Definitions containing the research օղ : 5283 results

Ցորենաբաշխ, ից

adj.

wheat-distributing.

· Calfa

NBHL (1)

σιτόδοτος frumenti dator, largitor. Բաշխօղ ցորենոյ.


Ցորենաբեր

adj.

bearing or producing wheat.

· Calfa

NBHL (1)

σιτοφόρος frumentum ferens, et subvectans. Որ բերէ կամ բուսուցանէ զցորեան. Եւ Բերող կամ ունօղ յինքեան զցորեան.


Ցորենավաճառ, աց

s.

corn-merchant, corn-chandler;
seedsman.

· Calfa

NBHL (1)

σιτοπόλης, σιτοκάπηλος venditor frumenti, negotiator frumentarius, propola frumenti. Վաճառօղ կամ վաճառական ցորենոյ.


Ցուղ ականջաց

sn.

auricular tube or cavity.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ անյայտ՝ որպէս Ցնցուղ կամ ցօղ.


Ցուցակ, աց

adj. s. math.

showing, indicating;
indicator, sign, mark, token;
catalogue, index, table, list;
repertory;
Ritual;
hand, index;
coefficient;
— վաճառուց, inventory;
— մեռելոց, table of mortality;
— կերակրոց, bill of fare;
— արգելեալ գրոց, index ex-purgatorius, list of prohibited books.

· Calfa

NBHL (1)

որպէս լտ. index եւ indicium. յն. δείξις եւ այլն. Ցուցիչ կամ ցուցանօղ (իմն կամ ոք). յայտարար. նշանակ. օրինակ տարացոյց, ցոյցք. տեսիլ. կերպարան.


Ցուցական, ի, աց

adj. gr.

demonstrative, indicative;
— առնել, to demonstrate, to evince, to evidence, to prove, to show;
cf. Մատն;
— դերանուն, demonstrative pronoun

· Calfa

NBHL (2)

Ցուցական ձեւովն դնեն զասելն. այս Յիսուս այնչափ սքանչիցն հրաշագործօղ, այսպէս եկեսցէ դարձեալ. (Ոսկ. գծ.։)

δεικτικός ostensivus, demonstrativus ἑνδεικτικόν indicium. Ցուցանօղ իւիք օրինակաւ. մանաւանդ որպէս տեսակ նախատիպ. (յն. εἱδικός specialis, formalis. կամ ἱδέα species ) յայտնիչ. երեւեցուցիչ. ցուցակ.


Ցուցանեմ, ուցի

va.

to shew, to indicate, to designate, to point out;
to cause to be seen or known, to expose, to declare, to represent;
to demonstrate, to proof;
— զանձն թէ աստուած, to pretend to be a god.

· Calfa

NBHL (2)

Արդ հա՛րկ է ի պատճառս չարեացն գալ, եւ ցուցանել՝ թէ ուստի՛ լինին չարիքն։ Արքայութեան երկնից քաղաքացիս ցուցանէ զայսոսիկ, որք լսօղք ձայնի նորա լինիցին։ Ոչ ծածկեմք զանչափ մարդասիրութիւնդ, զոր առ մերս բնութիւն ցուցեր. (Եզնիկ.։ Աթ. ՟Ը։ Խոսր.։)

Առաջին զվկայիցն ցուցանէ բանս, եւ ապա զամենայն բարեպաշտաց։ Չէ բաւական ասէ փախչելն միայն ի չարեաց, այլեւ գործս բարեաց ցուցանել։ Ցուցէ՛ք ոչ լոկ ապաշխարութիւն, այլեւ պտղովն հանդերձ. (Շ. մտթ.։ Իսկ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 7. ցուցանելի ասի իբր ցունցանօղ։)


Ցուցիչ, չի, չաց

s. adj.

indicator;
cf. Ցուցական.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ցուցանէ ցուցանօղ. ցուցօղ. յայտնիչ.


