Definitions containing the research ամ : 10000 Results

Երկնապիշ

See full entry →

cf. Երկնահայեաց.

NBHL (1)

Զբերդն ամիւկ՝ զզարմանալին զամրոցն, զոր երկնապիշ եւ պարանոցատանջ՝ իմս գիտէ անուանել բան. (Արծր. ՟Ե. 3։)


Երկնաստեղծ

See full entry →

adj.

that has created heaven.

NBHL (1)

Յերկնաստեղծ քո ձեռացդ ձեռնադրելոց։ Պաշտպանեա՛ երկնաստեղծ ձեռամբդ. (Նար. ՟Ձ՟Բ. ՟Ձ՟Դ։)


Երկնատուր

See full entry →

cf. Երկնաձիր.

NBHL (1)

Կրկին օրէնք մեզ երկնատուրք գրեալ մատամբն աստուծոյ այլ ոչ առաքին. (Մանդ. ՟Ի՟Զ։)


Երկնացոյց տախտակք

See full entry →

s.

astronomical chart.

NBHL (1)

Որ ինչ ցուցանէ զերկինս կամ զչափ շարժման երկնից.


Երկնաւոր, աց

See full entry →

adj.

celestial, divine;
հայրն մեր —, our heavenly father.

NBHL (3)

οὑράνιος, ἑπουράνιος caelestis Երկնային. որ, կամ որ ինչ յերկինս է. եւ Սեպհական երկնից. աստուածային. հոգեւոր. իմանալի, անապական, գերահրաշ.

Երկնաւոր յուսոյն, կամ վայելից, խորհրդոյն, փրկութեան. (եւ այլն. Փարպ.։)

Գրեցի ձեզ բանս աստուածային լի իմաստութեամբ երկնաւորաւ. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Թ։)


Երկնաքաղաքացի, ցւոյ, ցեաց

See full entry →

adj. s.

inhabitant of heaven.

NBHL (3)

Երկնաքաղաքացի նմանիւր (երեւեալն). (Փիլ. սամփս.։)

Երկնաքաղաքացի արամբն պօղոսիւ. (Փարպ.։)

Ըստ հոգեւոր առաքինութեանն ամենեքեան երկնաքաղաքացիք. (Եղիշ. ՟Ը։)


Երկնեմ, եցի

See full entry →

va.

to be in labour, to bring forth a child;
to suffer;
to be pained or grieved;
to think, to contemplate, to ponder over;
to elaborate.

NBHL (5)

եւ չ. ὡδίνω parturio, in partu doleo Երկամբք ծնանել, եւ կրել զցաւ ի ծնանելն. տղաբերքի ցաւ քաշել.

Տրտմեսցին, եւ երկնեսցեն հառաչմամբ. (Վրք. հց. ՟Բ։)

Վշտագին երկնեմ, զի ոչ ամենեքեան զայսպիսի այր գիտեն. (Ոսկ. հռ.։)

Յամենայն ժամ երկնէին զմահաբեր չարիսն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 18։)

Կամ Առթել, յառաջ բերել ինչ ճգամբք.


Երկնուղէշ

See full entry →

adj.

having branches very high or reaching to heaven.

NBHL (2)

Ունօղ զուղէշ երկնաբերձ կամ երկնային.

Եւ ծառ երկնուղէշ անթարշամ խնծորին. (Նար. կուս.։)


Երկնուստ, յերկնուստ

See full entry →

adv.

from heaven, from on high.

NBHL (2)

Յաղագս յերկնուստ իջանելոյ. (Մամբր.։)

Ի յերկնուստ հայեցող ի վերայ նորա. (Ոսկ. համբ.։)


Երկնչիմ, եայ, երկի՛ր, կերո՛ւք, կի՛ք

See full entry →

vn.

to fear, to be afraid of, to dread, to apprehend, to be frightened, to tremble;
to distrust;
մի երկնչիք, don't be afraid, never fear.

