Definitions containing the research տի : 10000 Results

Պրծանիմ, ծայ

See full entry →

vn.

to escape, to evade, to break, slip or get away or off;
— յուշոյ, to escape the memory, to be forgotten;
— ի ձեռաց, to escape from, to slip from between the fingers, to be lost.

NBHL (2)

Արդար յորսողաց պրծանի (կամ փրծանի)։ Ինքն տիմոթէոս պրծեալ ընդ ամբոխին՝ ի փախուստ դառնայ. (Առակ. ՟Ծ՟Ա. 8։ ՟Բ. Մակ. ՟Ծ. 32։)

ՊՐԾԱՆԻԼ. Ի բաց փարատիլ. թօթափիլ.


Պրկեմ, եցի

See full entry →

va.

to bind, to strain, to tighten, to tie tight, to pinion;
to stretch, to lengthen out;
cf. Յօն.

NBHL (4)

Վասն փայտիդ օրհնութեան կենաց, յորում պրկեցար աստուածդ անըմբռնելի։ (Նար. ղ։)

Սուրբն ատոմ պրկեալ ի փայտին՝ քաջալերէր զընկերսն. (Ասող. ՟Բ. 2։)

Նկրտելով ի վեր ելանէր (խոյա ի սաբեկայ ծառն), եւ պրկելով ոտիցն՝ զօրինակ խաչին նշանակէր. (Կիւրղ. ծն.։)

Ոչ յայլմէ ումեքէ ի բաց ձգեցեալք առ ի պրկիլ եւ ձգտիլ։ Զօդն ձեւացոյց եւ պրկեաց սաստկութեամբ. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Պրկումն, ման

See full entry →

s.

stretching, tension.

NBHL (1)

Պրկումն եւ ձգտումն սաստիկ ի վերայ անկանէր. (Պտմ. աղեքս.։)


Պրտուեղէն, ղինի, նաց

See full entry →

adj. s.

made of rush or papyrus;
rush-mat;
rush-garments;
— թուղթ, papyrus-scroll.

NBHL (1)

Գտին զմիայնակեացն ի վերայ պրտուեղինին նստեալ, զի լայր։ Մի՛ հանել յանձնէ զպրտուեղէնն. (Վրք. հց. ձ.։)


Պրօնագործ

See full entry →

s.

weaver of goat's hair.

NBHL (1)

Որ գործէ զպրօն։ Է եւ մականուն կոստանդին կաթողիկոսի կատուկեցւոյ կամ սսեցւոյ. թէրեւս որպէս ռմկ. թիֆտիկ էրիյիճի, կամ շալճի, սօֆճի, պօյաճի.


Ջ (tché)

See full entry →

s.

the twenty seventh letter of the alphabet & the twenty first of the consonants;
nine hundred, nine hundredth;
It is sometimes confounded with the letters չ & ճ, as : խնջոյք — խնճոյք, ջղջիկան — չղջիկան.

NBHL (1)

Ջէն, Ջանիւ ասէ հասցես շնորհաց, մի՛ ծոյլ կենար եւ դեդերած։ Ջնջել ասէ զհոդիդ ջըրովք, յախտից մեղաց ջերմ արտասուօք. (Շ. այբուբ.։)


Ջալհանք, անց

See full entry →

s.

heathen feasts.

NBHL (1)

Ջալհանց տօնից տարեկանաց հեթանոսաց չհաւասարել. (Եւագր. ՟Ծ՟Ը։ Աստի առեալ է թերեւս եւ գրութիւնն Հին բռ.)


Ջախումն, ման

See full entry →

s.

fracture, breakage.

NBHL (1)

Եհար, եւ ցրուեաց զուղեղն. (եւ այսպիսի ջախմամբ վախճանեցաւ։ Ջախմամբ անդամոց) (մարտիրոսաց). (Խոր. ՟Բ. 43։ Շ. տաղ.։)


Ջախջախ

See full entry →

adj. s.

crushed, shattered, broken;
weak, fragile;
click & spring work (in watches).

