Definitions containing the research գարի : 213 results

Խանգարեմ, եցի

va.

to disorder, to disturb, to confuse, to confound, to disconcert, to put out of countenance;
to spoil, to mar, to break, to destroy;
to corrupt, to ruin;
— զառողջութիւն, to ruin the health.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞վ են այն՝ որ կարօղ իցէ զարդարել, զոր աստուածն խանգարիցէ (կամ զոր աստուած եղիցէ զնա). (Ժղ. ՟Է. 14։)


Ճապաղեմ, եցի

va.

to spread, to disperse, to satter;
to divert, to entertain;
— զինչս, to squander away, to waste, to dissipate.

· Calfa

NBHL (1)

Սովորութիւն իսկ էր թագաւորաց մերոց փեսայութեան ... դահեկանս ճապաղել, եւ թագուհեացն մարգարիտ. (Խոր. ՟Բ. 47։)


Ճարակաշատ

adj.

abounding in fodder, in pasture, very grassy.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ցորեան եւ գարի բերէր երկիրն, յորժամ աւեր մնայցէ ի մարդկանէ, խոտալից ճարակաշատ լինի անասնոց. (Ոսկ. ես.։)


Կիտուած, ոյ, ով

s.

dotting, pointing;
embroidery;
enamel.

· Calfa

NBHL (1)

Յեռեալ անդ մարգարիտս, եւ ընդ կիտուածս արծաթոյ. (Սարգ. յկ. ՟Թ։)


Կնճիթն, ճթան

s.

sesame, sesamum.

· Calfa

NBHL (1)

Վայրենի ցորեան եւ գարի, եւ ոսպն եւ ոլոռն եւ կնճիթ երկրին բերել. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Կոխումն, ման

s.

cf. Կոխան;
լինել ի —, to be trodden under foot;
տալ ի —, to give to be trampled on.

· Calfa

NBHL (1)

որպէս զմարգարիտ ի խոզից կոխումն. (Խոր. ՟Գ. 65։)


Նարօտ, ուց

s.

dye, tincture, hue;
thread, ribbon or tissue of various colours;
broidery or needle-work of divers colours;
*cockade, rosette;
— կենաց, thread of life.

· Calfa

NBHL (1)

Կոչեն զդեւսն յաղ, յերկաթ, ի ջուր, ի նարօտս, յիւղս, ի գարի, ի յուլունս. (Մանդ. ՟Ի՟Զ։)


Յառաջաբերեմ, եցի

va. vn.

"cf. Յառաջ բերել;
" to be produced;
to advance, to progress.

· Calfa

NBHL (1)

Կոյսն զբազմագին մարգարիտն յառաջաբերեաց։ Յառաջաբերեաց պատմուճանս ի տանէ փեսային անկեալս ի ջրոյ եւ հոգւոյ. (Ճ. ՟Գ. եւ Ճ. ՟Ը.։)


Յեռում, ռի

va.

to set, to mount, to enchase, to stud;
to fit in, to mortise;
to connect, to join, to link, to concatenate, to tie, to attach;
to insert, to interpolate, to intercalate;
to compose, to weave, to entwine;
— մարգարիտս, to string pearls;
— ընդ պատուհանն, to loll out of window;
— առ եղբայր իւր, to visit one's brother, to pay him a visit.

· Calfa


Մեծագնի, գնւոյ

adj. adv.

costly, very dear, most expensive, high-priced, too dear, precious, rich, magnificent, sumptuous;
dearly, at avery high price;
— մեծագնել, — վաճառել, to buy or sell dearly, at a high price.

· Calfa

NBHL (1)

Մարգարիտ մի պատուական մեծագնի. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 22։)


Մեկնոց, աց

s.

cloak, mantle, surtout.

