօշիկ.
Աման ոտից. հողաթափ. կօշիկ. ոտքի աման.
foot;
of a foot, pedal.
ποῦς pes. Չափ ոտից՝ բնական, կամ երկրաչափական, որ եւ ոտն ասի. այն է քառեակ ուզուկն. կամ չափ վեշտասան մատանց.
stopping, impeding.
Կասեցուցիչ ոտից. հարցողական, հետազօտիչ. կանկ առնելու.
to slip, to slide, to glide, to take a false step;
to stumble, to trip, to commit a fault;
to cause to slip.
ὁλισθαίνω, ὁλισθέω labor, lapso, labefacio. Լպրծիլ. սայթաքիլ. գայթագղիլ. սխալել. սահիլ. սկրդիլ, սըլըխտիլ.
slipping, false step, foot-fall;
podagra, the gout.
πρόκομμα offensio ὁλίσθημα, ὁλίσθησις lapsus πτῶμα casus. Սայթաքումն ոտից. գայթագղութիւն. անկումն.
Յանհնարին չարեացն անկանել յոտնառութիւն։ Ուստի բազում եւ ստէպ ստէպ ոտնառութիւնք լինին. (Ոսկ. գաղ. եւ Ոսկ. մ. ՟Բ. 10։)
Անձուկ՝ աստի եւ անտի ոչ ուղիղ գնացելումն ունի զոտնառութիւն ի կորստեան վիհն. (Խոսր.։)
one-footed, one-legged.
Խեղ յոտից. պակասաւոր ոտիւք. ոտնբեկ. հաշմ.
ground for the foot, footing;
cf. Ոտնահետ.
Տեղի ոտից. ոտնահետ. հետք. կայք եւ գնացք ոտից.
Ի միջոյ յորդանանու յոտնատեղեաց քահանայիցդ. (Յես. ՟Դ. 3. (յն. ի կայից ոտիցն)։)
Զաղքատս եւ զսուրբս, որք ոտնատեղօքն իսկ (յն. ոտիցն գնացիւք) կարիցեն բերել զաստուծոյ օրհնութիւնսն, զայնպիսիսն կոչիցես. (Ոսկ. եփես.։)
trampling with one's feet;
— լինել, to stamp.
ՈՏՆԱՏՐՈՓ կամ ՈՏՆԱՏՈՐՈՓ. Ուր իցէ տրոփումն ոտից՝ կամ դոփիւն՝ դափր՝ ոտնաձայն. եւ Տրոփօղ. տրոփելով, տրոփական.
gout in the feet.
ποδαλγία, ποδάγρα pedum dolor, podagra, articularis morbus. իտ. gotta. Ցաւ ոտից անհնարին ի յօդս եւ ի ջիլս. որ եւ ՈՏՆԱՌՈՒԹԻՒՆ ասի. նիգրիզ, նըգրըս. յն. բօտալղի՛ա, բօտա՛ղրա. (յորմէ պատագրոս, իբր պոտագրոս)
footed, having feet;
standing on feet.
Ոտանաւոր՝ ըստ ՟Ա նշ. որպէս Ունակ ոտից.
ոտնաւոր. որպէս Ոտնակաց. յոտանաւոր. յոտին կացող եւ կալով.
crushing or treading under foot.
Ոտիւք փշրեալ կամ փշրելով.
foot-pace;
— լինել, to make a step, to walk, to go forward foot after foot, to pace along.
Որ ընդ աստուծոյ աստիճանսն ոտնափոխ եղեալ իցեն. (Եղիշ. ՟Ե։)
motion of the feet, footing, walking.
Փոփոխումն գարշապարաց ոտից ի քայլելն. ոտն ոտն յառաջ խաղացումն.
broken-footed.
Ոյր բեկեալ է ոտն. ոտնատ. հաշմ ոտիւք.
Այր ձեռնբեկ, կամ ոտնբեկ. (Ղեւտ. ՟Ի՟Ա. 19. յն. բեկումն ձեռին, բեկումն ոտին։)
encumbrance, obstruction, hindrance.
Զատուցիչ ոտից. խափան. խոչընդոտն.
slowly, gently, furtively, little by little.
Կողոպտիցէ ճարտարմտութեամբ. գող եւ օտարոտի եւ կաղ ի կաղս եւ ոտնխթի՛ մտանել մտանէ. (Ոսկ. կողոս.։)
foot-place, foot-hold;
footman, domestic;
pedal;
յ—ս, standing, upright.
Կայք ոտից. յն. στάσις կայք.
foot-hold;
occasion, pretext, motive;
— լինել, to get a hold over.
Կռիւ կամ կռուան ոտից. տեղի դնելոյ զոտս.
ՈՏՆԿՌԻՒ ԼԻՆԵԼ. Կռուան ոտից գտանել.
to suppliant;
cf. Ոտնհար լինիմ.
Ոտնհարէին զմարդիկ, եւ խայթէին զնոսա։ Ոտնհարիցեն, եւ զգեղեցիկսն զրպարտիցեն։ Չար բարքն եւ դժնեայ խնդայր եւ ոտնհարէր. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։ Առ որս. ՟Ժ՟Դ։ Փիլ. լին. ՟Բ. 71։)
kick;
ill-will, ill-naturedness, malevolence;
insult, sneer, derision, laugh.
Յանցեաւ ժողովուրդն, քանզի յանցոյց զնոսա ահարոն, յոտնհարութիւն թշնամեաց իւրեանց։ Յարուցին վրէժխնդրութիւն սրտի մտօք յոտնհարութիւն։ Յանդուգն եւ ոտնհարութեամբ լինի կորուստ ամպարշտաց։ Անձն չար կորուսանէ զստացիչ իւր, եւ ոտնհարութիւն թշնամեաց արասցէ զնա. (Ել. ՟Լ՟Բ. 25։ Եզեկ. ՟Ի՟Ե. 15։ Առակ. ՟Ժ՟Ա. 4։ Սիր. ՟Զ. 4։)