cf. Գազանամարտ.
· Calfa
Եւ κυνηγία venatus, venatio Որսորդութիւն գազանաց.
cf. ԳԱԶԱՆԱՄԱՐՏ. ըստ ամենայն առման.
Շինեաց եւ զտեսարանն՝ եւ զգազանամարտկացն եւ զխաղալկացն. (Խոր. ՟Բ. 85։)
Բազումք ի մարդկանէ ի պահս իբրեւ ի գազանամարտիկ ինչ կազմեալ են. (Ոսկ. ապաշխ.։)
Նա գազանամարտիկ եղեւ։ Ընթանալ յասորեաց ի հռովմ, եւ գազանամարտիկ լինել. (Լմբ. եկեղ. եւ Լմբ. սղ.։)
Ոչ ձիընթացիւքն մեծամեծս պարծիմք, եւ ոչ ասպարիսօք, եւ գազանամարտկօք. (Առ որս. ՟Ը։)
combat with wild beasts.
· Calfa
θηριομαχία pugna cum belluis Մրցումն ընդ գազանի.
Թագաւորն թրակացւոց առ գազանամարտութեան նահատակութիւն կոչեաց զնա. (Ոսկիփոր.։)
brutal, beastly, fierce, savage, inhuman, cruel.
· Calfa
Վայրենամիտ. գազանաբարոյ. գազանական. մոլեգին.
Գազանամիտ արանց. (Վրդն. ծն.։)
Զգազանամիտս անմաքուր. (Նար. ՟Հ՟Ե։)
Ի գազանամիտ բարուցն բնութենէ։ Զգազանամիտ եւ զվայրենագոյն զաշխարհաբնակն. (Ագաթ.։)
Եթե չարաբարոյ իցէ, առիւծ գազանամիտ է. եթէ յափշտակօղ իցէ, գայլ է։ Զգազանամիտ բարս մարդկան կոչէ գայլս, եւ զգօնամիտս կոչէ գառինս. (Ոսկ. ղկ. եւ Ոսկ. ես.։)
Զանասնացեալ եւ զգազանամիտ ազգ մարդկան շնորհօք արար որդիս այ. (Տօնակ.։)
cf. Գազանաբարոյութիւն.
· Calfa
θηριωδία feritas Գազանամիտն գոլ. գազանութիւն. վայրագութիւն. կատաղութիւն. վահշէթ, եավուզլուգ.
Յորպիսի գազանամտութիւն գրգռեցաւ ազգ մարդկան։ Առիւծ աստ զներոն կոչէ վասն գազանամտութեան. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 8։ եւ Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)
Եւ արդ այս սակա՞ւ ինչ գազանամտութեան նշանակ իցէ. (Ոսկ. ես.։)
Ուտեն ընդ առաւօտս գազանամտութեամբ զանձինս անմեղաց. (Լմբ. ժղ.։)
Ի վայր դիցէ զանասնաբար գազանամտութիւն. (Բուզ. ՟Գ. 10։)
cf. Գազանական.
· Calfa
Գազանային չարութիւն, անմտութիւն, կիրք, անձն, դէմք, խումբ. (Փիլ.։ Լմբ.։ Տօնակ.։ Ոսկ. յհ.։ Մագ.։ ՟Ծ՟Է։ Նար. մծբ.։)
Սրտմտութիւն եւ ցանկութիւն՝ գազանայինք են. (Փիլ. լին.։)
Եթէ բնութեամբ այդպիսի գազանային ստեղծ զքեզ. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)
become cruel, savage, to be fierce.
· Calfa
θηριόομαι, ἁγριαίνομαι ferocior, efferor, agrestis fio, saevio Իբրեւ զգազան լինել. եւ Ցուցանել զգազանութիւն բնական. եւ Վայրենանալ. կատաղիլ. մոլեգնիլ. սրտմտիլ. գուտուրմագ, ազմագ.
