Definitions containing the research ոյ : 10000 Results

Ծերպ, ից

See full entry →

s.

hole, cavity;
excavation, cavern.

NBHL (3)

Ընդ սակաւ ինչ փեռեկումն ծերպից՝ նշոյլք երեւեցին. (Եզնիկ.։)

Ի տան բնակեալ՝ ընդ ծերպ ինչ ձգէ զլոյս արեգական. (Լմբ. պտրգ.։)

Չթողուցու բնաւ ծերպս ինչ ի մուտս լուսոյ. (Վրդն. ծն.։)


Ծեփած, ոց

See full entry →

cf. Ծեփ.

NBHL (1)

Քերել բերել ի ծեփածոյ նաւին նաւթոյ. յն. ի նաւին նաւթոյ. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Ծեփեմ, եցի

See full entry →

va. chem.

to plaster, to cement;
to lute.

NBHL (2)

Ընդ սեամս դրոշմաբար ծեփելով (զարիւնն)։ Քան սնդոյրն ի յայտսն ծեփելոյ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 45։ եւ Ոսկ. մ. ՟Բ. 5։)

Ծեփեցաւ դուռն երանոյ նորա պապանձելովն. (Եփր. համաբ.։)


Ծեքածուռ

See full entry →

adj.

pronounced badly.

NBHL (1)

Զյունարէն ծեքածուռ ծեթեւեթելն (բարբառոյ). (Ճ. ՟Ը.։)


Ծեքեմ, եցի

See full entry →

va.

to overstrain, to distort the sense of a passage, phrase or word, to parody.

NBHL (2)

Մի՛ ոք զբանս այսու ծեքեսցէ։ Յաղագս ծեքելոյ զօրհնութիւնս՝ հերձուածողացն. (Լմբ. ատ. եւ Լմբ. պտրգ.։)

զանունն իմ տէր՝ ոչ ցուցի նոցա. ծաքելով է ընթեռնելի (թերեւս պարուկաւ, կամ զիմաստն գուշակելով), փոխանակ ասելոյ՝ թէ ցուցի. (Կիւրղ. ել.։)


Ծիծաղական, ի, աց

See full entry →

adj.

laughable;
pleasant;
ridiculous;
laughing.

NBHL (3)

γελαστικός risibilis, ridendi facultate praeditus. Ունօղ զկարողութիւն ծիծաղելոյ. եւ Զուարթերես. ծիծաղ ունեցօղ, ծիծաղերես.

Որպէս եւ մարդոյ (յատկութիւն է) ծիծաղականն. քանզի թէպէտեւ ոչ ծիծաղի, այլ ծիծաղական ասի բաւորելովն։ Տարբերութիւն, բանական. եւ յատուկ, ծիծաղական. (Պորփ.։)

ԾԻԾԱՂԱԿԱՆ Որպէս Ծաղրական, առիթ ծիծաղելոյ. եւ ծաղու արժանի.


Ծիծաղականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

risibility.

NBHL (2)

որ եւ ասի ըստ յն. ԾԻԾԱՂԱԿԱՆՆ. τὸ γελαστικόν . Կարողութիւն ծիծաղելոյ, յատկութիւն բանականի.

Որպէս ծիծաղականութիւն՝ մարդոյ, եւ խխնջականութիւն՝ ձիոյ. Զի միայն մարդ ունի զծիծաղականութիւն. (Դամասկ.։)


Ծիծառնուկ, նկաց

See full entry →

s. ornith.

nightingale, philomel.

NBHL (2)

ἁηδών luscinia. Սոխակ, կամ խօսնակ, քաղցրաձայնն ի թռչունս՝ ի չափ ծիծառան, մոխրագոյն կամ թուխ. այեդովն, կամ աիտօն ըստ յն. պլպուլ, պիւլպիւլ.

Մերթ նոյն ընդ Ծիծառն. ռմկ. ծծըռնուկ, ծծռնիկ. (Բժշկարան.։ Նիւս. երգ.։)


Ծիղ, ծղոյ, ծղի

See full entry →

s.

blade;
stalk, stem.