NBHL (1)

Ի բազում եւ ի ջաղջախ խօսից անտի եբրայեցւոց. (Եփր. տիտ.։)


Ջահազգեաց, եցից

See full entry →

adj.

bearing or carrying light, luminous, splendid.

NBHL (1)

Ուրա՛խ լեր բերկրեալ՝ ջահազգեաց կոյս, անշէջ ճառագայթ, պայծառացեալ քան զարեգակն։ Կուսանք իմաստունք՝ մշտավառ լուսով ջահազգեաց՝ ծագեն յարեւմտից. (Եպիփ. ի կոյսն.։ Խոր. հռիփս.։)


Ջահազգեստ, ից

See full entry →

cf. Ջահազգեաց.

NBHL (1)

Ուրա՛խ լեր բերկրեալ՝ ջահազգեաց կոյս, անշէջ ճառագայթ, պայծառացեալ քան զարեգակն։ Կուսանք իմաստունք՝ մշտավառ լուսով ջահազգեաց՝ ծագեն յարեւմտից. (Եպիփ. ի կոյսն.։ Խոր. հռիփս.։)


Ջահացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to shine like a torch, to irradiate.

NBHL (1)

Ղամբարափայլ լուսով ջահացուցանել ընդ ոլորտս տիեզերաց զյիշատակ սրբոցն. (Սիսիան.։)


Ջահաւոր

See full entry →

adj.

shining, luminous, brilliant.

NBHL (1)

Աւետիխ եւ փառք ժողովրդեանն իսրայէլի, եւ ճառագայթարձակ պայծառութեամբ ջահաւոր ի դէմս հեթանոսաց։ Եկեալ փութանակի՝ տեսին ջահաւոր զաստղն յայրին. (Ոսկ. ես.։ Լմբ. վերափոխ.։)


Ջահաւորեմ, եցի

See full entry →

va.

to illuminate, to enlighten, to render luminous.

NBHL (2)

Անմուտ արեգակնն ջահաւորեաց զընդհանուր տիեզերս։ Երկին ի վերուստ ջահաւորէ լուսով զգալիս զայս աշխարհ. (Խոր. առ արծր. եւ Խոր. վրդվռ.։)

Ղամպարմամբ լուսափայլմամբ ջահաւորեաց զտիեզերս. (Նար. տաղ.։)


Ջահեմ, եցի

See full entry →

va.

to shine like a torch, to blaze, to flash, to glitter.

NBHL (1)

Ճառագայթ քո փառացդ ի յիմաստիցս խորհրդանոց ջահեսցի։ Շօշափելեացս ընդ թովմայի ջահեսցի հրաման քո. (Նար. ՟Ձ՟Դ։ Մխ. աղ.։)


Ջահընկալ, աց

See full entry →

adj. s.

flambeau carrying;
acolyte.

NBHL (1)

Չորրորդ կարգ ակօլիտին, այսինքն ջահընկալին։ աղաչեսցուք վասն ջահընկալաց, եւ յաղագս երդմնեցուցչաց. (Մաշտ. կիլիկ.։)


Ջան, ից

See full entry →

s.

diligence, care, study, work;
զուր —, labour lost, labour in vain;
— դնել, տանել, յանձին ունել cf. Ջանամ.

NBHL (4)

Այս ջան է առ առաջի իմ, մինչեւ մտից ի սրբութիւն աստուծոյ։ Ամենայն բան ջանիւ։ Վասն բազմացն հաճութեան ջան յանձն առաք։ Եւ անդ լինէր ոչ սակաւ ջան եւ վտանգ խռովութեան քաղաքին։ Յիշէր եղբարք, զվաստակն մեր եւ զջան.եւ այլն։

Աշխատութիւն միայն եւ ջան շահիս անտի։ Զի՞նչ ջան է ասել զմեղսն, եւ առնուլ զթողութիւն։ Դադարեսցուք յանօգուտ ջանիցն. (Վեցօր. ՟Ա։ Ոսկ. ապաշխ. ՟Բ։ Ածաբ. ժղ.։)

