Definitions containing the research ոյ : 10000 Results

Գահերէց, րիցու, րիցունք

See full entry →

s.

president, principal;
primate;
dean.

NBHL (2)

πρόεδρος, προκαθήμενος praeses Երէց գահու քան զայլս. նախագահ. աւագագոյն յոր եւ է կարգի. պաշ, րէիս, սէրտար.

Զչորսին գահերէցս իւրոյ տաճարին, որ բդեշխն կոչէին. (Ագաթ.։)


Գահող, ոց

See full entry →

s. adj.

hunter's net.

NBHL (1)

Գործի գահելոյ, կամ գահակելոյ. որ եւ ԳԼՈՒԽ ԳԱՀԱՒԱՆԴԻ ասի. ըստ յն. κάρταλλος (կողով ի սուր յանգեալ) որպէս ազգ ինչ թակարդաց որսորդաց.


Գաղափարեմ, եցի

See full entry →

va.

to Conform, to imitate;
to copy, to transcribe.

NBHL (1)

Զշնորհսն հոգւոյն սրբոյ եւ զօրութիւնն ջրով գաղափարէ. (Նանայ.։)


Գաղթ, ի, ից

See full entry →

s.

transmigration, emigration, flight;
journey;
pilgrimage;
the colony, the settlers or fugitives.

NBHL (3)

ԳԱՂԹ որ եւ ԳԱՂՈՒԹ. (որպէս թէ գաղտերթ, կամ գաղոյթ. զօղումն փախստեամբ) ἁποικία demigratio, transmigrtatio, colonia (ուստի կողոնիա). Չու. վտանդարութիւն. տարաբնակութիւն. բնակափոխութիւն. պանդխտութիւն. փախուստ. գերութիւն. անցք. հատուած. կէօլ, հիճրէթ, գէվաթը, թէրքի տիյար.

Յելս գաղթին փոյթ լինել։ Տաղաւարն ոչ ունի հաստատութիւն, այլ վասն գաղթի. իսկ յորժամ գաղթն դառնայ, ապա երանգ եւ փութապէս կործանի. (Ճ. ՟Թ.։)

Աւերի երկիրն ի գաղթէն։ Որ գաղթին յերեսաց ասորեստանւոյն. (Գէ. ես.։)


Գաղթական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

fugitive, refugee, settler;
colony.

NBHL (1)

Ի պատառուածս նոյն ամբարտակի գետոյն՝ այժմ, որպէս լսեմք, մարդիկ աշխարհին ի հէն եւ ի գաղթականս՝ փախստեամբ ամրանան. (Խոր. ՟Ա. 15։)


Գաղթեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to send abroad or from home;
cf. Գաղթիմ.

NBHL (1)

ԳԱՂԹԵՄ, եցի. չ. ԳԱՂԹԻՄ, եցայ. ձ. μετοικίζομαι, ἁναχωρέω demigro, transferor, fugio, discedo Գնալ վտարանդի իբրեւ հատուած. տարագնաց լինել ի հայրենի գաւառէն. փոխել զբնակութիւն այլուր. չուել. մեկնիլ. խոյս տալ. անկանիլ եւ պատսպարիլ. կէօչմէք, թէրքի տիյարէթմէք, սըղընմագ.


Գաղջանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to cool, to grow tepid, lukewarm;
to slacken.

NBHL (1)

Ոչ ի հըրոյն ողջակիզեալ, այլ ներհակօքըն գաղջացեալ. (Շ. վիպ.։)


Գաղջացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cool, to make lukewarm.

NBHL (1)

Որ ի բացեայն կայ ( ի հրոյ), ոչ եւս ճառագայթիցն նշոյլք զնա կիզցեն, այլ գաղճացուցեալք չափաւորապէս արծարծեսցեն կենդանութեամբն. (Փիլ. ել.։)


Գաղտաբար

See full entry →

cf. Գաղտ.

NBHL (1)

Ասէ անօրէնն յունկն սրբոյն գաղտաբար. (Հ=Յ. դեկտ. ՟Ժ՟Գ.։)


Գաղտագնաց լինիմ

See full entry →

sv.

to steal away, to slip away.

NBHL (1)

ԳԱՂՏԱԳՆԱՑ ԼԻՆԵԼ. κρυφῇ ἁποτρέχω occulte secedo Գաղտաբար չուել, խոյս տալ.