· Calfa

NBHL (1)

Ծրարեսցես ի մեկնոցի քում։ Բե՛ր զմեկնոցդ՝ որ ի վերայ քո է. եւ չափեաց վեց չափովն գարի, եւ եդ ի վերայ նորա. (Եզեկ. ՟Ե. 3։ Հռութ. ՟Գ. 15։)


Մխիրճ հարկանեմ

sv.

cf. Մխրճիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս ոք ի լեղորդաց կամի վազել ի նաւէ անտի ի ծով, եւ մխիրճ հարեալ՝ ճախր առեալ՝ զմարգարիտն խնդրիցէ առ ի գտանել. (Ոսկ. խչ.։)


Մոլորութիւն, ութեան

s.

wandering, straying, aberration;
error, heresy;
seduction, perversion, subornation, corruption;
fury, mania, folly, frenzy, madness;
— մտաց, mental aberration;
ծայրայեղ —, sad extremity, excess;
բազում դպրութիունք զքեզ ի — դարձուցանեն, much learning doth make thee mad.

· Calfa

NBHL (1)

Աւելորդ է ապա լեզուագարիցն մոլորութիւն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Մարգարտագոյն

adj.

pearl-coloured.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զգոյն մարգարտի. կամ պայծառ քան զմարգարիտս գեղեցիկս.


Մարգարտափայլ

adj.

bright as a pearl.

· Calfa

NBHL (1)

Փայլեալ կամ փայլուն որպէս զմարգարիտ. մաքրափայլ.


Մարզպան, աց

s.

governor of a march, of a county or province, exarch.

· Calfa

NBHL (1)

Երեք մարզպան իր եւ գարի։


Ծաղկազարդ

adj. s.

adorned with flowers, flowery;
palm-sunday;
— բոլորք, garland, wreath of flowers.

· Calfa

NBHL (1)

Ծաղկազարդ պսակ կուսից, եւ մարգարիտ սուրբ հաւատոյ. (Շ. տաղ հռիփս.։)


Ծամեմ, եցի

va. fig.

to chew;
to reflect, to ruminate.

· Calfa

NBHL (1)

Կաղին, կամ գարի, կամ հաց եւ պանիր ծամել. (Ոսկ. յհ. ՟Ա։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Ը։ Կլիմաք.։)


Ծանր, նու, նունք, նունց

adj. gr. adv.

heavy, weighty;
massive, voluminous, great;
difficult, bard, onerous, laborious;
disagreeable, troublesome, importunate;
grievous, serious, preponderating;
sluggish, tardy, dull;
hard (of hearing);
strong, rank;
grave;
— քուն, deep sleep;
— կերակուր, indigestible food;
— շունչ, bad breath;
— հարուած, violent blow;
— կին, woman with child;
ծանունս սխալել, to be greatly mistaken;
ծանունս լսել, to give no ear, to pretend not to hear;
— թուիլ, to take ill, to be displeased, angry, enraged;
մի ինչ — թուեսցի քեզ, do not take it ill, do not be displeased;
— է քեզ բանգ այդ, the thing is above your ability;
— է ինձ, that is a heavy sacrifice for me;
թողէք զ— օրինացն, yon have omitted the weightier matters of the law;
heavily;
grievously;
deeply;
vigorously;
seriously;
painfully.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ յոսկի եւ ի մարգարիտ եւ ի ձորձս ծանունս. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 15։)


Ծանրագին, գնի

adj. adv.

dear, costly, of great priee, precious;
very dear, very costly;
— գնի դնել, վաճառել, to buy or sell dear.

· Calfa

NBHL (1)

Զմարգարիտ պատուական եւ ծանրագնի (կամ ծանրագին). (Եփր. աւետար.։)


Լուսածին

adj. phys.

engendering, or producing light, photogenic;
phosphor.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցիկ մարգարիտս լուսածինս ելեալս յերկրէ եւ ի ծովէ. (Արծր. ՟Ե. 3։)


Խոտորեցուցիչ, չի, չաց

adj.

perverting, turning aside, leading astray.

