towel.
Մի՛ ստանար ենքեր, եւ մի՛ կախեր զգօտւոյ քո. (Վրք. հց. ձ։)
suffragan, companion of a bishop.
συνεπίσκοπος coepiscopus Պաշտօնակից եպիսկոպոսի, որպէս այլ եպիսկոպոս կամ քորեպիսկոպոս.
arrival, approach, accession.
(Արթնութիւն եւ քուն) տեղի տան գալստեանց երկոքին միմեանց. (Նիւս. կազմ.։)
successor;
vicar.
Գերակայ գնդին՝ գլուխ ընտրեալ հօտին, գահակալ քոյին, պետրոս հրաշալին. (Գանձ.։)
cf. Գահաւանդակ.
ԳԱՀԱՒԱՆԴ մանաւանդ ԳԱՀԱՒԱՆԴԱԿ κρημνός praecipitium, λοφία cacumen ( ի սուրբ գիրս ՝ իտաբիրիոն. որ է ըստ եբր. թաբոր լեառն, եւ κάρταλλος որ եւ կողով սրածայր՝ որպէս դարան եւ թակարդ քուաւոր)։ Բարձրաւանդակ տեղի. գահ. դար. ծայրք եւ սարք կամ դարաւանդք լերանց. ուչուրում, վարդա.
cap, height, ele vation, precipice, very high and steep place.
ԳԱՀԱՒԱՆԴ մանաւանդ ԳԱՀԱՒԱՆԴԱԿ κρημνός praecipitium, λοφία cacumen ( ի սուրբ գիրս ՝ իտաբիրիոն. որ է ըստ եբր. թաբոր լեառն, եւ κάρταλλος որ եւ կողով սրածայր՝ որպէս դարան եւ թակարդ քուաւոր)։ Բարձրաւանդակ տեղի. գահ. դար. ծայրք եւ սարք կամ դարաւանդք լերանց. ուչուրում, վարդա.
throne;
palanquin;
high canopy;
gridiron.
φορεῖον (եբր. աֆիրէցօն) κλιντήρ ferculum, lectica, lectum, sella, thronus, thalamus Գահոյք արքունի կամ իշխանական, իբրեւ հանգստարան եւ նստարան. որպէս աթոռ մեծ, մահճակալ հովանաւոր, եւ դեսպակ կամ պատգարակ. թախտ, սօքքա կամ ճիպինլիք, եւ թախտիրէվան.
throne;
high canopy, arm-chair;
state-bed, palanquin.
θρόνος thronus Գահ, իբր Աթոռ արքունի, իշխանական, եպիսկոպոսական, եւս առաւել աստուածական. թախտ, մէսնէտ, կեահ.
Մտանիցեն (գորտք) ... ի գահոյս քո. (Ել. ՟Ը. 3։)
monks rhubarb.
Եկեր սուր զուռս քո. ըստ այլոյ թարգմանութեան, զգաղձն ասէ. զի զայլս վնասէ. (Մխ. երեմ.։)
oyster;
mother-of-pearl.
Գաղտակուրս սուրս՝ որ լինին ի ծովու, արկանէին ի ներքոյ նոցա. (Եւս. պտմ. ՟Դ. 15։)
that docs, that works in secret.
Յայտնի են առաջի քո ամենայն գաղտնագործք. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)
secret, occult, hidden, impenetrable;
furtive, stolen.
Ծածկեալ ընդ գաղտնեօք. գաղտնի եւ ծածուկ. թաքուն յոյժ.
that speaks or whispers in secret, informer.
ԳԱՂՏՆԱՇՇՈՒՆՋ կամ ԳԱՂՏՆԱՇՇՈՒՆՉ. Գաղտ շշնջօղ. քրթմնջօղ. փասքուս. ծածուկ փսփսացօղ.
secret, oecult, latent, hidden;
stolen, furtive;
clandestine
ἁπόκρυφος, κρυπτός, κρυφίος, κρυφαῖος Occultus, secretus, absconditus, latens, reconditus Ծածուկ. թաքուն. ղօղեալ. անյայտ. կիզլէ, սագլը, սըր, գալ.
secretly.
