Definitions containing the research տեսող : 144 results

Պայղակումն, ման

s.

dazzling, hallucination.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ ըստ չափոյ երեւեցելոյն, այլ ըստ տեսողացն կուրութիւն գործէ. որպէս ուրեմն պայղակումնն Պօղոսի աչացն։ Զամենայն փառս նորա առ Պօղոս եղելոյ զպայղակմանն ուսի՛ր. որ զպայղակումնն ոչ եբեր, զիա՞րդ զփառսն բերիցէ զանչափս. (Բրս. թղթ.։ 3)


Պարսաւեմ, եցի

va.

to blame, to reproach, to find fault with, to carp, to criticize, to vituperate, to animadvert, to condemn, to censure.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մարդկանէ գովիմ, եւ ի տեսողէդ պարսաւիմ. (Նար. ՟Խ՟Ը։)


Սրբամտեմ

vn.

to have a pure heart or mind.

· Calfa

NBHL (1)

Հոգին սուրբ աղաւնակերպ իջանէ, զի ուսուսցէ տեսողացն՝ սրբամտելով առ աստուած մերձենալ. (Ագաթ.։)


Սրբանուէր

cf. Սրբամատոյց.

· Calfa

NBHL (1)

Աթոռակալութեանց նախագահից սրբանուէր տեսողութեանց։ Եթէ ախտս ինչ սրբանուէրս կաթուածոց աչաց սովիմբ բերիցի։ Զսրբանուէր այս օծելութիւն ի ճակատ դիմացս արեամբ քո գրեմք. (Նար. ՟Գ. ՟Ղ՟Գ։)


Սրբատեսիլ

adj.

seeing clearly;
of calm, pure, holy aspect.

· Calfa

NBHL (1)

Սուրբ տեսլեամբ եւ տեսողութեամբ յստակատես. պայծառ.


Սքանչանք

s.

cf. Սքանչացումն.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սքանչանս տեսողաց, եւ ի վայելս ուրախութեան բնակողաց. (Լաստ. ՟Բ։)


Սքանչումն

s.

admiration, wonder;
ի — չումն կրթիլ, to be amazed, astonished, surprised.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն սքանչմանց արժանիք։ Ընդ սքանչմանցն տանել ճանապարհ։ Ի սքանչումն տեսողացն։ Ընդ որ ի սքանչումն կրթեալ։ Ի սքանչման ջլաձիգ լինել բնաւորեցաւ. իսիւք։ (Պարապմ. ՇԹ։ Իգն։ Սկեւռ. ի լմբ։)


Տաղաւար, աց

s.

tabernacle, tent, booth;
hut, lodging, cabin, vine-arbour;
scene, stage;
— մրգապահաց, fruit-house.

· Calfa

NBHL (1)

Յետ խաղոյն անցանելոյ, յետ կերպարանելոյն յաչս տեսողացն, յետ տաղաւարիս՝ ապա քակին դիմակքն, եւ երեւի ճշմարտութիւնն. (Մաշկ.։)


Սին, սնոյ

adj.

empty, void;
destitute;
vain, useless.

· Calfa

NBHL (1)

հասկն՝ որ սին է, թուի տեսողացն՝ թէ հասկ է. իսկ իբրեւ որոնես՝ ունայն է ի ցորենոյ. նոյնպէս եւ առաքինութիւնք սնափառութիւն. (Կիր. ՟ը. խհ.։)


Սիրամարգ, աց

s.

peacock;
էգ —, peahen;
ձագ —ի, pea-chick;
— գոչէ, the peacock cries or screams;
նազել or սիգալ որպէս զ—, to plume oneself;
to boast.

