historiographer, historian;
— մատեան, book of history.
· Calfa
Յոյնք էին պատմագիրքն։ Փերեկիդէս պատմագիր։ Հեղանիկոս պատմագիր. (եւ այլն։ Եւս. քր. ՟Ա. եւ ՟Բ. ստէպ։)
Զյունացն միայն յիշեցաք պատմագիրս։ Նմանագոյնք արդեօք եբրայեցւոյն պատմագրաց. (եւ այլն. Խոր. ՟Ա. ստէպ։)
Ջան յանձին կալեալ մտանել ի պատմագիր մատենիցս խորութիւն. (Ագաթ.։)
cf. Յաջողակ.
· Calfa
Աջողակ պատմագիր աջողակ զինուորութեանն. Յհ. կթ.։ Ի ձեռն աջողակ աջոյն յիսուսի. (Նար. խչ.։)
cf. Շարագրած.
· Calfa
σύγγραμμα, συγγραφή scriptura, opus եւ այլն. որ եւ ՇԱՐԱԳՐԱԾ, ՇԱՐԱԳՐԱԾՈՒԹԻՒՆ. Շարագրելն. մատենագրութիւն. գրուած. ճառ. շարադրութիւն, գիրք, պատմագիրք, եւ այլն.
writer, author, bibliographer;
book, writing;
cf. Մատենագրական;
ընտիր —, classic author;
յոռի —, sorry writer, scrawler, scribbler;
—ք, men of letters, the literati.
· Calfa
Բազում ազգաց լեալ մատենագիրխ, մեք զյունացն միայն յիշեցաք զպատմագիրս. (Խոր. ՟Ա. 2։)
συγγραφεύς conscriptor, auctor, historicus. Գրօղ մատենի (ըստ ամենայն առման). շարագիր կամ շարագրօղ դրեանց. պատմագիր. եւ Դպիր. գրիչ.
numeral, numerical;
date;
epoch;
era;
դնել զ—, to put the date, to date;
—աւ, dated;
ան-, undated;
—ն, arithmetic.
· Calfa
diligence, care, study, work;
զուր —, labour lost, labour in vain;
— դնել, տանել, յանձին ունել cf. Ջանամ.
· Calfa
Եւ մեր զայս ջան յանձին կալեալ՝ անկեալ ի վաճառականութիւն բանից։ Արդ ջան յանձին կտլեալ մտանել ի պատմագիր բանիցս խորութիւն. (Ագաթ.։)
historiographer, historian.
· Calfa
ἰστοριογράφος, ἰστορικός historiographus, historiarum scriptor, historicus. Գրօղ զվէպս. պատմագիր. վիպասան. քերթող պատմաբան.
romancer;
novelist;
cf. Վիպագործ.
· Calfa
Հին ոչ վիպասան, եւ ոչ պատմագիր կայ հռոմայեցւոց. (Եւս. քր. ՟Ա։)
woe, cry of pain or grief, lament, wail, moans;
disaster, calamity, misfortune;
— զ—իւ աղաղակել or ճիչել, to cry bitterly, to wail, to lament aloud, to deplore, to complain;
— կարդալ անձին, to create misfortunes for oneself;
արդարեւ —ի են արժանի, they are truly unhappy.
· Calfa
Իսկ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ՝ անուն տեղւոյ, պէսպէս մեկնի առ պատմագիրս։
woe ! alas ! oh ! ah !
— քեզ, woe to you!
— ինձ, — զիս, — զինեւ, woe is me ! how unhappy I am !
— — քաղաքդ մեծ ! woe ! woe to the great city !.
· Calfa
Իսկ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ՝ անուն տեղւոյ, պէսպէս մեկնի առ պատմագիրս։
writer, author, historian.
· Calfa
συγγραφεύς, νομικός scriptor, auctor, historicus. գրօղ զնախատիպն. մատենագիր. պատմագիր.
chief guardian of the harem, chief of the eunuchs, kislar agasi.
· Calfa
= Կառմուած է մարդ+պետ բառերից. այս մարդ բառով պէտք է հասկանալ իրանական մի առանձին ցեղ, որ Պարսկաստանից Հա-յաստան անցնելով, պարապում էր աւազա-կութեամբ։ Մարդերը յիշուած են Քսենոփո-նի ժամանակից, աւելի յետոյ Տիգրանի ժա-մանակ՝ իբրև առանձին կռւող ցեղ։ Յոյն և լատին պատմագիրները (Ստրաբոն, Պլու-տարքոս, Քսենոփոն, Տակիտոս) կոչում են սրանց Κάρδοι, *Ἀμορδοι, Mardi. Հայոց մէջ սրանց բնակած գաւառը կոչուեց Մար-դաստան, ժողովուրդը Մարդացիք, իսկ ի-րենց գլխաւորը (որ է Մարդոց ցեղապետը) անցնելով պալատական ներքինապետու-թեան պաշտօնին, մարդպետ բառն էլ դար-ձաւ հոմանիշ «ներքինապետ» բառին։