Ցրիչ

adj. phys. opt.

cf. Ցրուիչ;
divergent;
diffusive;
dispersive.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ցրէ. ցրօղ. ցրուիչ.


Ցրուիչ

s. adj.

dispersor;
dispersing, dissipating.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ցրուէ. ցրուօղ. ցրիչ.


Ցրտաբանեմ, եցի

vn.

to jest or talk sillily or insipidly, to talk nonsense.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ փանդռնահարաց նմանեսցուք՝ հրճուեցուցանօղս եւեթ (ձայնս) ցրտաբանելով, զի գովեստ շահեսցուք, այլ զի զլսօղսն շահեսցուք. (Ոսկ. գծ.։)


Ցրտաշունչ

adj.

blowing cold, frosty, sharp, biting.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ցուրտ կամ ցրտագին շնչէ. պաղ փչօղ.


Ցցունազարդ

adj.

crested;
tufted, plumed.

· Calfa

NBHL (1)

Անդաստան ծաղկանց ցցունազարդ գեղգեղեալ (ոլորեալ՝) բազմագունակ երանգօք եւ յարազուրաճ առատացօղօվք. (Թէոդոր. կուս.։)


Ւիւթ

cf. Հիւթ.

· Calfa

NBHL (1)

Պօղոս ւիւթ մահու, եւ ւիւթ կենաց քրիստոսիւ. (Ճ. ՟Ա.։)


Փախուցիչ, չի, չաց

adj.

putting to flight.

· Calfa

NBHL (1)

Որ փախուցանէ. փախուցանօղ.


Փախստական, ի, աց

s. adj. fig.

fugitive, deserter, runaway;
fugitive, fleeing;
fleeting, transient;
— ծառայ, runaway slave;
— առնել, արկանել, հանել, վարել, տալ, to put to flight;
— լինել, գնալ, երթալ, դառնալ, անկանել, դիմել, to take to flight, to turn tail, to run away.

· Calfa

NBHL (1)

φυγάς (յորմէ լտ. fugax ). fugitivus, profugus. Փախուցեալն. որ փախչի. փախստեայ. փախչօղ.


Փակ, ոյ, ի

s. adj.

fastening, lock, padlock;
stick;
shut;
— արկանել, to lock, to padlock, to latch, to bolt, to shut.

· Calfa

NBHL (1)

Դրունս դնիցես, եւ փակս եւ նիգս արկանիցես։ Այսպէս արգելեալք ընդ փակով՝ թարգմանեցին զամենայն կտակարանս։ Շարեցան յիրար յիրար որպէս յոսւոյ հիւսեալ, եւ փակք ամենայն (այսինքն աղխք կամ օղք) զմի պայծառութիւն փայլեցին՝ յստակեալ ի հրոյ եւ ի ջրոյ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 12։ ՃՃ.։ Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)


Փակակալ, աց

s. mus.

turnkey, doorkeeper;
key-board, keys;
cf. Փակաղակ.

· Calfa

NBHL (1)

κλειδοῦχος claviger, clavicularius. Ունօղ զփականս դրան՝ իշխանութեամբ բանալոյ եւ փակելոյ, պետ բանալեաց. գլխաւոր դռնապան. եկեղեցպան. լուսարար. բալլիքի տէր, բացօղ գոցօղ.


Փակեղն, ղան

s.

turban;
head-dress, head-band, fillet, band;
hood, cowl;
cf. Վակաս, cf. Ուրար.

· Calfa

NBHL (1)

Այդուիկ փակեղամբդ պատեցէ՛ք զաչս դորա (Պօղոսի).. . Փակեղն՝ որ ունէր զկաթուած արեանն. (Ճ. ՟Բ.։)


Փակեմ, եցի

va.

to shut, to close;
to shut up, to enclose, to fence in, to bar;
to shut, to lock;
ի ներքս —, to shut up, to beset, to hem round, to encircle, to surround, to encompass;
— բանտի, to imprison, to put in jail;
— զբան, to conclude, to close, to end;
— ինչ յումեքէ, to prohibit, to forbid;
— զարգանդ (կնոջ), to procure sterility;
— զոք ի ձեռս ուրուք, to deliver up, to betray;
ի ներքս փակեալ, herein enclosed;
փակեալ էին ընդ իշխանութեամբ մահու, they were subject to death;
փառքն աստուծոյ զքեւ փակեսցին, may divine glory encompass you !
cf. Դուռն, cf. Յոյս.

