Definitions containing the research այծ : 983 results

Ջահաբորբոք

adj.

burning or shining like a torch.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ջահաբորբոք լուսով պայծառացուցանեն զեկեղեցիս քրիստոնէից։ Ամենազարդ պայծառութեան ջահաբորբոք լուսաւոր անօթոց. (Ճ. ՟Բ.։ Ասող. ՟Գ. 9։)


Ջահազարդեմ

va.

to illuminate, to light up.

· Calfa

NBHL (1)

ՋԱՀԱԶԱՐԴԵԼ ՋԱՀԱԶԱՐԴԻԼ. Որպէս ջահիւք զարդարել կամ իլ. լուսազարդել. պայծառացուցանել, պայծառանալ.


Ջահազգեաց, եցից

adj.

bearing or carrying light, luminous, splendid.

· Calfa

NBHL (2)

Ուրա՛խ լեր բերկրեալ՝ ջահազգեաց կոյս, անշէջ ճառագայթ, պայծառացեալ քան զարեգակն։ Կուսանք իմաստունք՝ մշտավառ լուսով ջահազգեաց՝ ծագեն յարեւմտից. (Եպիփ. ի կոյսն.։ Խոր. հռիփս.։)

ՋԱՀԱԶԳԵԱՑ ՋԱՀԱԶԳԵՍՏ. λαμπαδηφόρος, δᾳδούχος qui lampadem gestat, facem gestans, lampade fulgens. Որ զգեցեալ է զլոյս մեծ. եւ Կրօղ յինքեան կամ ի ձեռին զջահ, զմոմեղէն. լուսազգեաց. լուսակիր. ընդունարան լուսոյ. լուսապայծառ.


Ջահազգեստ, ից

cf. Ջահազգեաց.

· Calfa

NBHL (4)

Ուրա՛խ լեր բերկրեալ՝ ջահազգեաց կոյս, անշէջ ճառագայթ, պայծառացեալ քան զարեգակն։ Կուսանք իմաստունք՝ մշտավառ լուսով ջահազգեաց՝ ծագեն յարեւմտից. (Եպիփ. ի կոյսն.։ Խոր. հռիփս.։)

ՋԱՀԱԶԳԵՍՏՈՒՔ իբր մ. Ջահազգեստութեամբ, կամ պայծառ զգեստուք, եւ ջահս ունելով.

Ջահազգեստուք պայծառացեալ լուցանէին զլապտերս իւրեանց. (Շար.։)

ՋԱՀԱԶԳԵԱՑ ՋԱՀԱԶԳԵՍՏ. λαμπαδηφόρος, δᾳδούχος qui lampadem gestat, facem gestans, lampade fulgens. Որ զգեցեալ է զլոյս մեծ. եւ Կրօղ յինքեան կամ ի ձեռին զջահ, զմոմեղէն. լուսազգեաց. լուսակիր. ընդունարան լուսոյ. լուսապայծառ.


Ջահալուսութիւն, ութեան

s.

cf. Ջահալուցութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

ՋԱՀԱԼՈՒՍՈՒԹԻՒՆ ՋԱՀԱԼՈՒՑՈՒԹԻՒՆ. Ունելն զլոյս ջահից. լուսաւորութիւն. պայծառութիւն. եւ Լուցումն կամ բորբոքումն ջահից.


Ջահալուցութիւն, ութեան

s.

torch-light;
bonfire.

· Calfa

NBHL (1)

ՋԱՀԱԼՈՒՍՈՒԹԻՒՆ ՋԱՀԱԼՈՒՑՈՒԹԻՒՆ. Ունելն զլոյս ջահից. լուսաւորութիւն. պայծառութիւն. եւ Լուցումն կամ բորբոքումն ջահից.


Ջահանամ

vn.

to blaze, to shine.

· Calfa

NBHL (1)

Պայծառանալ որպէս զջահ.


Ջահավառութիւն, ութեան

s.

illumination.

· Calfa

NBHL (2)

Վառումն ջահի. լուսափայլութիւն. պայծառութիւն.