· Calfa

NBHL (1)

Ի դէպ եւ սիրամարգք, որք զպայծառ եւ զանազան թեւաւորութեանն՝ զօրէ ոստայնից տեսանելով եւ ամենագեղեցիկ տեսիլ ցուցանէ տեսողացն. (Փիլ. լիւս.։)


Սիրուն

adj.

amiable, dear, pretty, darling, gracious, handsome, charming;
cf. Սիրող.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրուն է նա (խոնարհն) բարձրացելոց եւ խոնարհաց։ Սիրուն եւ ցանկալի տեսողացն ցուցանի. (Մծբ. ՟Թ։ Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)


Վայ, ի, ոյ, ից, ոց

s.

woe, cry of pain or grief, lament, wail, moans;
disaster, calamity, misfortune;
— զ—իւ աղաղակել or ճիչել, to cry bitterly, to wail, to lament aloud, to deplore, to complain;
— կարդալ անձին, to create misfortunes for oneself;
արդարեւ —ի են արժանի, they are truly unhappy.

· Calfa

NBHL (1)

Ա՛յ վա՛յ, ա՛յ վայ, զքեզ ի խաչ տեսողիս. (Տաղ.։)


Վայ

int.

woe ! alas ! oh ! ah !
— քեզ, woe to you!
— ինձ, — զիս, — զինեւ, woe is me ! how unhappy I am !
— — քաղաքդ մեծ ! woe ! woe to the great city !.

· Calfa

NBHL (1)

Ա՛յ վա՛յ, ա՛յ վայ, զքեզ ի խաչ տեսողիս. (Տաղ.։)


Վատթարատես

cf. Յայրատատես.

· Calfa

NBHL (1)

Երկաքանչիւրոց հատուցանէ հատուցումն, ճշմարտասէր տեսողացն, եւ ցանկասէր վատթարատեսացն. (Յճխ. ՟Ի։)


Շնորհալից

adj.

full of grace, most graceful;
gracious, handsome, fine, beautiful, charming, genteel, fair.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսիլ նորա շնորհալից եւ չքնաղ տեսողացն երեւեսցի. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)


Շնորհաւոր, ի, աց

adj.

graceful.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ զպտուղն ատոք եւ հասուն ի ծայրսն ունիցի (ծառն), առաւել իմն շնորհաւոր տեսողացն երեւի. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ը։)


Դատարկ, աց

adj. adv.

empty, void;
hollow;
vain, useless;
idle, indolent, unoccupied, lazy;
— ինչ, in vain.

· Calfa

NBHL (1)

Դատարկ էր ի տեսողաց. վասն որոյ ասէր, ոչ զոք ունիմ. յն. լո՛կ կամ լքեալ ի վերակացուաց։


Ընծայական, ի, աց

adj. s.

sacred;
dedication;
— գիր, թուղթ, dimissory letter, testimonials;
—գեսպանաց, credentials;
— բարեկամաց, letter of recommendation.

· Calfa

NBHL (1)

ԸՆԾԱՅԱԿԱՆ ԳԻՐ, ԹՈՒՂԹ. συστατικός, -ον commendatitius, -um որ եւ ԹՈՒՂԹ ԸՆԾԱՅՈՒԹԵԱՆ. Վկայական գիր՝ գովելի ընծայեցուցիչ անձին, որում տուեալ լինի, զի ընդունելի լիցի տեսողաց.


Խոզեան

s. pl. hogs, swine.

· Calfa

NBHL (1)

Զմեծամեծ խոզեանն եդեալ ի գիրկսն (քահանայիցն սպանելոց՝) առ ի նախատինս մեզ, եւ այպն կատականաց տեսողացն. (Լաստ. ՟Ժ՟Բ։)


Խոժոռ

adj.

harsh;
frowning, surly, threatening;
hideous, frightful, horrible, dreadful, shocking;
coarse, gross, rude, rough;
sad, sorrowful;
grave, stern;
— դէմք, stern and haughty countenance;
— աչք, threatening eye, gloomy eye;
— ակնարկել յոք, to look at sternly or angrily, to frown, to scowl, to knit the brows;
— հայել, to look surly at, to sulk, to turn a wild haggard look upon.