Գաղտագողի

See full entry →

adv. adj.

by stealth, clandestinely, secretly;
secret, furtive, stealthy.

NBHL (3)

Գաղտնի հանգոյն գողոյ. պատրուակեալ.

Աղանդաւոր դիւթութեան կիւսոյ գաղտագող բաղբաղանաց. (Մագ. ՟Ա։)

Զնոյն չարիս ի ծածուկ եւ գաղտագողի կատարէ. (Լմբ. ովս.։)


Գաղտակուր, կրի

See full entry →

s.

oyster;
mother-of-pearl.

NBHL (1)

Գաղտակուրս սուրս՝ որ լինին ի ծովու, արկանէին ի ներքոյ նոցա. (Եւս. պտմ. ՟Դ. 15։)


Գաղտիկուր

See full entry →

s. bot.

borage.

NBHL (1)

ԳԱՂՏԻԿՈՒՐ կամ ԳԱՂՏԻԿՈՒՌ (գրի եւ Գաղտակուռ, Գաղտակոր) βούγλωσσον , ἁρνόγλωσσον Lingua bubula, plantago. Անուն բանջարոյ, որ կոչի եւ Ջղախոտ. եւս եւ Եզնալեզու, խոշոր տերեւով, կամ Գառնալեզու՝ մանրատերեւն. եզան լեզու. լիսանի սէլվի. բզրկտուն, պզրղատուն։ (Բժշկարան.։ Գաղիան.։)


Գաղտնածածուկ

See full entry →

adj.

secret, occult, hidden, impenetrable;
furtive, stolen.

NBHL (1)

Ծածկեալ ընդ գաղտնեօք. գաղտնի եւ ծածուկ. թաքուն յոյժ.


Գաղտնի, նւոյ, նեաց

See full entry →

adj.

secret, oecult, latent, hidden;
stolen, furtive;
clandestine

NBHL (3)

Իմացարուք զայ գաղտնոյ՝ գաղտ յերկրի սքանչելիք. (Եպիփ. թաղմ.։)

Ի գաղտնեաց իմոց սուրբ արա զիս տէր։ Նա քննէ զգաղտնիս սրտից մերոց։ Ի վերայ գաղտնեաց։ Գաղտնիք մարդկան, խաւարի, ամօթոյ.եւ այլն։

Տիրեսցէ ի վերայ գատնեաց ոսկւոյ եւ արծաթոյ։ Դան. (՟Ժ՟Ա. 43։)


Գամագիտ՞՞՞լինիմ

See full entry →

sv.

cf. Գամագիծ՞՞՞գսանեմ.

NBHL (1)

περίειμι, ἱσχύω, λυμήνομαι, ἁντίσταμαι Supero, valeo, labefacto, resisto եւ այլն. ԳԱՄԱԳԻՏ կամ ԳԱՄԱԳԻՒՏ ԼԻՆԵԼ, կամ ԳԱՄԱԳԻԾ ԳՏԱՆԵԼ. Գամս գտանել, այսինքն անցս եւ ելս հնարից, կամ հնարս յաղթութեան, կամ տեղի ըմբռնելոյ եւ վնասելոյ. սանանել. զդէմ ունել. ճար մը ընել՝ վնասել, ուզածը առաջ տանիլ, ձեռք երկնցնել, դէմ դնէլ. չարէ պուլմագ, գուլփ ալմագ, այազընա եէր էթմէք, պէճէրմէք.


Գայթագղանք, նաց

See full entry →

s.

cf. Գայթագղութիւն.

NBHL (1)

Յետ գայթակղանաց ի խաչն քրիստոսի եղելոյ աշակերտացն. (Բրս. թղթ.։)


Գայթագղեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

cf. Գայթագղիմ. to scandalize, to supplant;
to stumble, to trip.

NBHL (1)

Մի ելաներ ի վերայ ջրոյդ (սառին), զի կօշիկդ գայթակղեցուցանէ զքեզ. (Եփր. ի յհ. մկ.։)


Գայթագղեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Գայթագղեմ.

NBHL (1)

Մի ելաներ ի վերայ ջրոյդ (սառին), զի կօշիկդ գայթակղեցուցանէ զքեզ. (Եփր. ի յհ. մկ.։)


Գայթագղեցուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

scandalous, who causes scandal.

