Definitions containing the research ունք : 2187 results

Դողացուցիչ, չի, չաց

adj.

which fiughtens;
tremendous, frightful, terrible, horrible.

· Calfa

NBHL (1)

Դողացուցիչ պատառմունք ամպոց. (Վրդն. ել.։)


Զազրատես

adj.

nasty-looking, ugly, deformed, unpleasant to the sight.

· Calfa

NBHL (1)

Չար որդունքն զազրատես. (Գանձ.։)


Զազրատեսակ

adj.

cf. Զազրատես.

· Calfa

NBHL (1)

Չար որդունքն զազրատես. (Գանձ.։)


Զազրատեսիլ

adj.

cf. Զազրատես.

· Calfa

NBHL (1)

Չար որդունքն զազրատես. (Գանձ.։)


Զաղփաղփուն

adj.

inconstant, unstable, not solid, slippery.

· Calfa

NBHL (1)

Այդոքիկ ո՛չ ճշմարիտ. այլ զաղփաղփունք եւ յոյժ սխալական. (Նիւս. խոստով.։)


Զատուցումն, ման

s.

insulation.

· Calfa

NBHL (1)

Ոստոցն զատուցմունքն զգործոցն ցուցանէ զզանազանութիւն. (Տօնակ.։)


Զարգացումն, ման

s.

profit, progress.

· Calfa

NBHL (1)

προκοπή profectus, progressus Յառաջադիմութիւն. աճումն. եւ Բերք աճեցունք.


Զարգացուցանեմ, ուցի

va.

to increase, to promote.

· Calfa

NBHL (1)

Արածանի (Եւփրատ. ըստ եբր) աճեցուցանօղ. վասն որոյ եւ աճեցուցանել եւ զարգացուցանել նմա եբրայեցւոցն եւ ասորեստանեայցն իմաստունքն ասեն. (Փիլ. լին. ՟Ա. 13։)


Զարդարեմ, եցի

va.

to adorn, to deck, to embellish, to fashion, to enrich, to furnish, to decorate;
to enliven, to enamel, to trim, to polish, to set off, to stuff;
— զգլուխ, to dress or tire the head.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հանդերձս թագաւորականս զարդարէին։ Զարդարեցին սպասուք։ Զարդարեցան պաշտամունք սուրբ եկեղեցւոյ. (Փարպ.։)


Զարդարեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Զարդարեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մանկունք հարսունս առնեն ի կաւոյ կամ յայլ նիւթոյ, եւ զարդարեցուցանեն պաճուճանօք. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 34։)


Զարդափայլեմ, եցի

va.

to adorn pompously;
to be richly embellished, to be splendid.

· Calfa

NBHL (1)

Զարդափայլեալ պսակեաց զքեզ Քրիստոս։ Որ ի սկզբան զարդափայլեալ յօրինեաց զաշխարհս։ Արփիահրաշ քան զարեգակն զարդափայլեցաւ։ Ծաղկօք զուարճացեալք զարդափայլէին գագաթունք ծառոցն։ Դաշտք համօրէն զարդափայլեալ պայծառանան. (Զքր. կթ.։)


Զարդափայլիմ

vn.

cf. Զարդափայլեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զարդափայլեալ պսակեաց զքեզ Քրիստոս։ Որ ի սկզբան զարդափայլեալ յօրինեաց զաշխարհս։ Արփիահրաշ քան զարեգակն զարդափայլեցաւ։ Ծաղկօք զուարճացեալք զարդափայլէին գագաթունք ծառոցն։ Դաշտք համօրէն զարդափայլեալ պայծառանան. (Զքր. կթ.։)


Զարմանք, նաց

s.

cf. Զարմացումն;
wonder, miracle;
cf. Զարմ;
զարմանալ —ս, —ս առնել or համարիլ, ընդ —ս գալ, to be astonished or amazed, to be struck with admiration, to wonder, to marvel;
ի զարմանս ածել՝ կացուցանել, to astonish, to amaze;
ի զարմանս ըմբռնել, to strike with amazement;
որպիսի՛ — կալան զիս մինչ ..., what was my surprise when...;
— կալան զամենեսին, they were all amazed;
զի՞նչ — իցեն, what is there astonishing in that ? — են, it is wonderful, strange, surprising;
չեն ինչ —, ոչինչ են —, there is nothing wonderful in that;
no wonder, no marvel.