Գողացան որդիքն քո գաղտուկ ի քէն. (Եփր. թագ.։)
cf. Գայթագղիմ.
to scandalize, to supplant;
to stumble, to trip.
Եթէ ակն քո կամ ձեռն քո գայթագղեցուցանէ զքեզ։ Մի գայթագղեցուսցուք զնոսա։ Որ ոք գայթագղեցուցանէ զմի ի փոքրկանցս յայսցանէ. (Մտթ. եւ այլն։)
cf. Գայթագղեմ.
Եթէ ակն քո կամ ձեռն քո գայթագղեցուցանէ զքեզ։ Մի գայթագղեցուսցուք զնոսա։ Որ ոք գայթագղեցուցանէ զմի ի փոքրկանցս յայսցանէ. (Մտթ. եւ այլն։)
lance.
Ձգեա զձեռն քո գայիսոնաւդ ... եւ ձգեաց յեսու զգայիսոնն եւ զձեռս իւր ի վերայ քաղաքին. (Յես. ՟Ը. 18. 26։)
wolf's cub
Այ գայլակորիւն, յիշեցեր զբարս քո. (Մամիկ.։)
hop.
ԳԱՅԼ ԽՈՏ. Խոտ վնասակար որպէս զգաղձն. որ ի Բժշկարանի կոչի Այգու գալն. ըստ արաբ. քշուշ, քշուդ, աքշուս. եւ ըստ Մենինքսեայ, քուսքուդա։
bastinado, blows with a stick, whip, lash, whipping;
scourge, chastisement, punishment;
— հարկանել, to cudgel, to strike with a stick, to whip;
— ըմպել, to receive a bastinade, beating, blows, to be beaten with a stick or whip.
Լքուցանող է ճանապարհորդին՝ կապանք (շղթայից). զի գան յերկաթոյն առնու՝ որչափ եւ քայլէ. (Կլիմաք.։)
much cudgeled, punished, chastised;
— առնել, to give a heavy blow with a stick, to strike with a stick;
— լինել, to be struck with a stick.
Գանալից հարուածովք, կամ քըքովք. (Լաստ. ՟Ժ՟Զ։ Ղեւոնդ. ՟Բ։)
abdomen, bowel.
Դնէր ի ներքոյ զսուրն հանդէպ գանձակին. (Պտմ. աղեքս.։)
treasure, treasury;
casket, chest, box (where in money is put).
Լցին զգանձատուն քո ոսկւով. (Ճ. ՟Բ.։)
cf. Գանձատուն.
Յիշողական պելացս՝ գանձարան միշտ ազդմանց քոց լիցի. (Մխ. աղօթ.։)
to treasure up, to hoard, to amass treasures;
to lay up in a trunk;
to pocket.
Գանձել զարծաթ եւ զոսկի. անձանց զչարիս. ուղղոց զփրկուի։ Գանձես անձին քում բարկութիւն։ Գանձի արդարոց՝ մեծութիւն ամբարշտաց։ Գանձս բարիս գանձեսցես քեզ յաւուրն կենաց քոց։ Մի գանձէք ձեզ գանձս յերկրի։ Ոչ պարտին որդիք հարց գանձել, այլ հարք որդւոց։ Իբրեւ զհուր գանձեցէք աւուրցն յետնոց։ Եւ այժմ երկինք եւ երկիր նովին բանիւ գանձեալ են, հրոյ պահեալք, եւ այլն։
lamb-skin.
Որ գան առ ձեզ ի հանդերձս գառնենիս, եւ ի ներքոյ են գայլք յափշտակօղք. (Եփր. համաբ.։ եւ Լաստ. ՟Ի՟Բ։)
execrable, ugly, deformed, slovenly;
exerementitious;
impure;
unchaste, smutty, obscene, lewd.
