Definitions containing the research ամ : 10000 Results

Գբեցի

See full entry →

cf. Գբացի.

NBHL (1)

ԳԲԱՑԻ կամ ԳԲԵՑԻ. Բնակեալն ի գուբ (ճգնաւորն յովհաննէս)։ (Վրք. հց. եւ ժմ.) ըստ ձ։ (տպ. գբնեցի։)


Գգուեմ, եցի

See full entry →

va.

to caress, to cajole, to coax, to fondle, to flatter, to cocker, to dandle.

NBHL (3)

ἁγκαλίζω, ἁγκαλίζομαι, παρακαλέω Ulnis amplector, in ulnis gesto, recreo , τηθηνέω nutrio, foveo Ի գոգն կամ ի գիրկս փայփայել. սիրով գրկել. ողջագուրել. տածել մայրաբար կամ դայեկաբար. յանձանձել. սփոփել. փայփայել, շոյել. օխշամագ, գուճմագ, գուճագլամագ, սարըլմագ, պէսլէմէք.

Զիս գգուեաց որդի։ Տղայական տիօք գգուեցաք։ Աբրահամեան գոգովն գգուեալ. (Նար.։)

Նմանութեամբ, որպէս Մեծարել.


Գգուեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Գգուեմ.

NBHL (1)

Ցանկութեամբ գգուեցուցանէ զնոսա. (Մծբ. ՟Զ։)


Գգուիչ

See full entry →

adj.

caressing, fawning.

NBHL (1)

Ապականիչ հուրն փոխանակ ապականելոյն եղեւ գգուիչ. (Եփր. համաբ.։)


Գեզ

See full entry →

s.

slit, rent, stain, mark

NBHL (1)

Բուռն հարկանել զորձաքար վիմաց ձեռօք, ուր ոչ գոյր գեզութիւն, եւ ճեղքել ըստ կամաց մեծ եւ փոքր. (Խոր. ՟Բ. 7։)


Գեզութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Գեզ.

NBHL (1)

Բուռն հարկանել զորձաքար վիմաց ձեռօք, ուր ոչ գոյր գեզութիւն, եւ ճեղքել ըստ կամաց մեծ եւ փոքր. (Խոր. ՟Բ. 7։)


Գել, գելք

See full entry →

s. adj.

cf. Գելարան;
tight, stiff;
intwined, twisted.

NBHL (1)

ԳԵԼ 2 ա. արմատ Գելում բային, որպէս Գելեալ. ոլորեալ. կոր, կամ պիրկ.


Գելանիմ, ելայ

See full entry →

vn.

to twist, to wring, to writhe;
to distress, to break one's heart;
to grow tender, to be moved, to pity.

NBHL (2)

ԳԵԼԱՆԻԼ կամ ԳԵԼԱՐԱՆԻԼ. Գելեալ լինել գելոցօք. գելարանօք պրկիլ, տանջիլ.

Կարօղ եմք մեք եւ յանիւ մտանել եւ գելանիլ (կամ գելարանիլ), եւ ոյրիլ. (Բրս. ՟խ. մկ.։)


Գելարան, աց

See full entry →

s.

an instrument of torture, press, gag, torture, fetters.

NBHL (3)

ԳԵԼԱՐԱՆ որ եւ ԳԵԼՈՑ. իբր στρεβλωτής Tortura, eculeus եւ corum եւ այլն. Պրկոց, ոլորան. գործի եւ մեքենայ պրկիչ, եւ ոլորմամբ ճնշիչ եւ ճմլիչ. որպէս կոճղ, մամուլ, փոկ, լար, եւ այլ տունջանարան երկաթի կամ փայտեղէն. իսքէնճէ, շիքենճէ.

Հրամայեաց զսուրբն իջուցանել ի գելարանաց անուոյն. (Ճ. ՟Ա.։)

Գելարանն ( ի գիրս Ագաթ.) ոլորան է կրծիցն, որպէս մամուլ. (Վանակ. հց.)


Գելում, ելի, ելայ

See full entry →

va.

to tighten. fo press, to close;
to wring, to distress.

