Definitions containing the research չ : 10000 results

Գարշիմ, եցայ

vn.

to abhor, to abominate, to detest, to hate.

· Calfa

NBHL (4)

Եմուտ յարգանդ կուսին, եւ ոչ գարշեցաւ. վասն զի ինքն է սրբիչ ամենայնի. (Ագաթ.։)

Ամենաթագաւորն ոչ գարշի զմեզ մշակել. (Լմբ. ժղ.։)

Պղծեալ գարշեցեալ իբրեւ գաւառի եւ քաղաքի եւ գնդի մատնիչ եւ դահիճ. (՟Բ. Մակ. ՟Ե. 8։)

Ո՞վ ոք զազրացաւ, եւ ոչ ամաչեաց. ո՞վ ոք գարշեցաւ, եւ ոչ պատկառեաց։ Որպէս զգարշեցեալ, որպէս զխոտան գտեալ։ Խորտիկ խանգարեալ, ճաշակ գարշեցեալ. (Նար.։)


Գարշութիւն, ութեան

s.

abomination, detestation, horrour, execration;
ugliness, deformity, the act of growing ugly;
dirt, filth, ordure, stain, nastiness, filthiness.

· Calfa

NBHL (1)

Յամենայն գարշութեանց։ Ըստ գարշութեան ազգացն։ Եղեալ իցէ գարշութիւն ի ձեզ։ Իւրեանց գարշութեամբքն տանջեցեր։ Ի գարշութիւն համարեցաք նմա։ Ոչ գտան իրք գարշութեան ի նմա.եւ այլն։


Գաւազանաձեւ

adj.

in the form of a rod.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ է ի ձեւ եւ ի նմանութիւն գաւազանի.


Գաւազանեմ, եցի

va.

to beat with a stick, to whip, to cudgel.

· Calfa

NBHL (1)

Նախ գաւազանել ըստ օրինաց ... եւ յետ այսր ի խաչ հանիցեն. (ՃՃ.։)


Գաւառակալ, ի, աց

s.

cf. Գաւառապետ.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ընդ ձեռամբ ունի զգաւառ ինչ. կուսակալ. ոստիկան. այան, վէլի, միասէլլիմ.


Գաւառական, ի, աց

adj.

provincial;
native.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ դուք գաւառականք էք բնակչացս՝ որք ի միջի մերում. (Յես. ՟Թ. 22։)

ἑγχώριος, αὐτοχθόνος Indigena Սեպհական գաւառի. գաւառային. մանաւանդ Բնակիչ գաւառին. որ եւ ասի ԲՈՒՆ ԳԱՒԱՌԱԿԱՆ, ԲՆԱԿ. երկրցի. վիլայէթլի, եէրլն.


Գաւառապետ, ի, աց

s.

governor of a province, prefect;
agent, manager;
— միմանձանց, provincial.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ որբոց գաւառապետն վախճանիցի, զայլ ոք կարգել՝ ներքոյ աւուրց տասանց ... Մինչեւ հաստատիցեն զմանկանցն գաւառապետսն. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Գաւառապետութիւն, ութեան

s.

dignity of a provincial;
prefecture;
— վանորէից, provincialship.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչեւ հնգից ամաց հասանելով գաւառապետութենէն։ Ամենայն գաւառապետութենէն, եւ որբոցն փոյթ արասցեն օրինապահք. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Ա։)


Գեդդուր

cf. Հէն.

· Calfa

NBHL (1)

γεδδούρ Բառ եբր. կետուր, կետօտ (իբր դարանակալ, պարառօղ, եւ այլն) Հէն. յելուզակ. հարկանօղ. ասպատակաւոր. մեկնակազէն. չէթեճի, քէսիճի, ղատտէր.


Գեզ

s.

slit, rent, stain, mark

· Calfa

NBHL (2)

Բուռն հարկանել զորձաքար վիմաց ձեռօք, ուր ոչ գոյր գեզութիւն, եւ ճեղքել ըստ կամաց մեծ եւ փոքր. (Խոր. ՟Բ. 7։)

Իբրեւ զմարգարիտս պատուականս, որ ոչ ունի գեզութիւն բաժանման իւրոյ ճաճանչաւոր լուսոյն. (Ագաթ.։)


Գեզութիւն, ութեան

s.

cf. Գեզ.

