lameness, hobbling.
academician, member of an academy.
(Միայնակեացք) նախամարգարէին կաճառակից գոլով՝ միշտ ընդ աստուծոյ խօսին. (Լաստ. ՟Ղ։)
to assemble, to reunite, to meet together.
ԿԱՃԱՌԻՄ եւ ԿԱՃԱՌԵՄ. ὀμιλέω, προσομιλέω versor, conversor. Ի մի կաճառ գալ. ի հանդէս մտանել. կենակից եւ խօսակից լինել. քաղաքավարիլ. գումարիլ. միաբանիլ.
Տեսայ զհամբակս եւ զերիտասարդ աղջկունս կաճառելով ընդ միմեանս խոհեմասիրաբար. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)
Կաճառելով ընդ միմեանս խոհեմասիրապէս բնակեսցեն. (անդ. ՟Թ։)
Պարկեշտ ամուսնութեամբ կաճառեալ, եւ ծնեալ որդիս. յն. միաբանիլ, զուգիլ. (Ոսկ. յաւետիս.։)
conference;
discourse.
Յաղագս ընտանութեան եւ ծանօթութեան միմեանց, եւ ամենայն կաճառման. (անդ. ՟Ղ։)
to renounce, to abandon.
Կամաթող լինի աթոռոյն, եւ բնակէ միայնակ. (Ուռպել.։)
agreeable, sweet, pleasing, delicious;
agreeably, pleasingly;
— լինել ի, to be disposed or inclined to;
—ք, pleasures, delights;
dainties.
προσηνής bonus, gratus, lenis, acceptus, jucundus θελατός cupitys, expetitus. Ըստ կամի եղեալ, կամ ըստ քմացն. բուն կամեցեալն. հաճոյական. հեշտալի. զուարճալի. քաղցր. մեղմ. քեֆին ուզածը. անուշ, եւ կամացուկ.
to gnaw, to nibble;
to corrode, to canker;
to eat, to consume, to destroy;
to take or carry away.
ἁποκνίζω, διατρώγω carpo, rodo, vellico. Ատամբք կորզել շորթել զուտելի միսն յանուտելի ոսկերաց. ատամամբք քարշելով ուտել. կեղեքել. կրծել, փրցընել.
Կրծէին զմարմինս սրբոցն. (Ճ. ՟Բ.։)
double, doubled, iterated;
doubly, two-fold, twice, as much again;
— անգամ, afresh, again, anew;
— եւ —, repeatedly, many times;
— մեծ, twice greater;
— թուով, two;
— գոչել՝ կարդալ, to encore, to demand the repetition.
Պիղծ է առաջի տեառն չափ կրկին. իմա՛ կրկնադիմի, մեծ եւ փոքր։ Կրկին հարուածով։ Կրկին ողորմելի։ Կրկին աշխար։ Կրկին սկաւառակք։ Կրկին ճոխութեամբ։ Զկրկին խաղաղութիւն։ Յոյսս կրկինս. (Նար.։)
Ի կրկնումն թագաւորեալ ամ մի. այսինքն յերկրորդում նուագի. (Խոր. ՟Գ. 5։)
Եւ մանաւանդ՝ δίς bis δεύτερον, ἑκ δευτέρου secundo. Երկիցս. երկրորդ անգամ. միւսանգամ. վերստին. դարձեալ. անդրէն. երկու անգամ, մէյմալ, նորէն, նորանց.
Կրկին հանդիսանայ զնոյն ճառել։ Կրկին երկրորդել։ Ո՛չ միանգամ ասէ, այլ կրկին՝ վասն հաստատուն լինելոյ. (Ոսկ. հռ.։ Եւս. քր. ՟Ա։ Շ. մտթ.։)
ԿՐԿԻՆ ԱՆԳԱՄ. Նոյո ընդ վ. δεύτερον, ἑκ δευτέρου secundo. Երկրորդ անգամ. միւսանգամ. եինէ.
useless repetition, idle twaddle, tautology;
anaphora.
Զի մի՛ կրկնաբանութիւնս ի շատախօսութիւն կրթեսցի. (Նար. լ։)
cf. Կրկին;
binary;
binary scale.