NBHL (2)

ԳԵԼՈՒՄ գելի, Գելանիմ, գելայ. στρεβλόω Torqueo, contorqueo, distorqueo, στρέφω flecto, σπαράσσω lactero Արգելուլ եւ գալարել ի կապանս. պրկել. ոլորել. ճնշել. ճնլել զմարմինն կամ զսիրտն։ տրորել, ճզմել, սըխմել. գըսգըվրագ պաղլամագ, սըգմագ, ինճիթմեք.

Խանդաղական ձայնիւ գորովեն (զտղայս), եւ զխոսն գելուն. իբր բեկբեկեն ոլորմամբ ձայնի եւ ողոքանօք. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Գեհենաժառանգ

See full entry →

adj.

heir or worthy of hell.

NBHL (1)

Որ բերի ի ժառանգել կամ ստանալ զդժոխս.


Գեհենահոտ

See full entry →

cf. Գեհենական.

NBHL (1)

Ունօղ զհոտ կամ զնմանութիւն դժոխոց.


Գեղազան

See full entry →

adj.

handsome, charming, polite, pretty, genteel, graceful.

NBHL (3)

ԳԵՂԱԶԱՆ ԳԵՂԱԶԱՆԱԿ. Գեղեցիկ որակաւ, զանազանութեամբ. պայծառ. վայելուչ. եւ Վայելչութիւն.

Այսօր ցնծան բերկրական կցորդիւք, եւ գեղազտնակ պարախնդութեամբ երկնայինք եւ երկրաւորք. (Գանձ.։)

Եբրայեցւոց ամիսք ցուցանեն.. զախտարաց եւ ժամուց տուրեւառիկ գեղացանակս. (Սարկ. տոմար.։)


Գեղազարդ

See full entry →

adj.

well adorned, polite, pretty, spruce.

NBHL (2)

Գեղազարդ (կամ գեղեցկազարդ) ալեքսիանոս, կամ ալանն. (Վրք. հց.։ Վրդն. ծն.։)

Զփայլումն երեսաց գեղազարդ (կամ գեղազարդութեան) մովսիսեան կերպին. (Նար. առաք.։)


Գեղազարդեմ, եցի

See full entry →

va.

to ornament, to embellish.

NBHL (2)

Իննամսեայ ժամանակաւ գեղազարդեալ ի քում հոգենկար արգանդիդ. (Թէոդոր. ի կոյսն.։)

Գեղազարդեցին զորոգայթն, եւ կամեցան պատրել. (Լմբ. սղ.։)


Գեղազարդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

embellishment.

NBHL (1)

Ընդ ամենայն տիեզերս հնչեցուցանելով զգեղազարդութիւնս նորա. (Ճ. ՟Ա.։)


Գեղածիծաղ

See full entry →

adj.

smiling, graceful.

NBHL (1)

Զուարթագին տեսլեամբ, եւ զուարճալի.


Գեղածփիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to float gracefully.

NBHL (1)

Գեղեցիկ ծփմամբ ծածանիլ.


Գեղակ

See full entry →

s.

small village;
villa.

NBHL (1)

Այժմ գեղակ է տեղին. (Վրդն. լս.։ Պատահի ի գեղակն աղբիւր քաղցրահամ. Վստկ ՟Ե։)


Գեղաղէշ

See full entry →

adj.

pretty, genteel, charming.

NBHL (3)

Գեղաղէշ ծաղիկ, կամ աշխարհիս տեսիլ։ Ծառայք եւ աղախնայք գեղեցկակերպք, եւ յոյժ գեղաղէշք. (Փիլ.։)

Յոյժ քան զթրակացոց կուսանսն գեր ազանցեալ գեղաղէշ պայծառութեամբ. (Ոսկիփոր.։)

Գեղաղէշ երեսս ունիմ, եւ կամ ընչաւէտ եմ. (Կանոն.։)


Գեղայօրէն

See full entry →

cf. Գեղապաճոյճ.

NBHL (1)

Հարսնապաճոյճ պանծանօք պճնել գեղայօրէն սուրբ վայելչութեամբ. (Նար. ՟Զ՟Գ։)


Գեղապաճոյճ

See full entry →

adj.

well adorned, adjusted, compounded;
embellished, decorated;
— զարդարել, to embellish;
to adorn, to decorate.

NBHL (1)

Գեղապաճոյճ նկարողաց սեւել զիս տամ. (Յհ. կթ.։)


Գեղապանծ

See full entry →

adj.

glorious, graceful, charming, superb, excellent.

