Definitions containing the research տի : 10000 results

Ճանաչական, ի, աց

adj.

capable of discerning, intellectual;
known.

· Calfa

NBHL (1)

Գնոստիկոն, որ է ճանաչական։ Եւ որ ճանաչական է, առակք, եւ ստիւքիրոն (գիրք). (Սոկր.։)


Ճանաչեմ, ծանեայ, ծանիր, ծանուցեալ

va.

to know;
to perceive, to remark, to recollect, to recognize, to discern, to comprehend, to conceive, to understand;
չ-, not to know, to be unthankful, to forget;
— զիրաւունս, to listen to reason.

· Calfa

NBHL (1)

Ճանաչել զբարի եւ զչար։ Ճանաչեմ զիմսն, եւ ճանաչիմ յիմոցն։ Ճանաչ զձայն նորա։ Ուստի՞ ճանաչես զիս։ Ծանիջիք, թէ ես եմ տէր աստուած ձեր։ Ծաներո՛ւք, զի սքանչելիս արար տէր։ Միթէ ճանաչիցի՞ն ի խաւարի սքանչելիք քո։ Ծանիցի ի մէջ ազգաց զաւակ նոցա.եւ այլն։


Ճանապարհակից, կցի, կցաց

s.

travelling companion;
fellow-traveller;
fellow-passenger;
—ք, cross-way, cross-street, place where four roads meet;
—ք ի քաղաքի, public square.

· Calfa

NBHL (2)

Տայ ճանապարհակից իւր հօտին զմաքուրն արիւն. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Է. իբր թոշակ։)

Տեսէ՛ք ուստի՛ կոչեցարուք. ի ճանապարհակցաց. եւ այն զի կաղք եւս՝ եւ հաշմք էիք հոգւովք. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 16։)


Ճանապարհորդիմ, եցայ

vn.

to travel, to make a journey;
to set off, to start, to take the road, to begin one's journey, to walk, to go.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞չ այսուիկ հեռի են ի մէնջ հրեշտակք, զի ոչ կարօտին՝ որոց մեքն. ապա ուրեմն որչափ նուազից լինիմք կարօտք, այնքան առ նոսա ճանապարհորդիմք։ Ի մէջ գիշերի ճանապարհորդի, եւ ընդ գետ անցանէ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 34. 37։)


Ճանբակ

s.

calamba, agallochum.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զկինամոն, եւ որպէս զճանբակ խնկոց ետու հոտ. (Սիր. ՟Ի՟Դ. 20. (նոր թարգ. զմուռս ընտիրս)։)


Ճանկճանկոտ

adj.

clawed, furnished or armed with claws or talons.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս տիզ ճանկճանկոտ. (Վանակ. հց.։)


Ճանճիռն

s.

flay, flies.

· Calfa

NBHL (1)

Շարժեսցէ տէր զճանճիւռնն, որ տիրեսցէ յայնկոյս գետոյն եգիպտացւոց. (Ես. ՟Է. 18։)


Ճաշ, ոյ, ոց

s.

dinner, noon-day meal;
repast, entertainment, feast;
—ոյ ժամ, the three canonical hours, Third, Sixth and Ninth;
cf. Ճաշաժամ;
սպասք, սեղան, զանգակ —ոյ, dinner-service, dinner-table, dinner-bell;
— անպաճոյճ;
frugal meal or table;
— գործել, to get dinner ready;
— առնել, to give a dinner;
— մեծ գործել, to give a grand dinner-party;
պատրաստ է —ն, dinner is on the table;
—ք զ—ս մղեն եւ ընթրիք զընթրեօք անցանեն, dinners follow dinners and suppers follow hard on suppers;
cf. Ժամ.

· Calfa

NBHL (3)

Արարի ինձ ճաշ մեծ։ Թողուլ զճաշն քո։ Տա՛ր զճաշդ ի գուբն առիւծուց։ Առնիցես ճաշ կամ ընթրիս։ Կոչել զհաման ի ճաշ տիկնոջն։ Յարեաւ թագաւորն ի ճաշոյ անտի։ Կերիցէ ճաշ յարքայութեան.եւ այլն։

Ի ճաշ թագաւորի երթալով՝ ո՛չ է պարտ հոգալ, թէ զինչ ուտիցէ. (Մեկն. ղկ.։)

ՃԱՇՈՅ ԺԱՄ. որ եւ ՃԱՇԱԺԱՄ. ὦρα ἁρίστου hora prandii. Ժամանակ ճաշելոյ, որպէս երրորդ եւ վեցերորդ ժամ տուընջեան. ուստի եւ Ժամերգութիւնն որ յայնմ պահու՝ զնոյն անուն կրէ. որպէս եւ գիրքն ընթերցուածոց պատարագի՝ որ առ նախնեօք Տօնամակ կոչէր, առ մեօք Ճաշոց ասի.