Գազանասցի թագաւորն հարաւոյ։ Գազանացեալ սրտիւ. (Դան. ՟Ժ՟Ա. 11։ ՟Բ. Մակ. ՟Ե. 11։)
Առ անընդելսն գազանանան, եւ մահ գործեն. (Յճխ. ՟Դ։)
Որոց (նոյի եւ դանիէլի) ոչ գազանացան. (Վրդն. սղ.։)
Գազանացեալ զօրութեամբ յիրեարս յարձակէին. (Եղիշ. ՟Զ։)
Առ գրեցելոյն միտս գազանանան. (Առ որս. ՟Ժ։)
Առաւել եւս գազանանամք ընդդէմ նորա. (Սարգ. ՟բ. յհ. ՟Բ։)
Կարի գազանանային, եւ սպանանել խորհէին. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 14։)
Գազանացաւ դաւիթ մեծաւ ցասմամբ. (Եփր. թագ.։)
ferocious heart.
· Calfa
Ունօղ զսիրտ անգութ որպէս գազանի.
Այնժամ գազանասիրտք եղեն, զի ոչ մնացին ժամանակին. (Վանակ. յոբ.։)
Գազանասիրտք քան զառիւծս ի կոտորելն իւրեանց. (Եփր. թագ.։)
that produces or nourishes wild beasts.
· Calfa
Որ սնուցանէ, կամ ունի յինքեան զգազանս.
Յեգիպտացւոցն ընկղմին գազանասնոյց գետ. (Յհ. իմ. պաւլ.։)
to render fierce or cruel.
· Calfa
θηριόω, ἑκθηρόω effero, ἑξαγριαίνω exaspero Գազան կացուցանել. վայրենացուցանել.
Նա ի գազանացն զմեզ որոշեաց. իսկ մեք զմեզ ինքեանս գազանացուցանեմք. (Ածաբ. աղքատ.։)
Գազանացուցանեմ զսիրտս մարդկան (ասէր դեւն). (Ճ. ՟Ա.։)
Վառել զփիղսն ... գազանացուցեալս անապակաւ. այլ ձ. գազանացեալս. յն. արբեցուցեալս. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 1։)
brutal, heastly, like a beast.
· Calfa
Գազանեղէն զայրացումն, կամ մոլեգնութիւն։ Արիւնապարտ մարմինն գազանեղինին. (Արծր. ՟Բ. 1։ ՟Դ. 11։)
thrown before wild boasts.
· Calfa
ԳԱԶԱՆԸՆԿԷՑ ԱՌՆԵԼ. Ընկենուլ առաջի գազանաց.
Գազանընկէց արա, ի խորս ծովու ձգեա։ Զոմանս ի նոցանէ գազանընկէց արար. (ՃՃ.։)
brutality, bestiality;
fierceness, ferocity, inhumanity, barbarity, cruelty, rage, madness.
· Calfa
θηριότης feritas, ὡμότης crudelitas, θυμός furor Բնութիւն կամ բնաւորութիւն գազանի. եւ Գազանաբարոյութիւն. անգթութիւն. կատաղութիւն. սրտմտութիւն. հայվանլըգ, վահշէթ, եավուզլուգ.
Գազանութիւն գազանաց. (Իմ. ՟Է. 20։)
Բարք գազանութեան. (Եզնիկ.։)
Պատրաստեսջիր ի նմին գազանութեան զփիղսն. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 10։ Գազանութիւն թագաւորին. անդ. եւ ՟Է. 3։)
Գազանութիւնք չարաց. (Շ. մտթ. յռջբ։)
Զգազանութիւն կամաց մերոց զգաստացուցեալ. (Լմբ. սղ.։)
Մռնչեալ առիւծաբար գազանութեամբ անտոնինոս. (Խոր. ՟Բ. 22։ (Իսկ Սարգ. յկ. ՟Դ. ըստ ձ. երկիցս գրի Գազութիւն. որպէս թէ գազանն իցէ իբր փուշ գազ՝ գզօղ եւ պատառօղ)։)
abounding in wild beasts.
· Calfa
Ուր է բազմութիւն գազանաց. որ եւ ԳԱԶԱՆԱՒԷՏ, ԳԱԶԱՆԱԿՈՒՏ.
Ունի եւ տեղիս ինչ նորակերպ գազանուտս. (Խոր. աշխարհ.։)
s. bot. carrot;
parsnip.