NBHL (2)

Գեղապանծ հարսն, կամ մայր, կամ թագուհի. (Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։ Ճ. ՟Ժ.։)

Գեղապանձ վայելչութիւն, կամ զարդ, կամ գեղ. (Ագաթ.։ Շար.։ Վրք. հց.։ Ճ. ՟Ա.։)


Գեղապարեմ, եցի

See full entry →

vn.

to dance prettily;
to advance excellently.

NBHL (1)

Գեղապարելով համաձայնապէս ընդ սերովբէիցն զեռահիւսակ սրբասացութիւնս աստուծոյ. (Շ. հրեշտ.։)


Գեղապարոյր

See full entry →

adj.

encompassed or endowed with beauty, very handsome, graceful, charming.

NBHL (1)

Պարուրեալ գեղով. լի գեղեցկութեամբ.


Գեղապարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

dance or agreeable movement of the feet.

NBHL (4)

Ուր զուարճացելոցն ամենեցուն է բնակութիւն, եւ պարողացն զանդադար գեղապարութիւն. (Ածաբ. ի կիպր.։)

Իմանալի գեղապարութեամբ զեռահիւսակ սրբասացութիւնս յօրինէ. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Գեղապարութեամբ երաժշտական ձայնիւ երգեն։ Երգեն զհոգեւորական գեղապարութիւն. (Զքր. կթ.։)

Գեղապարութիւն նոցա (զուարթնոց) եւ ամենայն ձայնիցն հնչմունք ... է զաստուած օրհնել. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։)


Գեղաստանեայք

See full entry →

s. pl.

villages, fields.

NBHL (2)

ԳԵՂԱՍՏԱՆԵԱՅՔ կամ ԳԵՕՂԱՍՏԵԱՅՔ, ԳԵՕՂԱՍՏԱՅՔ. Իբր գիւղք, գիւղօրէք. կալուածք. գեղեր.

Կոխեցին քանդեցին զգեղեցիկ ստացուածս այգեստանեացն եւ գեղաստանեացն։ Հրամայեցին (տալ) նմա գեօղաստեայս բնաբար ծառայութեան, եւ գետ ձկնորսաց։ Որ միանգամ առաջին թագաւորացն աղուանից գեօղաստայք եւ սահմանք լեալ էին. (Կաղանկտ.։)


Գեղարդն, դեանց, դանց

See full entry →

s.

dart, javelin, lance, halberd;
— արձակել, to dart, to lance, to throw a dart.

NBHL (3)

δόρη, λόγχη hasta, lancea, κοντός contus, σειρομάστης lanceola, jaculi genus Արդն (գեղեցիկ կամ գելիչ). նիզակ. տէգ. աշտեայ. սուին. գայիսոն.

Սուսեր եւ գեղարդն։ Սրով գեղարդեամբ, կամ գեղարդեամբք։ Նորոց գեղազարչեանց (կամ դանց)։ Գեղարդեամբս. զգեղարդունս. եւ այլն։

Ո՞ւր գեղեարդն քո արքայ։ Ձգեաց սաւուղ զգեղեարդն դաւթայ։ Եփր. (համաբ.։)


Գեղարդնախոց

See full entry →

adj.

broken or opened by a lance.

NBHL (1)

ԳԵՂԱՐԴՆԱԽՈՑ ԳԵՂԱՐԴՆԱՊԱՏԱՌ. Գեղարդեամբ խոցեալ, պատառեալ. տիգախոց.


Գեղաւոր, աց

See full entry →

adj. s.

handsome, graceful, pretty, charming;
dancer.

NBHL (2)

Տգեղագոյնքն իբրեւ զգեղաւորս երեւէին սքանչելիք, եւ գեղաւորք՝ ըստ ժամանակին առ հասարակ դիւցազնացեալք։ Գեղաւոր կուսից համեմատ. (Խոր. ՟Ա. 23։ ՟Բ. 39։)

Ժամանակ պատերազմի է, եւ դու զգեղաւորացն արուեստն առնուս ի ձեռն. (Ոսկ. եփես. ՟Ծ՟Է։)


Գեղգեղանք, նաց

See full entry →

s.

modulation, melody, trill, shake, quaver.