· Calfa

NBHL (2)

Փակեաց ի մէնջ Պօղոս զհաւանելն հրեշտակի կամ մարդոյ (այսինքն արգել)։ Հասարակաց շնորհս ի մեծատունս փակեցաւ (այսինքն ամփոփեցաւ). (Լմբ. պտրգ.։)

Ասելովն՝ զերկին եւ զերկիր, ե՛ւ զամենայն ինչ որ ի նոսա՝ ի ներքս փակեաց։ Զորս ի մէջն փակեալ էին՝ եթօղ. (Կիւրղ. ծն.։)


Փաղակատարական, ի, աց

adj.

perfecting totally.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր Համակատարօղ. տիրապէս կատարիչ.


Փաղաղիչ

adj.

devouring, ravenous.

· Calfa

NBHL (1)

Լափօղ.


Փաղանուն

adj.

univocal;
synonymous;
s. pl. synonyma.

· Calfa

NBHL (1)

συνώνυμος, -ον synonymus, -um, nomen commune habens, idem significans . Բաղանուն. համանուն. անուանակից։ Ըստ փիլիսոփայից՝ Ունօղ զնոյն անուն նովին նշանկութեամբ. ձայն՝ միօրինակ նշանակիչ բազմաց ընդ նովին բանիւ.


Փաղաքշեմ, եցի

va.

to caress, to fondle, to coax, to wheedle, to cajole, to flatter, to fawn, to adulate.

· Calfa

NBHL (2)

Փաղաքշէր զՊօղոսիւ։ Մերձակայիցն փաղաքշողաց անսալով. (ՃՃ.։)

Դեղովք ամանոյ բերանոյս փաղաքշեալ թովեմ զպահեցօղսն առ իղձս կերակրոց եւ յղփութեանց. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)


Փաղաքուշ, քշի, քշաց

adj. s.

caressing, coaxing, wheedling;
flatterer, fawner, toadeater, adulator, smooth-tongued fellow, sycophant.

· Calfa

NBHL (1)

κόλαξ adulator, assentator. Արմատ Փաղաքշելոյ՝ իբր Փաղաքշօղ. մարդելոյզ. քաղցրաբան.


*Փայիկ

s.

footman.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ ռմկ. փէյիկ. այն է Ոտիւք՝ կամ հետի ընթացօղ սուրհանդակ.


Փայլածող

cf. Փայլածու.

· Calfa

NBHL (1)

Արուսեակ՝ զաստղիկ, եւ փայլածօղ՝ զհերմէս. (Փիլ. ՟ժ. բան.) (յն. եւս՝ լինի ա. եւ գ) στιλβός, -ή, -όν fulgidus, -a, -um;
fulgens.


Փայլակնատարած

adj.

gleaming flashes;
extending, diffused as a lightning flash.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն մեր ի խանձարուրս շարունակեցաւ վերարկօղն փայլակնատարած լուսոյն. (Զքր. կթ.։)


Փայլունակ

adj.

resplendent.

· Calfa

NBHL (1)

Փայլուն՝ իբր նուազական. փայլունիկ, փալփլունիկ. կամ Ունօղ զփայլ իմն.


Փայծաղոտ

adj.

splenetic, splenish.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զցաւ փայծաղան։ (Բժշկարան.։)


Փայտաբեր, ից

adj. s.

producing wood;
wood-carrier.

· Calfa

NBHL (1)

ξυλοφόρος lignifer, calo. Որ շալակեալ բերէ զփայտ. փայտակիր. փատ բերօղ, կրօղ.


