Definitions containing the research իմ : 10000 Results

Յետամնաց

See full entry →

adj.

surviving;
inheriting;
—ք, posterity, descendants, successors.

NBHL (1)

Թողում յետամնաց (կամ յետմնաց) փոխանակ իմ զջանս եւ զիմաստութիւն եւ զարիութիւնս իմ. (Ոսկիփոր.։)


Յետամտական, ի, աց

See full entry →

adj.

adventitious, extrinsic;
accidental, fortuitous, casual.

NBHL (1)

Ոմանք յետամտականք ի մեզ եղեն (ախտք). (Յհ. իմ. երեւ.։)


Յետամտականաբար

See full entry →

adv.

accidentally;
furtively, stealthily.

NBHL (1)

Եւ ոչ յետամտականաբար ի մեղացն ի ներքս անկեալ ի բնութիւնս. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Յետնածեր, ոյ

See full entry →

s.

a decrepit old man.

NBHL (1)

Ըստ խրատուց անմտի, եւ յիմարի, եւ յետնածերոյ՝ որ դատի վասն պոռնկութեան. (Սիր. ՟Խ՟Բ. 8։)


Յետոյ

See full entry →

prep. adv.

back, backward;
behind;
after, then, since, afterwards, subsequently, posterior to, after that;
— կողմանէ, backward;
behind, from behind;
— հուսկ, — յետուստ or ուրեմն, at last, finally, at length, in fine, in conclusion;
— եւ առաջոյ, behind and before;
— ապա, after;
— ձերմէ, behind or after you;
— գտանիլ, to be deprived of.

NBHL (3)

Յետոյ չուեսցեն։ Երթային յետոյ ընդ անքուսայ։ Առ ժամանակ մի պարարէ զքիմս քո, բայց յետոյ դառնագոյն եւս գտանի քան զլեղի։ Յետոյ ասիցէ, թէ զղջացայ։ Յետոյ զղջացաւ։ Յետոյ գան։ Յետոյ մատուցեալ երկու սուտ վկայք։ Նախ թագաւորն ասորեստանեայց, եւ յետոյ արքայն բաբելացւոց. եւ այլն։

Ոչ եթէ իբրեւ յետոյ իմացաւ. (Եղիշ. ՟Բ։)

Տեսցես զյետոյսն իմ, բայց երեսօ իմ քեզ մի՛ երեւեսցին։ Ծովն ի վերայ նոցա, եւ յետոյքն իւրեանց ի ներքոյ. (Ել. չգ. 23։ ՟Բ. Մնաց. ՟Դ. 4։)


Յետս

See full entry →

adv. adj.

behind, backward;
walking backwards;
— — չոգան, they fell back;
— ընդդէմ, backward;
in an opposite sense, in the contrary directions, against the grain, in a wrong sense or way, contrariwise;
contrary, against, opposite, inverse;
ձախողակի — ընդէմքն պատահեաց նմա, every thing went wrong with him;
fortune was against him;
— or — ընդդէմ դառնալ, to turn back, to retrace one's steps, to return, to go or come back;
կապել զձեռս —, to tie the hands behind one;
cf. Ձեռն;
— կալ, կասել, to cease, to stop;
to abandon, to leave;
— կացուցանել, to hinder, to deter, to divert from;
— հարկանել, to reject, to refuse, to confute, to disprove;
— ընկենուլ, to reject, to contemn, to despise;
— տանել, to abandon, to leave;
— ունել, to hinder, to impede, to divert from;
ձեռս —, with the hands tied behind.

NBHL (1)

Դառնալ յետս։ Յետս դարձուցանել։ Դարձոյց զիս յետս իմ։ Անկաւ հեղի յաթոռոյն յետս։ Եղեն յետս, եւ ո՛չ յառաջ.եւ այլն։


Յերկարակեաց

See full entry →

adj.

longliving, long-lived;
— լինել, to live long;
— առնել, to lengthen life.