Մշակել ի ջանս բարեպաշտութեան։ Առ այս՝ ջան ի մտի կայցէ վերակացուին։ Որ ինչ իմաստութեան ջանք, փոյթ յանձին կալան։ Ոչինչ մնայ յիմ (կամ յիմմէ) ջանից՝ պատմել քեզ զամենայն. (Յճխ. ՟Ղ. ՟Ի՟Գ։ Խոր. ՟Ա. 1։ ՟Բ. 3։)

Ոչինչ օգտի ոք յայլոց ջանուց։ Ի վաստակոց եւ ի ջանուց (տպ. ի ջանից)։ Ի մեր ջանուց հարստացաք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 20։ Վրք. հց. ՟Բ։ Բրսղ. մրկ.։)


Ջանամ, ացայ, ացի, նա՛, ացի՛ր

See full entry →

vn.

to exert oneself, to endeavour, to study, to be diligent, to hasten, to take care, to do one's possible;
to take pains, to labour, to weary, to exhaust.

NBHL (1)

κοπιάω, πονέω laboro, fatigor πειράω conor, nitor, tento, experior ἁγωνίζομαι certo եւ այլն. Ջան դնել. փոյթ տանել. դուն գործել. աշխատիլ. ճգնիլ. փորձ փորձել. տքնիլ. նկրտիլ. մրցիլ.


Ջանացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause exertion, to render diligent, to constrain, to give impulsion to, to push forward, to urge on, to spur on.

NBHL (2)

ἑκβιάζομαι cogo. Տալ ջանալ. փութացուցանել. ստիպել.

Ի խցկանէ անտի արտաքս ընթանալ ջանացուցանէ. (Եւագր. ՟Դ. 13։)


Ջանոտ

See full entry →

cf. Ջանասէր.

NBHL (1)

Ոչ եթէ արշաւողաց եւ փութագնացին ունիմք կարիս, այլ՝ դադարողաց եւ ջանոտից (կամ ջանոտաց՝ հանդերձ խելօք). (Ոսկիփոր.։)


Ջատագովութիւն, ութեան

See full entry →

s.

apology, defence, protection, justification, excuse, pleading.

NBHL (1)

Եթէ չմիաբանցի արդիւնքն բանիցն, ապա ի զուր է ջատագովութիւնս։ Բարի են մեզ ջատագովութիւնքն՝ որոց աստ արարք ողորմութիւն։ Զարմանալի ջատագովութիւն ջատագովութիւն տացէ ի վերայ ճշմարտին ... Զջատագովութիւնդ կեղծաւորելով՝ կարծիս արդարութեան զանձամբ կամիք արկանել. (Սեբեր. ՟Ը։ Ոսկ. ննջ.։ Իսիւք.։)


Ջատուկ, տկաց

See full entry →

s. fig.

conjurer, sorcerer, wizard;
divineress, sorceress, witch, enchantress;
vixen, scold.

NBHL (1)

(լծ. թ. պ. ճատու, ճադիւ ). γόης praestigiator, incantator, -trix;
saga, strix. Կիւս. կախարդ. դիւթ. վհուկ. խաբեպատիր (այր կամ կին).


Ջեռանիմ, ռայ

See full entry →

vn.

cf. Ջեռնում, cf. Ջերանիմ;
— ախտիւ, to be afflicted with disease, to fall sick, ill.


Ջեռացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Ջեռուցանեմ.

NBHL (1)

Բերել սալս երկաթիս, եւ ջեռացուցանել սաստիկ։ Շամփուր երկաթի, զոր ջեռացուցեալ՝ կրկնեաց բոլորեալ որպէս պսակ. (Ճ. ՟Գ.։ Խոր. ՟Գ. 37։)


Ջեռնում, ռայ

See full entry →

vn. fig.

to get warm, to warm oneself, to be warmed;
to burn, to grow warm, hot, angry or excited, to chafe;
— յարեւու, to bask in the sun;
ջեռեալ նստել ի վերայ ձուոց, to sit on eggs, to sit brooding, to hatch;
իբրեւ արեւն ջեռնոյր, when the sun spread his beneficent heat.