Որ ծայրագոյնդ ես լոյս, եւ ղամպարափայլ ջահավառութեամբ պայծառանաս, եւ լուսաւորես. (Մագ. յիշ. խչ.։)


Ջահացուցանեմ, ուցի

va.

to shine like a torch, to irradiate.

· Calfa

NBHL (1)

Ջահաւորել. ծագել. պայծառացուցանել.


Ջահաւոր

adj.

shining, luminous, brilliant.

· Calfa

NBHL (1)

Աւետիխ եւ փառք ժողովրդեանն իսրայէլի, եւ ճառագայթարձակ պայծառութեամբ ջահաւոր ի դէմս հեթանոսաց։ Եկեալ փութանակի՝ տեսին ջահաւոր զաստղն յայրին. (Ոսկ. ես.։ Լմբ. վերափոխ.։)


Ջահաւորեմ, եցի

va.

to illuminate, to enlighten, to render luminous.

· Calfa

NBHL (2)

Արեգակն արդարութեան արփիահրաշ ճառագայթիւք զստորինս ջահաւորեաց։ Լերինք պայծառացեալ ջահաւորին։ Լուսին զմթին գիշերն ջահաւորէ. (Զքր. կթ.։)

καταλάμπω, ἕλλαμπω illumnio եւ այլն. Լուսաւորել որպէս ջահ կամ ջահիւ. լուսատու լինել. ծագել. պայծառացուցանել.


Ջահափայլ

adj.

bright as a torch-light, blazing, brilliant, refulgent.

· Calfa

NBHL (1)

Ջահափայլ պայծառացաւ լռութիւն պահոց ի վերայ ժողովրդեանդ աստուծոյ. (Եփր. պհ։)


Ջահեմ, եցի

va.

to shine like a torch, to blaze, to flash, to glitter.

· Calfa

NBHL (1)

Նոր արեւ փայլեաց, նոր լուսին ջահեաց, նոր աստղ ծագեաց։ Ի նմանէ ջահեալ եւ պայծառացեալ. (Գանձ.։ Ոսկիփոր.։)


Ջահընկալ, աց

adj. s.

flambeau carrying;
acolyte.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն եկեղեցիք ջահընկալ եւ պայծառ զգեստուք զարդարեցաք. (Լծ. ածաբ.։)


Ջեք

int.

how ! oh ! o strange ! wonderful !

· Calfa

NBHL (1)

Ջէքն բախճանագոյն (կամ խրախճանագոյն) լսի, կամ զօրազուարճ։ Ջէքն այնքան գեղեցիկ էր պսակն։ Ջէք պայծառ իմն է լոյսն։ Ջէք անճառականք են աստուծոյքն, եւ հրեշտականք։ Բէքիցն աւանք, եւ ջեքիցն խումբք սոսկականք են, եւ գեղաղէշք. (Երզն. քեր.։)


Ջոլիր, լրաց

s.

troop, band, company, flock, group;
—ս տալ, առնուլ, to enrol soldiers, to levy troops;
—ս տողել, to collect a multitude, to raise a troop;
—ս ջախջախս ջարդոցաց հասուցանել, to make a slaughter.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում այլ ջոլիրս ի բազմապատիկ անասնաց։ Ըստ հօտից եւ անդէոց եւ այծերամակաց ընդ այլոց ջոլրաց։ Ի վայրենի ջոլիրս։ Ջոլիրք ընտանեաց՝ միանգամայն եւ վայրենեաց. (Փիլ.։)


Ջոկ, ոց, ից

s.

cf. Ջոլիր;
split hair;
— առ —, cf. Ջոլրաբար;
—ս առնել, to make a distinction or difference;
to sow division.

· Calfa

NBHL (1)

Խոպ խոպ խոպոպին վայր վայրենի ջոկիցն. (Տաղ.) (որպէս զգէսս այծեաց)։


Սրազէն

adj.

armed with sharp weapons;
— կառք, chariots armed with scythes.

· Calfa

NBHL (1)

Գերապայծառ սիւն ամպեղէն՝ ահաւոր ահացուցչացն սրազէն կառօք. (Գանձ.։)


Սրակնութիւն, ութեան

s. fig.

piercing sight;
perspicuity, clear-sightedness.