NBHL (1)

Յերկարակեաց զծնունդսն շնորհել, կամ առնել։ Յերկարակեաց եղեալ՝ մեռանի։ Եղկելի յերկարակեաց ծերութիւն ամպարշտաց. (Ագաթ.։ Վրդն. պտմ.։ Նախ. իմ.։)


Յերկարաձգեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Յերկարեմ;
— օր ի յօր, to procrastinate, to postpone or defer from day to day;
—ձգեցան իրքն, that affair went on slowly.

NBHL (3)

παρατείνω protendo. Յերկար ձգել. յերկարել. կ. իբր ձ. յերկարիլ. երկնցընել, երկան ատեն պահել, դիմացենլ, ուշացնել, եւ երկննալ.

Վասն նոցա Աստուած զթագն թագաւորին Սենեքերիմայ յորդիս քո դարձուցեալ՝ յերկարաձգէ յերկրի. (Խոր. առ արծր.։)

Զայս մարմնոյ իմ ցաւ յերկարաձգել ինձ խնդրեմ ի Տեառնէ Աստուծոյ իմոյ. (Վրք. հց. ՟Ը։)


Յերկարաւոր

See full entry →

cf. Երկարաւոր.

NBHL (1)

Ամենայն ի քարանց պատուականաց չափով յանկոփից կցեալ ընդ միմեանս յերկարաւոր ներքոյ եւ արտաքոյ. (՟Գ. Թագ. ՟Է. 9։)


Յերկարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

length;
prolongation, prorogation.

NBHL (1)

Կարգաւ իմն յերկարութեամբ գալոց են ի վերայ փորձութիւնք. (Կիւրղ. մտթ.։)


Յերկուացուցանող

See full entry →

adj.

causing doubt;
disheartening.

NBHL (1)

Եհաս ի վերայ իմ պատերազմաւ յերկուացուցանօղ դեւս այս։ Զգուշանան ի չարութեանց յերկուացուցանօղ դիւէս յայս. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Յեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to support, to shore or prop up.

NBHL (1)

Ի վերայ վիմին հաստատնոյ յեցո՛ (զոտսդ). (Ածաբ. պասք. ՟Բ։)


Յինունք, նանց

See full entry →

s.

the fifty days from Easter to Pentecost.

NBHL (1)

Յինունքն կամ կիւրակէքն ունին զօրինակ երկնաւոր փեսային Քրիստոսի հարսանեաց. զոր եւ անուն իսկ աւուրցդ յայտ առնէ՝ ինունք վերակոչելով. (Շ. ընդհանր.։) Ուր մթին մնայ իմաստն, եթէ ոչ առցի որպէս յն. ὐμήν հարսանիք. ὔμνος , երգ հարսանեաց. կամ որպէս հյ. ինն.


Յիշատականոց, աց

See full entry →

s.

monument, cenotaph, tomb.

NBHL (2)

μνημεῖον monumentum. Ըստ յն. ոճոյ, Տեղի յիշատակի մեռելոց. գերեզման. շիրիմ.

Այնք՝ որ խօսին օրինակք՝ շիրիմ, յիշատականոց կոչեն. իսկ իմաստունն ոչ շիրիմ յիշատականոց, այլ յիշատակի ի ժառանգութիւն, եւ կամ գերեզմանի ստացուած։ Ի ժառանգութիւն շիրմի տացի ինձ ո՛չ շիրիմն յիշատականոցն, այլ յիշատակք ամենակատարս ժառանգութեան. (Փիլ. լին. ՟Դ. 77. 78։)


Յիշատակարան, աց

See full entry →

s.

memory, archives, annals;
sepulchre, monument;
album;
— մատենից, գրոց, brief epilogue.