NBHL (1)

Է զի ի գայթագղեցուցչէն գթել լինի, է զի ի գայթագղեցելոյն գայթագղելն հանդիպի. (Բրս. հց.։)


Գայթագղիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be scanda-lized, offended, to take offence, to be in a passion;
to stumble, to slip, to trip.

NBHL (1)

Զգոյշ լեր, գուցէ գայթագղիցես զնովաւ. (Սիր. ՟Ի՟Ը. 30։)


Գայթագղոտ

See full entry →

adj.

slippery, slippy, sliding;
who, is easily scandalized.

NBHL (1)

Ե՞րբ զերծանիմ ի գայթագղոտ կենցաղոյս։ Գայթագղոտ է բնութիւնս. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. առակ.։)


Գայթագղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

scandal;
stumble;
obstacle.

NBHL (2)

Վայ աշխարհի ի գայթագղութեանց. հարկ է գալ գայթագղութեանց. բայց վայ մարդոյն այնմիկ՝ յոյր ձեռն գայցէ գայթագղութիւն. (Մտթ. ՟Ժ՟Ը. 7։)

Միշտ խոչ եւ գայթագղութիւն լինելոց են իշխանութեան մերոյ. (Ղեւոնդ.։)


Գայթեմ, եցի

See full entry →

vn.

to stumble, to trip, to glid, to slip.

NBHL (1)

Զի մի անգոյիցն փութով ի հաստատնոցն եւ ի ճշմարտապէս էիցն սողոսկեալ գայթիցիմք. (Նիւս. երգ.։)


Գայթոտ, աց

See full entry →

adj.

tbat stumbles, trips;
slippery.

NBHL (1)

Ճանապարհս զգուշագոյնս թողլով՝ ի մինս յայս խոտորիմք, որ այսպէս վրիպող եւ գայթոտ է. (Առ որս. ՟Ժ՟Բ։)


Գայլակորիւն, րեան

See full entry →

s.

wolf's cub

NBHL (1)

Կորիւն գայլոյ. գայլու լակոտ. գուրտ եավրուսու.


Գայլենի, նւոյ

See full entry →

s.

wolf's skin.

NBHL (2)

λύκειος Lupinus Սեպհական գայլոյ. գուրտա մախսուս.

ԳԱՅԼԵՆԻ գ. λυκέη, λυκῆ Pellis lupina, tegmen e pelle lupina Մորթ գայլոյ. գուրտ տէրիսի՝ քիւրքիւ.


Գանգատ

See full entry →

s.

complaint, lament, quarrel, woe, claim;
— ունել՝ առնել, cf. Գանգատիմ.

NBHL (2)

Ի խարբի որդւոյդ ի գանգատ գնա. (Մագ. առ գագիկ.։)

Մեծի ուրբաթուն այրոյն գանգատն է. Աստուածածին կոյսն մարիամ, եւ այլն. (Տաղ.) (ուր այրոյն՝ կամ է որպէս այրի մնացելոյ ի միածնէն, կամ երգելի որպէս զայլ ողբ՝ կոչեցեալ թերեւս Այրւոյ գանգատ. եւ կամ է գանգատ ա՛յ ո՛հ ասելոյ, որ գրի յայս տաղարան՝ ա՛յ վո՛յ ա՛յ վո՛յ։)


Գանգատիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to complain, to implore, to grumble;
— զմիմեանց, to quarrel together.

NBHL (1)

Զօրքն գանգատեցան, ասելով։ Նոյնպէս եւ զանն գանգատեցաւ առաջի հայոց եւ վրաց իշխանացն. (Մաղաք. աբ.։)


Գանգիւն

See full entry →

s.

sound;
echo.

NBHL (1)

Գետոց պտոյտք անարգել գանգիւք գեղածափեսցեն. (Ճ. ՟Ժ.։) (cf. ԳԱՆԳՈՒՐՔ.)


Գանգրագեղ

See full entry →

adj.

curled, frizzled, adomed with curls.

NBHL (2)

Հեր գլխոյ նորա թխակերպ՝ գանգուրագեղ գիսաւորութեամբ. (Արծր. ՟Ե. 1։)

Զհերսն գանգրագեղոյ (կամ գանգրագեղս) ի բաց խզել. (Բուզ. ՟Դ. 3։)


Գանգրահեր

See full entry →

adj.

curled, frizzled;
whose hair is curled.

