like, similar, resembling, approaching;
equal, conformable, analogous;
v. imp. — է, it suits, it is proper, fit or becoming;
it seems, it appears;
ամենեւին — է նմա, he is as like him as can be;
— զ—ն սիրէ, like loves like;
similarly, in the same manner, alike, such.
· Calfa
Աշակերտն քո աշակերտ ծերոյ էր, եւ նորա եդաք զնմանն իւր։ Նոքա ոչ էին նման աղօթից ծերոյն (այս ինքն նմանօղ)։ Նման իմաստութեան քո՝ զոր ունիս յաստուծոյ, յորդորեա՛ զնա. (Վրք. հց. ՟Թ. ՟Ժ՟Ա։)
adj. adv. cf. Նման.
· Calfa
Նմանագոյն ձայնիւ եւ երջանիկն Պօղոս վկայէ։ Անկանել երկրորդ անգամ ընդ նմանագոյն թշուառութեամբք։ Օրինակս ինչ նմանագոյնս առաջի դնէ. (Պիտ.։ Նիւս. կուս.։ Սարգ. յկ. ՟Ե։)
imitating the human voice.
· Calfa
μιμηλός, -λή imitator, -trix. Որ խօսի նման այլոց. ձեւացուցանօղ զխօսս այլոց. միմոս.
subject to the same feeling or passions.
· Calfa
ὀμοιοπαθής similis adfectinis. Ունօղ զնոյն կիրս. եւ Կրօղ զնմանութիւն. համանման.
cf. Նման;
imitating, following.
· Calfa
ὀμοῖος similis, consimilis μιμητής imitator. բայիւ ὀμοιόω, μιμέομαι adsimilo, imitor. Կցորդ նմանութեան. համանման. հաւասար. եւ Հետեւօղ.
cf. Նմանեցուցանեմ;
cf. Նմանիմ.
· Calfa
Գեղեցկաձայն նմանօղս ի ներքս մուծանելով. (անդ։)
to be alike, similar, to resemble, to approach, to be equal with;
to imitate, to follow, to tread in the steps of;
նմանեալ մարդկան, in the human form;
նմանի՛, it suits;
it is very probable;
— եթէ, it seems, it appears.
· Calfa
imitator;
— լինել, to imitate, to follow, to endeavour to resemble;
to copy, to ape, to mimic.
· Calfa
ՆՄԱՆՈՂԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. Որպէս Նմանօղ լինել։
similarity, resemblance, conformity, analogy;
assimilation;
comparison;
uniformity, equality;
imitation;
likeness, image, effigy;
figure, type, form;
parable, example;
ըստ նմանութեան, ի —, in imitation of, after the fashion of;
ըստ նմին նմանութեան, in like manner, likewise;
cf. Բերեմ.
· Calfa
ԲԵՐԵԼ ԶՆՄԱՆՈՒԹԻՒՆ. Նմանօղ լինել. հետեւել.
cf. Նոյնօրինակ.
· Calfa
Ձգեցին յինքեանս սուրբքն զսուրբն ... վկայքն զնմանօրինակն։ Վերապատուեցէ՛ք սիրօղք՝ զնմանօրինակն. (Սկեւռ. լմբ.։)
to lull, to put to sleep, to lay down, to put to bed;
— զկին ոք ի լանջս ուրուք, to marry, to join in wedlock;
— զկոյս, to deflower;
— զոք ի քուն յաւիտենից, to slay, to kill.
· Calfa
Հսկօղքն՝ որ ի քնէածիցն հայհոյէին, զնոսա ննջեցուցին ի քուն յաւիտենից. (Ճ. ՟Գ.։ Կամ Եփր. քն. եւ Եփր. արթն.։)
character, letter;
register, archives;
secretary;
cipher;
signature, paraph, flourish;
—ք, alphabet;
elements, rudiments;
—ք եգիպտականք, hieroglyphs.
· Calfa
ՆՇԱՆԱԳԻՐ. Նշանագրօղն, եւ նշանագրեալն. որպէս Դպիր կամ նօտար համառօտագիր եւ երագագիր, եւ գրուած նորին.
Գրէ (գրօղն կտակի) ի նոյնն զիւր նշանագիրն. (Մխ. դտ.։)
to work or perform miracles.
· Calfa
Ի քարոզելն եւ ի նշանագործելն Պօղոսի՝ կացուցին կոյր մի առաջի նորա, զի լուսաւորեսցէ. (Հ. հոկտ. ՟Դ.։)
sign-observer, soothsayer, augur, aruspex.