Ճաշակելի, լւոյ, լեաց

adj. s.

that may be tasted, savoured, relished;
—ք, the taste.

· Calfa

NBHL (3)

Ըստ ընդունելեացն եւ ճաշակելեացն կամաց. (Ոսկ. տիտ.։)

Որոյ ճաշակելիքն կիրթ են։ Ճաշակելիք սրտի իմոյ հեծէ. (Եբր. ՟Ե. 14։ Երեմ. ՟Դ. 19։)

Ճաշակելիք սրտի՝ բերան քաղրթին. (Մխ. երեմ.։)


Ճապկեմ, եցի

vn.

cf. Ճապկտիմ.

· Calfa


Ճառագայթ, ից

s. geom. ast.

ray, beam, radiation;
light, splendour, brightness, brilliancy;
radius;
— տանելի, vector radius;
—ս արձակել, to irradiate, to beam, to emit rays.

· Calfa

NBHL (1)

Հպարտութեան եւ սնոտի փառացն ճառագայթս. (Փիլ. լին. ՟Դ. 149։)


Ճառագայթանշոյլ

cf. Ճառագայթարձակ.

· Calfa

NBHL (1)

Ճառագայթանշոյլ փեհեզատիպ զգեստուքն պճնեաց. (Նար. խչ.։)


Ճառագայթեմ, եցի

vn.

to radiate, to emit rays, to shine, to blaze, to dazzle, to glitter, to sparkle, to enlighten, to scintillate.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն լուսաւորելոյ տեառն աստուծոյ զաչս սրտից, եւ ճառագայթելոյ զմեզ՝ զտէր աղաչեսցուք. (Ժմ. յն.։)


Ճառեմ, եցի

va.

to discourse, to make a discourse;
to treat;
to narrate, to relate;
to recount, to tell, to recite, to speak.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն մարտիրոսաց ճառել բանիւ։ Յաղագս անբանից արանց ճառել։ Ճառէր զինքենէ զխոնարհագոյնսն։ Զմարդեղութենէն եւ զխաչէն ճառէ։ Զեղբօրէն զիա՞րդ ոչ ճառեաց. (Յճխ. ՟Ժ՟Զ։ Խոր. ՟Ա. 2։ Խոսր.։ Նանայ.։ Շ. մտթ.։)


Ճատրակ, ի

cf. Ճատրկուց.

· Calfa

NBHL (1)

ՃԱՏՐԱԿ ՃԱՏՐԿՈՒՑ. ռմկ. սաթրանջ, սէթրէնճ. Խաղ նարտի պատերազմական ձեւով.


Ճատրկուց

s.

chess, game of -;
— խաղալ, to play at chess.

· Calfa

NBHL (1)

ՃԱՏՐԱԿ ՃԱՏՐԿՈՒՑ. ռմկ. սաթրանջ, սէթրէնճ. Խաղ նարտի պատերազմական ձեւով.


Ճարակեմ, եցի

va. fig. vn.

to lead the flocks out to pasture, to feed, to pasture;
to remedy, to cure;
to attack, to corrupt, to waste, to devour, to consume;
to pasture, to graze, to browse, to feed, to bait, to feed or live upon, to eat;
to expand, to extend, to dilate, to propagate, to diffuse, to spread;
to take root, to get rooted;
to be cured;
— զանձն, to fatten oneself;
բոցն հողմավար ծաւալեաւ —կէր, the flames, driven by the wind, continued to spread;
յանհնարինս —կէր ի սիրտս նոցա, a deep wound rankled in their hearts;
ցաւն որ յոսկերս նորա —կէր, a pain which penetrated to the very marrow of his bones.