· Calfa

NBHL (2)

Բուռն հարկանել զորձաքար վիմաց ձեռօք, ուր ոչ գոյր գեզութիւն, եւ ճեղքել ըստ կամաց մեծ եւ փոքր. (Խոր. ՟Բ. 7։)

Իբրեւ զմարգարիտս պատուականս, որ ոչ ունի գեզութիւն բաժանման իւրոյ ճաճանչաւոր լուսոյն. (Ագաթ.։)


Գել, գելք

s. adj.

cf. Գելարան;
tight, stiff;
intwined, twisted.

· Calfa

NBHL (2)

Նոյն ընդ Գայլ. իբր Գելարան. գելոց. քէլէփչէ, կերկի.

Այր չափ հասակաւ, հեր գանգուր, կարթք գելք, ծաւի. (Ճ. Գ.։)


Գելարան, աց

s.

an instrument of torture, press, gag, torture, fetters.

· Calfa

NBHL (2)

Չարչարանաց, գելարանաց եւ հարուածոց։ Գանից եւ գելարանաց, եւ կապանաց, եւ խոշտանգանաց. (Յհ. կթ.։)

ԳԵԼԱՐԱՆ որ եւ ԳԵԼՈՑ. իբր στρεβλωτής Tortura, eculeus եւ corum եւ այլն. Պրկոց, ոլորան. գործի եւ մեքենայ պրկիչ, եւ ոլորմամբ ճնշիչ եւ ճմլիչ. որպէս կոճղ, մամուլ, փոկ, լար, եւ այլ տունջանարան երկաթի կամ փայտեղէն. իսքէնճէ, շիքենճէ.


Գելում, ելի, ելայ

va.

to tighten. fo press, to close;
to wring, to distress.

· Calfa

NBHL (1)

Սրով գելուլ զպարանոց. (որպէս ՟Թ. չէլմէք). (Արծր. ՟Ե. 6։)


Գեղագրեմ, եցի

va.

to paint, to adorn;
to write beautifully.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղագրեցին ի զարդս պայծառս զքրիստոնէիցս եկեղեցի. (Նար. խչ.։)


Գեղազան

adj.

handsome, charming, polite, pretty, genteel, graceful.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԵՂԱԶԱՆ ԳԵՂԱԶԱՆԱԿ. Գեղեցիկ որակաւ, զանազանութեամբ. պայծառ. վայելուչ. եւ Վայելչութիւն.


Գեղազարդ

adj.

well adorned, polite, pretty, spruce.

· Calfa

NBHL (2)

զարդարեալ գեղով. վայելչազարդ. պաճուճեալ. չքնաղ. շքեղ.

Այ գեղազարդ մարմին աստուծոյ՝ անշնչացար որպէս մեռելոյ. (Գանձ.։)


Գեղազարդեմ, եցի

va.

to ornament, to embellish.

· Calfa

NBHL (1)

Պսակապաճոյճ գեղազարդելոց։ Ընդ նմին պատկանութեան գեղազարդեցին. (Նար. ՟Լ՟Ե. եւ Նար. խչ.։)


Գեղազարդութիւն, ութեան

s.

embellishment.

· Calfa

NBHL (3)

Զարդ գեղոյ. գեղեցկութիւն զարդուց եւ կարգեաց. չքնաղութիւն. պայծառութիւն. վայելչութիւն.

Բարձրանալ ի փառս գերապայծառս պանծալի եւ վայելուչ գեղազարդութեան. (Անան. եկեղ։)

Ընդ ամենայն տիեզերս հնչեցուցանելով զգեղազարդութիւնս նորա. (Ճ. ՟Ա.։)


Գեղաղէշ

adj.

pretty, genteel, charming.

· Calfa

NBHL (4)

ԳԵՂԱՂԷՇ որ գրի եւ ԳԵՂԵՂԷՇ. Գեղեցիկ յոյժ. գեղափայլ. պայծառ. կայտառ. վայելչագեղ. չքնաղ. աղուոր, աղուորիկ, սիրուն, պինտ աղեկ. տիլպէր, կիւզէլ, լադիֆ.

