philologist.
· Calfa
λογοφιλής, φιλιλόγος eloquentiae, vel litterarum studiosus, litteratus, doctus Սիրօղ բանից. ուսումնասէր. իմաստասէր. գրագէտ. բանակրկիտ. եւ Իմաստակ.
poet;
յոռի or զձուձ —, poetaster, rhymer.
· Calfa
ποιητής poeta, vates Ստեղծաբան. բանահիւս. մանաւանդ քերթող. եւ յն. ձայնիւ, պուետէս, պուետիկոս. (այսինքն արարօղ, կերտօղ՝ իմա՛ տաղաչափական բանից).
poet;
writer, composer;
complaisant, obedient;
delegate, deputy.
· Calfa
Արարօղ բանից, որպէս բանաստեղծ. քերթող. ποιητής poeta
that has much provision, well provided with necessary things.
· Calfa
Ներսէս տօնօղ տօնից տէրունականաց ... բազմահամբար պատրաստութեամբ ըստ իմանալի մտաց փայլման. (Սկեւռ. լմբ.։)
that amasses, collects many things.
· Calfa
Որ զբազում ինչ հաւաքէ. շատ ժողվօղ.
that has many tracks or ways.
· Calfa
Եւ Որ գնայ ընդ այլ եւ այլ հետս, կամ ընդ շաւիղս աննմանս այլոց. շատ ճամբով քալօղ.
that has many windings or ways.
· Calfa
Որ ստէպ հոլովի, եւ շրջան առնու ընդ բազում վայրս. շատ պտըտօղ, մենծ պտուտ ունեցօղ.
that has much sound;
that has several sounds, very sonorous;
polyacoustic.
· Calfa
Որ պէսպէս հնչէ. բազմաձայն, կամ ղօղանջօղ, շաղփաղփ.
that has several sounds, that speaks several languages, resounding;
in various voices.
· Calfa
πολύφωνος multisonus որպէս Մեծաձայն. քաջահնչօղ. ձանը զօրաւոր՝ սաստիկ.
powerful, strong;
numerous, much, in several manners.
· Calfa
Իմաստուն խորհրդով բազմաձեռն զօրութեան յաղթէ։ Խոհականագոյն իմաստութեամբ բազմաձեռն կարէ հերքօղ լինել զօրութեան. (Պիտ.։)
that has many joints;
false;
Piecemeal.
· Calfa
ԲԱԶՄԱՅՕԴ. ա. որպէս Ստայօղ, պաճուճեալ. ...
that has many significations, equivocal, ambiguous;
that has many marks.
· Calfa
ԲԱԶՄԱՆՇԱՆ ԲԱԶՄԱՆՇԱՆԱԿ. πολύσιμος multa significans Որ ինչ ունի զբազում նշանակութիւն. շատ բան ցցնօղ.
cf. Բազմանշան.
· Calfa
ԲԱԶՄԱՆՇԱՆ ԲԱԶՄԱՆՇԱՆԱԿ. πολύσιμος multa significans Որ ինչ ունի զբազում նշանակութիւն. շատ բան ցցնօղ.
that has many names.
· Calfa
πολυώνυμος mlta nomina habens, multorum nominum Որոյ բազում են անուանք. այլ եւ այլ անուամբք կոչեցեալ. շատ կերպ անուն ունեցօղ.
that does many favours, that gives bountifully;
that abounds in favours.
· Calfa
Որ բազում ինչ շնորհէ. բազմապարգեւ. շատ պախշիշ տւօղ.
ԲԱԶՄԱՇՆՈՐՀ. Բազում շնորհօք ճոխացեալ. շնորհալի. պէսպէս շնորհաց ընդունօղ կամ պարունակիչ.
very wicked.
· Calfa
κάκιστος, κακοήθης pessimus, malignus Բազում չարեաց առիթ կամ գործօղ. կարի յոյժ չար. լի չարեօք. շատ գէշ. չարիքը շատ, չարին չարը.
that has suffered much.
· Calfa
πολυπαθής multis malis vexatus, multa passus Բազմօք չարչարեալ. բազում չարչարանս յանձնառօղ.
immense, vasty.
· Calfa
Մեծ ըստ քանակին, կամ ըստ տարածութեան, եւ ըստ թուոյ. եւ Ունօղ զնմանութիւն բազում գրուաց.
furnished with many eyes.
· Calfa
πολυοφθάλματος, πολύομμα, -ατος pluribus oculis praeditus Բազում աչս ունօղ. լի աչօք.
that deceives much, very cunning.