· Calfa
τερατοσκόπος prodigiorum inspector, sive interpres, divinator e portentis, haruspex, hariolus. որ եւ ՆՇԱՆԱԴԻՏՈՂ. (գրի եւ Նշանագէտ) Հրաշագէտ. կիւսահմայ. դիտօղ եւ մեկնիչ նշանաց. ըղձապատում. հաւահմայ. մեռելահմայ.
sign, mark;
signal, indication, character, expression, proof;
symbol;
emblem;
label, ticket;
sign, miracle, prodigy;
scepter;
sign-post;
flag, colours, ensign;
— հրոյ, smoke;
flame;
փողք —աց, signal trumpet, bugle;
— դատապարտութեան, judgment, sentence, condemnation;
սուրբ —ք, Sacred Elements;
— հաւատոյ, symbol or formula of faith, Creed;
—ք ախտից, symptoms;
կանգնել յաղթութեան —, to raise a trophy, a monument of victory.
· Calfa
σημεῖον signum. կամ ա. σημαντικός significativus, index. Նշան. որպէս նպատակ կամ նշաւակ երեւելի, եւ որպէս օրինակ յայտարարօղ իրիք դիտելւոյ. յիշելիք. նշանակիչ. նիշան, նիշանէ.
symbolically, allegorically, mystically.
· Calfa
Նաշնակաբար ցօղն բանն է աստուածային։ Եգիպտոսի թագաւորն, որ է նշանակաբար միտք մարմնական։ Զտեսակն մտաց՝ զոր նշանակաբար երկին կոչեաց, եւ զտեսակն զգայութեան՝ զոր նշանակաբար երկիր անուանեաց. (Փիլ. ստէպ։)
significative, expressive;
symbolic;
characteristic.
· Calfa
σημναντικός significativus, indicativus, significans, indicans. Որ ինչ կարէ նշանակել զիմն. (ձայն կամ նշան ինչ) նշանակօղ. յայտարարօղ.
cf. Նշանակաբար.
· Calfa
Կերակրիչ եւ արբուցանօղ՝ զհոգեւորացն նշանակաւ ասի. (Սարկ. քհ.։)
significative.
· Calfa
σημαντικός significativus. Որ նշանակէ զիմն. նշանակօղ. նշանակ.
ensign, ensignor standard-bearer.
· Calfa
σημειοφόρος signifer. Կրօղ զնշան, զդրօշ. դրօշակիր. նշանաբարձ. նշանատար. պայրագտար.
signed, marked with a sign;
special, signal, famous, remarkable, notable;
symbolic, mystical;
ensign-bearing;
նաւ մի —աւ դիոսկորացւոց, a ship bearing the sign of Castor and Pollux.
· Calfa
ἑπίσημος, εὕσημος, παράσημος, -ον signatus եւ insignis. Ունօղ յինքեան զնշան ինչ որոշիչ յայլոց. նշանակեալ նշանաւ իւիք. որոշեալ. երեւելի. յայտնի.
goat-faced.
· Calfa
τραγοειδής hircinam formam habens. Ունօղ զդէմս նոխազի. որ է ի կերպարանս այծեաց.
between the teeth;
muttering;
murmuringly.
· Calfa
Խառն ընդ շնչոյ. թոյլ եւ նուազ շնչմամբ. բերանով եւ ոչ ի սրտէ. կէս բերնէ, անսիրտ, խժլտացօղ ձայնով.
respiring, breathing, living, animal;
carnal, sensual, gross;
spiritual;
— գործիք, wind instruments.
· Calfa
ψυχικός ad animum vel animam pertinens, animalis, vivens, vitalis, sensibilis, carnalis, indulgens carni ἑμπνέον inspirans, respirans, animale ἕμψυχος, ἑμψυχούμενος animatus, anima praeditus πνευματικός spiritualis. cf. ՇՆՉԱԿԱՆ՝ ըստ ամենայն առման. որպէս Ունօղ զշունչ զգայական կամ անբանական. զգայուն. կենդանի, բանաւոր կամ անբան. մարմնեղէն, եւ մարմնասէր.
to breathe, to respire, to puff;
to blow;
to inspire;
to exhale, to emit;
— զօդ, to breathe, to take breath, to respire;
զհուր —, to send forth or emit fire, to break into a volcanic eruption;
— չարախօսութիւն, to whisper in the ears, to accuse in secret;
շնչեսցեն հողմք, let the winds blow;
let the storm rage;
շնչէ հողմն ուժգին, the wind blows hard;
շնչեաց հողմն աջողակ, a fair or favourable wind arose.