NBHL (1)

Ծղով եւ եղեգամբ պատել, եւ հրոյ ճարակ տալ. (Ասող. ՟Գ. 29։)


Ծիրանազգեաց

See full entry →

adj.

clad or arrayed in purple;
royal, imperial, august.

NBHL (3)

Մարգարտատեսիլ եւ ծիրանազգեաց հրաշափառագոյն կոյս. (Շար.։)

այսօր պսակիս արքայ ի հեթանոսաց փշօք՝ ծիրանազգեստ պճնեալ եկեղեցւոյ փեսայ. (Տաղ.։)

Ի ծիրանազգեստ եւ յոսկեհուռ պատուոյս. (Ճ. ՟Բ.։)


Ծիրանազգեստ

See full entry →

adj.

cf. Ծիրանազգեաց.

NBHL (3)

Մարգարտատեսիլ եւ ծիրանազգեաց հրաշափառագոյն կոյս. (Շար.։)

այսօր պսակիս արքայ ի հեթանոսաց փշօք՝ ծիրանազգեստ պճնեալ եկեղեցւոյ փեսայ. (Տաղ.։)

Ի ծիրանազգեստ եւ յոսկեհուռ պատուոյս. (Ճ. ՟Բ.։)


Ծիրանազգեստեալ

See full entry →

adj.

cf. Ծիրանազգեաց.

NBHL (3)

Մարգարտատեսիլ եւ ծիրանազգեաց հրաշափառագոյն կոյս. (Շար.։)

այսօր պսակիս արքայ ի հեթանոսաց փշօք՝ ծիրանազգեստ պճնեալ եկեղեցւոյ փեսայ. (Տաղ.։)

Ի ծիրանազգեստ եւ յոսկեհուռ պատուոյս. (Ճ. ՟Բ.։)


Ծիրանազգեցիկ

See full entry →

adj.

cf. Ծիրանազգեաց.

NBHL (3)

Մարգարտատեսիլ եւ ծիրանազգեաց հրաշափառագոյն կոյս. (Շար.։)

այսօր պսակիս արքայ ի հեթանոսաց փշօք՝ ծիրանազգեստ պճնեալ եկեղեցւոյ փեսայ. (Տաղ.։)

Ի ծիրանազգեստ եւ յոսկեհուռ պատուոյս. (Ճ. ՟Բ.։)


Ծիրանածաղիկ

See full entry →

adj. s. bot.

purple flowered;
embroidered with purple flowers;
lilac.

NBHL (1)

Ունօղ զծաղիկս ի գոյն ծիրանւոյ. ծաղկեայ վայելչազարդ.


Ծիրանածայր

See full entry →

adj.

purple-bordered.

NBHL (1)

Որոյ ծայրքն են ի գոյն ծիրանւոյ. ունօղ վերջաւորսփողփողեալս.


Ծիրանածաւալ

See full entry →

adj.

purple-coloured.

NBHL (1)

Խիտ ընդ ծիրանածաւալ ծովին ծոցոյն ասպարեզ. (Նար. խչ.։)


Ծիրանանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become purple;
to be dyed purple.

NBHL (1)

Ծիրանեգոյն ներկանիլ. ծիրանազարդիլ.


Ծիրանաներկ, աց

See full entry →

adj. s.

purple-dyed;
dyer in purple.

NBHL (2)

πορφυροβάφος purpurarius ἁλουργός marinae purpurae colore tinctus. Ներկարար ծիրանեաց կամ ի գոյն ծիրանւոյ. եւ Ներկելն նովին գունով.

Վերակացու ոստիկան ի վերայ ծիրանաներկացն (իրաց՝) որ են ի ծուր քաղաքի, կացոյց զնա. (Եւս. պտմ. ՟Է. 30 կամ 32։)


Ծիրանավաճառ, աց

See full entry →

s.

vendor of purple or of purple stuff;
dealer in apricots.