NBHL (2)

Ոդիւսեւս սեւագոյն գանգրահեր. (Պիտ.։ եւ Վեցօր. ՟Զ։ Շիր.։)

Այ գերագոյն գըլուխ գանգրահեր՝ խոնարհեցար որպէս մեռելոյ. (Գանձ.։)


Գանեմ, եցի

See full entry →

va.

to cudgel, to scourge, to whip, to thump, to beat.

NBHL (1)

Գերազանցութիւն լուսոյն հարեալ զաչսն՝ գանեաց զսովորական տեսութիւն. (Ոսկ. գծ.։)


Գանձապետութիւն, ութեան

See full entry →

s.

treasury.

NBHL (1)

Յուդա ոչ եղեւ արտաքաքսեալ ի գործոյ գանձապետութեան. (Մարթին.։)


Գանձարան, աց

See full entry →

cf. Գանձատուն.

NBHL (3)

Հասարակաց պիտոյիցս գանձարան (հուր, եւ ջուր). (Պիսիդ.։)

Յոյս է՝ անկարծելի, յառաջ քան զգանձարան, գանձարան. (Կլիմաք.։)

Գանձ գրիգորի աստուածաբանին, ի գծողէ այսմ գանձարանիս՝ յանմիտ կարապետէ բաղիշեցոյ. այսինքն ի շարագրողէ. զի սկզբնատառքն յօդեն զանուն իւր. (Գանձ.։)


Գանձաւոր, աց

See full entry →

s.

treasurer;
receiver.

NBHL (1)

Միթրիդատայ գանձաւորի իւրոյ։ Հրամայեցի գանձաւորաց՝ որ են յասորեստանի։ Իշխան գանձաւորաց. (՟Ա. Եզր. ՟Բ. 11։ ՟Ը. 21. 47։)


Գանձեմ, եցի

See full entry →

va.

to treasure up, to hoard, to amass treasures;
to lay up in a trunk;
to pocket.

NBHL (1)

Գանձել զարծաթ եւ զոսկի. անձանց զչարիս. ուղղոց զփրկուի։ Գանձես անձին քում բարկութիւն։ Գանձի արդարոց՝ մեծութիւն ամբարշտաց։ Գանձս բարիս գանձեսցես քեզ յաւուրն կենաց քոց։ Մի գանձէք ձեզ գանձս յերկրի։ Ոչ պարտին որդիք հարց գանձել, այլ հարք որդւոց։ Իբրեւ զհուր գանձեցէք աւուրցն յետնոց։ Եւ այժմ երկինք եւ երկիր նովին բանիւ գանձեալ են, հրոյ պահեալք, եւ այլն։


Գանչեմ, եցի

See full entry →

vn.

to cry, to scream.

NBHL (1)

Ձայն է բացակատարումն գանչեցելոյ ի մեզ հագագի. (Անյաղթ սահմ. ՟Ժ՟Զ։)


Գառացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to stretch on the ground, to lay down.

NBHL (2)

Չափեաց զնոսա պարանօք, եւ գառացոյց զնոսա յերկիր. (՟Բ. Թագ. ՟Ը. 2.)

Ննջեցոյց զնոսա ի վերայ երկրի. (Կիւրղ.) այլ ի լուսանցս դնի, գառացոյց։


Գառնազգեստ

See full entry →

adj.

dressed in lambskins;
hypocritical.

NBHL (2)

Որոյ զգեստն է իբրեւ զգառանց.

Զգոյշ լերուք ի գառնազգեստ առնէ, եւ ի նորա աղանդագործ պղծուէ. (Ոսկիփոր.։)


Գառնազեն

See full entry →

adj. s.

belonging to the pascal lamb;
immolation of the pascal lamb, Easter.

NBHL (1)

Յելանելոյ անտի որդւոցն իսրայէլի եղեւ գառնազենութիւնն այն ի կրօնս իսրայէլի. (Միխ. ասոր.։)


Գառնածին

See full entry →

adj.

that brings forth lambs.

NBHL (2)

Ծնօղ գառին. ոչխար. մաքի. խոյ.

Ի գումարտակ երամոյ գառնածին հօտից տանն լաբանու. (Նար. խչ.։)


Գառնենի, ենեաց

See full entry →

s.

lamb-skin.