Աչս գեղաղէշս, այտս փայլեալս. (Ոսկ. մրգր. ՟Բ։)

Գեղաղէշ երեսս ունիմ, եւ կամ ընչաւէտ եմ. (Կանոն.։)

Գեղաղէշ եւ վայելուչ դիտաւորութիւն (տեսք թռչնոց). (Պիտ.։)


Գեղայօրէն

cf. Գեղապաճոյճ.

· Calfa

NBHL (1)

Հարսնապաճոյճ պանծանօք պճնել գեղայօրէն սուրբ վայելչութեամբ. (Նար. ՟Զ՟Գ։)


Գեղանի

cf. Գեղեցիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղաւոր. գեղեցիկ. գեղաղէշ. չքնաղ. կիւզէլ, տիլպէր


Գեղապանծ

adj.

glorious, graceful, charming, superb, excellent.

· Calfa

NBHL (3)

Գեղապանծ հարսն, կամ մայր, կամ թագուհի. (Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։ Ճ. ՟Ժ.։)

ԳԵՂԱՊԱՆԾ որ գրի եւ ԳԵՂԱՊԱՆՁ. Գեղեցիկ եւ պանծալի գեղով. չքնաղ. գեղաղէշ.

Գեղապանձ վայելչութիւն, կամ զարդ, կամ գեղ. (Ագաթ.։ Շար.։ Վրք. հց.։ Ճ. ՟Ա.։)


Գեղապատշաճ

adj.

becoming, well made, pretty, graceful.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցկայարմար. վայելչագեղ. բարեյօդ.


Գեղապարեմ, եցի

vn.

to dance prettily;
to advance excellently.

· Calfa

NBHL (3)

Գեղապարել ընդ նմա սրոբէագոչ ձայնիւ. (Ճ. ՟Ա.։)

Պանդուխտ է իմաստակութիւն, եւ ի ձեռն ներշրջանակացն գեղապարէ։ Ի ներշրջանական խրատն բազում ինչ գեղապարիցէ այր առաքինի։ Որք ուղիղ խղատուք գեղապարեցին. (Փիլ. լին. ՟Գ. եւ ՟Դ։ Զգեղապարելն ուսեալ ներշրջանակացն. Յհ. իմ. ատ.։)

եւ չ. χοραγέω, χοραγέομαι chorum duco, et in quocunque genere abundo, praeditus sum aliqua facultate Գեղեցիկ պարու հրճուիլ եւ նուագել.


Գեղապարութիւն, ութեան

s.

dance or agreeable movement of the feet.

· Calfa

NBHL (2)

Պարել զքաղցրահնչիւն գեղապարութիւնն. (Լմբ. սղ.։)

Գեղապարութիւն նոցա (զուարթնոց) եւ ամենայն ձայնիցն հնչմունք ... է զաստուած օրհնել. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։)


Գեղարդն, դեանց, դանց

s.

dart, javelin, lance, halberd;
— արձակել, to dart, to lance, to throw a dart.

· Calfa

NBHL (3)

Սուսեր եւ գեղարդն։ Սրով գեղարդեամբ, կամ գեղարդեամբք։ Նորոց գեղազարչեանց (կամ դանց)։ Գեղարդեամբս. զգեղարդունս. եւ այլն։

Ո՛չ ի գեղարդանց վիրաւորելով, եւ ո՛չ ի նիզակաց։ (Պիտ.) (յորոց մին մեծ կարծի, եւ միւսն փոքր)։ Անսովոր է գրութիւնս.

δόρη, λόγχη hasta, lancea, κοντός contus, σειρομάστης lanceola, jaculi genus Արդն (գեղեցիկ կամ գելիչ). նիզակ. տէգ. աշտեայ. սուին. գայիսոն.


Գեղարդնախոց

adj.

broken or opened by a lance.