· Calfa


Սրահայեաց

adj.

eagle-eyed;
having a penetrating glance.

· Calfa

NBHL (2)

Տե՛ս սրահայեաց ակամբդ, որ նստիս ի բարձունս։ Հայեացս ունի ուղիղ՝ ճշմարիտ եւ սրահայեաց։ Սրահայեացք են իբրեւ զայծեման (աչս)։ Որպէս զայծեամն եւ զեղան որթ, որ սրահայեացք են, եւ երագահոք. (Նար. երգ.։)

Աչս այնպէս ունէր սրահայեացս եւ զարթուցեալս՝ որպէս այծեամն. (Ոսկ. գծ.։)


Սրբաբան, ից

adj.

singing the Trisagium.

· Calfa

NBHL (1)

Սրբաբանն եւ պայծառախօսն յովհան՝ ոսկիբերան ասացաւ. (Վրդն. լուս.։)


Սրբաբար

adj.

holily.

· Calfa

NBHL (2)

καθαρῶς clare. Մաքրապէս. պայծառ փայլմամբ.

Արեգական սրբաբար պայծառացելոյ. (Բրս. թղթ.։)


Սրբալոյս

adj.

enlightening the spirit, of spiritual light, pure, holy.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ լոյսն է սուրբ՝ հոգեւոր. եւ Պայծառ եւ լուսատու հոգւոց.


Սրբասիրտ

adj.

holy-hearted.

· Calfa

NBHL (1)

Ստեփաննոս սրբասիրտ եւ պայծառագոյն. (Հ. դեկտ. ՟Ի՟Զ.։)


Սրբատեսիլ

adj.

seeing clearly;
of calm, pure, holy aspect.

· Calfa

NBHL (1)

Սուրբ տեսլեամբ եւ տեսողութեամբ յստակատես. պայծառ.


Սրբափայլ

adj.

shining in holiness, pure, clean, holy.

· Calfa

NBHL (1)

Սրբութեամբ փայլեալ. մաքրափայլ. պայծառ. սուրբ.


Սրութիւն, ութեան

s.

sharpness, acuteness, keenness, point;
subtilty;
rapidity, velocity, speed, celerity;
— մտաց, acumen;
— ձայնի, shrillness.

· Calfa


Սքանչելագեղ

adj.

of surprising beauty, charming, graceful, fine.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմակատար եւ սքանչելագեղ այնմ տեղւոյ պայծառութիւն. (Լմբ. յայտն.։)


Սքանչելական

cf. Սքանչելի.

· Calfa

NBHL (1)

Սքանչելական կենացն (սրբոց) պայծառութիւն. (Կորիւն.։)


Սքանչելակերպ

adj.

astonishing, surprising;
of an admirable form or aspect.

· Calfa

NBHL (1)

Յորմէ սքանչելակերպ պայծառութենէ պահապանքն եղեն որպէս զմեռեալս. (Ճ. ՟Գ.։)


Վազ, ից

s. adj. adv.

course;
leap, jump, gambol, caper, antics, gallop;
palpitation;
neighing after;
ի —, — առ —, swiftly, at full speed;
by fits and starts;
—ս առնուլ, to run, to gallop, to gambol, to frisk about, to play antics.

· Calfa


Վազումն, ման

s.

running, course.

· Calfa

NBHL (1)

Արտաքս վազումն պայծառութեան. (Ածաբ. մկրտ.։)


Վաղահաս

adj.

arriving early, quick, prompt;
early, precocious, premature, untimely.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խաչին անկեալ, որթոյն ողկոյզ վաղահաս խայծեալ. (Շ. տաղ ի ստեփ.։)


Վիշապամարդ

s.

half-dragon-half-man.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ներքին եթովպիա են ասեն վիշապամարտք եւ այծամարդք. (Վրդն. ծն.։)


Վիշապամարտ

adj.

fighting with a dragon.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ներքին եթովպիա են ասեն վիշապամարտք եւ այծամարդք. (Վրդն. ծն.։)


Վճիտ

adj.

clear, pure, clean;
— ջուր, limpid, crystal, pellucid water.