· Calfa
Յոքնապատիր. լի պատրանօք. բազմախաբ. խաբեբայ յոյժ. խիստ խաբօղ.
that relates many things, polyhistor.
· Calfa
πολύϊστωρ polyhistor Բազմապատում. բազում վէպս գրող, կամ ճառօղ զբազում իրաց, մատենագիրն՝ եւ մատենագրութիւն իւր.
much wounded, that has many sores.
· Calfa
Պօղոս՝ մարդն վիրաւոր, եւ բազմավիրաց բժշկօղն. (Ճ. ՟Գ.։)
cf. Բազմասխալ.
· Calfa
Բազում իրօք վրիպեալ կամ վրիպական. բազմասխալ. շատ սխալօղ, սխալական.
that has many fine sculptures;
well engraved;
well worked.
· Calfa
γραφικός insculptus, γραφικώτερος optime excavatus Ունօղ զբազում քանդակս ճարտարահիւսս պանծալի յօրինուածով, իբր փորագրութեամբ.
scrutinizing, very inquisitive.
· Calfa
ԲԱԶՄԱՔՆԻՆ. Գրի եւ ԲԱԶՄԱՔՆՆԻՆ. ա. πολυπράγμων curiosus եւ բայիւ πολυπραγμονέω curiose perscrutor Բազմախոյզ. հետաքնին, հետաքրքիր. շատ պըրպտօղ.
of several colours, variegated.
· Calfa
ԲԱԶՄԵՐԱՆԳ կամ ԲԱԶՄԵՐԱՆԿ. πολυχρώματος multicolor Ունօղ զբազում երանգս. բազմագունակ. գունակ. գունզգուն.
very wise, learned, skilful, scientific.
· Calfa
πολυμαθής eruditus, doctus Քաջ ուսեալ. յոյժ գիտուն. աղէկ սորված, մեծ կարդացօղ.
"several, diverse, much, thick, great, large, full, abundant, copious, numerous, considerable, frequent, very, too much, excessive;
ոչ —, but little, not much;
— անգամ, բազմիցս, several times, often, frequently, cf. Յոլով անգամ, cf. Շատ անգամ;
— ինչ պէտք են, it is necessary much trouble, many things;
յետ ոչ — աւուրց, in few days;
ի բազմաց հետէ, a long time ago;
—ք, many people;
—ք ի մարդականէ, the most part of men;
"
—ս, — ինչ, much, too much;
— ինչ գոչել ծովու, roaring of the waves;
—ս չարչարիլ, to suffer much;
ընդ — ժամանակս, for a longtime.
· Calfa
Զի բազում այն է, որ ի բարի մարդկանէ չարք լինին։ Եւ բազում այն է՝ որ արդ առաջոյ պատրաստեալ եմք։ Բազում այն է, ուր յաղթօղ գտեալ եմք, եւ ոչ յաղթեալ. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Է։)
salver.
· Calfa
Ունօղ զբաժակ կամ կրօղ, թէ՛ մատռուակն, եւ եթէ ափսեայն՝ յորոյ վերայ եդեալ իցեն բաժակք.
divisible.
· Calfa
Կամ διαιρετικός divisivus Բաժանողական. որոշիչ. զատօղ.
distributer;
divisor.
· Calfa
μεριστής divisor, partitor Որ առնէ բաժինս ժառանգաց. մէրասը բաժնօղ.
cf. Արեւագալ.
· Calfa
Յամենայն երկրի ընդ արեւածայրս ցօղ անկանի. (Եզնիկ.)
Ընդ արեւածայրս արկանէ ցօղ մանրացօղ ի ժամանակս ամարայնոյ. (վեցօր. ՟Զ։) (Շիր.։)
who worships the sun.
· Calfa
Արեգակնապաշտ. որ պաշտէ զարեւ իբրեւ զԱստուած. երկրպագու արեգական. արեւ պաշտօղ.
oriental, eastern;
հողմն —, east-wind;
երկիր, կողմն —, East, eastern region.
· Calfa
ԱՐԵՒԵԼԵԱ ՑՕՂ. Ցօղ իջեալ ընդ արեւագալն կամ մօտ յելս արեւու.
Բազմազան անուշահոտ բուսակօք զարդարէի ի ձեռն արեւելեան ցօղոյ. (Պիտ.։)
s. pl. East;
sun rise;
eastern regions, the orientals;
դարձուցանել յարեւելս, to set towards the East;
կորուսանել, շփոթել զարեւելս, to turn from the East.