· Calfa
Եթէ հողմ շնչէր (կամ հնչէր)։ Շնչեսցեն հողմք։ Ե՛կ հարաւ, շնչեա՛ ի պարտէզ իմ։ Ի շնչել հարաւոյն։ Իբրեւ զհողմ որ ցօղագին շնչիցէ։ Ոգի տեառն շնչեաց ի նա։ Շնչեաց ի նոսա, եւ ցամաքեցան.եւ այլն։
cavillous, captious, sophistical.
· Calfa
Որսօղ շնչոյ. գերօղ զոգի. պատիր.
tale-bearer, tell-tale, backbiter, informer, slanderer;
tale-bearing, slanderous.
· Calfa
Շոգմոգք, չարախօսք։ Տրտնջօղք եւ շոգմոգք. (Հռ. ՟Ա. 30։ Յուդ. 16։)
Որ ի գազանաց չարաչար խածանէ. ի վայրենեաց օձ եւ ինձ, եւ յընտանեաց շոգմոգք եւ զրպարտօղք. (Պիտառ.։)
ψίθυρος, μεμψίμοιρος mussitans, susurro, murmurans, querulus. (իբր Շոգւով բերանոյ իւրոյ մսգիչ լսելեաց. կամ ի կրկնութենէ Շոգ կամ մոգ բառիդ) Շշնջօղ բանսարկու. հծծօղ քսու. փասքուս. քոմսս. բամբասասէր. տրտնջօղ. եւ Բամբասական.
beamy, radiant, shining, effulgent, luminous, brilliant, sparkling, splendid.
· Calfa
Ունօղ եւ արձակօղ զշող լուսոյ. ճառագայթարձակ. լուսանշոյլ.
flattering, adulating, cajoling, wheedling;
adulator, flatterer, cajoler.
· Calfa
κόλαξ adulator, blandus. որ գրի եւ ՇՂՈՄԱՐԱՐ, ՇՂՈՒՄԱՐԱՐ, ՇՂՈՂՄԱՐԱՐ. Որ շողոմս առնէ. շողոքորթ. ողոքիչ. հրապուրիչ (անձն կամ բան կամ գործ) մարդահաճոյ. մարդելոյզ. քծնօղ. աղուիսաբարոյ.
giddy-pated, wandering.
· Calfa
Բառ պ. շուրիտէ, շուրիզէ. այսինքն Խելաշուրջ, եւ թափառական. խելքը ծուռ եկած, հովարտայի պէս ծուռ եկօղ, պաշըպօղ.
breath, puff;
wind, breeze;
respiration;
spirit, soul, life;
"միով շնչով, unanimously, with one accord;
— կլանել, առնուլ, to breathe, to take breath, to recover one's breath, to respire, cf. Ոգի առնուլ;
to repose, to rest, to take a little breath or respite;
— առնուլ լիաբերան, to breathe freely;
to draw a long breath;
հատանիլ շնչոյ, to lose breath;
ի վախճանին հասանել, to be near to one's last breath;
ի մի — կլանել, to swallow in one gulp, at a draught;
ամենայն — կենդանի, all that has life;
every living soul;
ց— վախճանին, to one's last gasp;
մինչեւ ի վերջին —ն, to the last moment;
ի յետին —ն հասեալ է, he is at his last breath, in the pangs of death;
ցյետին — կենաց իմոց, to the last moment of my life;
— վախճանին չեւ էր հասեալ, he had not yet yielded his last breath;
ընդ վախճանել շնչոյն, while expiring;
ի — հողմոյ գեղածփեալ, at the mercy of the winds;
cf. Ընդ աղօտ;
cf. Ժահահոտ."
· Calfa
πνοή, πνεῦμα flatus, halitus, spiramen, spiritus. Ներքին օդ կամ հողմ թոքոց կենդանւոյ՝ ընդ ունչս եւ ընդ բերանն փչեալ ջերմագին, եւ արտաքուստ կլեալն ցօղագին. սիւք. մեղմ օդ. տուրեւառ շնչոյ. եւ Շնչումն. փչումն. սունչ.
cf. Շուտախօս.
· Calfa
Որ շոյտ խօսի. արագախօս. շուտ շուտ խօսօղ, լփըռտացօղ։ (Կոչ. ՟Ժ՟Զ։)
quick, swift, hurried, precipitous.