· Calfa

NBHL (1)

ԶԱՐՄԱՆՔ. գ. Իբր Զարմք, կամ զարմունք.


Զբաղանք, նաց

s.

intrigue, affair, traffic;
occupation;
evagation, distraction;
motion;
care.

· Calfa

NBHL (1)

περισπασμός distractio, occupatio, orta a curis et negotiis որ եւ ԶԲՕՍԱՆՔ ասի. Պարապումն ի բազում իրս. պատաղումն. ցնդումն եւ ցնորումն յերեսաց բազմահոգ իրաց. զմբաղք. հոգք աշխարհի. ծուփք. երկք. վաստակք. զբաղմունք, մտքով տարտղնիլը.


Զբաղասէր

adj.

intriguing, that meddles with many intrigues;
fond of play or trifles (child).

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զբաղասէր մանկունք տղայաբար լսեն զոր լսեն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)


Զբաղումն, ման

s.

cf. Զբաղութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

περισπασμός distractio, occupatio μελέτη curo, sollicitudo Զբաղելն, եւ գործք զբաղեցուցիչք. հոգք աշխարհի, ցնորք. ցնդմունք. ծփանք. զբօսանք. զբաղմունք, տարտղնածութիւն.


Զբօսանք, նաց

s.

diversion, relaxation, refreshment, recreation, pastime, sport, amusement, toy;
occupation, distraction, care;
pleasure;
trouble, agitation, flutter of spirit;
water, torrent, tbe ebb and flow;
— ծովու, waves, fluctuation, storm;
— ջրոց, watering places, well watered pleasure-grounds or gardens, lake scenery;
— բարձանց, irrigated uplands;
— հովտաց, pleasant valleys;
— աչաց, proud or naughty glance.

· Calfa

NBHL (1)

Զբօսանս կոչել՝ է կոծանք, եւ փորձանք, եւ ցնորք, զբաղմունք, եւ մոռացումն. (Վրդն. երգ.։)


Զբօսումն, ման

s.

diversion, sport, pastime

· Calfa

NBHL (1)

Զբօսմունք որսոց. (Փարպ.։)


Զգալապէս

adv.

sensibly;
sensually;
materially;
openly.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ որում աստ զգալապէս ծերք եւ մանկունք շրջագային զբոցովն. (Տօնակ.։)


Զգայական, ի, աց

adj.

sensitive;
sensible;
sensual;
discreet, vigilant;
-*, the sensible things;
the beasts, brutes;
the senses.

· Calfa

NBHL (1)

Երեք մասունք են ոգւոյ, է որ սննդական, է որ զգայական, եւ է որ բանական. արդ բանականին՝ Աստուածային ոգին գոյացութիւն է ըստ Աստուածաբանին (Մովսեսի). իսկ զգայականին եւ կենդանականին՝ արիւնն է էութիւն. (Փիլ. լին. ՟Բ. 59։)


Գաւառապետ, ի, աց

s.

governor of a province, prefect;
agent, manager;
— միմանձանց, provincial.

· Calfa

NBHL (1)

Որոց մանկունք գաւառապետաց կարօտանան։ Գաւառապետք մանկանցն։ Եթէ այր եւ եթէ կին գաւառապետ գոլով։ Եթէ պարտապան ոք իցէ ի գաւառապետացն, հանդիսարանն առնէ զընտրութիւն. (անդ. ՟Ժ՟Ա։)


Գեղապարութիւն, ութեան

s.

dance or agreeable movement of the feet.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղապարութիւն նոցա (զուարթնոց) եւ ամենայն ձայնիցն հնչմունք ... է զաստուած օրհնել. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։)


Գեղձ, ից

s. bot. yew;
cartilage, kernel, gland;
cf. Գեղձումն.

· Calfa

NBHL (1)

Նուազին եւ մանկունք ի մարսն փափաքեալք. այսպէս եւ մաքուր հոգին առ աստուած, որոյ հետեւի արտօսրն, գեղձքն, առփումնն. (Լմբ. սղ.։)


Գետամեռ

adj.

dead in the river.