NBHL (1)

Որ գան առ ձեզ ի հանդերձս գառնենիս, եւ ի ներքոյ են գայլք յափշտակօղք. (Եփր. համաբ.։ եւ Լաստ. ՟Ի՟Բ։)


Գարգափումն, ման

See full entry →

s.

cracking, noise of planks;
ի գարգափս յառնել, to jump, to dance, to stamp.

NBHL (1)

Գարգափմամբ տախտակացն եւ ճայթբամբ եւ թնդմամբ ի վերայ կոխելոյ յառաջագոյն զեկուցանէ զգալուստն. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Գարգափք

See full entry →

cf. Գարգափումն.

NBHL (2)

Զեղջ եւ ապաշավ լինիցի առ ի գար հայելոյ իւր յուղիղ յարարածսն, զոր աղաւաղեալ կամակորիցէ. (Եզնիկ.։)

Գարգափմամբ տախտակացն եւ ճայթբամբ եւ թնդմամբ ի վերայ կոխելոյ յառաջագոյն զեկուցանէ զգալուստն. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Գարեհատ, ի

See full entry →

s.

grain (sort of weight).

NBHL (2)

ԳԱՐԵՀԱՏ կամ ԳԱՐԷՀԱՏ. Հատ գարւոյ. եւ Չափ ծանրութեան միոյ գարւոյ կամ ցորենոյ. կէվի.

Կերատն կորիզ եղջերուենոյ, որ է չորից դարւոց կշռորդ. եւ իդ կերատն լինի ղզ գարեհատ. (Անան. չափ եւ կշռ.։)


Գարեհաց, ի

See full entry →

s.

barley bread.

NBHL (1)

Հաց ի գարւոյ. նկանակ գարեղէն. գարիէ հաց.


Գարեղէն, ղինի, նաց

See full entry →

adj.

of barley, that is made of barley.

NBHL (1)

κρίθινος Hordaceus Որոյ նիւթն է գարի. գարիէ. արփատան, կէվի, կէվին.


Գարեջուր, ջրոյ

See full entry →

s.

orgeat, beer;
հանել, յօրինել զ—, to brew, to make beer.

NBHL (2)

ԳԱՐԵՋՈՒՐ կամ ԳԱՐԷՋՈՒՐ. Ջուր գարւոյ. գարիի ջուր. արփա սույու, կէվապ.

Միայն գարեջուր (կամ գարէջուր) չափով, եւ սակաւիկ մի հաց ճաշակէր. (Հ=Յ. նոյ. ՟Ժ՟Գ.։)


Գարնային, այնոյ, ոց

See full entry →

adj. s.

vernal, spring;
spring.

NBHL (8)

ԳԱՐՆԱՅԻՆ կամ ԳԱՐՆԱՆԱՅԻՆ ԳԱՐՆԱՅՆԻ կամ ԳԱՐՆԱՆԻ. ἕαρ (ἑάροσ) Ver, (veris), ἑαρινός, -ον Vernus, vernalis, -le Գարուն, եւ Որ ինչ սեպհական է գարնան. պահար, պահարի. ըստ առաջնոյն ասի.

Աւուրք գարնայնոյ։ Ծաղիկ գարնայնոյ. (Թուոց. ՟Ժ՟Գ. 21։ Իմ. ՟Բ. 7։ Խոր. ՟Բ. 41։ Փիլ. լիւս.։)

Բոյսք բողբոջոց գարնայնոյն։ Ընդ գարնանոյն ժամանակս։ Ի ժամանակս գարնայնոյ։ Յետ լինելոյ գարնանւոյն. (Ագաթ.։ Ճ. ՟Ա.։ Յհ. իմ. եկեղ.։)

Ի սկզբան գարնանոյն. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Նշոյլ առաւօտու հոգւոյ գարնայնոյ։ Մտի գարնայնոյն. (Նար.։)

Ժամանակ ծաղկոցաց գարնանւոյն օդոյ շնչմանց։ Զաւուրս գարնանայնոյն. (Փարպ.։)

Զաւուրս գարնանային ամսոյն. (Փարպ.։)

Ծիրանափայլ լուսով յարփենէ, երեւեցայք ի գարնանայէ. (Գանձ.) իմա իբր ի գարնանայնոյ։