· Calfa
«ստեպղին, հավուճ, drucus ca-rota L» Բժշ.։
= Պրս. [arabic word] gazar «ստեպղին, գազար». որից փոխառեալ են նաև արաբ. [arabic word] ia-zar. ասոր. [other alphabet] gczārā (Brockelm. 54ա) ն. ասոր. gizara, քրդ. ❇ gizir, չաղաթայ (Խիվայի բարբառով) [arabic word] kešir, գնչ. ge-Ն2r. վերջինիս հետ Paspati համեմատում է սանս. garjara, հինդուստ. [arabic word] gaǰur, աֆ-ղան. gāzara, բոլորն էլ «գաղար» նշանա-կութեամբ։ -Հիւբշ. 273։
Ուղիղ մեկնեց նախ ՆՀԲ, յետոյ էլ Böttich. Ar'ca 74, 202, Lagarde, Ur-gesch. 836 են։
ԳՒՌ (dialectal) Տփ. գազար, Երև. Ջղ. գ'ազար, Գոր. Շմ. կ.mզmր, Ղրբ. կէ՛զmր, Ագլ. գէօ. զmր։
արաբ. պրս. ճէզր, կէզր. Նոյն ընդ Ստեպղին. հավուճ. կամ ընդ Ճակնդեղ. չիւքիւնտիւր.
Գազար լուծանէ զորովայնն. (Բժշկարան.։)
sort of aromatic gum.
· Calfa
«մի տեսակ հնդկական խնկեղեն» Խոր. աշխ. (Սուքրիի հրատ. ունի գոզիբոյեկ), ըստ Նորայր, Բառ. ֆր. 838 кmuscade, մշկընկոյզ», Տիգրանեան. Բառ բժշ. բոյսերի, էջ 13 «nux moschata», ըստ ԳԲ «արու մշկընկոյզ, azerbe. muscat mále»։
= Պհլ. փոխառութիւն է. բառի վերջին մա-սըն է (-բուակ կամ -բոյեկ) պհլ. boyak, պրս. [arabic word] bōya «հոտ ունեցող, բուրոռ։ (տե՛ս բոյր). հմմտ. նայիբուակ, հրբուակ, գոյիբուակ. իսկ առաջին մասը՝ գազեր-մը-նում է անծանօթ։-Հիւբշ. 123։
Այս մեկնութիւնը տուաւ Պատկան-եան, Խոր. աշխ. 1877, էջ 81, իսկ Նո-րայր, անդ, որից և Ալիշան, ՀԲուս. §
397, համարում է արաբ. [arabic word] lauz, i-bavva «հնդկընկոյզ» (տե՛ս Շթայն-շնայդէրի հաւաքածոյի մէջ՝ WZKM, 11, 329)։
Խունկ ինչ ի հնդիկս։ (Խոր. աշխարհ.։)
obscure, that is not clear or open.
· Calfa
Իբր Անբաց. փակ. դժուարաւ բանալի, կամ բացատրելի. խրթին. դժուարիմաց.
Են դեւք, որ ի բերանն նստին, եւ զփակեալն դժուարաբաց առնեն. (Կլիմաք.։)
Իմաստասիրել դժուարաբաց բառիւք. (Պրոկղ. յոսկ.։)
very heavy, troublesome;
very tired.
· Calfa
Ծանրաբեռնեալ. վաստակեալ. վշտակիր.
Ոչ հանգիստ (ետուր) դժուարաբեռն մարմնոյդ. (Վրդն. լս.։)
difficult to cure.
· Calfa
Դժուարաբոյժ ցաւս։ Չարեօք դժուարաբուժիւք. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. իմաստն.։)
Դժուարաբոյժ իսկ են, եւ անբոյժք։ Պարտ է գոլ ... իբրու յաւետագոյն՝ կա՛մ դժուարաբոյժ, եւ կամ մանաւանդ ամենեւին անբոյժ՝ առաքինութիւնքն. (Պղատ. օրին. ՟Ե. եւ ՟Ը։)
δυσίατος cf. ԴԺՈՒԱՐԱԲԺՇԿԵԼԻ. Դժուարաւ բուժելի կամ բժշկելի. դժոխաբոյժ.
rare, curious, difficult to find.