NBHL (1)

πορφυρόπωλης, ἁλουργοπῶλης, ἁλουργοπῶλις venditor purpurae, quae purpuram vel purpuream vestem vendit. որ եւ գրի ԾԻՐԱՆԵՎԱՃԱՌ. կամ ԾԻՐԱՆԷՎԱՃԱՌ. Վաճառօղ ծիրանեաց, արքունի կերպասուց, ծիրանեգոյն զգեստուց.


Ծիրանացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to tinge or dye with purple.

NBHL (1)

Ներկանել ի գոյն ծիրանւոյ. ծիրանազարդել.


Ծիրաներփնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Ծիրանանամ.

NBHL (1)

Երփնազարդիլ ի գոյն ծիրանւոյ. ծիրանանալ. երփն երփն ծիրանաներկեալ գտանիլ.


Ծիրտ, ծրտի

See full entry →

s.

excrement of birds, muting;
— ճանճից, fly-spots;
— ծովաբադից, guano.

NBHL (1)

Աղաւնոյ ծիրտ։ Ճանճի ծիրտ։ Ճնճղկու ծիրտ. (Վստկ.։)


Ծիւրեմ, եցի

See full entry →

va.

to debilitate, to weaken, to extenuate, to emaciate, to consume, to make lean or hectic.

NBHL (2)

Չարն մախացեալ ընդ մեծ բարւոյն փառաց (ի դրախտի), նախանձու ծիւրէր (կամ ծիրէր)՝ խնդրէր հնարս իրացն. (Տաղ.։)

Ծիւրեալք եւ ծնգեալք եւ ցամաքեալք ի տարակուսական սովոյն. (Յհ. կթ.։)


Ծխախառն

See full entry →

adj.

mixed with smoke.

NBHL (1)

Խառն ընդ ծխոյ. ծխոտ մխոտ.


Ծխախոտ, ոյ

See full entry →

s.

tobacco;
եղէգն —ոյ, tobacco-pipe, pipe.


Ծխահանք, նաց

See full entry →

s.

chimney;
chimney-flue, funnel, shaft;
մաքրիչ —ի, chimney-sweeper;
յարդարիչ —ի, chimney builder or repairer;
պահպանակ —ի, fire-screen;
մաքրեք զ—, to sweep, to clean a chimney.

NBHL (1)

θύρωμα (որ է դռնակ, դուռն. եւ մուտք). Ծխնելոյզ. ծխական. ծակ՝ որ ի դուրս հանէ զծուխս, եւ զգոլորշիս. մխանք.


Ծխանելիք, լեաց

See full entry →

s.

perfumes, aromatic or odoriferous drugs, pastils.

NBHL (1)

Գեհոն բերէ անուշահոտ ծխանելիս, եւ բանջարս խոտոյ՝ որ խառնի ընդ մուշկն։ Գնացին ի հնդիկս, եւ առին հարկս՝ մուշկս եւ ամբարս եւ ծխանելիս. (Պտմ. վր.։)


Ծխաշունչ

See full entry →

adj.

smoking, fuming;
— ի քրտանէ, reeking with perspiration;
— յետս ձգել զսուսերն, to withdraw the reeking sword.

NBHL (1)

καπνώδης fumosus. Ծխոյ նման շնչօղ կամ շնչեալ. գոլորշախառն. Ծխատեսակ.


Ծխեմ, եցի

See full entry →

va.

to burn incense;
to send forth, to emit smoke;
to smoke-dry;
to smoke (tobacco);
— խունկս անուշից, to incense, to offer incense, to burn perfumes;
— ծխելիս, to smoke the chibook or narghileh.

NBHL (1)

Ծխել խունկ. կամ խունկս ի վերայ սեղանոյ. կամ առաջի տեառն. (Ել. լ. 9։ եւ այլն։)


Ծխոտիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be smoked.