Փայտակոտոր, ից

s.

wood-cutter.

· Calfa

NBHL (1)

ξυλοκόπος lignorum caesor, lignarius, lignator. Կոտորիչ փայտից. փայտահար. հատիչ ծառոց, եւ պատառօղ զարդէն հատեալս. փատ կտրօղ, կստրօղ.


Փայտահատ

cf. Փայտահար.

· Calfa

NBHL (2)

Հատանօղ զփայտ. որպէս մարդ փայտակոտոր.

Ետու նոցա փայտահատս եւ բրիչս։ Մանգաղն տայ զինքն ի հնձօղն կամ փայտահատ ի հիւսն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Ա։ Լմբ. սղ.։)


Փապար, աց

s. adj.

crevice, rift, cleft;
cave, cavity, hollow, hole;
hollow.

· Calfa

NBHL (1)

Սողնոցն զխօշիւն միայն զմարդոյն առեալ, է որ ի ծակս, է՛ որ ի սորս, է՛ որ ընդ փապարս երկրի մտեալ ղօղեն. (Եզնիկ.։)


Փառաբանակից, կցի, կցաց

adj.

praising with another;
glorified together.

· Calfa

NBHL (1)

(իբր ներգ) συνδοξόλογος, συνδοξάζων conglorificans. Ի միասին փառաբանօղ. ձայնակից ի փառաբանել զԱստուած. երգակից. սինդօքսա՛զօն.


Փառաբանիչ, չի, չաց

adj.

praising, glorifying.

· Calfa

NBHL (1)

δοξολόγος concelebrans, laudator, glorificans. Որ փառաբանէ. փառաբանօղ. փառաբան. օրհնաբանիչ.


Փառաբաստութիւն, ութեան

s.

happiness.

· Calfa

NBHL (1)

Զնորակերտն ժառանգեցից փառաբաստութիւն.. . Զրկեցայ յառաջնակն փառաբաստութեանց։ Յոյս խնդացուցանօղ, անհոգ փառաբաստութիւն, եւ բարձրայօնակ ամրութիւն. (Պիտ.։ Գր. տղ. թղթ.։)


Փառազարդ, ից

adj.

adorned with glory, glorious.

· Calfa

NBHL (1)

Փառօք զարդարեալ. ունօղ զզարդ փառաւոր. փառացի. պանծալի. մեծապանծ. շքեղ.


Փառախնդիր, դրի, դրաց

adj.

seeking for glory, ambitious, vainglorious.

· Calfa

NBHL (1)

Խնդրօղ անձին զփառս յաշխարհի. փառասէր. փառամոլ. սնափառ. եւ Սնափառական.


Փառաւոր, աց

adj.

glorious, illustrious;
— առնել, to pay honours to, to glorify, to praise, to celebrate, to extol;
— լինել, to be glorious, glorified, honoured, extolled.

· Calfa

NBHL (1)

ἕνδοξος gloriosus, honoratus, inclytus, nobilis. Ունօղ զփառս՝ զներքին կամ զարտաքին. փառացի. պանծալի. մեծանուն. հռչակաւոր. ճոխ. պատուական. ազնուական. իշխանաւոր. յարգելի. գովելի, փառաւորեալ. փառազարդ. հոյակապ (անձն կամ իր).


Փառաւորիչ, չի, չաց

adj.

glorifying.

· Calfa

NBHL (2)

Զփառաւորէն. (փառաւորօղ.)

δοξάζων glorificans, glorificator. Որ փառաւորէն. փառաւորօղ.


Փաստասէր

adj.

cavilling, litigious, querulous, contentious.

· Calfa

NBHL (1)

φιλαίτιος querulus, contentiosus. Պատճառախնդիր, սիրօղ պատճառաց եւ պատճառանաց. քրթմնջօղ. մահանա՝ վեսիլէ փնտռօղ.


Փաստբանական, ի, աց

adj. gr.

blamable;
causal.