· Calfa

NBHL (1)

Խոժոռ եւ տրտում զինքն տեսողացն ցուցանէ. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)


Խտտղեմ, եցի

va.

cf. Խտղտեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մօտ կան մոլեկան փառք, որ եւս չար քան զայն խտտղեն։ Իբրեւ զծառ պտղալից, որ խտտղիցէ զչարս տեսողաց. (Ոսկ. ՟ա. թես. ՟Գ։ եւ Ոսկ. մ. ՟Ա. 23։)


Փապար, աց

s. adj.

crevice, rift, cleft;
cave, cavity, hollow, hole;
hollow.

· Calfa

NBHL (1)

Որ գրեթէ իբրեւ զփապար վիմուտս դերբկաց սասափելի տեսողացն երեւէր. (Յհ. կթ.։)


Քաղաքավար, աց

adj.

political;
civil, polite, courteous, mannerly.

· Calfa

NBHL (1)

Հոգւով միայն տեսողացն՝ երկնի եւ աշխարհի քաղքավարաց։ Անկշռելի սմա ի դասս քաղաքավարացն ամենեւին ոք գտցի պարագիտեալ. (Փիլ. տեսական.։ Պիտ.։)


Վերաբերապէս

adv.

relatively.

· Calfa

NBHL (1)

Երեւելեօք սրբազնագործութեամբք նոցա վերաբերապէս մաքրեալ կենացն՝ ի տեսողական ունակութիւն եւ զօրութիւն կատարեցելոց. (Դիոն. եկեղ.։)


Վերահայեցողութիւն, ութեան

s.

contemplation, meditation, elevation of the mind, intellect or thoughts.

· Calfa

NBHL (1)

Զտեսողականսն զօրութիւնս՝ ցուցանել զառ ի յաստուածայինն լոյս երկատեսակն վերահայեցութիւն։ Զթաքունն եւ զխորհրդականն վերահայեցութիւն աշակերտին սիրեցելոյ։ Օտար յամենասրբազանէն վերահայեցութենէ եւ հորդորութենէ. (Դիոն. երկն. եւ Դիոն. եկեղ.։)


Տարփատենչ

adj.

ardently longing for, sighing after, very desirous.

· Calfa

NBHL (1)

Յօրինուածով յարդարել ... տարփատենչ տեսողացն. (Ասող. ՟Գ. 47։)


Տգեղանամ, ացայ

vn.

to grow ugly, to become deformed, to disfigure oneself.

· Calfa

NBHL (1)

Քարեղէն պատկերացն առեալ զքարքարոս ժանկոցն՝ զազրացեալ տգեղանան։ Տգեղանանյ գեղեցկութիւնն։ Քանզի ճրագի նմանեցայ, որ տեսողացն ըզլոյսըն տայ, այլ ինքըն մրով տգեղանայ. (Ագաթ.։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Գ։ Յիսուս որդի.։)


Տղմագին

adj.

mixed with mud, muddy;
brown.

· Calfa

NBHL (1)

Զհողն զամենայն ի վերկոյս հոսեալ յուզէին ... ի բացուստ նկատեալ տեսողացն զտղմագին մթութիւն. (Պտմ. աղեքս.։)


Տեսանող

adj. s.

seeing;
prophet, seer.

· Calfa

NBHL (2)

Իսրայէլ՝ տեսօղ զաստուած։ Ոչ տեսօղ աստհուծոյ, այլ աստուած ճշմարիտ անուանեալ։ Ամենայն տեսողացն երիկամունք դողային։ Տեսողացն ընթացեալք ի քաղաքն պատմէին։ Նա է իմաստուն, որ զտեսօղ միտքն գլուխ պահէ հոգւոյն. (Փիլ. իմաստն.։ Նար. կուս.։ Եղիշ. ՟Գ. Շար.։ Նախ. ժող.։)

Որպէս թաքնոց իմացականին տեսողաց,


Տեսանողական, ի, աց

adj. s.

visual;
prophetic;
—ն, the eyes.

· Calfa


Տեսչութիւն, ութեան

s.

Providence;
direction, inspection, superintendence, survey, watch;
incarnation;
police;
government;
աստուածական, վերին —, Divine Providence.