Ոչ կարօտացեալ կրկնակին՝ միանգամայն իսպառ սրբեցայց. (Նար. ՟Լ՟Բ. իբր կրկնութեան։)
Կրկնակս պատմէ զմիոյ արարածոյ զկազմուածսն. (Վրդն. ծն.։)
Ի կրկնակէ մի ըստ միոջէ շարադրեցան։ Ի կրկնակին ՟Ա. (՟Բ. ՟Գ. ՟Ը. լինին սոքա հնդետասան։ Բաղկանայ ի քառաց եւ ի միակաց կրկնակաց. Փիլ. լին. ՟Գ. 42. 56։)
ԿՐԿՆԱԿ՝ ըստ տոմարագիտաց է Զոյգ մի աւուրց յաւելեալ ի հայկական ամսոյ միոյ բաժանելոյ ի չորս հաւասար եօթնեակս, որ լինին ՟իը. եւ կրկնակաւ, ՟լ.
զի՞նչ է կրկնակ. աւելիք են, որ քան զշաբաթս (քառեակս) երկու աւուրքն. զոր ի վերայ միւսոյն (յաջորդ ամսոյ) ածեմք, մինչեւ շաբաթանայ. (Տօմար.։)
Շաբաթն եօթն օր է, եւ ամիսն՝ երեսուն օր. եւ յորժամ զամիսն շաբաթ առնես, լինի չորս շաբաթ, եւ բ օր եւ այն կոչի կրկնակ։ հոռի ամսոյն կրկնակն բ լինի՝ մնացեալքն ի նաւասարդէ. նոյպէս եւ հոռի ամիս զիւր յաւելուածն (նոյնչափ), որ լինի դ օր, զայն սահմի ամսոյ մատուցանէ. նոյնպէս եւ զյլսն իմասցիս. զի երթայ ըստ կարգի, մինչեւ լինիցի շաբաթ (եօթնեակ ամբողջ չորիցս). ապա ի մին դառնայ. (Սարկ. տոմ.։)
Կրկնակք են ութ. զ. լ. խ. չ. ջ. ռ. շ. ց։ Եւ կրկնակք ասին, զի մի մի իւրաքանչիւր ոք ի սոցանէ յերկուց ձայնակցաց (այսինքն բաղաձայնից) բաղկացեալ է. քանզի բաղկանայ զայ ի սէէ եւ ի գայէ. եւ այլն. ուր այլք ի մեկնչաց յաւելուն եւ զսոսա. ժ. ձ. ղ. ճ. եւ այլն։ Այլ տիրապետ խօսելով՝ ի մեզ չի՛ք կրկնակ, եթէ ոչ գուցէ ռ, իբր կրկին րր. եւ ց, իբր ձս, կամ սձ։ Բայց յայլ լեզուս իրաւամբք կրկնակ կարծին եւ շ, խ, ղ, ձ, ժ, եւ այլն. զի կրկին տառիւք հնչեն եւ գրեն, զոր օրինակ ի լտ. sc, ch, ll, ts, zz եւ այլն։ Թող զտառդ փ, իբր բհ. որ ի լտ. ph, հնչեալ ֆ, ի յունական բառս։
double;
doubly;
a second time, again;
in two ways;
cf. Կրկնոց.
Եկն ել ի խաչ յիսուս. բայց ո՛չ մեկնահանդերձ էր. կրկնակի մի զիւրեւ ունէր. բաժանեցին զկրկնոցն. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ։)
pace (measure).
Հինգ ասպարէզն մղոն մի է. մի ասպարէզն՝ ՟Ի կրկնաքայլ է. քայլն ՟Ե ոտք է. (Տօմար.։)
to double, to redouble, to increase;
to fold, to plait, to turn down or in;
to tell or say again, to repeat, to reiterate;
to reply, to rejoin, to resume;
ստէպ — զբանն, to inculcate;
— ցաւոց, to relapse.
διπλασιάζω, διπλόω, ἑπιδιπλόω duplico δευτερόω secundo facio, intero ἑπικάμπτω, ἁνακάμπτω flecto, reflecto եւ այլն. Կրկին առնել զմիակն. երկպատկել զնոյն թիւ, կամ զիր. ծածել. ոլորել. բարդել. յաւելուլ. երկրորդել զնոյն զգործ. երկու խաթ ընել, վրայ բերալ, նորէն ընել կամ ըսել.
հարից զսա գեղարդեամբս յերկիր միանգամ, եւ ոչ կրկնեցից. (՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Զ. 8։ ՟Բ. Թագ. ՟Ի 10։)
Կրկնեալ պարանոց։ Ծունր պաղատանաց կրկնեցի։ Զկապն երեքկին սովիմբ կրկնեցեր։ Կրկնեսցի ի նոյն կարգ բանի։ Զի մի՛ կրկնեսցին կրկին քեզ չարիք. (Նար.։)
mantle, cloak;
hooded cloak;
pilot-coat.