· Calfa

NBHL (1)

Պատերազմունք ... գետամեռք ... կորուստք. (Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Գ։ (գրեալ էր, գետնամեռք)։)


Գերաբուն

adj.

supernatural;
sublime, excellent, divine.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն մեծամեծք են եւ գերաբունք որ ի հայր. (Կիւրղ. գանձ.։)


Երկիւղալից

cf. Երկիւղալիր.

· Calfa

NBHL (1)

Փայլատակմունք երկեղալից. (Վրդն. սղ. ՟Ժ՟Է։)


Երկճիւղ

cf. Երկճիղ.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՐԿՃԵՂ կամ ԵՐԿՃԻՂ, կամ ԵՐԿՃԻՒՂ ԵՐԿՃՂԻ. δίκροος, δίκρους biceps, bifidus, bifariam, bifarius Որոյ են ճիւղք կամ մասունք երկու. երկու ճղով.


Երկմատենի

adj.

having two points or fingers, forked;
cf. Երկժանի;
երկմտանի երաժշտաց, cf. Ձայնգիւտ.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՐԿՄԱՏԵՆԻ ԵՐԿՄԱՏՆԻ. δικλήματος կամ δικλάμος duorum ramorum, palmorum Որոյ են երկու մատունք իբր ճիւղք, կամ ժանիք. երկճղի. երկժանի.


Երկմատնի

cf. Երկմատենի.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՐԿՄԱՏԵՆԻ ԵՐԿՄԱՏՆԻ. δικλήματος կամ δικλάμος duorum ramorum, palmorum Որոյ են երկու մատունք իբր ճիւղք, կամ ժանիք. երկճղի. երկժանի.


Երկոտասան, ից

adj.

twelve;
— յիւնիսի, the 12th of June, the twelfth instant.

· Calfa

NBHL (1)

Երկոտասանին (այսինքն ՟Ժ՟Բ թուոյն) մասունքն շարադրեալ՝ զտասն եւ զվեց թիւ բացակատարեն (զի 6, 4, 3, 2, եւ 1, առնեն 16.). (Սահմ. ՟Ե։)


Երկուորածին

adj.

that brings forth

· Calfa

NBHL (1)

Երկուորածին հօրանցն հաւասար ցուցանէր։ Երկուորածինք են այսպիսի ատամունք. (Նիւս. երգ.։)


Երկրագործութիւն, ութեան

s.

agriculture, tillage, culture.

· Calfa

NBHL (1)

Թռչունքս փողք են երկրագործութեան. (Ագաթ.։)


Երկրական, ի, աց

adj.

terrestrial.

· Calfa

NBHL (1)

Երկրական զբօսանք, կամ զբազմունք, կապանք, շահք, անդամք. (Յհ. իմ. ատ.։ Ճ. ՟Գ.։ Նեղոս.։ Սարգ.։ Գանձ.։)


Երկրորդութիւն, ութեան

s.

repetition, resumption, reiteration;
— օրինաց, Deuteronomy.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ձեռն միջնորդաց կատարմունք աղօտագոյնք են. (Մաքս. ի դիոն.։)


Երկրպագու, աց

adj. s. worshipper.

· Calfa

NBHL (1)

Գրի եւ Երկրպագունք (որպէս եւ Խաչահանունք).


Երփն, ի, փունք, փնից

s.

colour, hue, dye;
fashion, form.

· Calfa

NBHL (1)

Բաղկանան (ի չորից գունոց) երանգք, երփունք, փայլումք, պաղպաջմունք. (Տօնակ.։)


Եւս

conj. adv.

also, still, more;
— առաւել, the more so;
— քան զ—, more and more, instantly.

· Calfa

NBHL (1)

Մանկունք որ ի հնոցին էին, քան զայնոսիկ՝ որ արտաքոյ հնոցին էին, ե՛ւս ի դիւրութեան էին. (Ոսկ. ես.։)


Եօթանասուն, ասնից

adj.

seventy;
—ք, the Septuagint.

· Calfa


Եօթն, թին, թան, թանք, թանց

adj.

seven;
— անգամ, — times, many times.