NBHL (4)

Ունիմք զանսուտ յիշատակարանսն զառաքինի նախնեացն ձերոց։ Զքաջաց արանց զյիշատակարանս հանապազ երկրորդէր առաջի նոցա։ Ձայն Աստուծոյ յայտ առնէ ի սուրբ յիշատակարանին (յաւետարանի). (Եղիշ. ՟Գ. ՟Ե. եւ Եղիշ. դտ.։)

Յիշատակարան արարեալ արուեստաւոր բանս։ Յիշատակարան արարեալ արուեստաւոր բանս։ Երեւեցուցանել զեդեալ օրէնսն՝ ոչ այլ ինչ, այլ յիշատակարան գոլ կենաց վարուց հնոցն. (Փիլ. նխ. ՟ա. եւ Փիլ. իմաստն.։)

Անխափան կացցէ մեծ յիշատակարանս այս (պահոց) ընդ աստուածային անանց տօնին։ Գրեցաւ յիշատակարանս այս վասն նորա (չարին Վասակայ՝) առ ի կշտամբութիւն յանդիմանութեան մեղաց նորա. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Է։)

ՅԻՇԱՏԱԿԱՐԱՆ. μνημεῖον monumentum. յն. ոճով, Յիշատականոց. շիրիմ.


Յիշատակաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

mention;
memory.

NBHL (1)

Քո առաւել պարծիմ առաքինութեամբդ, եւ յիշատակաւորութեամբդ (սփոփիմ). (Ածաբ. ի կիպր.։)


Յիշատակեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to remember, to recollect, to call to memory;
to mention, to make mention of;
to remind, to put in mind.

NBHL (2)

Յիշատակեալ զարտասուսն քո։ Ողորմութիւնք քո յիշատակեցան առաջի Աստուծոյ եւ այլն։ Յիշատակելով յիշեա՛ զասացեալն. (Կլիմաք.։)

Ազդեսջիք փողով, եւ յիշատակեսջիք փողով առաջի Տեառն։ Մտեր առ իս յիշատակել զանօրէնութիւնս իմ. (Թու. ՟Ժ. 9։ ՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Է. 18։)


Յիշելիք, լեաց

See full entry →

s.

keepsake, souvenir, memento, love-token;
mass-dues.

NBHL (2)

դիմազ - ՅԻՇԵԼԻ՛ Է. μνημονευτέον oportet, vel debemus meminisse. Պարտ եւ արժան է յիշել.

Ետ զմատանին, եւ ասէ, պահեա՛ զյիշելիքս զայս։ Ահա յիշելիքն քո։ Ոչ եղէ արժանի, որ ունիցի աղքատն զիմ յիշելիքն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)


Յիշելութիւն, ութեան

See full entry →

s.

memory, remembrance.

NBHL (1)

Խայտացին ի ներքս ի սրտի իմում խորհուրդք խոր յիշելութեան, եւ բարձրագոյն տեսութեան. (Եփր. ի կոյսն.։)


Յիշեմ, եցի

See full entry →

va.

to bear in mind, to call to mind, to remember, to recollect;
to record;
յիշեա զիս, remember me;
don't forget me;
յիշե՞ս, do you remember ?
չյիշեմ զանունն, I don't remember his name, I have forgotten his name.

NBHL (2)

Յորժամ զտիպսն՝ զորոց հաստատեացն, եւ զորոց իմացաւն՝ ամբողջ պահէ, յիշել ասի. (Նիւս. բն.։)

Ցանկալի են գործքն, զի զյիշատակն մեր անմահ պահեն. զի մի՛ յիշիցիմք միայն, այլ զի ի բարիս յիշիցիմք, եւ մի՛ ի չարիս, որպէս Յուդա եւ այլք. (Գէ. ես.։)


Յիշեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to put one in mind of, to remind, to recall to the memory of, to recollect, to remember, to bring to mind;
to admonish, to warn.

NBHL (1)

Զյանցանս իմ յիշեցուցանեմ այսօր։ Յիշեցուցանել զաւուրս մանկութեան քո։ Առ յիշեցուցանել (կամ ըստ յն. առ յիշեցուցանել) նոցա զմա՛րտ պատերազմաց։ Յիշեցուսցէ ձեզ զճանապարհս իմս։ Յիշեցուցանեմ քեզ արծարծել զշնորհսն Աստուծոյ։ Յիշեցուցանել ձեզ վասն շնորհացն՝ որ տուեալ են ինձ յԱստուծոյ. եւ այլն։


Յիշողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

memory;
cf. Յիշումն;
սուր յիշողութիւն, a good or happy memory;
տկար յիշողութիւն, unhappy memory.