որ եւ ասի ԿՐԿՆԱԿԻ. Կրկնեալ կամ երկրորդ զգեստ ի վերայ առաջնոյն. վերարկու. արկանելիք. քղամիդ. փիլոն. աղաբողոն, թիկնոց։
bigamy contracted in ignorance.
որ եւ ասի ԿՐԿՆԱԿԻ. Կրկնեալ կամ երկրորդ զգեստ ի վերայ առաջնոյն. վերարկու. արկանելիք. քղամիդ. փիլոն. աղաբողոն, թիկնոց։
cf. Կրկնութիւն.
to seek, to search, to rummage;
to sift, to dive into, to examine, to explore.
Զառակն քննել եւ մանր կրկտել. ((յն. մի բայ). Ոսկ. յհ. ՟Բ. 12։)
to castrate;
to circumcise;
to cut off, to amputate, to mutilate, to crop, to dock, to curtail, to maim;
— զձայնաւոր, to make an elision, to elide, to cut out.
Որ կրճատեաց զինքն մի՛ եղիցի ժառանգաւոր։ Եթէ ոք ժառանգաւոր զինքն կրճատեաց, լուծցի Կանոն.։ cf. Կրճատեալ։
Առաւել լայնաբար, Հատանելով իմն կարճել. յապաւել. ծայրատել. խեղել. զենուլ. բառնալ ի կենաց կամ ի միջոյ. կիսակտուր ընել, կտրել.
Ո՛չ համայնաջինջ եւ ամենասպառ զսերմն ծննդոցն կրճատեցեր։ Որպէս ի հատումն եւ ի նուազութիւն միոյ յանդամոցս՝ կրճատեալ իմն է յօրինուած կազմութեան մարմնոյ։ Սահմանաւն սիրոյ զպարտեաց արմատ կրճատեաց. (Նար. ՟Լ՟Զ. ՟Խ՟Զ։ Նար. կ.։)
cf. Կրճատական.
to gnash, to grind, to grate, to snap, to chatter;
— ատամանց, gnashing, grinding of the teeth;
— զատամունս, to gnash one's teeth.
ԿՐՃԵՄ βρύχομαι frendo, strideo. կամ Կրճել՝ իբր անուն, βρυγμός stridor. որ եւ ԿՐՃՏԵԼ. Կը՛րճ կը՛րճ ձայն հանել ատամանց, կամ շօշափել զմիմեանս բաբախմամբ. մանաւանդ յերեսաց սառնամանեաց. կճռտալ, կճռտացընել.
Զի մի՛ կրճեսցի (կամ կճնեսցի) մարդկային ոգւոցն բազմութիւն. իմա՛ ըստ յն. կրճատեսցի։
interval, space, bar, division;
difference, distinction;
objection, resistance, embarrassment, let, hinderance, obstacle, hitch;
ի — մեծ արկ զանձն, to bring oneself into trouble, into a scrape, to be in an intricate, embarrassed or entangled state.
ԿՐՃԻՄ ԿՐՃԻՄՔ ԿՐՃԻՄՆ. μέσον spatium διάφορον discrimen διάστημα intervallum κώλυμα obstaculum μεσότοιχα medium murum. (որպէս կիրճ իմն) Ընդ մէջ անկեալ ինչ իբր խափան կամ որոշիչ. միջնորմն. անջրպետ. խտրոց. խտիր. տարբերութիւն. արգելք. խոչ ընդ ոտն. դժուարութիւն.
Բազում կրճիմ ի միջի ընդ այս եւ ընդ այն ոգի կայ։ Կրճիմքն ի միջոյ բարձրեալ։ Ոչինչ այնչափ ի մէջ պատուիրանացն կայ, որչափ ինչ կրճիմ ի մէջ պատուիրանացն կայ, որչափ ինչ կրճիմ ի մէջ իցէ երեսացն եւ երեսաց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 2. 5. 18։)
cf. Կրճիւն.
ԿՐՃՄՈՒՆՔ կամ ԿՈՃՄՈՒՆՔ. որպէս Կնճռումն. խորշոմիլն. կռնճմտիլը. իտ. grinza. լտ. ruga. յն. ῤυπίς, ἁμαρυγύ.
cf. Կրճեմ;
— զատամունս ի վերայ ուրուք, to gnash the teeth at, to threaten.