NBHL (2)

Լուայ զձայն քո, եւ երկեայ։ Մի՛ երկնչիր։ Յահէդ ձերմէ երկիցեն. յորոց երկնչէիքն՝ երկիցեն ի ձէնջ։ Երկեան երկիւղ մեծ։ Երկեան արքն երկիւղ մեծ ի տեառնէ։ Ի զարհուրանաց սրտի քո՝ զոր (այսինքն որով) երկնչիցիս։ Երկիցէ յերեսաց նորա ամենայն երկիր։ Անդ երկիցեն զերկիւղ։ Երկերուք, եւ այլն։

Գտանի եւ Երկեալ, կամ Երկնչեալ, իբր ռամկական։


Երկնչոտ

See full entry →

cf. Երկչոտ.

NBHL (1)

Փոխանակ զանձինս աներկիւղս ունելոյ՝ զնա եւս երկնչոտ ուսուցանէին. (Մամբր.։)


Երկնօրէն

See full entry →

adv.

like heaven.

NBHL (1)

Երկնօրէն լայնութեամբ. (Նար. խչ.։)


Երկոտանի, անւոյ, անեաց

See full entry →

adj. s.

two-footed, biped.

NBHL (1)

Զչորքոտանիս կամ զերկոտանիս. (Վրդն. ծն.։)


Երկոտասան, ից

See full entry →

adj.

twelve;
— յիւնիսի, the 12th of June, the twelfth instant.

NBHL (4)

Զերկոտասան ամ ի ծառայութեան կացեալ էին։ Երկոտասան ազգ ծնցի։ Երկոտասան իշխանք նոցա։ Եւ էին որդիք յակոբայ երկոտասան։ Ըստ ազգացն երկոտասանից։ Ամաց իբրեւ երկոտասանից։ Յամաց երկոտասանից (հետէ).եւ այլն։

Ժամուք երկոտասանօք (կամ երկոտասանիւք). (Ճ. ՟Բ.։)

Ի սկզբան երկոտասան ամի թագաւորութեան իւրոյ. (Եղիշ. ՟Բ։)

Որ օր երկոտասան էր ամսոյն առաջնոյ. (՟Բ. Եզր. ՟Ը. 31. յն. երկոտասաներորդ։)


Երկոտասաներորդ, աց

See full entry →

adj.

twelfth.

NBHL (1)

Յաւուրն, կամ յամսեանն, կամ յամին երկոտասաներորդի. (Թուոց. ՟Ե. 78։ ՟Դ. Թագ. ՟Ը. 25։ ՟Ի՟Ե. 27։)


Երկոտասանեքեան

See full entry →

adj.

all the twelve.

NBHL (1)

Ազգացն երկոտասանեցունց (կամ երկոտասանից). (Ել. ՟Լ՟Թ. 14։)


Երկոտասանեքին, եցունց

See full entry →

adj.

cf. Երկոտասանեքեան.

NBHL (1)

Ազգացն երկոտասանեցունց (կամ երկոտասանից). (Ել. ՟Լ՟Թ. 14։)


Երկոտասանիցս

See full entry →

adv.

twelve times.

NBHL (1)

Երկոտասան անգամ. տասուերկուկ հեղ.


Երկուշաբաթի, թւոյ

See full entry →

s.

monday;
դէր —, shrove -;
աւագ, մեծ —, — before Easter.

NBHL (2)

կամ ԵՐԿՈՒՇԱԲԱԹԻ. cf. Երկշաբթի։

կամ ԵՐԿՈՒՇԱԲԱԹԻ. cf. Երկշաբթի։


Երկուորածին

See full entry →

adj.

that brings forth

NBHL (2)

Երկուորածին հօրանցն հաւասար ցուցանէր։ Երկուորածինք են այսպիսի ատամունք. (Նիւս. երգ.։)

Վատթարին չարութիւն երկուորակածին լինի. զի երկմիտ է եւ երկբայ յերկուանօղ անզգամն. (Փիլ. լին. ՟Բ. 12։)


Երկուորեակ, եկաց

See full entry →

adj. s.

that brings forth, that has twins;
couple, pair;
twin;
—ք, testicles.