NBHL (2)

Անմոռացաբար հայցեմ ընդունել ի ձէնջ զյիշողութեանն փոխարէնս. (Յհ. իմ. յիշ. կանոն.։)

Զայս միշտ արարէ՛ք մահուն իմոյ ի միտս ձեր վերստին առաջի՛ հօր։ Զի թէ նա յիշողութիւն ունէր, զնոսա նախ յիշէր. (Լմբ. պտրգ.։)


Յիշումն, ման

See full entry →

s.

mention, commemoration, memory, remembrance.

NBHL (1)

Անուն Զաքարիայ՝ յիշումն Աստուծոյ (ի զիքր, եւ եա) ... Եղիսաբէթ, Աստուծոյ իմոյ եօթներեակ (ի էլի, եւ շաբաթ). (Մեկն. ղկ.։)


Յիսնապատիկ

See full entry →

adj. adv.

fifty times as much.

NBHL (1)

Եւ մեք իսկ ակնունիմք տեսանել զԱստուած՝ որպէ՛ս եւ էն, յիսնապատիկ աչօք. յիսնաւորք՝ աչացեալք յամենայն կողմանց. (Վրդն. երգ.։)


Յիսնապետ, աց

See full entry →

s.

captain of fifty.

NBHL (1)

πεντηκόνταρχος quinquagenarius princeps, qui quinquaginta militibus praeest. Պետ եւ գլուխ յիսուն արանց, կամ զինուորաց. իտսուն մարդու վրակեցու. ... եբր. սար խամիլիմ.


Յիսներեակ, եկաց

See full entry →

adj. s.

fiftieth;
period of fifty days;
Pentecost;
jubilee.

NBHL (1)

Յիսներեակ աւուրբք եւ ամօք զաշխատութիւնն ի բնութենէս լուծանէ. (Յհ. իմ. ատ.։)


Յիսներորդ, աց

See full entry →

adj. s.

fiftieth;
the Advent;
ամն —, the fiftieth year, jubilee.

NBHL (1)

πεντηκοστός, -στή, -στόν quinquagesimus, -a, -um;
pentecoste. եբր. խամիզիմ. Վերջինն յիսուն թուոց. յիսնակ. յիսներեակ. պենտեկոստէ. յոբէլեան.


Յիրաւի

See full entry →

adv.

justly, deservedly;
in truth, truly, surely, certainly, and indeed, in fact, yes.

NBHL (1)

Ասէի ամենեցուն՝ որոց պատմէին զնորա չարախօսութիւնն վասն իմ, եթէ յիրա՛ւ է։ Բարւոք եւ յիրաւ (կամ իրաւ) ասես. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Յիրեմ, եցի

See full entry →

va.

to attach, to connect, to unite;
to stretch or hold out;
to fix.

NBHL (1)

Եղբօրորդի իմ յիրեաց (յն. առաքեաց) զձեռն իւր ընդ ծակն։ Ընդ վանդակապատսն՝ որ ընդ պատուհանսն է, ակամբն ի ներքս յիրեալ. (յն. յառեալ) (Նիւս. երգ. յորմէ եւ Վրդն. երգ.։)


Յղանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to conceive;
to be pregnant, to be with child or young, to be in the family way.

NBHL (2)

Յղացաւ, եւ ծնաւ զկային։ Եմուտ առ նա, եւ յղացաւ ի նմանէ։ Յղացաւ եւ ծնաւ արու։ Յղասցիս եւ ծնցիս որդի։ Գտաւ յղացեալ ի հոգւոյն սրբոյ։ Մինչչեւ յղացեալ էր զնա յորովայնի։ Տարայց զնա ի տուն մօր իմոյ, եւ ի սենեակ յղացելոյն զիս։ Յղացաւ զցաւս, եւ ծնաւ զանօրէնութիւն։ Յղանան զցաւս, եւ ծնանին զանօրէնութիւն։ Յղացաք եւ որոճեցաք ի սիրտս մեր զբանս անիրաւութեան.եւ այլն։

Յղացաւ զգեղ նորա ի ծածուկ տեսլեամբ, որպէս եւ որոջքն զգեղ գաւազանացն. (Եփր. ծն. իմա՛, որպէս տպաւորել ի սրտի։)


Յղացութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Յղութիւն.