կրճել զատամունս, շփել ընդ միմեանս, եւ որպէս թէ սրել ի նշանակ քինու ցասման. ակռա կճռտացընել, սրել, մրմռալ.
heel;
back, hind part;
ընդ — դառնալ, դարձ ընդ — առնել, to fall or go retreat back, to recede, to go backwards, to retreat;
յետս ընդ — դառնալ, to turn back, to retrace one's steps;
cf. Կորանամ.
Ի կրնկացն մինչ ի գագաթն. (Վրդն. ծն.։)
street of shops.
Կրպակ, եւ որ ինչ նման է նմին. տեղի եւ տուն շահելոյ յառեւտրոյ.
cf. Կրսեր.
Երկերիւր եւ հինգ միջոցաւ յատ նեէմեայ կրցեր է ժամանակն անտիոքայ եպիփանեայ. (Նախ. ՟ա. մակ.։)
younger;
— յոյժ քան զժամանակս նորա, much prior to his time.
ԿՐՏՍԵՐԱԳՈՅՆ կամ ԿՐՍԵՐԱԳՈՅՆ. νεώτερος , ἑλάχιστος, μικρότατος minor, minimus. cf. ԿՐՏՍԵՐ. այսինքն Կրտսեր քան զաւագ եղբայրն. յետին յիմիք կարգի. նուազագոյն. յետնագոյն.
minority;
inferiority.
Երկմտեալ էր շաւուղ վասն կրսերութեան տոհմին իւրոյ. (Եփր. թագ.։)
religion, faith;
religious order, monastic life;
law, right, custom, usage;
manners conduct, life;
sect;
— աստուածպաշտութեան, the true faith.
Այլ են բազում կրօնք փիլիսոփայից։ Ետ կրօնս պիթագորաս զշնչաւորաց միս չճաշակել. (Եզնիկ.։)
Հան զկրօնաւորական զգեստն, եւ եդ մեկուսի, զի մի՛ անարգեսցի կրօնքն յանօրինացն։ Առին զխաչս իւրեանց եւ գնացին կրօնօք զկնի քրիստոսի. (Հ=Յ. յնվր. ՟Ի՟Բ. եւ Հ=Յ. յնվր. ՟Ժ՟Է.։)
religious, pious, devout.
Հոյլք կրօնասէր միանձանց, կամ վանականաց. (Ճ. ՟Բ.։ Կանոն.։)
friar, monk, cenobite;
— նորընծայ, novice;
— ուխտեալ, professed monk;
— լինել, to enter a convent, to take the cowl, to turn monk.
θρῆσκος, ἁσκητής, ἑγκρατής religiosus, temperans եւ այլն. Առանձին փութով եւ կարգոյ ճգնօղ ի կատարեալ կրօնս աստուածապաշտութեան հրաժարեալ յաշխարհային կարգաց. վանական. միաձն, միաբանակեաց կամ միայնակեաց. Սօֆի, փարսա, րուհպան, րահիպ, քեշիշ. (իբր կրօղ. ի քեշիտէն, քաշել, կրել. որպէս եւ կրօնաւորն է կրօղ, ժուժկալ, համբերօղ, խաչակիր)
Եթէ ոքկամիցի կրօնաւոր լինել. (Յկ. ՟Ա. 26.)
monastic life;
religion, piety;
թողուլ զ—, to throw off the cowl.
Հակառակ ցանկութիւն է կրօնաւորութիւն ատակ ժուժկալութիւն. ((յն. մի բառ) Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Բ։)
having the wings tied together.
Ի միաթեւաց մինչեւ ի բազմաթեւս, եւ զատաթեւս. (Պիտառ.։)
sea-bisouit;
account, memorandum.
գրտակ հացի. նկանակ կամ պաքսիմատ ի ձեւ բռան կցելոյ, կամ որպէս ափկից մի.
to kick, to kick out, to fling out the heels;
to be refractory, to kick against the pricks.
Յորժամ կցածիցես իբր զէշ, եւ եղջիւր ածիցես իբրեւ զցուլ։ Իշացուլք իսկ են ոմանք ի մարդկանէ, որք ... եղջիւր ածիցեն ... վազեն, եւ կցացեն։ Պակաս ի՞նչ իցեն ի մարտէ իշավայրիցն, զմիմեանս խածատելովն, կամ կցացելովն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։ ՟Գ. 6։ եւ Ոսկ. յկ. ՟Ա. 3։)
cf. Կցատեմ.