· Calfa
Թէպէտեւ դժուարագիւտ է, այլ ոչ ամենեւին անգտանելի։ Լաւագունին դժուարագիւտ գոլ բնութեամբ. (Փիլ.։)
δυσεύρετος inventu difficilis, difficile inveniendus Դժուարաւ գտանելի. գտնելը կամ գտնըւիլը դժար.
Դժուարագիւտ է ճշմարտութեանն գեղեցկութիւն. (Կիւրղ. գանձ.։)
Վերջացեալ են, եւ դժուարագիւտ՝ փրկեալքն. (Կլիմաք.։)
Դժուարագի՛ւտ ոգի կարացեալ ակն լինել բազմաց. (Բրս. հց.։)
Դժուարագիւտ դատաստան, ժամանակ, եւ այլն. (ՃՃ.։ Սարգ. յկ. ՟Ա։ Եւս. քր.։ Պիսիդ.։ Լմբ. եկեղ.։ Երզն. քեր.։ Բրսղ. մրկ.։)
Վասն դժուարագիւտ անբարկութեան. (Կլիմաք.։)
difficult to walk, rough, rugged
· Calfa
ԴԺՈՒԱՐԱԳՆԱԼԻ ԴԺՈՒԱՐԱԳՆԱՑ. δυσπόρευτος difficilens habens viam, impervius Դժուարին ի գնալ. դժուարակոխ.
Կամիս մտանել ի քաղաքն դժուարագնալի. (Վրք. հց. ՟Թ։)
Դժուարագնաց ճանապարհ, վայրք. (Պտմ. աղեքս.։ Փիլ.։ Ասող.։)
cf. Դժուարագնալի.
· Calfa
ԴԺՈՒԱՐԱԳՆԱԼԻ ԴԺՈՒԱՐԱԳՆԱՑ. δυσπόρευτος difficilens habens viam, impervius Դժուարին ի գնալ. դժուարակոխ.
Կամիս մտանել ի քաղաքն դժուարագնալի. (Վրք. հց. ՟Թ։)
Դժուարագնաց ճանապարհ, վայրք. (Պտմ. աղեքս.։ Փիլ.։ Ասող.։)
difficult, painful.
· Calfa
δύσεργος operosus, arduus Դժուարաւ գործելի. դժուարին ի գործել. տարժանելի. ընելը դժար.
Խնդրէ ի քէն աստուած՝ ոչինչ ծանր կամ դժուարագործ, այլ կարի յոյժ պարզ եւ դիւրին. (Փիլ. բագն.։)
Դժուարագործ առաքինութիւն. (Նիւս. երգ.։)
Զամենայն անհնարս եւ զդժուարագործս՝ աստուծոյ միայն աւանդեմք. (Վեցօր. ՟Գ։)
Դժնեայ եւ յոյժ դժուարագործ է անզգամացն անիշխանութիւն. (Փիլ. լին. ՟Ա. 73.) իմա՛, անբերելի է անտէրունչ մնալն յաստուծոյ։
rare, extraordinary, that happens with difficulty.
· Calfa
Որ դժուարաւ, կամ չարաչար դիպի։ cf. Դժուարապատահ.
Զյոյժ զսոսկալի եւ զդժուարադէպն. (Պիտ.։)
Ո՛չ սիգ դժուարադէպ. (Սիսիան.։)
that can be freed or set at liberty with difficulty.
· Calfa
Դժուարաւ թափելի եւ թօթափելի յանձնէ, կամ ճողոպրելի.
Դժուարաթափք, եւ կամ բոլորովին անշարժք. (Արիստ. որակ. ՟Է։)
steep;
rough, rugged.
· Calfa
Ունօղ զժայռս դժուարինս. ապառաժուտ.
Խորափիտ, եւ դժուարաժայռ, եւ ամուր աշխարհաւ. (Յհ. կթ.։)
difficult to be untied or explained.
· Calfa
Դժուարալուծելի. դժուարաքակ. դժուար ի լուծանել, քակել, եւ մեկնել. քակելը կամ մեկնելը դժար.