NBHL (2)

Իննամսեայ ժամանակաց յղացութեամբ՝ երեւեցաւ տղայ. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Խորհուրդ՝ յղացումն բանի, եւ բանն՝ ծնունդ խորհրդոյ. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Յղացումն, ման

See full entry →

s.

cf. Յղութիւն.

NBHL (2)

Իննամսեայ ժամանակաց յղացութեամբ՝ երեւեցաւ տղայ. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Խորհուրդ՝ յղացումն բանի, եւ բանն՝ ծնունդ խորհրդոյ. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Յղացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to get with young, to impregnate, to fecundate.

NBHL (2)

Ձայն Տեառն շարժէ զանապատն. Սիմաքոս (թարգմանեաց), յղացուցանէ. (որպէս եւ Ակիւղաս, երկնեցուցանէ) (Վրդն. սղ.։)

Յղացո՛ զմիտս իմ եւ զհոգիս սիրով քո եւ երկիւղիւ. (Մարաթ.։)


Յղկեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to rough-hew, to roughen down, to smooth, to plane, to polish;
to burnish, to gloss;
to polish.

NBHL (1)

Յղկեալ մաքրի։ Յղկեալ մաքրեալ ամենեւին։ Ճախարակեալ եւ յղկեալ ձայն։ Զաշակերտսն յիմաստուն արանց զյղկեալսն. (Փիլ.։)


Յղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

conception, pregnancy, the being with young;
breeding;
տօն Յղութեան, Feast of the Conception;
անարատ —, Immaculate Conception.

NBHL (1)

Լինէր ինձ մայրն իմ գերեզման, եւ արգանդ յղութեան յաւիտենից։ Յերկանց եւ յղութեանց։ Ետ նմա Տէր յղութիւն, եւ ծնաւ որդի. (Երեմ. ՟Ի. 17։ Ովս. ՟Թ. 13։ Հռութ. ՟Դ. 13։)


Յղփութիւն, ութեան

See full entry →

s.

plenty, abundance, satiety, surfeit;
կեալ ի Յղփութեան, to live in clover.

NBHL (1)

Մեծութիւն լինել զյղփութիւնն սահմանէր, աղքատութիւն՝ զամենեւիմբ զչափաւորութիւնն. (Բրս. հց.։)


Յոգնաբար

See full entry →

adv.

in many ways or manners;
often, many times.

NBHL (2)

ՅՈԳՆԱԲԱՐ կամ ՅՈՔՆԱԲԱՐ. πλεοναχῶς multis modis, multifariam, varie. Բազմապատիկ. բազմադիմի օրինակաւ. յոգնակի. յոլով անգամ.

Արտաքին իմաստասիրացն ասացեալքն (զԱստուծոյ) յոգնաբար ստորասացեալք եղեն. (Մագ. ՟Ի։)


Յոգնաբուն

See full entry →

adj. adv.

numerous, many;
often.

NBHL (1)

Իբր ի բնէ կամ բնութեամբ բազմաթիւ. բազում յոյժ. բազմադիմի. ազգի ազգի.


Յոգնագէտ

See full entry →

adj.

polymathic.

NBHL (1)

Իմաստասիրութիւն կոչեմ ես ո՛չ զյոգնագէտն, այլ զայն՝ որ է գործական իմաստասիրի. (Սահմ. ՟Ա։)


Յոգնագոյն

See full entry →

adj.

much more.

NBHL (1)

Յոգնագոյն օրինակօք յայտնել։ Ազգի ազգի յոգնագոյն ախորժակացն բերմամբք։ Յոգնագոյն ունիմք զսորա տարացոյց։ Յոգնագոյն կերակրօք. (Եզնիկ.։ Պիտ.։ Մագ. ՟Ժ. ՟Ծ՟Է։)


Յոգնազան

See full entry →

adj.

divers, many.