· Calfa

NBHL (1)

Ճարակեսցէ (կամ ցի) գայլ ընդ գառին։ Ի միասին ճարակեսցին։ Մի՛ ինչ ճարակեսցեն, եւ մի՛ ճարակեսցին։ Որդիք ձեր յանապատի անդ ճարակեսցին։ Ի նոսա ճարակեսցին.եւ այլն։


Ճարակումն, ման

s.

pasture, pasturage;
dilatation, extension.

· Calfa

NBHL (1)

Միայն զխանձողսն տեսանեմք ի ճարակմանէ հրոյն մնացեալ։ Ոչ միայն զարմատն, այլեւ զճարակումն չար ախտիս չար ախտիս տեսեալ. (Լմբ. ատ. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Ճարճատումն, ման

s.

crackling, creaking, crepitation, crick-crack, crash, burst.

· Calfa

NBHL (3)

Կապեցին զոտսն եւ զձեռսն, եւ մեծաւ ուժով պրկեցին, մինչեւ ճարճատիւն հատաւ ամենայն ջղացն. (Եղիշ. ՟Ը։)

Պաղէր ջուրքն ... ճարճատիւն (կամ ճարճատումն) ոսկերաց առնէր. (Սիսիան.։)

Զորոտման ճարճատիւն, կամ զփայլատակմանց ճարճատիւնս. (Պտմ. աղեքս.։)


Ճարպաւորական, ի, աց

adj.

(թթուուտ) sebaric, pyroleic (acid).

· Calfa


Ճարտասան, ի

s.

orator, rhetorician, rhetor, eloquent person.

· Calfa

NBHL (1)

ῤήτωρ rhetor, orator որ եւ ՃԱՐՏԱՐԱՍԱՆ. Ճարտար ասօղ, ասացօղ, խօսօղ. ճարտարաբան. պերճախօս, մանաւանդ գիտակն արուեստի հռետորութեան եւ փաստաբանութեան. հռետոր. (յն. ռի՛դօր լտ. օռա՛դօր ).


Ճարտասանական, ի, աց

adj.

oratorical;
—ն, cf. Ճարտասանութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Յիմաստս ճարտասանականս արհեստիս. (Պիտ.։)


Ճարտասանեմ, եցի

vn.

to speak like an orator, to discourse with eloquence, to harangue, to declaim.

· Calfa

NBHL (1)

Պօղոս ի վեր աստիճանէն ճարտասանէր. (Դամասկ.։)


Ճարտարագործ

s. adj.

master workman, skilled artisan;
artificer;
artist;
well made, executed with great skill.

· Calfa

NBHL (1)

Նոքա եղեն ճարտարագործք արուեստից. (Յճխ. ՟Ե։)


Ճարտարախօս, աց

adj. s.

speaking well, eloquent, fluent;
good speaker, orator, declamer.

· Calfa

NBHL (2)

Հանդերձ ճարտարախօսաւ տերտիւղեաւ ոմամբ. (Գծ. ՟Ի՟Դ. 1։)

Եւ իբր Ճարտարախօսական. պատիր.


Ճարտարախօսեմ, եցի

vn.

to speak with eloquence or art, as an orator.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն անտի հատուցմանցն ճարտարախօսեցին. յն. իմաստասիրեցին. (Ոսկ. ՟ա. թես.։)


Ճարտարակ, աց

adj.

industrious.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ոք յայնմ (արուեստի) զմեղուօք ճարտարակօք անցանիցէ. (կամ ճարտարկօք. ի Ճարտարիկ բառէ) (Ոսկ. փիլիպ. ՟Է։)


Ճարտարանամ, ացայ

vn.

to apply oneself to, to study, to think of a device;
to become industrious, ingenious, skilful, dexterous, adroit.

· Calfa

NBHL (1)

καταστοχάζομαι connitor. Ճարտար հնարս հնարել. գուն գործել. հայթհայթել. ճարտարւորիլ, խելք բանեցնել, դատիլ, ջանալ.


Ճարտարանք, նաց

s.

ingenious invention, fiction, artifice, cavil.

· Calfa

NBHL (1)

Անտի ի միտ առնուլ զանվաւերական բանիցն ճարտարանս. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Ճարտարապետ, աց

s. adj.

architect;
master, author;
skilled, well versed, very skilful.