NBHL (6)

Եւ երկուորեակք բազում անգամ դէպ եղեւ զի ծնան. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Նմանութեամբ ասի.

Կաշառեալք ի չարէն երկուորեակ ամբարհաւաճութեամբ, եւ ի սնոտի կարծեաց խաբեալ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)

Երկուորեակ բարի միաբանութեամբ օգտակարութեան հաստատի. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)

Երկուորեակ աչօք արեգակամբ եւ լուսնիւ. (Վրդն. ծն.։)

Եւ Երկուորիք. ամորձիք.


Երկուորի, րւոյ, րիք, րեաց

See full entry →

cf. Երկուորեակ.

NBHL (3)

cf. ԵՐԿՈՒՈՐԵԱԿ. ըստ ամենայն առման. δίδυμοι gemelli

Ամենեքեան երկուորիք են, եւ անորդի (կամ անծնունդ) ոչ գոյ ի նոսա. (Երգ. ՟Դ. 2։ ՟Զ. 5։)

ԵՐԿՈՒՈՐԻՔ. δίδυμα testiculi, testes Առականք. ձուանքարու կենդանւոյ. ամորձիք.


Երկոքեան

See full entry →

adj. s.

both.

NBHL (2)

ԵՐԿՈՔԵԱՆ ԵՐԿՈՔԻՆ. δύο, ἁμφότερος duo, ambo, uterque Երկու անձինք կամ իրք միանգամայն. երկաքանչիւր. երկուքնալ

Երկոքեան կողմանքն։ Յերկոցունց կողմանց։ Ի վերայ ձեր երկոցուն։ Առ երկոքեան կողմանսն արդարութեամբ կեցեալ են. (Եղիշ. ՟Զ. ՟Ը։)


Երկոքին, կոցունց

See full entry →

cf. Երկոքեան.

NBHL (2)

ԵՐԿՈՔԵԱՆ ԵՐԿՈՔԻՆ. δύο, ἁμφότερος duo, ambo, uterque Երկու անձինք կամ իրք միանգամայն. երկաքանչիւր. երկուքնալ

Երկոքեան կողմանքն։ Յերկոցունց կողմանց։ Ի վերայ ձեր երկոցուն։ Առ երկոքեան կողմանսն արդարութեամբ կեցեալ են. (Եղիշ. ՟Զ. ՟Ը։)


Երկչոտ, աց

See full entry →

adj.

timid, fearful, pusill-animous, cowardly.

NBHL (2)

Երկչոտին առանձին իմն չարութիւն ինքեամբ վկայէ դատապարտեալ. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 10։)

Ռոբովամ էր մանուկ, եւ երկչոտ սրտիւ. (՟Բ. Մնաց. ՟Ժ՟Գ. 7։)


Երկչոտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

timidity, pusillanimity, cowardice.

NBHL (2)

Նուաստ է երկչոտութիւն. իսկ արութիւն՝ նուաստութեան եւ երկչոտութեան թշնամի եւ հակառակ է։ Սրտմտականին, որ ըստ արութեան, եւ ըստ երկչոտութեան է. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լին.։)

Երկչոտութիւնն թովմայի տեղեակ առնէ զմեզ. (Մամբր.։)


Երկպառակ

See full entry →

adj.

divided, discordant.

NBHL (2)

Իբր Յերկուս պառակս կամ ի դասս բաժանեալ, անմիաբան. հակառակ.

Զիա՞րդ համահարք՝ միոյ մօր որդիք՝ երկպառակք լիցին. (Եղիշ. ՟Ը։)


Երկպառակիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be divided, disunited, discordant.