NBHL (1)

որ եւ ԳԵՂԳԵՂՈՒՄՆ. μελῳδία melodia Խաղ ձայնից երգոց. եղանակ. բեկբեկումն կամ ոլորք հնչման. քաղցրաձայնութիւն. մեղեդի.


Գեղգեղափայլ

See full entry →

adj.

brilliant, resplendent, fulgid.

NBHL (1)

Փայլուն՝ բեկբեկմամաբ կամ ցոլացմամբ լուսոյ. կամ գեղեցկանշոյլ.


Գեղգեղեմ, եցի

See full entry →

va.

to trill, to modulate, to quaver, to shake, to sing agreeably.

NBHL (2)

μελῳδέω modulor, laudo carmine Բեկբեկ կամ խաղուն ձայնիւ երգել. եղանակել.

Մատամբք յօրինէ եւ գեղգեղէ զնուագսն. (Սեբեր. է։)


Գեղգեղումն, ման

See full entry →

s.

cf. Գեղգեղանք.

NBHL (2)

Ո՞ւր քաղցրաձայն երաժշտի, կամ գեղգեղումն եղանակի. (Շ. եդես.։)

Հրաշաձայն եղանակօք՝ պէսպէս գեղգեղմամբ. (Ճ. ՟Ժ.։)


Գեղերփնեմ, եցի

See full entry →

va.

to embellish, to adorn with good colour.

NBHL (1)

ԳԵՂԵՐՓՆԵԼ. Գեղեցիկ երփնիւ կամ գունով զարդարել. վայելուչ նկարել, ներկել.


Գեղեցիկ, ցկի, ցկաց

See full entry →

adj. adv.

handsome, pretty, genteel, gallant, agreeable, smiling, graceful, cheerful;
polite, becoming, proper, decent, light, elegant, happy, good;
—, —ս, — իմն, well, very well, prettily, politely, decently;
bravely, excellently, gallantly;
— դպրութիւնք, fine letters.

NBHL (7)

καλός, -λή, -λόν pulcher, -chra, -chrum;
formosus, καλλίον, κάλλιστος pulchrior, pulcherrimus, ὠραῖος tempestivus, speciosus, decorus, venustus Գեղաւոր. գեղանի. գեղաղէշ. չքնաղ. բարետեսիլ. համեմատ մասամբք՝ հանդերձ լաւութեամբ գունոյ. եւ լայնաբար՝ Վայելուչ, վայելչական, հաճոյական, լաւ, ընտիր. ազնիւ, անոյշ, ախորժելի, գովելի, զարմանալի, քաջ, եւ այլն. աղուոր, սիրուն, աղէկ, ըռինտ, աղէկուկ, տեսքով.

Կոյս գեղեցիկ։ Երինջք գեղեցիկ։ Քաղաքս կամ տունս գեղեցիկս։ Գեղեցիկ ամղան, յօշուած, վէմ, դաշտ, արտօք։ Ծառ գեղեցիկ ի տեսանելի։ Գեղեցիկ էր երեսօք։ Գեղեցիկ տեսլեամբ յոյժ, կամ տեսանելով, եւ այլն։

Միթէ եւ թագաւորաց մարմինք խո՞տ իցեն, կամ կանանց գեղեցկաց, կամ սկայիցն անուանեաց. այո՛, ասէ. (Ոսկ. ես.։)

Օրիորդին գեղեցկի։ Իսկ գեղեցկումն մասին երկրի։ Ի ձեռն գեղեցիկ խնդրոյս։ Գեղեցիկ մտածութեամբ։ Գեղեցիկ եւ չափաւոր մոլութեամբ. (Խոր.։)

Տուր ինձ հրաման՝ գեղեցիկ յանդգնութեամբս լինել եզր ի միջի ձերում. (Լմբ. ատ.։)

Հատանել զգեղեցիկ գեղեցիկ ատաղձս ի լեռնէն. (Եւս. քր. ՟Ա. յն. զամենագեղեցիկ նիւթ։)

Գեղեցիկ իմն անդ կարգելով զերկիրն։ Գեղեցիկ բարբառեցար։ Յոյժ գեղեցիկ երգէր ձեռամբ. (Խոր. ՟Բ. 6. 12. 60։)


Գեղեցկաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fine speaking, eloquence, elegance of expression.