NBHL (1)

Հեփեստոս էր արուեստիւ դարբին. (վասն որոյ աստուածաբանն) աստուած մրաթաթախ եւ ծխոտեալ կոչէ զնա. (Նոննոս.։)


Ծծակ, ի

See full entry →

s. med.

strangles, quinsy.

NBHL (1)

τὰ περιίσθμια tonsillae. ի Բժշկարանի ՝ ըստ վերծանելոյ Ստեփ. լեհ. իբր Ուռոյց կոկորդի յարմատն լեզուի ի ջերմութենէ եւ ի ծարաւոյ առթեալ.


Ծծեմ, եցի

See full entry →

va.

to suck, to imbibe;
to suck up, to absorb;
— զօդ, to breathe the air;
թուղթդ ծծէ, this paper blots.

NBHL (3)

θηλάζω sugo ῤοφέω sorbeo ἑκπίνω ebibo ἑκσιφωνίζω per siphonem exhaurio ἐλκύω traho. Արմատն է Ծուծ. (կամ ռմկ. ծիծ. լծ. թ. սիւզմէք. եւ նոյն ընդ լտ. սու՛կօ). Յինքն ձգել զըմպելին կամ զօդ. քամել լափել զոր ի խորս կայ. դիել. իսպառ ըմպել. ուտել ցյագ. կշտապինդ վայելել.

Ջերմութիւնն ծծէ եւ ձգէ զօրութեամբ իւրով։ Ջերմութիւն արեգական ծծեաց։ Պատրոյգք ճրագին ծծեն քամեն զիւղն առ ի կերակուր հրոյ. (Վեցօր. ՟Գ։)

Զօդոյս՝ զոր միշտ ծծեմք, յայտ առնէ. (Եզնիկ.։)


Ծծմաբեր

See full entry →

adj.

sulphurous, mixed with sulphur.

NBHL (1)

ԾԾՄԱԲԵՐ ԾԾՄԲԱԲԵՐ ԾԾՄԱԽԱՌՆ ԾԾՄԲԱԽԱՌՆ. որ բերէ յինքեան կամ ունի զծծումբ, եւ խորհուրդ ծծմբոյ.


Ծծմբաբեր

See full entry →

cf. Ծծմաբեր.

NBHL (1)

ԾԾՄԱԲԵՐ ԾԾՄԲԱԲԵՐ ԾԾՄԱԽԱՌՆ ԾԾՄԲԱԽԱՌՆ. որ բերէ յինքեան կամ ունի զծծումբ, եւ խորհուրդ ծծմբոյ.


Ծծմախառն

See full entry →

cf. Ծծմաբեր.

NBHL (1)

ԾԾՄԱԲԵՐ ԾԾՄԲԱԲԵՐ ԾԾՄԱԽԱՌՆ ԾԾՄԲԱԽԱՌՆ. որ բերէ յինքեան կամ ունի զծծումբ, եւ խորհուրդ ծծմբոյ.


Ծծմբախառն

See full entry →

cf. Ծծմաբեր.

NBHL (1)

ԾԾՄԱԲԵՐ ԾԾՄԲԱԲԵՐ ԾԾՄԱԽԱՌՆ ԾԾՄԲԱԽԱՌՆ. որ բերէ յինքեան կամ ունի զծծումբ, եւ խորհուրդ ծծմբոյ.


Ծծմբածին

See full entry →

adj.

born of sulphur (fire).

NBHL (1)

Ծնեալ կամ եղեալ եւ վառեալ ի ծծմբոյ.


Կերուած

See full entry →

s.

moth-hole;
rust-hole, corroded part.

NBHL (1)

Ամենեքեան ի ծառոյ ծորելով, ի ճիճոյ միոյ կերուածէ (հին տպ. կերուածոյ)։ Կերպաս ի ճճոյ (տպ. կերածոյ ճիճոյ). (Խոր. աշխարհ.։)


Կերպագրեմ, եցի

See full entry →

va.

to form, to figure, to fashion, to make.