· Calfa

NBHL (3)

Էր ճարտարապետ դարբին պղնձոյ եւ երկաթոյ։ Այր տիւրացի ճարտարապետ պղնձոյ. (Ծն. ՟Դ. 12։ ՟Գ. Թագ. ՟Է. 10։)

Հիւսունս փայտից, եւ ճարտարապետս քարանց. (՟Բ. Թագ. ՟Ե. 11։)

Ճարտարապետի ումեմն հիւսնեալ ... ի ձեռն ճարտարապետացն եղիաբ եւ բեսելիէլ։ Այր ճարտարապետ շինօղ ապարանից. (Արծր. ՟Դ. 19։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 11։)


Ճարտարապետեմ, եցի

va.

to be the architect of, to build or construct with art.

· Calfa

NBHL (2)

Կեանք զմուտ անմահութեան ճարտարապետեցին. (Ոսկ. յաւետիս.։)

ἁρχιτεκτονεύω, ἁρχιτεκτονέω, τεκταίνω, -ομαι fabricor, operor, struo, paro. Ճարտար արուեստիւ կազմել, յօրինել, գործել.


Ճարտարապետութիւն, ութեան

s.

architecture;
great skill or dexterity in art.

· Calfa

NBHL (1)

ἁρχιτεκτονία fabricatio. Արհեստ եւ գործ ճարտարապետի. յօրինուած ճարտար. ճարտարութիւն.


Ճարտարասան

cf. Ճարտասան.

· Calfa

NBHL (1)

Քերթողական եւ ճարտարասան արհեստիցն. (Ճ. ՟Ա.։)


Ճարտարեմ, եցի

va.

to exercise one's wits, to seek expedients, to devise means, to invent;
to make use of stratagems, to use artifices, wiles, shifts;
to pretend to be learned, to affect learning;
մի՛ ճարտարեր առաւել, զի մի՛ թիւրեսցիս, let the cobbler stick to his last.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդէ՞ր զառնելն եւ զծնանելն ճարտարիցէ հերետիկոսն, թէ նոյն է։ Տե՛ս զիա՞րդ ճարտարեն հակառակորդքն. (Սեբեր. ՟Է։)


Ճարտարմտութիւն, ութեան

s.

acuteness, perspicacity, penetration;
dexterity, address, cleverness;
sophistry, cavilling, pettifogging, sophism, subtlety, quirk.

· Calfa

NBHL (1)

Կողոպտիցէ ճարտարմտութեամբ, եւ սնոտի խաբէութեաբ։ Ճարտարմտութեամբ խաբէութեան. (Կող. ՟Բ. 8։ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա։)


Ճարտարութիւն, ութեան

s.

art, skill, ability, dexterity, address;
cunning, subtlety, artifice, prank, feint, policy, sharpness;
penetration, sagacity, presence of mind;
knowledge, erudition;
genius, bent;
ճարտարութեամբ, dexterously, cleverly, adroitly, artfully, craftily, cunningly;
ձեռագործ, մշակական, տուր եւառիկ —, manufacturing, agricultural, commercial industry;
լար ճարտարութեան, lead plummet.

· Calfa

NBHL (3)

Արար յերուսաղէմ մենքենայս արուեստից ճարտարութեան լինել ի վերայ պարսպաց. (՟Բ. Մնաց. ՟Ի՟Զ. 15։)

Շինուածն առանց մարմնական արհեստից ճարտարութեան բարձրանայր. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա։)

Որպէս ոք եթէ ճարտարութիւն իրաց ինչ գիտիցէ, եթէ՛ զնուագածութեան, եւ եթէ զբժշկութեան, եթէ զհիւսնութեան, եւ արդեամբք զճարտարութիւնն չցուցանիցէ. (Եզնիկ.։)


Ճգնազգեաց

adj.

cf. Ճգնազգեցիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Կրօղ յանձին զճգնութիւն միանձանց, կամ մարտիրոսաց. յաղթական ի հանդէս մրցանաց.


Ճգնական, ի, աց

adj.

laborious, painful, critical, jeopardous.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղթող երեւեալ ի ճգնական մարտին. (Գանձ.։)


Ճգնաւոր, աց

s. adj.

hermit, anchorite, solitary, recluse;
martyr;
combatant, warrior, champion, athlete;
cf. Ճգնազգեաց.