βδελυκτός, ἑβδελύγμενος Abominabilis, foedus Խորշելի. զզուելի. զազիր. տգեղ. խիղծ. աղտեղի. գանէլու, գէշ. փիս, մէքրուհ, մէնքուր.
Գարշ գոյուիք անմաքուր զեռնոցն ապականողաց. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)
execrable, abominable, detestable;
deformed, ugly, frightful, slovenly, dirty, filthy, fetid, loathsome, bad, base, infamous.
Գարշելի է եգիպտացւոց ամենայն հովիւ խաշանց։ Եթէ զոհիցեմք զգարշելիս եգիպտացւոցդ առաջի նոցա, քարկոծ առնեն զմեզ։ Գարշելի է տեառն այ քում։ Եւ մի տանիցես զգարշելին (այսինքն զկուռս) ի տուն քո։ Աստարտայ գարշելւոյ սիդոնացւոց, եւ մեղքոմայ գարշելոյ որդւոցն ամոնայ. (եբր. դից կամ չայ. եւ այլն։)
stick;
rod, switch, whip;
wand;
cudgel;
crook;
flail;
bar;
sprig, shoot;
twig;
stock, lineage;
— իշխանութեան, sceptre;
— եպիսկոպոսական, crosier.
Գաւազան իշխանութեան եգիպտացւոց։ Փոքու գաւազանի ցեղի իսրայէլի։ Ըստ իշխանութեանց ձերոց եւ գաւազանաց ձերոց։ Եբեր նմա գաւազան թագաւորութեան. եւ այլն։
croup.
Յետին կողմն գրաստու եւ ամենայն չորքոտանեաց, ուստի տգին (լտ. գաւտա) բուսանի. սաղրը, քեֆէլ, քէֆլէլ.
governor of a province, prefect;
agent, manager;
— միմանձանց, provincial.
Եթէ որբոց գաւառապետն վախճանիցի, զայլ ոք կարգել՝ ներքոյ աւուրց տասանց ... Մինչեւ հաստատիցեն զմանկանցն գաւառապետսն. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)
vestibule, court, forecourt, porch, portico, —, — ոչխանրաց, sheepfold, sheepcote;
— եկեղեցւոյ, parvise.
Գաւիթ տանն արքունի։ Գաւիթ թագաւորին։ Կոխել զգաւիթս իմ մի յաճախէք։ Նստէր արտաքոյ ի գաւթին։ Գաւիթ քահանայապետին։ Զգաւիթն՝ որ արտաքոյ տաճարին.եւ այլն։
Հելլենացի փիլիսոփայիցն կարծիք (վասն աշխարհի) արտաքոյ է մերս գաւթաց։ Այս կորուսանէ զանձն իշխանականն, եւ արտաքոյ է գաւթացս մերոց. (Լմբ. ժղ.։)
slit, rent, stain, mark
ԳԵԶ որ եւ ԳԵԶՈՒԹԻՒՆ. Խզումն. գզումն. պատառուած. նշան ճեղքուածոյ. cf. ԳԷԶ. (լծ. թ. քէսմեք, քէթ եթմէք, որ է հատանել)
cf. Գեզ.
ԳԵԶ որ եւ ԳԵԶՈՒԹԻՒՆ. Խզումն. գզումն. պատառուած. նշան ճեղքուածոյ. cf. ԳԷԶ. (լծ. թ. քէսմեք, քէթ եթմէք, որ է հատանել)
very handsome.
Իբր Գեղեցկագոյնս. աւելի աղուոր, տեսքով.
to ornament, to embellish.
Իննամսեայ ժամանակաւ գեղազարդեալ ի քում հոգենկար արգանդիդ. (Թէոդոր. ի կոյսն.։)
glorious, graceful, charming, superb, excellent.
Գեղապանծ եղեր ի գեղ քո. (Եզեկ. ՟Ժ՟Զ. 15.) իմա, պանծանօք վստահեցար։
dart, javelin, lance, halberd;
— արձակել, to dart, to lance, to throw a dart.