Դժուարալոյծ կապանք, կնճիռն, խարդախութիւնք, հնարաւորութիւնք. (Նոննոս.։ Գէ. ես.։ Վանակ. յոբ.։ Մաքս. եկեղ.։)
Արդարեւ կնճիռն իմն դժուարալոյծ է. (Ոսկ. ես.։)
Ի հանգոյց բանից դժուարալուծաց ազատեալք. (Վրդն. ել.։)
Տարակուսանօք դժուարալուծիւք. (Անյաղթ պորփ.։)
hard of hearing, rather deaf;
inexorable, hard, inflexible
· Calfa
Եւ (իբր ներգ). Դժուարաւ լսօղ.
(իբր կր). Դժուարաւ լսելի. զոր ծանր է լսել. կամ Դժուարին առ իմանալ, հաւատալ.
Դժուարալուր լուտանք, երգ, պատմութիւն, դարձուած բանից, հնարք, սքանչելիք. (Պիտ.։ Լմբ. պտրգ.։ Լաստ. ՟Ժ՟Ը։ Զքր. կթ.։ Վեցօր. ՟Է։ Սկեւռ. ես.։)
(Ծերոց) ականջք դժուարալուրք. (Փիլ. իմաստն.։)
difficult to root out or detach.
· Calfa
Որ դժուարաւ խլի. խլելը դժար.
Լցեալ բազում դժուարախիլ փշօք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 29։)
that brings forth with difficulty.
· Calfa
(իբր ներգ). Որ դժուարաւ եւ բազում երկամբք ծնանի զզաւակ.
(Ռաքէլ) դժուարածին եղեւ ի ծննդեանն. (Ծն. ՟Լ՟Ե. 17։)
Եւ (իբր կր) Դժուարաւ ծնեալն.
Մանուկն ի նմին իսկ աւուր դժուարածին լինիցի. (Կանոն.։)
impracticable, difficult to execute.
· Calfa
Դժուարաւ կատարելի.
Եթէ թողոյր ամենեցուն, դժուարակատար զառաքինութիւնսն գործէր. (Ոսկ. ես.։)
difficult to bum.
· Calfa
Որ դժուարաւ կիզանի. որ դժար կէրի.
Հանեալն դժուարակէզ, եւ արկեալն յոյժ դիւրակէզ. (Շ. թղթ.։)
burdensome, onerous, heavy;
difficult, painful, vexatious.
· Calfa
Եւ δυσπαθής, δυσπαθέστερος laborum patiens (իբր ներգ) Կարօղ կրել զդժուարինս. տոկուն. զօրաւոր. եւ Վշտակիր. եւ Կարեկիր.
δυσβάστακτος importabilis, δύσφορος molestus, gravis, δυσβίοτος vix tolerabilis (իբր կր). Դժուարաւ կրելի. անտանելի. որ դժար կըվերցըւի կամ կըքաշուի.
Կապեն բեռինս ծանունս եւ դժուարակիրս. (Մտթ. ՟Ի՟Գ. 4։)
Ծանունս եւ դժուարակիրս բերել երկս. (Պրպմ. ՟Լ՟Է։)
Մեղաց բեռինք դժուարակիրք են քան զամենայն բեռինս. (Եղիշ. երէց.։)
Բեռանց սաղմոսաց դժուարակրաց. (Լմբ. պտրգ.։)
Դժուարակիր տանջանք, ցաւ, խնդիր. (Պիտ.։ Ոսկ. յհ.։ Պրպմ.։)
Որոց վէրք ժանեաց դժուարակիր է ի բժշկութիւն. այսինքն դժուարաբուժելի. (Ածազգ. ՟Գ։)
Զմարմինն դժուարակիր եւ հզօրագոյն ընկալեալ։ Կողիցն դիրք ընդգրկէ զմէջն, եւ դժուարակիր գործէ. այսինքն անվնասելի. (Նիւս. կազմ. ՟Լ՟Բ։)
Ողորմութիւն դժուարակրացն եւ վտանգելոցն եւ այլն. (Լմբ. պտրգ.։)
Դժուարակիր լինել ընդ նոսա սիրով. (Սարկ. քհ.։)
rough, trugged, impracticable
· Calfa
δύσβατος impervius, inaccessus Դժուարագնալի. անկոխ.