NBHL (1)

Զպատմութիւնս սրբոց հարեւանցի պատմեցի, եւ ոչ գեղեցկաբանութեամբ. (Սոկր.։)


Գեղեցկագոյն

See full entry →

adj.

very pretty, — agreeable, genteel, graceful, charming.

NBHL (3)

καλλίων, -ίον, κάλλιστος pulchrior, melior , -ius, εὑπρεπέστερος decentior եւ այլն. Առաւել կամ տիրապէս գեղեցիկ. լաւ. լաւագոյն. բարեվայելչագոյն.

Գեղեցկագոյնք էիցս արեգակն եւ լուսին։ Զի՞նչ է գեղեցկագոյն՝ քան զպաշտօն աստուծոյ միաբան յամենեցունցն կատարիլ. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ել.։)

κάλλιστα optime Կարի՛ գեղեցիկ կամ վայելչապէս. բարւոք.


Գեղեցկագործ

See full entry →

adj.

who works well;
done or composed elegantly.

NBHL (1)

Զբիծ ամենայնաղտից, որ խափան գեղեցկագործ տեսութեան լինի, մաքրել. (Գր. հր.։)


Գեղեցկադիր

See full entry →

adj.

becoming, decent, well made, situated, placed.

NBHL (1)

Գեղեցկադիր յարմարումն պատմութեան, կամ բանից, կարգաց, շինուածոյ. (Ագաթ.։ Թղթ. կիւրղ։ Յհ. կթ.։)


Գեղեցկախօս

See full entry →

adj.

cf. Գեղեցկաբան.

NBHL (1)

Յամենայն իրս պատշաճ եւ աջողակ, գեղեցկախօս. (Ոսկ. ննջ.։)


Գեղեցկածաղիկ

See full entry →

adj.

furnished with good flowers.

NBHL (2)

Գեղեցիկ ծաղկօք, կամ ծաղկեալ.

Ի գեղեցկածաղիկ եւ ի նոր բուսուցանել կեանս (յարութեամբ). (Պրպմ. ՟Ի՟Թ։)


Գեղեցկահրաշ, ի, ից

See full entry →

adj.

charming, astonishing, wonderfully fine or handsome.

NBHL (1)

Հրաշալի գեղեցկութեամբ, հրաշագեղ. գեղեցկահիաց.


Գեղեցկաձայնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

euphony, good voice, sweet sound.

NBHL (3)

εὑφωνία, καλλιφωνία vox bona, canora, pulchra;
sonus elegans Գեղեցիկ ձայնարկութիւն. քաղցրաձայնութիւն, ախորժ եղանակ կամ երգաբանութիւն.

Գեղեցկաձայնութիւն քնարահարաց։ Մեկնէ հոմերոս գեղեցկաձայնութեամբ զկեանս վարուց. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լին.։)

Կատարելով իմն եւ ըռնգացն առ ի գեղեցկաձայնութիւն ինչ, կամ ի չարաձայնութիւն. (Նիւս. բն.։)


Գեղեցկաձեւ

See full entry →

adj.

of fine form.

NBHL (1)

Զօրէն գեղեցկաձեւ կամարի յարմարեալ ծայրիւքն առ միմեանս. (Պիտ.։)


Գեղեցկանազ

See full entry →

adj.

very handsome, graceful, glorious.

NBHL (1)

Նազելի գեղեցկութեամբ. գերապանծ. շքեղ. չքնաղ.


Գեղեցկանիստ

See full entry →

adj.

that has a fine situation.

NBHL (1)

Ոյր նիստ եւ դիրքն է գեղեցիկ. լայննիստ. աղուոր նստուածքով կամ դրքով.


Գեղեցկանուն

See full entry →

adj.

that has a good or mystical name;
renowned, famous.

NBHL (1)

Որոյ անունն է գեղեցիկ եւ խորհրդաւոր, կամ բարեհամբաւ.


Գեղեցկանսիհ

See full entry →

cf. Գեղանսիհ.

NBHL (1)

Կամ է Գեղեցկանազ, եւ կամ Գեղեցկաներպ, եւ այլն. (պրս. նէսէգ է կերպ, նասիհ. կերպաս, նասիպ. բախտ).


Գեղեցկապանծ

See full entry →

cf. Գեղապանծ.

NBHL (1)

Եւս քան զեւս գեղեցկապանծ նոր պայծառութեամբ վայելչացուցին. (նար. խչ։)