Your research : 126 Results for ր

Entries' title containing ր : 10000 Results

Ծափահարեմ

va.

"cf. Ծափս հարկանեմ."


Ծափահարութիւն (ութեան)

s.

cf. Ծափ.


Ծեր (ոց)

adj. s.

old, aged, stricken or advanced in years;
old man, elder;
—ք ժողովրդեան, քաղաքին, the senate, seniors, elders;
the ancients;
եթէ —ն էր ուժեղ, կամ մանուկն էր ուշեղ, if young folks had experience, and old ones strength;
if youth knew & old age could.


Ծերաբոյծ լինիմ

sv.

to nourrish an old man, or old men.


Ծերածեր

adj.

very old;
decrepit.


Ծերական (ի, աց)

adj.

senile.


Ծերակոյտ (կուտի)

s. adj.

senate;
assembly of elders;
the ancients;
անդամ ծերակուտի, senator;
վճիռ ծերակուտի, senatus-consultum;
—, — կուտական, senatorial.


Ծերանամ (ացայ)

vn.

to be no longer young, to grow old or aged, to become old, to grow in years, to be on the wane, to arrive at an advanced age, or at extreme old age.


Ծերանոց (աց)

s.

hospital for the aged, poor-house.


Ծերատածեմ (եցի)

va.

to tend the aged.


Ծերատածութիւն (ութեան)

s.

tending the aged.


Ծերաւուրց

adj.

full of years, old.


Ծերիմ

vn.

to absorb ink, to blot up;
*to wither, to fade.


Ծերոյթ

s.

cf. Ծերութիւն.


Ծերութիւն (ութեան)

s.

old age;
ալիք ծերութեան, ալեւորեալ —, great age, extreme old age;
decrepitude;
ի— խոնարհել, to be getting old;
ի խոր — հասանել, to attain an advanced age;
մեռանել ի բարւոք ծերութեանմ to die in a happy old age.


Ծերուկ

s.

old man, grey beard.


Ծերունի (նւոյ, նեաց)

cf. Ծերուկ.


Ծերպ (ից)

s.

hole, cavity;
excavation, cavern.

• , ի հլ. «ծակ, ճեղք, բացուածք, պա-տառուածօ» ՍԳր. Եզն. կոչ. 215. որից նե-ղածերպ Ագաթ. քարածերպ ՍԳր. Ագաթ. Կոչ. 36. Եփր. եբր. էջ 127. որմածերպ Եփր. աւետ. 324. ծերպել «կափարիչը կիսովին բանալ» Ոսկիփ. Վրդ. առ. 134։

• ՆՀԲ (խրամատութիւն բառի տակ) եբր. ֆէրձ։ Հիւբշ. KZ 23, 389 ցնդ. zafra «երախ» բառի հետ՝ հնխ. g'apra ձևից։ Հիւնք. հերձուլ բայից։ Schefte-lowitz BВ 29, 41 զնդ. ǰafra «խոր», սանս. gabhīra «խոր», gabha «բունոց» բառերի հետ ցեղակից է դնում։

• ԳՒՌ.-Մշ. Բլ. ծերբ, Խրբ. ձէբ «ճեղք, բացուածք». Երև. ծէրպ անէլ, Ղզ. ծելպ ա-նէլ, Սեբ. ձէրբ ընէլ, Բլ. Մշ. ბրբել «դուռը կիսովին բանալ. ֆր. entre-báiller»։


Ծերպեմ (եցի)

va.

to keep half closed.


*Ծթրիմ (եցայ)

vn.

to grow rancid or rank;
to smell rancid.


Ծթրումն (ման)

s.

rancidity, rancidness.


Ծիթրայ

s.

vegetable pitch;
bulb, bulbous root.


Ծիծաղաշարժ

adj.

facetious, jocular, funny, droll, comic.


Ծիծաղասէր

cf. Ծաղրասէր.


Ծիծաղերես

cf. Ծաղրերես.


Ծիսարան (աց)

s.

Ritual.


Ծիրրի)

s. adj. geog.

circle, circumference;
round, circuit;
out-line, border;
spread, diffused;
— արտեւանանց, edge of eye-lids;
— անուոց, wheel-track;
rut;
— հանդերձիկ, skirt, border, piping;
the tropics;
— գնաց, colure;
— տեսութեան, horizon;
—ք աստեղաց, chorus of the stars;
— կաթին, galaxy, milky way;
— խաւարման, ecliptic;
— գիշերահաւասարի, equinoctial;
— ածել, to gird, to surround;
ընդ —ս եղերաց, throughout the world;
որ ոչ ընդ ծրաւ անկանի, unbounded, infinite.