NBHL (1)

Ջանամ զղջանալ, ջեռանիմ (կամ ջերանիմ) դարձեալ, ջեռնում հրով մեղաց։ Ջեռնուին եւ նոքա անծախական հրովն։ Ջեռան բորբոքեցան մեծաւ ցանկութեամբ տեսանել զհաստիչն ամենեցուն. (Ժմ.։ Եղիշ. ՟Ա. ՟Բ։ Իգն.։)


Ջեռուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to warm, to heat, to make hot or warm;
to boil;
կարի իմն —, to overheat;
— զանկողին, to warm a bed.

NBHL (1)

Անցուրտ ջերմութեամբ ջեռուցանօղք զմերս սառնասեր սրտիցս անբորբոք չիջումն. (Նար. ՟Ձ՟Ա։)


Ջերանիմ, ջերայ

See full entry →

vn.

to warm oneself, to get warm;
to catch a fever, to fall sick;
to burn, to be excited, inflamed, infuriate;
— յախտս, to plunge into vice;
առ պատկերս կռոց —, to give oneself up to idolatry.

NBHL (4)

πυρέττομαι, καύχομαι febre ardeo, uror συντήκομαι liquesco, consumor νοσέω aegroto եւ այլն. Ջերիլ. ջեռնուլ՝ որպէս տապիլ, տոչորիլ, ախտաւորաբար յարիլ, զակատիլ. ախտանալ. կրել զջերմն մահաբեր ախտի, եւ մոլիլ ախտիւք կրից. խիստ տաքնալ, հիւանդանալ, մարազլը ըլլալ մարմնով կամ հոգւով.

Բժիշկքն զջերանեալն կանգնեսցեն։ Ի բազում խորհրդոց միտքն ջերանին. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)

Զվաղենտիանոսեաց ցաւս ջերանիցի. (Ոսկ. ես.։)

Ըստ հրամանի ջերանելոյ ոստիկանին (այսինքն վառելոյ ի ցասումն). (Յհ. կթ.։)


Ջերիմ

See full entry →

vn.

cf. Ջերանիմ.

NBHL (1)

Յօտարոտի սէր սեղեխացն ջերելով. (Անան. եկեղ։)


Ջերմ, ոյ

See full entry →

adj. fig. s.

warm;
serene, calm;
ardent, burning, fervid, fiery, passionate;
tender, affectionate;
heat, warmth;
hot viands;
— է, it is warm;
cf. Ջերմն.

NBHL (1)

Ջերմ գութ։ Ջերմ գթով։ Ջերմն փափագն։ Ջերմ ախտակիցն եւ ցաւակիցն մեղաւորաց (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։ Պրոկղ.։ Խոսր.։ Ոսկ.։)


Ջերմագոյն

See full entry →

adj. adv.

very hot;
impassioned, ardent, fervent;
warmly, eagerly, fervently, passionately.

NBHL (2)

Ասիցէ ոք արդեօք ի տօնասիրաց եւ ի ջերմագումից։ Ջերմագոյնն քան զայլսն ի սէրն քրիստոսի պետրոս։ Լուեալ ջերմագունին պետրոսի։ Պետրոս ջերմագոյն խոմարհութեամբն հրաժարէր զսպասաւորութիւն տեառն եւ աստծոյ եւ վարդապետի. (Ածաբ. ծն.։ Առ որս. ՟Ե։ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 27։ Բրս. հց.։)

Ջերմագոյն է ի սպասաւորութիւն սուրբ կարապետին. (Զենոբ.։)


Ջերմագութ

See full entry →

cf. Գորովագութ.

NBHL (1)

Ջերմագութ սրտի։ Ջերմագութ գորովով։ Ջերմագութ սէրդ ձեր։ Ջերմագութ պաղատանօք։ Ըղձիւն իմն եւ ջերմագութ հայեցուածով. (Խոսր.։ Ոսկ. մելիտ.։ Մծբ. ՟Ծ՟Բ։ Պիտ.։)


Ջերմական, ի, աց

See full entry →

adj.

warm, ardent.