NBHL (1)

Ոչ երկպառակին ի նմանէ (ի թագաւորէն), այլ ի հնազանդութեանն կամ մնան. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ե։)


Երկպառակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

disagreement, variance, discord, dissension, division, disunion, quarrel.

NBHL (3)

Բաժանումն իբր յերկուս պառակս. անմիաբանութիւն. ապստամբութիւն.

Երկպառակութիւն աշխարհի, կամ զօրաց. (Եղիշ. ՟Ե. ՟Ը։)

Երկպառակութեամբ ճեղքելոյ ի միմեանց. (Փարպ.։)


Երկպատիկ, աց

See full entry →

adj. adv.

double;
doubly.

NBHL (1)

Երկպատիկ ժամանակ քան զայս ժուժալ։ Երկպատկի արժանի լինել կենաց. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լին.։)


Երկպատկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

duplicity, state of that which is double or doubled.

NBHL (3)

διπλόη duplicitas Կրկին գոլն. եւ նմանութեամբ՝ Կեղծաւորութիւն.

Որ էապէսն է բարի, պարզ եւ մեկնակայ տեսիլ է բնութեամբ, ամենայն երկպատկութեան եւ առ ընդդէմն լծորդութեան օտար. (Նիւս. կազմ. ՟Ի՟Բ։)

Կիտոսն ընդ ազգի ազգին ծառովք ննջէ ... վասն երկպատկութեան արտաքս ելանէ յեզերս ծովու». ա՛յլ ձ. երկպագութեան, կամ երկպակութեան. իմա՛, կա՛մ երկակենցաղն գոլ, եւ կամ զուգաւորութիւն, կամ կեղծաւորիլն ի նոյն միտս։


Երկսայրի

See full entry →

adj.

two edged.

NBHL (2)

δίστομος anceps Որոյ են երկու սայրք, կամ կողմանք սո՛ւրք. երկբերան. եւ Սուսեր երկբերանեան.

Երկաթ երկսայրի, այսինքն յերկուց կողմանց սրեալ. (Դամասկ.։)


Երկվերարկու

See full entry →

adj.

that has two cloaks.

NBHL (1)

Որ ունի զկրկին վերարկու կամ զծածկոյթ.


Երկտիրեան

See full entry →

adj.

having two masters.

NBHL (1)

Երկու տեարս ունօղ կամ դաւանօղ.


Երկրաբուղխ

See full entry →

adj.

that is produced, that springs from the earth.

NBHL (2)

Զոր եւ ոռոգանել ասէ երկրաբուղխ աղբերն չորիւք բաժանմամբք գետահետեւեալ. (Տօնակ.։)

Ամենայն վարք աշխարհի կենաց՝ նման են վարուց մշակութեան երկրաբուղխ արմտեաց։ Իշխել ի վերայ ամենայն երկրաբուղխ երկրածին ստացուածոց. (Ագաթ.։)


Երկրագործ, աց

See full entry →

adj. s.

agriculturist;
planter, husbandman, labourer.

NBHL (4)

γεωργής, γεωπόνος agricola ἁροτήρ arator եւ այլն. Որ գործէ զերկիր. հողագործ. արդիւնարար. հերկագործ՝ մարդ, կամ եզն. երկիր բանօղ, վարօղ.

Երկրագործ մշակ. (Մամբր.։)

Երկրագործ եզն ակօս պատառելով ի ժամանակի սերմանահանութեան. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Եհաս ժամանակ իմաստուն երկրագործացդ յատելոյ զայգի եկեղեցւոյ. (Լմբ. ատ.։)


Երկրագործութիւն, ութեան

See full entry →

s.

agriculture, tillage, culture.

NBHL (2)

Ոչ յամենայն տեղիս երկրագործութիւն, այլ դոյզն ուրեք. (Խոր. ՟Բ. 56։)

Զգործիս երկրագործութեանն հրամայէ պատերազմական գործիս առնել. (Կամրջ.։)


Երկրագրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Աշխարհագրութիւն.