· Calfa

NBHL (1)

καθαρός purus, nitidus, serenus, clarus, merus, sincerior. (Իբրու վիժեալ եւ հոսեալ անխառն. պ. վիժ, վիյժէ, վէճէգ, վազըգ ). այսինքն Ականակիտ. մաքուր. զուտ. պարզ. յստակ. սատակ. պայծառ. ջինջ. սուրբ. անաղօտ.


Վուշ, վշոյ

s. mar.

flax;
tow, hards of flax, flaxen tow, stuffing;
oakum.

· Calfa

NBHL (2)

Ի կայծականաց հրոյ յաճախէ կրակ։

Ի փոքր վշոյ վառի հուր. յն. σπινθήρ scintilla. որ է կայծ.


Վրնջապապչեակ

cf. Վրնջապապչակ.

· Calfa

NBHL (2)

ՎՐՆՋԱՊԱՊՉԵԱԿ կամ ՎՐՆՋԱՊԱՊՉԱԿ. Որ ի վրնջելն պապաջէ. ոյր խխնջիւնն է պապաչիւն. (մակդիր այծից եւ եղջերուաց, կամ այծեղջեր)

Զքաջավազիկն երկնաչու եւ վրնջապապչեակ զքօղն քաղեան։ Կռօնոս յայծի հեծեալ ի վրնջապապչակն քաղ սալասմբակ. (Մագ. ՟Լ՟Դ. ՟Ծ։)


Վրնջապապչակ

adj.

bleating.

· Calfa

NBHL (2)

cf. ՎՐՆՋԱՊԱՊՉԵԱԿ կամ ՎՐՆՋԱՊԱՊՉԱԿ. Որ ի վրնջելն պապաջէ. ոյր խխնջիւնն է պապաչիւն. (մակդիր այծից եւ եղջերուաց, կամ այծեղջեր)

Զքաջավազիկն երկնաչու եւ վրնջապապչեակ զքօղն քաղեան։ Կռօնոս յայծի հեծեալ ի վրնջապապչակն քաղ սալասմբակ. (Մագ. ՟Լ՟Դ. ՟Ծ։)


Տաղտուկ

adj. s.

wearisome, tedious, tiresome, bothering, troublesome;
idle, cowardly, tedious to oneself;
cf. Տաղտկութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Զդեղ կանանց դոյզն մի որպէս նկան մի տաղտուկ հացի կոչէ, եւ կայծակն հրոյ։ Համամ առակ.։


Սեւագոյն

adj.

black, dark-coloured, blackish, dark, swarthy.

· Calfa

NBHL (1)

Յորում լուացեալ դասք սեւագոյն այծեացն. (Փարպ.։)


Սեւացուցանեմ, ուցի

va.

cf. Սեւեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Երկաթ՝ ինքն պայծառանալովն ոչ սեւացուցանէ զհուրն. (Բրս. ծն.։)


Սեւութիւն, ութեան

s.

blackness, black or brown colour, swarthiness.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսեալ զմարդկային բնութիւնս ի սեւութենէն գեղեցկացեալ։ Սպիտակացեալք ի սեւութենէ անգիտութեանն։ Զաղջամուղջին սեւութիւն գունոյն փոխարկել ի ձեան պայծառութիւն։ Զագռաւացեալ սեւութիւն մեղաց մերոց հրով ապաշխարութեամբ սրբեսցուք. (Նիւս. երգ.։ Արշ.։ Նար. ՟Ծ՟Բ. եւ Նար. յովէդ.։)


Սիրամարգ, աց

s.

peacock;
էգ —, peahen;
ձագ —ի, pea-chick;
— գոչէ, the peacock cries or screams;
նազել or սիգալ որպէս զ—, to plume oneself;
to boast.