Ո՞ւր գեղեարդն քո արքայ։ Ձգեաց սաւուղ զգեղեարդն դաւթայ։ Եփր. (համաբ.։)
to embellish, to adorn with good colour.
Ի քոյդ նշան գեղերփնեալ զուղէշ սիգնոնի. (Նար. խչ.։)
handsome, pretty, genteel, gallant, agreeable, smiling, graceful, cheerful;
polite, becoming, proper, decent, light, elegant, happy, good;
—, —ս, — իմն, well, very well, prettily, politely, decently;
bravely, excellently, gallantly;
— դպրութիւնք, fine letters.
καλός, -λή, -λόν pulcher, -chra, -chrum;
formosus, καλλίον, κάλλιστος pulchrior, pulcherrimus, ὠραῖος tempestivus, speciosus, decorus, venustus Գեղաւոր. գեղանի. գեղաղէշ. չքնաղ. բարետեսիլ. համեմատ մասամբք՝ հանդերձ լաւութեամբ գունոյ. եւ լայնաբար՝ Վայելուչ, վայելչական, հաճոյական, լաւ, ընտիր. ազնիւ, անոյշ, ախորժելի, գովելի, զարմանալի, քաջ, եւ այլն. աղուոր, սիրուն, աղէկ, ըռինտ, աղէկուկ, տեսքով.
Դարձո՛ զակնդ քո ի կնոջէ գեղեցկէ. (Սիր. ՟Թ. 8։)
Կարի քաջ գեղեցիկ եպիմարքոս ասէ, եւ այլն. (Փիլ. լին.։)
of fine form.
Երթալ ի հօտն, այսինքն յընտանիս եւ ի մաքուրս ի գեղեցկաձեւս, զոր զարդարեն առաջատութիւնս. (Փիլ. լին.։)
to become handsome.
Գեղեցկացան անապատք մաքուր կուսութեամբ. (Շար.։)
that has a fine situation.
Ոյր նիստ եւ դիրքն է գեղեցիկ. լայննիստ. աղուոր նստուածքով կամ դրքով.
who loves the beautiful, who admires fine things.
Գեղեցկասիրաց գրողաց ի միտս՝ առ անուշահոտ եւ թաքուն գեղեցկութիւնին հայեացք, եւ անխոտոր տեսութիւն. (Դիոն. եկեղ.։)
having a good aspect, well looking, handsome, graceful, agreeable.
ԳԵՂԵՑԿԱՏԵՍ եւ ԳԵՂԵՑԿԱՏԵՍԱԿ ԳԵՂԵՑԿԱՏԵՍԻԼ. καλλήμορφος formosus Գեղեցիկ տեսանելով. վայելչագեղ. գեղեցկակերպ. աղուոր կամ սիրուն տեսքով.
cf. Գեղեցկատես.
ԳԵՂԵՑԿԱՏԵՍ եւ ԳԵՂԵՑԿԱՏԵՍԱԿ ԳԵՂԵՑԿԱՏԵՍԻԼ. καλλήμορφος formosus Գեղեցիկ տեսանելով. վայելչագեղ. գեղեցկակերպ. աղուոր կամ սիրուն տեսքով.
yew;
cartilage, kernel, gland;
cf. Գեղձումն.
Նուազին եւ մանկունք ի մարսն փափաքեալք. այսպէս եւ մաքուր հոգին առ աստուած, որոյ հետեւի արտօսրն, գեղձքն, առփումնն. (Լմբ. սղ.։)
woolly, hairy.
Իբրեւ զորոջ անարատ ... ասրաբոյս եւ ստեւագիսակ գեղմնաբարձ մաքուր պատարագ. (Նար. կուս.։)
burgomaster, major of a village.
Գեղջաւագ՝ որ յաղագս արքունի հարկաց զդուռն եկեղեցւոյ փակել տայ. (Կանոն.։)