· Calfa

NBHL (1)

ἁποστέφων avertens. որ խոտորեցուցանէ մոլորեցուցիչ. խանգարիչ.


Հաճար, ոյ, ով

s.

rye;
cf. Հայքար.

· Calfa

NBHL (2)

Ցորեանն եւ հաճար ոչ հարան։ Սերմանեսցէ ցորեան եւ գարի, կորեակ եւ հաճար։ Ա՛ռ քեզ ցորեան ... եւ կորեակ եւ հաճար. (Ել. Թ. 32։ Ես. ԺԸ. 25։ Եզեկ. ԺԸ. 25։)

ὁλύρα olyra, siligo եւ far, spelta Արմտիք՝ որպէս վտիտ ցորեան, թուխ որպէս գարի. տարեկան.


Պատեան, ենից

s.

sheath, scabbard;
case;
cover, envelope;
scale, shell;
hull, pod, cod, husk;
rind, peel, bark;
armour, cuirass;
breast;
արկանել զսուրն ի —ս, to sheathe, to put up;
cf. Մերկանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Մարգարիտ կոչեցաւ, զի իբրեւ զմարգարիտ ի գաղտակրի՝ ի մէջ կուսական երկուց պատենից մարմնոյ եւ շնչոյ՝ առանց սերման եղեւ. (Ոսկ. զատիկ.։)


Պատուական, ի, աց

adj. s.

honourable, respectable, estimable, venerable;
precious, rare, excellent, exquisite;
noble;
հայր —, Reverend Father;
—ք, noblemen, nobility, principal persons;
առ — ս ունել զոք, to hold or have in honour;
— ամենայն ժողովրդեան, respected by all people.

· Calfa

NBHL (1)

Մարդ պատուական եղիցի քան զականս սովփերայ։ Քար, կամ ակն պատուական։ Պատուական մարգարիտ։ Անօթ պատուական. (Եւն։)


Պարաբառնամ, բարձի

vn.

to raise around;
to sustain, to support, to take away, to suppress.

· Calfa

NBHL (1)

Որովայնին պարաբարձողի զմարգարիտն խնդութեան. (Ճ. ՟Գ.։)


Պարարեմ, եցի

va.

to fatten;
— զերկիր, to manure;
— զոք սնոտի յուսով, to feed or entertain one with hopes, to beguile, to lull, to fool one with fair promises, to take to a fool's paradise;
— զաչս, to feast, charm or delight the eyes.

· Calfa


Կապիճ, պճաց

s.

cab, bin, ephah, bath;
bezel, mounting, setting;
—ք աչաց, socket or orbit of the eye;
—ք կօմկաց, vamp of a shoe;
iron greaves, armor for the legs;
— ատամանց, socket, alveolus.

· Calfa

NBHL (1)

Չորրորդ կապճի։ Կապիճ արդար։ Տասներորդն գրուի (այսինքն գոմորի) եղիցի կապիճ։ Կապիճ մի ցորեան, եւ երեք կապիճ գարի. (՟Դ. Թագ. ՟Ղ. 25։ Ղեւտ. ՟Ժ՟Թ. 36։ Եզեկ. ՟Խ՟Ե. 10։ Յայտ. ՟Զ. 6։)


Կառամուտ, մտաց

adj.

hamessed to a coach;
— դուռն, carriage-gate.

· Calfa

NBHL (1)

Զգարին զյարդն երիվարացն եւ կառամտացն բերէին. յն. ձիոց եւ կառաց. (՟Գ. Թագ. ՟Դ. 28։)


Կասկաջուր, ջրոյ

s.

malt-liquor, beer;
— սեղանոյ, table-beer;
— ընտիր, ale;
զօրաւոր or սեաւ —, porter;
— յոռի, swipes.