· Calfa

NBHL (2)

ԵՕԹՆ ի ձեռ. գրի, ԵՒԹՆ, ԵԱՒԹՆ, ԻՒԹՆ (որպէս եւ ածանցմունք իւր) ἐπτά septem Միջինն ընդ վեց եւ ընդ ութ. երիւք պակաս ի տասնէ, կամ երկոքումբք աւելի քան զհինգ, կոյս թիւ կոչեցեալ, զի ի ներքոյ տասին սա միայն չծնանի կրկնութեամբ զայլ թիւ, եւ ոչ ծնանի յայլոց զուգից կամ ի քանորդական մասանց. եւ ըստ եբրայական ոճոյ դնի երբեմն փոխանակ բազմութեան. եօթը, օխտը. պ. հէֆթ. յն. էփթա՛. լտ. սէ՛փթէմ. սանս. սափթամ. ար. եբր. սէպ, զէպ.

ԵՕԹԱՆՔ ասին առանձին կոչմամբ՝ Ստեփաննոսեանք եօթն սարկաւագունք. Գծ. ՟իա. 8։ որպէս եւ Եօթն զօրութիւնք, այսինքն եօթնեքին գլխաւոր հրեշտակք, գաբրիէլ, միքայէլ, ռափայէլ, եւ այլն.( Յայտ. ՟ա. 4։ ՟գ. 1։ ՟դ. 5։ ՟ը. 2։ ՟ժե. 1։ ՟ժէ. 1։ ՟իա. 9։)


Եօթնամսեայ

adj.

of seven months.

· Calfa

NBHL (1)

Եօթնամսեայ ծնեալ մանկունքն՝ կատարեալ հանդիպին գոլ. (Լմբ. սղ.։)


Եօթնանշոյլ

cf. Եօթնալոյս.

· Calfa

NBHL (1)

Եօթնանշոյլ ճրագունք. (Նար. առաք.։)


Եօթնեակ, եկի

adj. s. septenary, seven;
week.

· Calfa

NBHL (1)

Զեօթնեակսն ըստ եօթնեկացն՝ որ ի մեզ հոգեկան շարժմունք՝ զգենուլ զհոգւոյն շնորհս, զոր եսայիասն թուէ. (Յհ. իմ. ատ.։)


Զազիր, զրաց

adj.

ugly, deformed, slovenly;
dirty, filthy, indecent, impure, lewd, obscene.

· Calfa

NBHL (1)

Զազիր զեռունք, կամ ճանճք, կամ գարշութիւն. (եւ այլն. Նար.։)


Գահաւորակ, աց

s.

throne;
palanquin;
high canopy;
gridiron.

· Calfa

NBHL (1)

Տիկնայք փափկասունք ... գրգեալք ... ի գահաւորակս. (Եղիշ. ՟Ը։)


Գահերէց, րիցու, րիցունք

s.

president, principal;
primate;
dean.

· Calfa

NBHL (1)

Գահերիցունք եւ առաջնորդք. (՟Ա. Եզր. ՟Ե. 63։)


Գաղտառու, աց

adj.

that takes by stealth, deceitful, malicious.

· Calfa

NBHL (2)

Շունք կատաղեալք եւ գաղտառուք, որոց վէրք ժանեաց դժուարակիր է ի բժկշկութիւն. (Ածազգ. ՟Գ։)

Շունք գաղտառուք թագուցանեն զնենգութիւն. (Շ. մտթ.։)


Գաղտնակուր

cf. Գաղտակեր.

· Calfa

NBHL (1)

Որդունք աղեաց գաղտնակուրք. (Նար. կթ։)


Երկ, ոց

s.

work, labour;
endeavour;
pain, trouble, toil;
—ս արկանել, to strive hard, to make an effort to, to tire one's self;
to endeavour, to try, cf. Ճգնեմ, cf. Վաստակեմ, cf. Ջանամ.

· Calfa

NBHL (2)

Ուստերք քո եւ դստերք՝ իմոյ որովայնի երկք եւ երկունք. (Յոբ. Բ. 9։)

Երկք եւ տաժանմունք. (Նար. Է։)


Երկակողմանի

adj.

having two sides;
two sided, reciprocal.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՐԿԱԿՈՂՄ մանաւանդ ԵՐԿԱԿՈՂՄԱՆԻ. Որոյ կամ ուր են երկու կողմանք, մասունք, հայեցուածք դէմ ընդդէմ.


Երկակողմ

cf. Երկակողմանի.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՐԿԱԿՈՂՄ մանաւանդ ԵՐԿԱԿՈՂՄԱՆԻ. Որոյ կամ ուր են երկու կողմանք, մասունք, հայեցուածք դէմ ընդդէմ.