· Calfa
Իսկ քաղցր է ամենայն մարդկան արեւելք. (Նեղոս.) իմա՛ զծագումն արեւու, կամ զկողմն արեւելից ըստ որում ծագօղ արեւու։ Սովին նմանութեամբ ասի Սուրբ կոյսն.
ungrateful.
· Calfa
(որպէս թէ Արեւասուտ) ἁγνώμον ingratus Ապաշնորհ. որ ոչ ճանաչէ զերախտիս կենաց եւ այլոց բարեաց, կամ դաւաճան կենաց. անմիտ, անճանաչօղ, ապերախտ.
watchful, that does not sleep;
alert, lively, vigilant, diligent, careful;
— կալ, to watch, cf. Տքնել, cf. Հսկել, cf. Սկել, cf. Արթնանալ, cf. Զարթնուլ;
քուն ընդ —ս լինիմ, to doze, to drowse, to be half asleep.
· Calfa
(յորմէ եւ ԶՈՒԱՐԹՈՒՆ. որպէս թէ յարոյթ, նյսինքն յարութիւն ունօղ, յարուցեալ ի քնոյ) γρηγωρέων (յորմէ Գրիգոր) ἁύπνος, ἅγρυπνος vigil, pervigil Անքուն. տքուն. հսկօղ. աննինջ. աննիրհ. լուրջ. զարթուն.
worthy, proper, suitable, fit;
cheap;
dignity;
right, equity, justice;
—է, it suits, it befits, it is necessary;
ոչ է —, it is not just, necessary, convenient;
— համարել, to judge worthy;
to deign;
ոչ — համարիլ, to disdain, to judge unworthy;
— ինչ էր, was it necessary ? — եւ իրաւ է, it is just to, fit;
յարժանս ou — տալ կաճառել՝ գնել, to give, to sell, to buy cheap or cheaply.
· Calfa
Պօղոս ըստ իւրում արժանին առնու զնոյն, եւ ստեփաննոս ըստ իւրում. (Լմբ. սղ.։)
ἅξιος, ἁξία estimabilis, valor իբր Արժօղ. եւ արժեալ. եւ Արժէք. եւ Դիւրագին. ռմկ. աժան.
justly demanded;
that demands worthily.
· Calfa
Ըստ արժանւոյն հայցօղ կամ հայցեալ. ուստի եւ Ընդունելութեան արժանի.
that deserves, worthy, just, meritorious.
· Calfa
κατήκων, προσήκον. conveniens, congruus եւ այլն. Դիպօղ. դիպան, օրինաւոր. պատշաճաւոր. վայելչական. բարեյարմար. իրաւացի. արդար. կարեւոր. միւնասիպ. ույկուն. ճայիզ. հագգ. եօլլու.
bloody, bloodthirsty, sanguinary, cruel, that delights in shedding human blood;
that loves blood.
· Calfa
ԱՐԻՒՆԱԽԱՆՁ կամ ԱՐԻՒՆԱԽԱՆԾ. Խանձեալ մոլեալ ի հեղումն եւ յարբումն արեան. արուն ծծօղ՝ խմօղ, արունկզակ.
adj. s. sanguinary;
murderous, bloodshedder.
· Calfa
Որ հանէ զարիւն յանձնէ՝ կամ յայլոց՝ վիրաւորելով, սպանանելով. արուն հանօղ.
cf. Արիւնահան.
· Calfa
ἑκχέων αἶμα sanguinm fundens, ἁνήρ αἶματων vir sanguinum Որ հեղու զարիւն մարդոյ յանիրաւի. մարդասպան. որպէս յն. հեղօղ զարիւն. (Եզեկ. ՟Ժ՟Զ 38։ ՟Ժ՟Ը 10։) եւ որպէս Այր արեանց. (Սղ. ՟Ե 7։ ՟Ի՟Ե 9։ ՟Ծ՟Դ 24։ ՟Ծ՟Ը 3։)
that loves blood, sanguinary.
· Calfa
Սիրօղ արեան այսինքն արիւնհեղութեան, այր արեանց.
blood-sucking, bloody, sanguinary, bloodthirsty.
· Calfa
Ըմպօղ արեան. արիւնահեղ. որպէս գազան, եւ գազանաբարոյ. արուն խմօղ, արունկզակ.
to bleed.
· Calfa
Ծառայից չարաց վասն ի զրկօղսն յարենալ. (Սիր. ՟Խ՟Բ 6.) ըստ յն. գրելի է, զկողսն արիւնել։
silvery, having the colour of silver.
· Calfa
Ունօղ զգոյն արծաթոյ. որ եւ ԱՐԾԱԹԱԳՈՒՆԵԱՆ.