· Calfa

NBHL (1)

Պետրոս ճանաչօղ տեառն ե՛ւ յուրաստ փաստբանական. (այսինքն եւ յուրանալ անդ պատճառանօք, կամ ի մեղադրելի ուրացութեան). (Ճ. ՟Ա.։)


Փարատեմ, եցի

va. vn.

to dissipate, to disperse, to scatter, to remove, to drive away, to destroy, to take away;
to be dissipated, dispelled, removed, to vanish;
— զհոգս, to charm away, to beguile care.

· Calfa

NBHL (1)

Գազանս անծանոթս, կամ հրաշունչս՝ փորոտօղս (կամ փորատողս, կամ փորատօղս ) գոռութեան. (Իմ. ՟Ժ՟Ա. 19։)


Փարատիչ, չի, չաց

adj.

dissipating, taking away, dispelling, removing.

· Calfa

NBHL (1)

ՓԱՐԱՏԵՑՈՒՑԻՉ ՓԱՐԱՏԻՉ. Որ փարատեցուցանէ. փարատօղ.


Փարելի, լւոյ, լեաց

adj. s.

affecting, moving, touching;
amiable, dear;
offscum, offscouring, cf. Ջնջան;
— առնել, ասել, to conjure, to beseech, to entreat, to beg, to supplicate.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛, աղաչեմ, եւ փարելի ասեմ, մի՛ վայրապար խաբեսցուք զանձինս։ Այլ աղաչեմ, եւ փարելի ասեմ։ Զքեզ փարելի առնեմք՝ արգահատօղ լինել, եւ մի՛ սաստիկ առ յանցաւորսն երեւել. (Ոսկ. եփես. ՟Դ. եւ Ոսկ. մ. ՟Ա. 11։ ՟Բ. 14։)


Փութաւոր

adj.

diligent, careful, attentive, heedful.

· Calfa

NBHL (2)

σπουδαῖος . cf. ՍՊՈՒԴԷՔ. Ունօղ զփոյթ - փոյթեռանդն. ճգնազգեաց.

Ո՛վ քահանայ պատերազմօղ եւ փութաւոր եւ զրահավոր. (ՃՃ.։)


Փութկոտ

adj.

very diligent, active, quick, speedy, prompt.

· Calfa

NBHL (1)

Վաղվաղկոտ. արտորացօղ.


Փուռն, փռան

s.

oven;
bake-house;
kiln;
ծակ փռան, kiln-hole;
— հացագործի, baking-oven;
— խորովածոյ, Dutch oven;
— հասարակաց, common, parish oven;
— խոհակերոցի, kitchen-range;
— խնայողական, economical stove, soup-kitchen;
— կղմինտրի, brick-kiln;
— կրելի, portable oven;
portable air furnace;
ի — or փռան, in the oven;
ջեռուցանել զ—, to heat the oven, to charge, to fill;
արկանել ի —ն, to put in the oven;
cf. Թի.

· Calfa

NBHL (1)

Եկն ի տուն հացագործին.. . առեալ զսա՝ ձգեսցես ի ջեռեալ այն փուռն. . . ի ցօղ փոխեցաւ բոց փռանն. . . Հանեալ զմանուկն ի փռանէն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ե։)


Փուք, փքոց

s. fig.

breath, wind;
intestinal gas, fart, wind, flatulency, windiness;
swelling, puffiness;
turgidness, bombast;
— հպարտութեան, gust or fit of pride;
անձայն —, noiseless fart, fizzle, foist;
—ս արձակել, հանել —ս, to fart, to let a fart, to break wind;
(անձայն) to fizzle, to foist;
— արձակող, farter;
fizzler, foister.

· Calfa

NBHL (1)

Փուքս արձակէր (արդաղոն կատակօղ)։ Հանէր փուքսմեծամեծս, եւ միոյ միոյ ասէր, այս քեզ ա՛պողոն, այս քեզ փե՛ստոն. (Հ. կիլիկ.։)