Յորժամ կցածիցես իբր զէշ, եւ եղջիւր ածիցես իբրեւ զցուլ։ Իշացուլք իսկ են ոմանք ի մարդկանէ, որք ... եղջիւր ածիցեն ... վազեն, եւ կցացեն։ Պակաս ի՞նչ իցեն ի մարտէ իշավայրիցն, զմիմեանս խածատելովն, կամ կցացելովն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։ ՟Գ. 6։ եւ Ոսկ. յկ. ՟Ա. 3։)
to join, to unite, to tie, to bind, to fasten;
to reunite, to tie again, to rejoin;
to insert, to annex, to add;
to proceed, to repeat;
եւ ես կցէի զամէնն, amen I replied;
— զվէրս, to close, to cicatrize;
to accompany.
ἄπτω, συνάπτω apto, necto, adnecto κολλάω, ἑγκολλάω agglutino. կր. adhaereo եւ այլն. Կից առնել զզատուցեալս. զուգել. զօդել. յարել. մերձեցուցանել. հասուցանել. մածուցանել. միաւորել. խառնել. կպցընել, փակցընել. իրարու դպցընել
Կցեսցես զփեղկսն, եւ եղիցին մի։ Կցեսցես զնոսա ընդ միմեանս կապեալ՝ լինել ի գաւազան մի։ Յօդք նորա մի զկնի միոյ կցեալ։ Լեզու իմ ի քիմս իմ կցեցաւ։ Կցեցաւ ոսկր իմ ի մարմին իմ։ Կցեսցին սահմանքն։ Կցեցան յարս անօրէնս։ Ձկունք կցեսցին ի թեւս քո։ Ճանապարհք վատաց կցեալ են (յն. սփռեալ են) փչովք, եւ այլն։
Խնդրուածք նորա մինչեւ յամպս կցեսցին. (Սիր. ՟Լ՟Բ. 20։)
Դարձցի ի միւս տողն, եւ կցեսցէ զհեգն. (Երզն. քեր.։)
shabby, beggarly, mean, stingy, scurvy, niggardly, close-fisted, covetous, sordid, miserly.
կամի այնպիսին, թէ մարմինն ընդ ցիխ գայր. եւ ոչ մորթն (կօչկաց). այնպիսիքն ճղճիմք եւ կցիրք առնին։ Եւ եթէ ճղճիմ եւ կցիր ոք իցէ, հարկ է այլ ազգ ծանակիլ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 24։)
to conjoin, to bind together, to tie up;
to affect, to invent, to forge, to shuffle, to quibble, to quirk, to trump up, to borrow.
συνάπτω coapto συμπλάσσω, -ττω fingo, confingo. որ եւ ԿՑՈՏԵԼ. Կցելով կցել զկոտորակ ընդ կոտորակ. կարկատել. կապկապել. յօդել ըստ կամի ըստեղծուլ.
patched up, botched, adventitious, forged, invented, contrived, fictitious, borrowed.
Յայսմ ի կցկցոտ պատութիւն աստ չի՛ք ինչ այն. ո՞րչափ եւսս առաւել յանարատ իսկութեանն յայնմիկ, ուր կցկցոտ ինչ ոչ կայ. տպ. կցկտուր. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 10։)
curing, healing.
Որ կարէ կցել, միացուցիչ. փակցնօղ.
participating, partaking, having part or share in;
party, companion, associate;
partaker, partner, consort;
cf. Կցուրդ;
կենաց —, living together;
consort, husband, wife;
կարեաց —, compassionate;
assisting, helping, relieving;
արեան —, consanguineous, related;
— չարեաց, accomplice, accessory;
— առնել, to impart, to acquaint with, to inform, to oommunicate;
— լինել, cf. Կցորդիմ.