NBHL (1)

Պապայ աղեքսանդրացւոյն համառօտաբար երկրագրութիւն։ Պտղոմէական երկրագրութեանն. (Խոր. աշխարհ.։)


Երկրալիր

See full entry →

adj.

that fills the world.

NBHL (1)

Որ ելից կամ լնու զերկիր. աշխարք լեցնօղ.


Երկրածին

See full entry →

adj.

produced by the earth, terrestrial.

NBHL (3)

γηγενεής terrigena Հողածնեալ. հողածին. հողեղէն. ադամ, եւ ծնունդք նորա. մարդ, մարդկային, երկրաւոր. ադամորդի.

Առաջին երկրածնին ... թագաւորի երկրածնացն ամենեցուն. (Փիլ. լին. ՟Ա. 20։)

Երկրածին մարդ, կամ մարմին, բնութիւն, բերան, եւ այլն. (Նար.։)


Երկրածնունդ

See full entry →

adj.

cf. Երկրածին.

NBHL (1)

Պարփակեալ զամենեսին զերկրածնեալքս. (Անան. եկեղ։)


Երկրածուփ

See full entry →

adj.

that torments, or agitates the world;
tormented or agitated on the earth.

NBHL (1)

Որ յերկրի ծփի, կամ ծփէ զերկիր.


Երկրական, ի, աց

See full entry →

adj.

terrestrial.

NBHL (3)

Երկրական զբօսանք, կամ զբազմունք, կապանք, շահք, անդամք. (Յհ. իմ. ատ.։ Ճ. ՟Գ.։ Նեղոս.։ Սարգ.։ Գանձ.։)

Մարմինս երկրական է. այլ թէ կամիս, երկնաւոր լինի. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)

Եւ ամենայն սրբոց երկրական, որք յերկնային զօրսն խառնեցան. (Գանձ.։)


Երկրակոխ

See full entry →

adj.

that treads, walks on earth;
terrestrial.

NBHL (2)

Երկրակոխ բնութիւն, կամ մարդիկ. (Ճ. ՟Թ.։ Տօնակ.։)

Ձիոց երկուց ... զորս ոչ երկրակոխս, այլ օդագնացս համարէին. (Խոր. ՟Բ. 59. կամ 62։)


Երկրակործան

See full entry →

cf. Աշխարհաւեր.

NBHL (1)

Ցամաքեցուցանել զշիղջս ջրակորոյս բազմակոհակս եւ երկրակործան իմոցս պարտեաց. (Նար. ՟Ժ՟Ե։)


Երկրահմայ

See full entry →

cf. Գետնամած.


Երկրային

See full entry →

adj.

terrestrial;
worldly.

NBHL (1)

Երկրային իմաստութիւն, կամ միտք, բնութիւն, ծանրութիւն. (Փիլ.։ Փարպ.։)


Երկրաշարժ

See full entry →

cf. Գետնաշարժ.

NBHL (1)

Շարժիչ կամ սասանիչ երկրի.


Երկրաչափական, ի, աց

See full entry →

adj.

geometrical;
—ն, geometry.

NBHL (3)

Երկրաչափական համեմատութիւն. (Փիլ. լին.։ եւ Անյաղթ պերիարմ.։)

Ցուցաւ այժմ, թէպէտեւ ոչ կամիցին, երկրաչափական՝ որպէս ասեն՝ հարկաւորութեամբ եւ ցուցիւք. (Առ որս. ՟Թ։)

Երկրաչափական արուեստ, կամ իմացուած. (Վրդն. ել.։ Կիւրղ. գանձ.։)


Երկրապատեան վերարկու

See full entry →

s.

sepulchre, tomb.

NBHL (1)

ԵՐԿՐԱՊԱՏԵԱՆ կամ ԵՐԿՐՊԱՏԵԱՆ. Որոյ պատեանն է երկիր կամ հող. ուստի գերեզմանն կոչի.