NBHL (1)

Ի ջերմականն գետի (կամ գետնի) ապառաժին բնակէր. (Մագ. ՟Ծ՟Զ։)


Ջերմանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Ջերանիմ.

NBHL (1)

ՋԵՐՄԱՆԱՄ. πυρέσσω, -ττω febricito, febri laboro. Տապանալ ջերմամբ. կրել զտենդ. ջերանիլ յախտս. ջերմատիլ. տենդիլ.


Ջերմաչափ, ի

See full entry →

s.

thermometer;
— բնական, natural -;
— բուսական, vegetable -;
— օդեզէն, air — or atmospherical -;
— ալքոհլեան, spirit -;
— տարբերական, differential —;
— մետաղական, metallic —;
— ծայրագոյն ջերմութեան կամ ցրտութիւն, maximum — & minimum —, self-registering —, register —;
— հարիւրամասն —, centigrade -;
— Ռէօմիւրի, Ֆարէնհայթի, Reaumur's —, Fahrenheit's —;
—ն բարձրացաւ՝ էջ մի աստիճան, the — has ascended, has fallen one degree;
—ն զրոյէն մի աստիճան վար՝ վեր է, the — is one degree ahove or below zero.


Ջերմաջերմ

See full entry →

adj. adv.

very hot, ardent, burning, boiling;
warm, foil of warmth, fervent, impassioned, affectionate, very tender;
all hot, piping hot;
quite fresh or new;
warmly, ardently, eagerly, fervently.

NBHL (2)

իբրեւ ջերմաջերմ հասեալ ի վերայ։ Ամենայն ուրեք ջերմաջերմ էր (պետրոս)։ Զի՞նչ ասէ պետրոս ջերմաջերմն։ Երկիւղածութեան մտաց էր գործն, եւ ջերմաջերմ հաւատոց։ Ի ջերմաջերմ խաղաւարտիցն. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. հերոդ.։)

ՋԵՐՄԱՋԵՐՄ. մ. θερμόν, θερμότερον calidum, calidius, ardenter. Ջերմ գոլով. ջերմութեամբ. ջերմապէս. եռանդեամբ. սրտի մտօք. ստիպաւ. փութով. տաք տաք, սրտանց, շուտով.


Ջերմացուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

calefactory.

NBHL (1)

այն՝ որ հոգւոյն է հանդերձ մարմնովն ջերմացուցիչ՝ դնի. (Պղատ. տիմ.։)


Ջերմեռանդ

See full entry →

adj.

warm, ardent;
devout, fervent.

NBHL (2)

Ջերմեռանդ սրտիւ եւ հաւատով։ Ջերմեռանդն զղջմամբ. (Ճշ.։)

Պետրոս՝ ջերմեռանդն փափաքմամբ խանդակաթ էր ի սէրն քրիստոսի։ Առ ջերմեռանդն սրտին սիրոյ խանդաղատէին. (Խոսր.։)


Ջերմիկ

See full entry →

s.

warm victuals.

NBHL (1)

Արասցուք սակաւ ջերմիկ։ Ե՛կ զի ուտիցես զջերմիկս ընդ եղբարցս. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Է։)


Ջերմն, ման

See full entry →

s.

fever;
heat;
— եթող զիս եւ կալաւ զնա, the fever left me & has seized him;
կերստին կալաւ զիս —, my fever has returned.


Ջերմնակալ

See full entry →

adj.

cf. Ջերմընկալ.


Ջերմնոտ

See full entry →

cf. Ջերմընկալ.

NBHL (1)

Ջերմոտ ոք որչափ ըմպէ, ծարաւէ։ Բազում ջերմոտք եւ ախտաժէտք ընդունէին զառողջութիւն. (Ոսկ. ՟բ. տիմ.։ Ճ. ՟Գ.)


Ջերմոտ, աց

See full entry →

cf. Ջերմընկալ.