Ի դժուարակոխ վայրս. (Փիլ. իմաստն.։)
Դժուարակոխ զամենայն առնելով թշնամեացն, իսկ ի բարեկամացն մանաւանդ դիւրակոխ. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)
Արագ ընթանայ ի դժուարակոխ մթին շտեմարան խորին դժոխոց. (Նար. խչ.։)
difficult to gather.
· Calfa
Դժուարաւ կթելի, դժուար ի քաղել.
Դժուարակութ պտուղս ծառոց անհասանելեաց. (Նար. ՟Է։)
warlike, invincible.
· Calfa
Դժուարակռիւ ճարտասանքն. (Բրս. հայեաց.։)
Բռնամարտիկ տեղի.. եւ դժուարակռիւ. (Ոսկ. գծ.։)
Դժուարակռիւն փութալի՛ է. (Ածաբ. յայտն.) այսինքն առաւել փութոյ պէտս ունի։
դժուարակռիւ լինել. իբր Բուռն մարտնչել.
Ոչ թողու ի դրունս զթշնամին դժուարակռիւ լինել. (Շ. մտթ. ՟Ե. 17։)
δυσμάχητος vix expugnabilis Ընդ որում կռուիլն է դժուար. անպարտելի. անառիկ.
indissoluble;
indigestible, difficult to digest.
· Calfa
Դժուարաւ հալօղ եւ մարսօղ զկերակուր.
Տկար է ստամոքսիւ, եւ դժուարահալ. (Սոկր.։)
discontented, disgusted, weary;
disgusting, unpleasant, disagreeable, tiresome.
· Calfa
ԴԺՈՒԱՐԱՀԱՃ ԴԺՈՒԱՐԱՀԱՃԵԼԻ. ԴԺՈՒԱՐԱՀԱՃՈՅ. δυσάρεστος, δύσερις vix placens եւ cui placere difficulter queas Դժուարաւ հաճելի. անհաճոյ. դժկամակելի. եւ Դժկամակ.
Քաղցր է ամենայն մարդկան արեւելք. իսկ տրտմօղ անձին եւ այն դժուարահաճ է. (Նեղոս. տրտ.։)
Եթէ թշնամի դէպ լիցի գոլ, զդժուարահաճելի զոգւոցն զախտ յառաջագոյն զեկուցանէ (աչք)։ Դժուարահաճոյ այնոցիկ՝ որ զյապահով հանդարտութիւնն սիրեցին, դրակցութիւնքն։ Վասն որոյ եւ ծառայքն նմա դժուարահաճոյք եւ խռովարարք էին. (Փիլ.։)
Բայց այժմ ի դժուարահաճոյիցն ախտացան յոլովք. (Բրս. չար.։)
դժուարահաճ կամ դժուարահաճոյ լինել. Դժկամակիլ.
Եւ ոչ ընդ ինչ դժուարահաճ եղեալ ամենեւին. (Փիլ. լին.։)
Դադարեա՛ այսուհետեւ դժուարահաճոյ լինել ընդ աստուածային տնօրէնութիւնսն. (Բրս. չար.։)
disgut, bitterness.
· Calfa
Տտպութիւն. դառնութիւն. համ անախորժ եւ խորշելի.
Այնու փոքր դժուարահամութեամբ (դեղոց) զերծանի ի բազմաժամանակեայ հիւանդութենէն. (Վրք. հց. ՟Բ։)
nasty, disgusting, unpleasant.
· Calfa
Դժնեհայեաց. ժանտատեսիլ. գարշելի.
Ի նոցա տունս դժուարահայեաց ժիժմակն սողեալ մտանէր. (Լաստ. ՟Ի՟Ա։)
obscure, difficult to understand.
· Calfa
Այլ առաւել, δυσαλώτατος perdifficilis captu Դժուարաւ հասու լինելի, դժուարիմաց. հասկընալը դժար.
δυσέφικτος difficilis ad perveniendum, vel captu Յոր դժուարին է հասանել կամ ժամանել.