· Calfa

NBHL (1)

Ջուր կասկի, այս ինքն գարւոյ. գարէջուր. գարիի ջուրը կամ քամուքը


Չքնաղագիւտ

adj.

rare, excellent, singular, matchless, unique, incomparable.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զմարգարիտս պատուականս՝ զբոլորասէրն զլուսաւորն զչքնաղագիւտն. (Ագաթ.։)


Սակ, աց

s.

reckoning, measure, account, number;
condition, position, state, manner;
— արկանել ընդ ումեք, to come to terms about the price, to bargain for, to contract, to strike a bargain for, to stipulate, to come to an agreement, to settle;
եւ որ ի սոցին —ի, and of other similar ones;
եւ որ այլ եւս սոցին —ի իրք, and of other like things;
որոց —ի են, among whom are;
եւ որ սոցին —ի են, and so forth, and so on, et caetera;
ո՞չ դահեկանի միոջ — արկեր ընդ իս, didst not thou agree with me for a penny ?
impost, rate, duty, tax, imposition, tribute;
order;
convention, contract, agreement;
budget;
tariff.

· Calfa

NBHL (1)

Զսակ աղիւսարկին։ Ոչ թողասցի ձեզ ի սակէն ձերմէ եւ ոչինչ։ Զսակ աղիւսոյն բովանդակ տայցէք։ Ըստ հանապազորդ սակին ... զսակ հանապազորդ աղիւսաթուին։ Զգարին եւ զյարդն բերէին՝ իւրաքնիչիւր ոք ըստ սակի իւրում։ Այր ըստ սակի իւրում ետուն զարծաթն եւ զոսկի. եւ այլն։ Կամ Որ է ինքն յազգէ քահանայիցն օծելոց սակի։ Որ նորա վիճական սակի են։ Որոց սակի են եւ այլն։


Սաղապ

adj.

slippery, failing, frail, wavering, unsteady, inconstant, fickle.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խոյզս մանրորսն սիրակարկաջ սաղապս (տպ. սազապս) իմաստութեան խնդիր արանց աստուածարելոց. կամ է դեգերանք, եւ կամ գրելի է սատափ. զի զկնի յիշի եւ գաղտակրականն մարգարիտ։


Սերմանանամ, ացայ

vn.

to seed, to run to seed.

· Calfa


Պին

s.

pinna, pinna-marina.

· Calfa

NBHL (1)

ՊԻՆ ՊԻՆԱՅ. գրի եւ ՊԻՆՆՈՍ, ի. եւ ՊԻՆՆԱՅ. եւ ՊԻՆՆԵԱԿ. (Վրիպակաւ եւ Իպանիոս). Բառ յն. բի՛ննա. πίννα pinna. Խեցեմորթ մեծ կրկնապատեան՝ երկայն եռանկիւնի, որ բերէ մազս իբրու մետաքս խոշոր, կամ ասր կարմիր. եւ գտանի խրեալ յաւազուտս եւ ի տղմուտս. ունի եւ մարգարիտս մեծամեծս, այլ տգեղս.


Պինայ, ից

cf. Պին.

· Calfa

NBHL (1)

ՊԻՆ ՊԻՆԱՅ. գրի եւ ՊԻՆՆՈՍ, ի. եւ ՊԻՆՆԱՅ. եւ ՊԻՆՆԵԱԿ. (Վրիպակաւ եւ Իպանիոս). Բառ յն. բի՛ննա. πίννα pinna. Խեցեմորթ մեծ կրկնապատեան՝ երկայն եռանկիւնի, որ բերէ մազս իբրու մետաքս խոշոր, կամ ասր կարմիր. եւ գտանի խրեալ յաւազուտս եւ ի տղմուտս. ունի եւ մարգարիտս մեծամեծս, այլ տգեղս.


Վկայօրէն

adv.

like a martyr.

· Calfa

NBHL (1)

Վերառեալ վկայօրէն ըզմարգարիտն հաւատոյ. (Շար.։)


Վրացի

adj. s. Georgian;
s. bot. — կոճ, hellebore, bear's foot;
տարազ — կոճակի, agaric, mushroom.