· Calfa
Շոյտ եւ փութացօղ. վաղվաղկոտ. արագաշարժ. արտորացօղ. եվեթլէյիճի, չիւսթ, չափըգ.
round, circular;
in a circle, circularly, round about;
ելանելի —, winding-stairs, spiral-staircase.
· Calfa
Եւ երկուս օղս ոսկիս սուրբս արասցես ընդ շուրջանակաւ պսակի նորա յերկոցունց կողմանց. (Ել. ՟Լ. 4։)
cf. Շուրջ;
round about;
in a circle, circularly;
circumjacent;
circumflex.
· Calfa
Յաղթօղ եղեալ ամենայն շուրջանակի ազգաց. (Ասող. ՟Գ. 43։)
shadow, shade;
veil, head-cover;
honour, respect, consideration;
splendour, brilliancy, lustre, glory, magnificence;
pomp, parade;
protection;
— եւ ձեւք, ceremonial, etiquette;
— դնել, to honour, to pay honour, to respect, to consider, to compliment, to pay court to, to court;
զամենայն — եւ զպատիւ ունել, to give all the respect and honour due;
ի շքի եւ ի պատուի ունել, to hold in respect;
զանձն ծանր եւ ի շքի ունել, to be rave or serious;
— առնուլ, to be honoured or glorified;
շքով, with honour, gloriously, magnificently, pompously.
· Calfa
ՇՈՒՔ. Քօղ. ծածկոյթ գլխոյ կամ երեսաց. գլխաշուք. կամ հովանի այլաբանական, ստուեր նմանութեան.
spendthrift;
prodigal, lavish, wasteful, extravagant, profuse;
licentious, lewd, dissolute;
—ք, licentiousness, lewdness, debauch.
· Calfa
ἁκόλαστος, ἁκράσιος intemperans, incontinens, lascivus, impudicus. իբր Շռայլեալ. զեղխ. վատնիչ. շւայտոտ. անառակ. անժուժկալ. մսխօղ, ցոփ
diligence, haste, hurry, promptitude, urgency;
urgent, pressing;
— տագնապի, too great haste, hurry, great urgency, hasty eagerness, precipitation;
constraint, imperious or urgent obligation;
pain, anguish, affliction, trouble;
—, — —, առ —, —աւ, hastily, in haste, expeditiously, speedily, diligently;
— տագնապաւ, with all possible speed or despatch, in a hurry, precipitately, post-haste;
առանց —ոյ, without hurry;
— տագնապի հասուցանել, ի վերայ դնել or ի վերայ հասուցանել, to urge, to press, to force, to compel, to oblige, to constrain;
to grieve, to pain, to agonize, to harass;
— քան զասելն, no sooner said than done.
· Calfa
ἁνάγκη, σπουδή necessitas urgens, augor, festinatio եւ այլն. (լծ. հյ. շութափ. ստէպ, ճեպ. եւ Շոյտ ափ յափոյ. պ. շիթապ թ. շաբըգ ). Ստիպումն հարկեցուցիչ. հարկ ստիպօղ. խուճապ. ճեպումն, աճապարումն. վաղվաղումն. փոյթ. որ եւ ՇՏԱՊ ՏԱԳՆԱՊԻ. վարանք. շփոթ. աղմուկ. վտանգ. տառապանք.
warehouse-keeper, store-keeper;
butler;
cellarman;
the Supreme Master.
· Calfa
Շտեմարանապետն շնորհաց հոգւոյն, որ իմաստութեամբ մատակարարէր յընդունօղս զբանն աստուածային. (Պրոկղ. յոսկ.։)
Ոչ գոլով կարկատօղ ցանկի, կամ եթէ շտեմարանապետ կտակարանացն աստուծոյ. (Մագ. ՟Ի՟Ա։)
speaking periphrastically.
· Calfa
Որ յեղաշրջէ զբանս. խուսափօղ ի բանից կամ բանիւ.
wandering, strolling, itinerant, prowling, vagabond;
turn, circumvolution;
circumference, periphery;
հազար ամաց —ս անցուցանել զինքեամբ, to live for a thousand years.
· Calfa
περιΐων, περιοδικός errans, ambulans, certo orbe recurrens, periodicus. Որ շրջագայի. շրջօղ. շրջաբերական. շրջանաւոր. թափառական. ժուռ՝ ման եկօղ
circumscriptive.
· Calfa
περιγραπτικός, περιγραφικός circumscriptivus եւ այլն. Պհարագրօղ. բովանդակիչ. եւ Ներշրջանական. եւ Կանոնափակ.