· Calfa

NBHL (1)

Ճիռն օրհնութեան, զոր ճմլեցին ի վերայ խաչին գեղարդնապատառ չարչարանօք. (Ճ. ՟Գ.։)


Գեղարդնաւոր

s.

lancer.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ զշաւուղ գեղարդնաւոր կոչէ. (Կիւրղ. թագ.։)


Գեղաւոր, աց

adj. s.

handsome, graceful, pretty, charming;
dancer.

· Calfa

NBHL (1)

Տգեղագոյնքն իբրեւ զգեղաւորս երեւէին սքանչելիք, եւ գեղաւորք՝ ըստ ժամանակին առ հասարակ դիւցազնացեալք։ Գեղաւոր կուսից համեմատ. (Խոր. ՟Ա. 23։ ՟Բ. 39։)


Գեղգեղանք, նաց

s.

modulation, melody, trill, shake, quaver.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ԳԵՂԳԵՂՈՒՄՆ. μελῳδία melodia Խաղ ձայնից երգոց. եղանակ. բեկբեկումն կամ ոլորք հնչման. քաղցրաձայնութիւն. մեղեդի.


Գեղերեսեմ, եցի

vn.

to polish;
to paint, to plaster;
to paint one's self.

· Calfa

NBHL (1)

Փորագրեցին, գեղերեսեցին ... արձան պատմաբանական. (Նար. խչ.։)


Գեղերփնեմ, եցի

va.

to embellish, to adorn with good colour.

· Calfa

NBHL (2)

ԳԵՂԵՐՓՆԵԼ. Գեղեցիկ երփնիւ կամ գունով զարդարել. վայելուչ նկարել, ներկել.

Ի քոյդ նշան գեղերփնեալ զուղէշ սիգնոնի. (Նար. խչ.։)


Գեղեցիկ, ցկի, ցկաց

adj. adv.

handsome, pretty, genteel, gallant, agreeable, smiling, graceful, cheerful;
polite, becoming, proper, decent, light, elegant, happy, good;
—, —ս, — իմն, well, very well, prettily, politely, decently;
bravely, excellently, gallantly;
— դպրութիւնք, fine letters.

· Calfa

NBHL (3)

Օրիորդին գեղեցկի։ Իսկ գեղեցկումն մասին երկրի։ Ի ձեռն գեղեցիկ խնդրոյս։ Գեղեցիկ մտածութեամբ։ Գեղեցիկ եւ չափաւոր մոլութեամբ. (Խոր.։)

ԳԵՂԵՑԻԿ. մ. καλῶς bene optime Գեղեցկաբար. վայելչապէս. բարւոք. ի դէպ. քաջ.

καλός, -λή, -λόν pulcher, -chra, -chrum;
formosus, καλλίον, κάλλιστος pulchrior, pulcherrimus, ὠραῖος tempestivus, speciosus, decorus, venustus Գեղաւոր. գեղանի. գեղաղէշ. չքնաղ. բարետեսիլ. համեմատ մասամբք՝ հանդերձ լաւութեամբ գունոյ. եւ լայնաբար՝ Վայելուչ, վայելչական, հաճոյական, լաւ, ընտիր. ազնիւ, անոյշ, ախորժելի, գովելի, զարմանալի, քաջ, եւ այլն. աղուոր, սիրուն, աղէկ, ըռինտ, աղէկուկ, տեսքով.


Գեղեցկաբան

adj.

well spoken, eloquent, fluent.

· Calfa

NBHL (1)

Վայելչաբան. պերճախօս.


Գեղեցկաբանութիւն, ութեան

s.

fine speaking, eloquence, elegance of expression.

· Calfa

NBHL (3)

Վայելչաբանութիւն. պերճախօսութիւն. ոճ զարդարուն, ողորկ.

Զպատմութիւնս սրբոց հարեւանցի պատմեցի, եւ ոչ գեղեցկաբանութեամբ. (Սոկր.։)

Ձեւ մերոյ (յոյն) լեզուոյ ոչ հանդիպի յարմարութեան եբրայական գեղեցկաբանութեան. (Նիւս. երգ.։)


Գեղեցկագեղ

adj.

very pretty, graceful, charming.

· Calfa

NBHL (1)

Վայելչագեղ. գեղեցկատեսիլ.


Գեղեցկագիր

s. adj.

writing-master, caligrapner;
caligraphic;
— լինել, to have a fine caligraphy.