· Calfa

NBHL (1)

Տարազ վրացի կոճակի. ի բառս Գաղիանոսի դնի որպէս յն. ագարիկոն. աղարիգօն. ἁγαρικόν agaricum, nomen fungi arboris.


Սիկարեան

adj. s.

murderous;
hired assassin.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ լտ. սիգարիուս, (ի սիգա, դաշոյն). sicarius σικάριος . Սրիկայ. սուսերաւոր՝ սուսերաձիգ աւազակ, մարդասպան.


Սնդուկ

cf. Արկղ.

· Calfa

NBHL (1)

Բացեալ զսնդուկսն (տպ. զսնտուկն). եւ հանեալ զամենայն ակունսն եւ զմարգարիտսն. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Ստանամ, ացայ

vn.

to acquire, to gain, to obtain, to get;
to have, to possess, to hold;
to purchase, to buy;
to create;
վերստին —, to regain, to re-acquire, to recover;
փառս —, to achieve glory.

· Calfa

NBHL (1)

Արթուն լինի գիւտի մարգարտին, որով ստացանի մարգարիտն այն. (Երզն. մտթ.։)


Վաճառական, ի, աց

s.

merchant, trader;
tradesman, shopkeeper, dealer;
մեծաքանակ կամ փոքրաքանակ —, wholesale merchant, retail-dealer;
cf. Նաւ.

· Calfa

NBHL (1)

Արծաթոյ ընտրոյ վաճառականաց։ Առն վաճառականի, որխնդրիցէ մարգարիտս գեղեցիկս։ Անցանէին արք մադիանացիք վաճառականք։ Կարքեդովնացիք վաճառական քո։ Որդիքն իսրայէլի վաճառականք քո։ Վաճառականք քո խառնեն ջուր ընդ գինի։ Երթա՛յք ի վաճառականս (ձիթոյ), եւ գնեսջիք ձեզ.եւ այլն։


Շնորհալոյս

adj.

pure, candid, bright.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ծովային բերմանց շնորհալոյս մարգարիտ. (Նար. կուս.։)


Դենար, ի

s.

penny, denier, denarius.

· Calfa

NBHL (1)

Կապիճ մի ցորեան դենարի միոջ, եւ երեք կապիճ գարի դենարի միոջ. (Յայտ. ՟Զ. 6։)


Խելագարանք

s.

cf. Խելագարութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Խելագարիլն. Ցնդումն խելաց.


Խելացնորիմ, եցայ

vn.

to be out of one's senses, to rave, to be delirious, mad, crazy, insane;
to swoon or faint away, to fall into a swoon.

· Calfa


Խեփոր, աց

s. fig.

bivalve-shell;
allegory.

· Calfa

NBHL (1)

Խեցեմորթքն՝ յորժամ զխեփորն բանան, ի թիկանց կուսէ անձրեւ՝ որ ի փայլատակեալն անդ անկանի, մարգարիտ գոյանայ. (Վանակ. հց.։)


Խիճ, խճից

s.

small stone, pebble, gravel;
— նաւու, ballast.

· Calfa

NBHL (1)

Զմրգարիտս քամահեն, եւ զքարինս պայծառս խիճք. (Առ որս. ՟Է։)


Ծովածին

adj.

born of or produced by the sea.

· Calfa

NBHL (1)

Ծովածին մարգարիտ. (Երզն. լուս.։)


Ծովային

adj.

belonging or pertaining to the sea, marine, maritime, naval;
— զօրութիւն, marines, the navy, the naval strength, maritime forces;
— շուն, dog-fish;
— օդաթռիչ երիվար, clipper-vessel.

· Calfa

NBHL (1)

Սրբուհի զըմուռ ծովային՝ծովայնոյ բերեալ մարգարիտ. (Տաղ.։)