· Calfa

NBHL (4)

ուր ըստ յետին թրգ. ասի,

Յայտնեցաւ ճգնաւորի ումեմն։ Ո՛վ սուրբ հայր ճգնաւորաց։ Ճգնաւորօքն անապատին. (Խոր. ՟Բ. 88։ Շար.։ Յիսուս որդի.։)

ՃԳՆԱՒՈՐ. Նահատակ. մարտիրոս.

ՃԳՆԱՒՈՐ. Ըմբիշ. գօտեմարտիկ ագոնարար. (իրօք կամ նմանութեամբ)


Ճգնաւորական, ի, աց

adj.

hermitical, ascetic, painful, laborious;
— կեանք, ascetic life.

· Calfa

NBHL (1)

Ճգնաւորական աշխատութեանց համբերեցին սուրբ մարտիրոսք. (Շար.։)


Ճգնիմ, եցայ

vn.

to torment or trouble oneself, to lead a laborious, painful life, to labour, to suffer much;
to afflict one's body, to subdue one's passions, to devote oneself to an ascetic life, to mortify, to macerate;
to strive, to endeavour, to make an effort, to exert oneself, to take pains;
to combat, to resist;
to venture, to risk, to jeopard oneself.

· Calfa

NBHL (1)

κινδυνεύομαι, ἁσκέω, ἁγωνίζομαι , ἁθλέω, πολεμόομαι, κακοπαθέω եւ այլն. periclitor in praelio, certo, studeo, exerceo me, mala tolero եւ այլն. Ի ճիգն մտանել. տալ զանձն կամ մատնիլ ի վաստակս, ի վիշտ եւ ի նեղութիւն. կրել կամաւ խոշտանգանս. ճնշել զանձն. մրցիլ. նահատակիլ. կրթիլ. ջանալ. աշխատիլ. լծ. թ. սըգը՝ սըգընթը՝ էլէմ չէքմէք


Ճգնութիւն, ութեան

s.

austere or ascetic life, austerity;
penitence, mortification, maceration;
fatigue, labour, trouble, effort;
combat, resistance;
danger, risk;
— մահու, death-struggle, pangs, agony;
օր ճգնութեան դատաստանին, the momentous day of the Last Judgment;
ամենայն ճգնութեամբ, with the utmost care or diligence.

· Calfa

NBHL (6)

Եդ զանձն իւր ի ճգնութիւն մարտի պատերազմի։ Հայի աստուած ի ճգնութիւնս պատերազմիս մերոյ։ Առնուլ յանձն զճգնութիւն ի վերայ քաղաքին։ Որպիսի՛ ճգնութիւն ունիմ յանձին վասն ձեր։ Վասն որոյ եւ զճգնութիւնդ կրէք.եւ այլն։

Որ ի հանդէս քո ճգնութեան։ Խարազնազգեաց ճգնութեամբ։ Ընդ ճգնութիւն սրբոց վկայից։ Ճգնութեամբ սրբոց մարտիրոսաց։ Նահատակեալք ճգնութեամբ ի փորձ զանազան տանջանաց։ Ճգնութիւնք սրբոց քոց քրիստոս. եւ այլն. (Շար.։)

Մարտիրոսական ճգնութեամբ վկայեցին։ Ճգնութիւն համբերութեան։ Պահոց եւ աղօթից ճգնութեան. (Արծր.։ Յճխ.։ Մաշտ.։ Վրք. հց. եւ այլն։)

Բռնութիւն ըմբշաց մենամարտիկ ճգնութիւն։ Յաւուրն ճգնութեան դատաստանին. (Ոսկ. յհ.։)

Պարապեալքն այսպիսում ճգնութեանց դիւանագիրք մատենից։ Ի սաստիկ ճգնութեան պահել (զշինօղսն պարսպաց). (Խոր. ՟Ա. 2. 15։)

κίνδυνος periculum, discrimen praelii ἁγών certamen (stadii) ἅσκησις exercitatio եւ այլն. Ճիգն. ճգունք. նեղութիւն. վիշտ. տագնապ. կիրք. չարչարանք. քիրտն. վաստակ. երկ, եւ երկունք. կամաւոր ճնշումն. մրցանք. նահատակութիւն. կրթութիւն. ջան. ժուժկալութիւն միանձանց, մարտիրոսաց, եւ ամենայն առաքինի համբերողաց՝ հանգոյն մրցողաց ի ստադին կամ ի մարտի. լծ. թ. t


Ճեղ, ից

adj. s.

forehead bald;
cf. Ճիւղ.