Կցորդ է նա արանց ամպարշտաց։ Կցորդ եղէց նմա։ Որպէս կցորդ եմք չարչարանացն, նոյպէս եւ մխիթարութեանն։ կցորդս ինձ շնորհեաց զձեզ ամենեսին լինել։ Արտասուաց կցորդ լինել։ Մի՛ կցորդ լինիք անպտղութեան գործոցն խաւարի։ Կցորդքեղերուք ինձ ի նեղութեանս։ Մերձաւորութեամբ կցորդ եղեւ նոցունց։ Ոչ եղէց կցորդ ընտրելոց նոցա (յն. կապակցեցայց)։ Ամբիծք եւ ուղիղք կցորդ եղեն ինձ (յն. կցեցան, կամ յարեցան). եւ այլն։ Կցո՛րդ լեր կարեացս, կամ տկարութեան, ուղւոյն, եւ այլն։ Կցո՛րդ է (այսինքն կից է) սմին եւ յոյժ նմանատիպ՝ հաւատալն իսկապէս. (Նար.։)
cf. Կցորդ առնեմ;
to join, to unite, to fasten;
cf. Կցորդիմ.
Կցորդեմ սմին զընթերցուածն, թէ օր տեառն ի վերայ հպարտից. (Նար.։)
to partake, to participate, to share in, to have a share or hand in;
to join in, to associate, to be connected with, in communication or connexion with;
to have an understanding together, to agree, to be agreed;
կցորդէին միմեանց ի վտանգ եւ ի փառս, they shared the perils the glory;
to accompany
communication, participation, relations, connexion, association;
accompaniment, concert;
— կենաց, company, society;
— արեան, consanguinity, affinity;
— չարեաց, the being an accomplice;
ճանապարհ կցորդութեան, roads, means of communication;
— ունել ընդ ումեք, to be connected, in communication with, to form a connexion with;
in compliance with.
ԿՑՈՐԴՈՒԹԻՒՆ κοινωνία communio, consortium, participatio. որ եւ ԿՑՈՐԴԱԿՑՈՒԹԻՒՆ. Կցորդն լինել. հաղորդութիւն. մասնակցութիւն. ձայնակցութիւն. գործակցութիւն. միաբանութիւն.
Կցորդութիւն (քրիստոսի) առ մահկանացուսս։ Բարձրութիւն մարդոյ՝ առ բարձրեալն կցորդութեամբ։ Շինեաց զմարմինն յարգանդին մարիամու աստուածածնի՝ առանց կցորդութեան առն Աթ. (՟Բ. ՟Դ. ՟Ը։)
Տարագրեաց զնա ի հաղորդութենէ կցորդութեան։ Կցորդութիւն սրբութեան, կամ օրհնութեան, հոգւոց, արեան, բնութեան, մարմնոյ, եւ այլն։ Կցորդութեամբ ժողովրդեանն, կամ կցորդութեամբ դպրի իմոյ պօղոսի (այսինքն միաբան, զոյգ ընդ), եւ այլն. (Եւս. պտմ.։ Ագաթ.։ Նար. Լմբ.։ ՃՃ.։)
adventitious, additional.
Էութիւն նորա անեղ եւ միաւոր է, եւ ներհակ ոչ ունի. ներհակաւոր՝ եղականքն եւ կեցուածոյքն են. (Եւագր. ՟Ի՟Ը։)
anthem.
μέλος membrum եւ carmen ἁντίφωνον antiphona, responsio եւ այլն. կցուած երգոց կամ ռազմոսաց. տուն մի սաղմոսի կցեալ ի խորհուրդ աւուրն. որում կցի եւ սկիզբն նորին զկնի, եւ Յաւելուած երգոց. երգաբանութիւն. զի եւ Կցել՝ է նաեւ երգել. Կցուրդ ասելով. Ձայն տեառն ի վերայ ջուրց։ Կցուրդս գեղեցկանուագս։ Սաղմոսելն կցուրդիւ, Զգործս ձեռաց մերոց։ Սկսանիլ եպիսկոպոսին զսաղմոսն կցրդիւն, Տէր սիրեցի զվայելչութիւն։ Դարձեալ կրկնել կցրդիւ, Բա՛ց մեզ տէր բա՛ց, հառաչանք է սրտառուչ մարգարէիցն։ Զսուրբ աստուածն՝ հանդերձ սրբոյ աստուածածնին կցրդիւն. (Յհ. իմ. ատ. եւ եկեղ։)
որ ինչ միանգամ սոցին կցուրդ յաւետարանսն կայ. (Թէոդոր. մայրագ.։)
to be stingy, miserly, covetous;
— զատամունս, to grind the teeth at, to threaten.
Սփռեա՛ (զողորմութիւն). մի՛ կցեալ ունիր, այլ հան, զի պահիցես. յն. պինդ ունել. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 3։)
to curve, to bend, to bow.
cf. Կքեմ.