NBHL (3)

ՅՈԳՆԱԶԱՆ կամ ՅՈՔՆԱԶԱՆ. παντοδαπός, πολυποίκιλος varius, multiplex. Բազմազան. բազմադիմի. բազմապատիկ. զանազան. ազգի ազգի.

Ճշմարտապէս ի ձեռն եկեղեցւոյ ճանաչի գերաշխարհիկ զօրութեանց՝ յոգնազան Աստուծոյ իմաստութիւնն. (Նիւս. երգ.։)

Յոքնազան չարութիւն, կամ պիտառութիւն. (Յհ. իմ. պաւլ.։ Ասող. ՟Գ. 21։)


Յոգնաթախանձ

See full entry →

adj.

very importunate, tiresome, troublesome.

NBHL (1)

Զի՛նչ ունիմք հեշտալի յոքնաթախանձ եւ դառն կենցաղումն. (Մագ. խ.։)


Յոգնախումբ

See full entry →

adj.

assembled in great multitudes or flocks, very numerous.

NBHL (1)

Բազմերամ վեհագունիցն հոյլքն յոգնախումբս եղանակէին. իմա՛ իբր մ. անթիւ բազմութեամբ, կամ բազմօրինակ նուագօք։


Յոգնական, ի, աց

See full entry →

adj. gr.

numerous, many;
plural.

NBHL (1)

Թիւք երեք. եզական, երկական, յոքնական։ Եզական, իմ, քո. յոգնական, իմք, քոյք։ Եզականն, գանեմ. յոգնականն, գանեմք. (Թր. քեր.։)


Յոգնակի

See full entry →

adv. adj.

in the plural number;
often, many times;
cf. Յոգնական.

NBHL (1)

Սակաւ է սա քանակութեամբ, եւ յոգնակի ունակութեամբ։ (Աստեղք) յաչս մարդկան են յոգնակի եւ անթուական, իսկ յարարչէն ի թիւ անկեալ՝ անուանեցան. (Շ. այբուբ. եւ Շ. իմ. եղակ.։)


Յոգնահանճար

See full entry →

adj.

very talented;
polymathic.

NBHL (3)

Որ այդքան յոգնահանճարս գտանին ժամանակիս առ խուզմունս իմաստիցն խորս. (Նանայ.։)

Յառաջեալ ի գիտութիւն յոգնահանճար իմաստիցն իրողութիւն. (Ճ. ՟Ա.։)

Զիւրն ի վերայ բերէ դեւն զնրբագոյնն եւ զյոքնահանճար իմացութիւնս. (Կիւրղ. ղկ.։)


Յոգնաճարակ

See full entry →

adj.

devouring, voracious.

NBHL (1)

παντοδαπός omnia consumens, et omnifarius, multiplex, varius. Զբազում ինչ ճարակօղ, եւ ընդ բազում տեղիս ճարակեալ. բազմածախ. բազմապատիկ. բազմադիմի. ըստ հոմաձայնութեան յն. բանդօտաբօ՛ս.


Յոգնանուն

See full entry →

adj.

polyonomic.

NBHL (1)

Զվերամբարձեալն եւ զերկնային իմաստութիւնն բազում անուամբ ի յոքնանուն. (Փիլ. այլաբ.։)


Յոգնաչեայ

See full entry →

adj.

polyophtalmous;
polyopic;
polyommatic.

NBHL (2)

Յաճախս ի գիտութիւն, եւ առատս յիմաստութիւն ըստ յոգնաչեայն գոլոյ. (Սկեւռ. աղ.)

Յաճախք ի գիտութիւնս իմաստից ըստ յոգնաչեան (կամ յոգնաչեայն, կամ բազմաչեան) գոլոյ։


Յոգնապաճոյճ

See full entry →

adj.

highly ornamented.

NBHL (1)

Յոգնապաճոյճ պճնութիւն բանին Եզեկիէլի առ իմանալին փարաւոն. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)