NBHL (1)

Կնիք մատանւոյ տերամբ կերպագրեալ. (Նար. կուս.։)


Կերպակից

See full entry →

adj.

conformable;
like, resembling, similar.

NBHL (1)

Անարատ աղիցի պ՛ատարագն ասէ, քանզի կերպակից են միշտ սուրբք աստուծոյ. (Մեկն. ծն. եւ Մեկն. ղեւտ.։)


Կերպաձեւեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Կերպագրեմ.

NBHL (2)

Զգիր մերոյ լեզուի կերպաձեւեցին. (Մեսր. երէց.։)

Իւրաքանչիւրոք յանդամոցն զիւրոյ սխալմանն զկերպ աշխարհատես ցուցանէ ... եւ այլ եւս անիրաւութիւնք բերանոյն կերպաձեւի յայնժամ. (Խոսր.։)


Կերպանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be formed, to take the form.

NBHL (1)

Կերպացեալ իմովս յաղագս իմ։ Կերպացեալ զմերս ի սրբոյ կուսէն տնօրինաբար։ Կերպացեալ զմերս ի մարմնի. (Շար.։ Նար. ՟Լ՟Դ։)


Կերպառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

assuming a form, shape, similarity or likeness.

NBHL (1)

որ զանկենդան ցուպ գաւազանին՝ ի կերպառութիւն առ ի զքոյդ մերովս նկարագրիլ, այլ եւ յօտարազնիցն ընտրութիւն, ի տիպն ապաթոյն կերպիւ վիշապի նմանեալ ցուցեր. (Նար. ՟Կ՟Գ։)


Կերպաս, ուց

See full entry →

s. adj.

silk, silk-stuff;
taffeta, light silk;
silk goods;
silken.

NBHL (3)

Պամփիւլիա. (լինի ի նմա եւ կերպաս ի ճճոյ. Խոր. աշխարհ.։)

Ծիրանածուէն կերպասիւք պճնեաց։ Առ կերպասուցն գեղեցկութիւն։ Կերպասիւք լուսոյ ի հոգւոյն պարասքօղեցեալ. (Նար. խչ. եւ Նար. մծբ. եւ Նար. կուս.։)

Զգեստ կերպասուց, զոր ի վերայ սրբոյ սեղանոյն սփռեմք ... սնդոն կտաւի. (Լմբ. պտրգ.։)


Կերպասաբեր

See full entry →

adj. s.

producing silk;
— որդ, silk-worm.

NBHL (1)

Յայնմ զեռնոյ, որ կոչի շերաս, այսինքն կերպասաբեր. (Վեցօր. ՟Ը։)


Կերպասագործ, աց

See full entry →

s.

silk-weaver, silk-manufacturer.

NBHL (1)

Ճենաստան. ապրիշում շատ եւ ազնիւ. վասն որոյ եւ բնակիչքն արուեստաւորք կերպասագործք. (Խոր. աշխարհ.։)


Կերպասեղէն, ղինի, նաց

See full entry →

adj.

made of silk, silken, silky

NBHL (2)

Կերպասեղէն անկողնոյ. (Վանակ. յոբ.։)

Զգեցոյց նմա կերպասի հանդերձ. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Կերպասի, սւոյ, սեաց

See full entry →

cf. Կերպասեղէն.

NBHL (2)

Կերպասեղէն անկողնոյ. (Վանակ. յոբ.։)

Զգեցոյց նմա կերպասի հանդերձ. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Կերպարանակից

See full entry →

adj.

conformable;
like, similar, resembling;
— առնել, to conform;
— լինել, to comply with.

NBHL (1)

Կերպարանակից առնել զմարմին խոնարհութեան մերոյ ըստ նմանութեան մարմնոյ փառաց իւրոց. (Ժմ.։)


Կերպարանառնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

prosopopea, personification.

NBHL (1)

εἱδωλοποιΐα personae defunctae repraesentatio Առնելն զկերպարան կամ զձեւ մեռելոյ՝ խօսելով ի դիմաց նորա.