• , ո հլ. (Սեբեր. ունի ծրաւ, բայց այլ ձ. ბրով) «շրջագիծ» Ես. ե. 21. Յոբ. իբ. 14. Ոսկ. գաղ. Սեբեր. (իսկ ծիր «ցրուած, սփռուած» Վեցօր. պէտք է ուղղել ցիր)։ Այս արմատից են ծիր կաթին «յարդգող» Շիր. Փիլ. (նաև ծիրածան Զքր. կաթ. տե՛ս Հին հաւ. էջ 114). ბրագիր Ագաթ. Ոսկ. հռ. ბրագրել Փարպ. Կղնետ. ափնածիր Ա-գաթ. լայնածիր Օրբել. բոլորածիր Փիլ. Շիր. բոլորակածիր Փիլ. Երզն. մտթ. ბրաբոլոր Վրդն. պտմ. լիածիր ԱԲ. ծրանալ «չորս կող-մո ծիր քաշել» Եզն. ბրափակել Փարպ. ծո-վածիր Փարպ. ბրագրային, ծրագրական (նոր բառեր

• =Նոյն են վրաց. წრე ბրե «շրջանակ, շրջագիծ», დაწერა դածերա «գրել, նկա-րել», წერა ծերա «գրել», საწერელი սա-ծերելի «թանաքաման», թուշ. წერილა ծե-րիլա «գիր, գրութիւն», წერადდარ ծերաղ-ղար «գրել», լազ. jar «գրել», jareri, ǰarali «գրուած», jara «գիտութիւն», jaru «նամակ, գիր, գիտութիւն, ուսում», jaroni «գիտուն» (իմա՛ čar, čaru, čara ևն)։ Վեր-ջինների նշանակութեան համար հմմտ. հյ ბրել «գծել, գրել» Յիշատ։ Կովկասեանները պարունակելով աւելի ընդհանուր և բաս-մազան իմաստներ, չենք կարող դնել հայե-րէնից փոխառեալ. այլ բոլորը միասին կուլ-տուրական խալդիներից։-Աճ.

• ՆՀԲ լծ. յն. γύρος, լտ. gyrus, թրք [arabic word] čevre, արաբ. ❇ davr «շըր. ջան»։ Պատկ. և Müller, Armen. VI յն. γυρός, լատ. gyrys «ծիր, շրջան»։ Հիւբշ. 457 մերժում է այս հա-մեմատութիւնը, որովհետև γυτός համա պատասխանում է մեր ծուռ բա-ռին։ Հիւնք. ბրար բառից։-Scheftelo-witz BВ 28, 296 հբգ. keran, մբգ. ke-ren «դառնալ»։ Karst, Յուշարձան 404

• ռումեր. gir «երկնակամար», 414 մոն-գոլ. logorin «շուրջը», togori «դառ-նալ», թոսնգուզ-մանչ. toxoro «անիւ, շրջանակ», 420 ալթայ. kur «գօտի». 425 ույգուր. teker, tekir «բոլորակ». tekri «շուրջը», օսման. č̌evre «բուռ-րակ», čevir-mek «դարձնել», 426 թթր. šir. sur «գիծ»։ Մառ Яф. cборн. 2, 144 հայ. ծիր և վրաց. ბրե դնում է յա-բեթական kam «երկինք» արմատից, որից նաև սվան. ճեր «առաստաղ»։

• ԳՒՌ.-Այս արմատից են ծիր Գնձ. Ղրբ. «ակօս», ծիրը բերել Ղզ. «կարգի բերել», ձրէն դուրս Տփ. «չափից դուրս», ծիրումը մնալ Ղզ. «իր աստիճանի մէջ մնալ», ծիր անել Շշ. կամ ծիր տալ Գնձ. «ակօսներ քա-շել», ծիրակ Շլ. «գութանի մեծ անիւը», ձրակոտոր անել Ղրբ. «արտը թէ՛ լայնքին և թէ երկայնքին վարել», ბրել Ղրբ. «երևու արտի իբր սահման մի ակօս քաշել», ծըր-ծբրոտել Ղրբ. «ծուռ ու մուռ վարել արտը»։


Ծիրան (ի, ոյ)

s. bot.

s. bot. apricot;
abricotier.


Ծիրանագոյն (ունի)

adj.

purple-hued, purple, purplish, carnation.


Ծիրանազարդ

adj.

adorned with purple, imperial, royal.


Ծիրանազգեաց

adj.

clad or arrayed in purple;
royal, imperial, august.


Ծիրանազգեստ

adj.

cf. Ծիրանազգեաց.


Ծիրանազգեստեալ

adj.

cf. Ծիրանազգեաց.


Ծիրանազգեցիկ

adj.

cf. Ծիրանազգեաց.


Ծիրանածաղիկ

adj. s. bot.

purple flowered;
embroidered with purple flowers;
s. bot. lilac.


Ծիրանածայր

adj.

purple-bordered.


Ծիրանածաւալ

adj.

purple-coloured.


Ծիրանածին

adj.

born in the purple.


Ծիրանածնունդ

cf. Ծիրանածին.


Ծիրանանամ (ացայ)

vn.

to become purple;
to be dyed purple.


Ծիրանաներկ (աց)

adj. s.

purple-dyed;
dyer in purple.


Ծիրանավաճառ (աց)

s.

vendor of purple or of purple stuff;
dealer in apricots.


Ծիրանացուցանեմ (ուցի)

va.

to tinge or dye with purple.


Ծիրանաւոր

adj. s. ornith.

cf. — զգեաց;
emperor;
cardinal;
cardinal (bird).


Ծիրանափայլ

adj.

splendid as purple.


Ծիրանափառ

cf. Ծիրանաւոր.


Ծիրանեգոյն

cf. Ծիրանագոյն.


Ծիրանենի

s. bot.

s. bot. apricot-tree.


Ծիրանեպատ

adj.

arrayed in purple.


Ծիրաներփնիմ (եցայ)

vn.

cf. Ծիրանանամ.


Definitions containing the research ր : 3431 Results