· Calfa

NBHL (2)

Գեղեցկագիր էր, եւ բերին եղբարքն մագաղաթս, եւ աղաչէին զնա գրել. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)

καλλιγράφος qui eleganter scribit Որ գեղեցիկ գրէ. ճարտար գրիչ.


Գեղեցկագիւտ

adj.

ingenious, rare, excellent.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցկազարդ եւ գեղեցկագիւտ գունոյ գոյութիւն. (Նար. խչ.։)


Գեղեցկագոյն

adj.

very pretty, — agreeable, genteel, graceful, charming.

· Calfa

NBHL (3)

Գեղեցկագոյնք էիցս արեգակն եւ լուսին։ Զի՞նչ է գեղեցկագոյն՝ քան զպաշտօն աստուծոյ միաբան յամենեցունցն կատարիլ. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ել.։)

καλλίων, -ίον, κάλλιστος pulchrior, melior , -ius, εὑπρεπέστερος decentior եւ այլն. Առաւել կամ տիրապէս գեղեցիկ. լաւ. լաւագոյն. բարեվայելչագոյն.

κάλλιστα optime Կարի՛ գեղեցիկ կամ վայելչապէս. բարւոք.


Գեղեցկագործ

adj.

who works well;
done or composed elegantly.

· Calfa

NBHL (2)

Աներեւոյթ եւ գեղեցկագործ վայելչութիւնն։ Լուսատեսակ գեղեցկագործ բարեզարդութիւնն։ Գեղեցկագործի եւ իշխանականին գեղեցկութեան. (Դիոն. երկն.։)

καλλοποιός pulchrificus Գեղեցիկ գործօղ. գեղեցկացուցիչ.


Գեղեցկադիտակ

cf. Գեղեցկադէմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ որպէս մեզ երեւի գեղեցկադիտակ գոյն. (Վրդն. ծն.։)


Գեղեցկազարդ

adj.

cf. Գեղազարդ.

· Calfa

NBHL (2)

εὕκοσμος concinnus, decorus, modestus Գեղազարդ. վայելչազարդ. բարեզարդ. գեղեցիկ. պատուական.

Գեղեցկազարդ խնձոր, գոյն մատեան. (Նար. զգ. եւ խչ։ Վրք. ոսկ.։)


Գեղեցկախօս

adj.

cf. Գեղեցկաբան.

· Calfa

NBHL (1)

Վայելչաբան. քաղցրաբարբառ. քաջաբան.


Գեղեցկաձայն

adj.

that has a good voice, sweet, euphonical.

· Calfa

NBHL (1)

(Ի թռչնոց) կէսքն գեղեցկաձայն. (Վեցօր. ՟Ը։)


Գեղեցկաձայնութիւն, ութեան

s.

euphony, good voice, sweet sound.

· Calfa

NBHL (1)

Կատարելով իմն եւ ըռնգացն առ ի գեղեցկաձայնութիւն ինչ, կամ ի չարաձայնութիւն. (Նիւս. բն.։)


Գեղեցկամօրու

adj.

who has a handsome beard.

· Calfa

NBHL (1)

Մելիտոս՝ իբրու ձաղկահեր, եւ ոչ ամենեւին գեղեցկամօրու, եւ արծռունկն. (Պղատ.։)


Գեղեցկայարմար

adj.

worthy, proper, becoming;
fit, well made, shaped, arranged, proportioned.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցկայարմար. վայելչայարմար. գեղեցկաշէն. բարեձեւ, բարեկարգ.


Գեղեցկանազ

adj.

very handsome, graceful, glorious.

· Calfa

NBHL (1)

Նազելի գեղեցկութեամբ. գերապանծ. շքեղ. չքնաղ.


Գեղեցկանամ, ացայ

vn.

to become handsome.

· Calfa

NBHL (1)

Ոսկին ինքն ըստ ինքեան գեղեցիկ է եւ վայելուչ. իսկ յեռեալ ընդ մարգարիտս կիտուածս արծաթոյ՝ եւ՛ս գեղեցկանայ. (Սարգ. յկ. ՟Թ։)