Արագագոյնք են (կառք), եւ դժուարահասք. (Նոննոս.։)
Քան զիմանալին դժուարահաս զսա (զնիւթն առաջին) ասելով՝ ոչ ստեսցուք. (Պղատ. տիմ.։)
Զի՞նչ արդեօք եղիցի այսպէս դժուարահաս. (Կիւրղ. գանձ.։)
Դժուարահաս եւ տաժանելի. (Խոր. աշխարհ.։)
Դժուարահաս արասցէ մեզ զգրեալս. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)
Ուսցիս եւ յայնմ մատենէ, զոր ժողովեալ է մեր յաստուածայնոց գրոց առատագոյնս, եւ ոչ դժուարահաս ինչ կարի. (Սարկ. հանգ.։)
incredulous, obstinate, stubborn.
· Calfa
χαλεπαίνων, δυσαποσπαστῶς ἕχων saevus, acerbus, implacabilis Անհաւան. անամոքելի.
Չկարէր հաւանեցուցանել, վասն զի դժուրահաւանք էին. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 11։)
Բարկանալովն ոչ շահիմք. (զդժուարահաւանս. Ոսկ. յհ. ՟Ա. 25։)
Որ դժուարահաւանքն են (օրինաց), այնոցիկ պատուհասս հասուցանել։ Քաջահաւան լինիցի ... որ դժուարահաւանն է. (Պղատ. օրին. ՟Ա. ՟Թ։)
Վասն դժուարահաւան բնութեանս. (Իգն.։)
Դժուարահաւան ի բարին, եւ դիւրաշարժ ի չարն. (Լմբ. ժող.։)
Երիվար դժուարահաւան. (Առ որս. ՟Դ։)
Եւ իբր Դժուարաւ հաւանելի. դժկամակելի.
Դժուարին եւ դժուարահաւան լինիցի բնակեցուցողին եւ օրինադրին. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)
incredible, unheard of.
· Calfa
Որ դժուարաւ հաւատս ընծայէ.
Դժուարահաւատ է բնութիւնս ի կարի վիշտս. (Վրդն. ել.։)
difficult to colloot.
· Calfa
Զոր դժուարաւ լինի հաւաքել, ժողովել, քաղել.
Դժուարահաւաք եւ տաժանելի է գիւտ ժամանակաց. (Խոր. ՟Ա. 4։ եւ Սամ. երէց.։)
impracticable, difficult, painful.
· Calfa
δυσχερής manibus aegre tractabilis. difficilis, arduus Յոր դժուար է ձեռնարկել. դժուարին.
Մի՛ զառաջիկայսդ դժուարաձեռն համարելով. եւ այլն. (Սհմ. ՟Ա. 1։)
difficult to explain, difficult, obscure.
· Calfa
Դժուարապատում. դժուարաթարգմանելի.
Զանխուլ եւ դժուարաճառ բանս ի մէջ արկանէին. (Սկեւռ. լմբ.։)
cf. Դժուարամեռ.
· Calfa
Որ դժուարաւ մեռանի. տե՛ս եւ Բռնամահ.
Ազգ քրիստոնէից դժուարամահ են եւ վիճող։ Չարիմա՛ց եւ դժուարամահ, զիա՞րդ կախարդեցեր զջուրս ծովուն. (Ճ. ՟Ա.։)
Սովեալ յիւր ի կերակրոցն՝ մաշի դժուարամահ լինելով. (Փիլ. լին.։)
inaccessible, steep, cragged.
· Calfa
ԴԺՈՒԱՐԱՄԱՏՈՅՑ ԴԺՈՒԱՐԱՄԱՏՉԵԼԻ. δυσπρόσιτος accessu difficilis Յոր կամ առ որ դժուարին է մատչել, մերձենալ. անմատոյց.
Վասն դժուարամատոյց նեղութեան ամրութեան վայրացն. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 21։)
Չկարէ ոք ասել, թէ դժուարամատոյց ինչ ոք էր. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 12։)
Ամրական տեղի դժուարամատչելի ասպատակող հինից. (Արծր. ՟Դ. 11։)