NBHL (1)

Ջերմոտ ոք որչափ ըմպէ, ծարաւէ։ Բազում ջերմոտք եւ ախտաժէտք ընդունէին զառողջութիւն. (Ոսկ. ՟բ. տիմ.։ Ճ. ՟Գ.)


Ջերմութիւն, ութեան

See full entry →

s.

heat, warmth;
caloric;
fever, fever-heat;
calefaction, warming;
temperature;
թագուն՝ ճառագայթեալ՝ տեսակարար —, latent, radiant, specific heat;
— առաձգութեան կամ գոլորշացման, steam-generating heat;
— սփռեալ or ցրեալ, diffused heat;
— կեդրոնական, central heat.

NBHL (1)

Ի հրոյ գերազանցութենէ մանաւանդ հիւանդացեալ մարմինն՝ շարունակ տապք եւ ջերութիւնք գործեն. (Պղատ. տիմ.։)


Ջլուտ

See full entry →

adj.

furnished with nerves, sinewy, nervous.

NBHL (1)

ՋԼՈՒՏ կամ ՋՂՈՒՏ. νευρώδης, -δές nerveus, nervosus եւ partes nerveae. Ջլային, ներդաւոր, աճառուտ (մասն մարմնոյ). ուստի եւ ՋՂՈՒՏ ՄԱՐՄԻՆ՝ χόνδρος cartilago. այն է աճառն եւ նեարդն.


Ջղախոտ

See full entry →

s. bot.

plantain, cock's head, way-bread.


Ջղջ

See full entry →

adj.

humid, damp, muddy.

NBHL (1)

Տեղի ինչ տիղմն. (Եպիփ. բարոյ.։)


Ջնարակ, ի

See full entry →

s.

sandarac;
varnish;
glaze.

NBHL (1)

ՋՆԱՐԱԿ կամ ՃՆԱՐԱԿ. ըստ յն. սանտարաք. σανδαράχη, -κη sandaracha, gummi. Բոյս ինչ եւ հիւթ նորա՝ ախորժելի մեղուաց, ուստի լինի ներկ կարմիր, փայլուն որպէս վէրնիջ ՝ ըստ իտալ. սէնտէրուս, սէնտէլուս.


Ջնեմ, եցի

See full entry →

va.

to heat, to cudgel, to cane, to whip.

NBHL (1)

Զդաստիրակն (անխրատ մանկան՝ դիոգինէս) ջնեալ պատուհասէր. (Պիտ.։)


Ջնջեմ, եցի

See full entry →

va.

to clean, to dust, to purge, to wipe;
to efface, to scratch out, to erase, to cancel, to expunge;
to abolish, to annul;
to destroy, to undo, to suppress;
to extirpate, to exterminate;
— զգաչինս, to cancel, to annul, to make void a contract.

NBHL (1)

Ջնջեցից զամենայն մարմին յերեսաց երկրի։ Ջնջեցան յերկրէ։ Ջնջելով ջնջեցից զյիշատակ ամաղեկայ յերկրէ ի ներքոյ երկնից։ Մի՛ ջնջեսցի անուն հօր մերոյ ի միջոյ ցեղի իւրոյ։ Ծնօտիւ իշոյ ջնջելով ջնջեցից զնոսա։ Մի՛ ջնջեսցի ցեղն յիսրայէլէ։ Ջնջեցից իբրեւ զամպ զանօրէնութիւնս քո։ Ի ջնջել անիրաւութեանց։ Ջնջեսցին հեղեղաւ.եւ այլն։


Ջոլորեմ, եցի

See full entry →

va.

to assemble troops, to muster, to gather in crowds, to call together.

NBHL (2)

Բոլորել. համախմբել որպէս զջոլիր. կր. ոլորիլ ընդ միմեանս, կամ պատիլ խաշանց զմիմեամբք ի մակազիլն.

Զբնաւ իսկ զաշխարհի սքողաստիկոս ի մի վայր ջոլորեսցես։ (Զմանկունս ձգ) իբրեւ զգառնամոլսն զամենեսեան ջոլորեալ կացուցին առաջի թագաւորին. (Ճ. ՟Ե. եւ ՟Բ.)