· Calfa


Տես, ոյ

s.

sight, view;
spectacle, scene;
aspect, look, figure, face;
vision, apparition;
visit;
ի — երթալ, to go to see, to call upon, to pay a visit to;
չ-ոյն առնել, to pretend not to see;
— առնել ի բանակն, to send forth spies;
ակն ունիմք — ոյն աստուծոյ, we desire to see God;
եկն ի — իմ, he came to see me, he called upon me.

· Calfa

NBHL (1)

զնշանսն ոչ ի տեսս բազմութեանն զամենայն առնէր։ Կորուսանէ զողորմածն ի տես տեսողացն բաշխելով։ Լուանալդ ի տեսս տեսողաց. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 42։ Մանդ. ՟Ժ՟Ը։)


Տեսաբար

adv.

visibly.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տես տեսողաց. յանդիման աչաց. երեւելապէս.


Տեսական, ի, աց

adj. phil. s.

visible, apparent, plain;
theoretical, contemplative, speculative;
perspicacious, sharp;
prophetical, prescient, foreknowing;
formal, special;
—ն, theory;
— ազն, ազգ, տոհմ, the nation, race, tribes of Israel;
—ն ընդ զգայութեամբ անկանի, the visible is subject to the senses.

· Calfa


Քերթեմ, եցի

va.

to flay, to strip, to excoriate, to peel off;
to make, to compose, to write;
to versify, to poetize.

· Calfa

NBHL (1)

Ծանեայ այդ եւ յաղագս քերթողացն այսուիկ սակաւ, զի ոչ իմաստութեամբ քերդէին՝ զոր ինչ քերդեցին, ալյ որպէս դիւթքն՝ եւ տեսողքն տեսլեանն. (Պղատ. սոկր.։)


Քստմնածածան

adj.

mighty, roaring, awe-compelling (Ocean).

· Calfa

NBHL (1)

Որ քստմնելով իմն ծածանի. կամ Որոյ ծածանումն է քստմնելի տեսողաց. Ի վերայ կապուտակ ալեացն ... եւ քստմնածածան ջուրցն ովկիանոյն. (Երզն. լս.։)


Քստմնելի, լւոյ, լեաց

adj.

cf. Քստմնափուշ;
cf. Սխրալի.

· Calfa

NBHL (1)

Քստմնելի գիսախռիւ հերացն. կամ է յինքեան քստմնեալ հեք, այսինքն ցցուեալ (տնկուած). եւ կամ քստմնելի տեսողաց.


Ակն, ական, կունք, կանք

NBHL (1)

Առ յականէ տեսողացն զտեսիլ իւր եւ այլն. (Եփր. համաբ.։)


Ամպաձեւ

NBHL (1)

Ամպաձեւ տեսողացն ցուցանի. (Լաստ. ԺԸ։)


Անօգտակար

NBHL (1)

Որ նշանակէ ի տեութիւն, եւ պատմէ տեսողացն զանձին զվարսն, յանօգտակարս ընկղմի. (Կլիմաք.։)


Աստուածարեմ, եցի

NBHL (1)

Զօրացեալ սիրովն՝ սկսանի յաստուածարելն տեսողականութեամբն. (Լմբ. սղ.։)


Կսկծացուցանեմ, ուցի

NBHL (1)

Առաւել կմկծացուցանել եւ խոցոտել զմիտս տեսողացն. (Ոսկ. ես.։)


Նախաձայնութիւն, ութեան

NBHL (1)

Զնախաձայնութիւն երջանիկ տեսողին ի մէջ առնելով. (Երզն. մտթ.։)


Կոյր, կուրաց

adj.

blind, sightless, eyeless;
— գործել, to blind;
— հնազանդութիւն՝ ատելութիւն, passive, implicit obedience;
blind submission;
լաւ է — աչօք քան — մտօք, is better to be blind of an eye than to want understanding;
better want of sight than intellectual blindness.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

, ի, ի-ա հլ. «աչազուրկ» ՍԳր. Ոսկ. լհ. բ. 19. որից կուրանալ «տեսողութիւնը