· Calfa

NBHL (1)

Յերեսաց կողմանէ մաշտիցի գլուխ նորա, ճեղ է. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Գ. 41։)


Ճեղեմ

va.

to divide in many branches.

· Calfa

NBHL (1)

Լատինք եւ պաղեստինք եւ արապիկք հաստատեցին գիրս թուով ՟Ի՟Դ. զոր թէպէտ եւ այլ ազինք, ի սոցանէ են որոշմամբ շնչով ճեղեալ եւ աճեցուցեալ. (Հին քեր.։)


Ճեղքեմ, եցի

va.

cf. Ճեղքում.

· Calfa

NBHL (2)

Ի թուոյ անտի աշակերտացն նորա ճեղքեաց զնա. (Իգն.։)

Գուցէ ճեղքիցի պօղոս ի նոցանէ. (Գծ. ՟Ի՟Գ. 10. իբր ձգձգիլ եւ գիշատիլ։)


Ճեղքում, քի

va.

to cleave, to split, to rive, to rift;
to crack, to chap, to crevice;
to cut, to incise, to make an incision;
to divide, to separate;
to tear, to rend;
to disunite, to sever.

· Calfa

NBHL (2)

Ի թուոյ անտի աշակերտացն նորա ճեղքեաց զնա. (Իգն.։)

Գուցէ ճեղքիցի պօղոս ի նոցանէ. (Գծ. ՟Ի՟Գ. 10. իբր ձգձգիլ եւ գիշատիլ։)


Ճեմական, ի, աց

adj.

peripatetic;
academician.

· Calfa

NBHL (1)

περιπατητικός peripateticus, ambulator. Ճեմօղ. քայլօղ. մակդիր արիստոտէլի եւ աշակերտաց եւ վարդապետութեան նորա, վասն ճեմելով դաս ասելոյ նորին. ասի եւ յն. ձայնիւ Պերիպատետիկեան.


Ճեմարան, աց

s. fig.

place for walking, covered walk, walk, alley;
school of the Peripatetics;
academy, Institute;
dwelling, abode;
throne;
—ք, walk, gait, step;
— բանասիրական, գիտութեանց Academy of belles-lettres, of sciences;
գաղղիական —, the French Academy.

· Calfa

NBHL (1)

ՃԵՄԱՐԱՆ. Դպրոց ճեմական փիլիսոփայից. ուստի եւ ամենայն վարժարան ուսմանց.


Ճեմելի, լւոյ, լեաց

s.

walk, covered walk;
terrace, corridor, gallery;
walk, gait;
ծառատունկ —, avenue, broad walk or alley, vista, boulevard.

· Calfa

NBHL (1)

Սնգոյրն եւ ծարիրն, եւ ոտիցն ճեմելի. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)


Ճեպեմ, եցի

va.

cf. Ճեպեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (4)

Եթէ արծաթ փոխ տայցես եղբօր քում, մի՛ ճեպեսցես զնա։ Ճեպէր զզօրսն ի ձայն փողոյ։ Ստիպէր ճեպել (զընթացս) ի ճանապարհ։ Ճեպեաց զաշակերտսն մտանել ի նա։ Համբաւք եւ տագնապք ճեպեսցեն զնա յարեւելից։ Երկունք ճեպեցին զնա.եւ այլն։

Ճեպեալ զինքն՝ փութապէս մկրտի. (Ճ. ՟Բ.։)

ՃԵՊԵՄ ἁναγκάζω cogo κατεπείγω compello ἑπισπεύδω accelero ἑποξύνω exacuo եւ այլն. որ եւ ՃԵՊԵՑՈՒՑԱՆԵԼ. Փութացուցանել. ստիպել. տագնապել. հարկեցուցանել. ի նեղ արկանել. արտորցընել, ճորովցընել.

ՃԵՊԵՄ, եցի. չ. եւ ՃԵՊԻՄ, եցայ. ձ. σπουδάζω, σπεύδω, διωκέομαι studeo, operam do, festino, sector ἑπείγομαι propero, maturo. Փութալ. աճապարել. վաղվաղել. ստիպիլ. եարգել. ընթանալ, կանխել. դիմել. բերիլ. բերիլ. հոգալ. գուն գործել. արտորալ, վառուիլ, վազել.