· Calfa

NBHL (1)

Ի դէպ եւ սիրամարգք, որք զպայծառ եւ զանազան թեւաւորութեանն՝ զօրէ ոստայնից տեսանելով եւ ամենագեղեցիկ տեսիլ ցուցանէ տեսողացն. (Փիլ. լիւս.։)


Սխալեմ, եցի

vn.

cf. Սխալիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ սղալեցից բան մի յամենայն բանից քոց, եկեսցէ ի վերայ իմ ամենայն նզովքն։ Եթէ ես ինչ սղալեցի կամ ստեցի այսմիկ երդման։ Եթէ սխալեմ ինչ ի հայծուածոց քոց, անէծք քո եկեսցեն ի վերայ իմ։ Իսկ սուրբն տրիփոն ոչինչ յաղօթիցն սխալէր։ կարգն նոցա ոչ սխալեցաւ. (Ղեւոնդ.։ Յհ. կթ.։ Ճ. ՟Ա.։ Իգն.։)


Սկիզբն, կզբանց

s.

beginning, commencement, outset;
origin, principle;
cause, matter, author, mother, motive, birth, base, foundation;
principle, maxim;
prelude, proem, exordium;
սկզբունք անընդմիջականք, immediate principles;
սկզբունք արքիմեդեայ, Archimedes' principles;
ի սրզբանէ or սկզբանէ, ի սկզբնուստ, in the beginning, at first, originally, firstly, primitively;
անդուստ or անդստին ի սկզբանէ, from the very beginning or outset, from the first, ab ovo, ab antiquo;
ի սրզբանէ ցկատարածն, from beginning to end;
ի սկզբանէ աշխարհի, since the creation of the world;
ի սկզբանէ էր բանն, in the beginning was the Word;
— առնել or առնուլ, ունել, cf. Սկսանիմ;
ի սկզբանէ, from the beginning, at the beginning;
cf. Սկիզբն.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն ուրեք սկիզբն եւ առաջքն դժուարինք են. եւ եթէ սկիզբն առնիցեմք, ամենայն ինչ հարթ եւ դիւրին լինիցին։ Ոչ եթէ սկիզբն միայն պիտոյ է պայծառագոյն, այլ եւ կատարածն եւս առաւել լուսւորագոյն։ Որ զառաքինութեան կատարումնն ընդ սկզբանն ոչ միաբանեն, եղծանեն եւ կորուսանեն զամենայն. (Ոսկ. եբր.։)


Սպիտակազգեաց, եցից

cf. Սպիտակազգեստ.

· Calfa

NBHL (1)

ՍՊԻՏԱԿԱԶԳԵԱՑ ՍՊԻՏԱԿԱԶԳԵՍՏ. λευκωείμων , λευχείμων, λευχειμένος amictu candido dealbatus, candidus, candidatus. Որ զգեցեալ է սպիտակս. որոյ զգեստն է սպիտակ. պայծառազգեստ. եւ Ունակ սպիտակութեան. պայծառ.


Սպիտակազգեստ, ից

adj.

dressed in white;
— քորք, Nuns consecrated to the Holy Virgin.

· Calfa

NBHL (1)

ՍՊԻՏԱԿԱԶԳԵԱՑ ՍՊԻՏԱԿԱԶԳԵՍՏ. λευκωείμων , λευχείμων, λευχειμένος amictu candido dealbatus, candidus, candidatus. Որ զգեցեալ է սպիտակս. որոյ զգեստն է սպիտակ. պայծառազգեստ. եւ Ունակ սպիտակութեան. պայծառ.


Սպիտակաթոյր

cf. Սպիտակագոյն.

· Calfa

NBHL (1)

Սպիտակաթոյրն խոնաւուտ՝ փոխարկեալ յարենէ, որպէս ի ստինս կաթն։ Սպիտակաթոյր թանձրատեսակ խոնաւուտ։ Սպիտակաթոյրն հիւթ. (Նիւս. բն. ՟Ի՟Դ.) (ուր այժմու յն. է, սերմնատեսակ. այլ ըստ հյ. լինի պայծառատեսակ)։


Սպիտակակիզն

adj.

white-fleeced.

· Calfa

NBHL (1)

Լուացեալ դասք սեւագոյն այծեացն՝ ի սպիտակակիզն գոյն օդեաց դարձեալք. (Փարպ.։)